مثلث زر، زور و تزویر و انتخابات خرداد 88

محمد فاتح (جرس)

خرداد یادآور شور و هیجان،خرداد یادآور حوادث تلخ و شیرین اما خرداد 88 هم در تاریخ به عنوان خرداد پر ماجرا ثبت شد و اینک نزدیک یک سال از آن خرداد می گذرد و هنوز حوادث آن مورد توجه است. اینکه در انتخابات خرداد 88 چه گذشت و چه اتفاقی افتاد که آنرا در تاریخ ماندگار کرد. انتخابات خرداد 88 از چند جهت - تحلیلی، آماری، قانونی و رفتاری- قابل باز خوانی است. بازخوانی و توضیح هر بخش به صورت مجمل و خلاصه اما مفید ارائه شده تا موجب طولانی شدن مطلب نگردد.

از نظر تحلیلی :

انتخابات 88 از اهمیت زیادی برخوردار بود چرا که از یک طرف حاکمیت جدید (دولت نهم) ادعای انحراف انقلاب در دوره های ریاست جمهوری قبلی را داشت و از طرف دیگر یادگاران دوران انقلاب و جنگ به صحنه آمده بودند تا از انحراف اتفاق افتاده در دوره جدید جلوگیری کنند و انقلاب را به مسیر اصلی خود باز گردانند. کم کم تنور انتخابات داغ و داغتر شد تا آنکه دیگر سالنها، آمفی تئاترها، حتی استادیومها نیز پاسخگوی حضور مردم نبودند و سطح خیابانها محل تجمع و اجرای برنامه های مردم بود.

از منظر دیگر نیز مناقشات فیزیکی دیده شده در سالهای گذشته جای خود را به بحث و جدل و شعار داده بود و فضای لطیف ، احساسی و هیجانی ایجاد کرده بود. آمار و ارقام و پیش بینی ها روز به روز تغییر میکرد و هر روز بالا یا پایین می آمد ولی روز به روز به حجم و انگیزه حضور مردم افزوده می شد و آمارهای ثبت شده­ی ناشی از تحلیل­ها، در روزهای قبل از انتخابات به عنوان یک مستند برای ارزیابی اتفاقات بعدی می تواند مورد استفاده قرار گیرد.

آنچه که در آمارهای ثبت شده به دست آمده در شرایط خوشبینانه و توسط طرفداران آقای احمدی نژاد، حدود 19 میلیون رای به ایشان اختصاص می یافت که البته در مواردی هم ادعای رای 23 میلیونی نیز شده بود تا رکورد رای خاتمی را پشت سر بگذارند. و از نظر درصدی نیز پیش بینی حدود 50%کمی بالاتر یا پایین تر را کرده بودند در حالیکه در شرایط بدبینانه و توسط مخالفین وی میزان رای پایین تری پیش بینی می شد. در شرایط قبل از شروع تبلیغات انتخاباتی پیش بینی می شد که احمدی نژاد با درصد شکننده ای پیروز گردد اما بعد از شروع تبلیغات و نزدیک شدن به روز انتخابات آمارهای ناشی از تحلیل تغییر پیدا کرده بود. از طرف دیگر برای هر کدام از کاندیداهای دیگر بیش از یک میلیون رای برای آقایان رضایی و کروبی پیش بینی می شد و برخی تا دو میلیون نیز براورد کرده بودند و برای موسوی تا 20 میلیون رای نیز پیش بینی شده بود.

آنچه که در آمارهای مبتنی بر پیش بینی و تحلیل اتفاق افتاده رای نزدیک به 25 میلیون نفر به آقای احمدی نژاد در هیچکدام از پیش بینی ها وجود نداشته است . البته پیش بینی ملاک نیست و آنچه اتفاق افتاده و واقعیت پیدا کرده ملاک عمل می باشد.

از نظر آماری:

آمار شرکت کنندگان در انتخابات واقعا خیره کننده بوده و آن هم ناشی از شور و هیجان ایام قبل از انتخابات دور از انتظار نبود ولی برآوردهای انجام شده در روز انتخابات به مشارکت 70 تا 75% اشاره کرده بودند و در برخی روزنامه های روز شنبه نیز آمده بود . از طرف دیگر در برخی حوزه های رای گیری آمار شرکت کننده در این انتخابات از آمار شرکت کنندگان در انتخابات شوراها که معمولا بالاترین مشارکت را در حوزه های کوچک دارد بالاتر رفته و گاهی تا 30% افزایش نشان می دهد مثلا یک حوزه که بالاترین مشارکت در آن نزدیک 50 هزار نفر بوده آماری حدود 70 هزار نفر شرکت کننده داشته است.

با توجه به اینکه در مکانهای مختلف از کشور این آمار بدست آمده توجیه و دلیل قابل قبولی تا به حال ارائه نشده است که علت افزایش مشارکت بیش از ظرفیت آن منطقه چه بوده است؟این افزایش با افزایش برآورد مشارکت در کنار هم نتیجه دیگری را نشان می دهد. در آماری هم که پس از چند روز توسط وزارت کشور به عنوان آرای حوزه ها و صندوق ها اعلام شد جای این سوال را باقی گذاشت که مگر رای اعلام شده بر اساس آرای صندوق ها و حوزه ها بدست نیامده بوده که برای بدست آوردن آن نیاز به چند روز زمان وجود دارد. 

در همان آرای اعلام شده به عنوان آرای صندوق ها درصد زیادی از آنها مجموع آرایشان به صفر ختم می شود در حالیکه بر اساس آمار و احتمالات درصد احتمالی همه اعداد منتهی به 0 تا 100 برای همه رقمها یکسان می باشد و معنی بیشتر بودن تعداد آرای ضریب 100 در تعداد قابل توجه از صندوق­ها، در حالت خوشبینانه اتمام برگ رای در حوزه و عدم ادامه رای گیری بوده است ولی معنی بدبینانه­ی آن کامل کردن برگه­های باقیمانده توسط خود شعبه بوده­است. پیگیری موضوع مربوط به آمار صندوق­ها و حوزه­های رای گیری می­توانست به کشف واقعیت انتخابات کمک کند ولی آقای رضایی نیز از پیگیری این موضوع منصرف شد او که مدعی داشتن نهصد هزار کد ملی که به وی رای داده بودند، بود.

از نظر قانونی:

طبق قانون، مدیران و ناظران باید در امر انتخابات بی طرف باشند هر چند هر کدام از عوامل اجرایی و نظارتی هر کدام یک رای و نظر دارند ولی نباید این رای و نظر را بروز دهند و بدتر از آن در انجام وظایف خود دخالت دهند. دکتر الهام از اعضای حقوقدان شورای نگهبان، در چند روز قبل از انتخابات در مصلی تهران در حمایت از آقای احمدی نژاد در جمع هواداران صحبت میکند و بعدا در اثر فشارهای وارد شده اعلام می­کند که اینکار بر حسب ضرورت بوده است. آقایان جنتی، یزدی و کسان دیگری از فقهای شورای نگهبان صریحا حمایت خود را از آقای احمدی نژاد اعلام کردند.

در فرایند شکل گیری هیئت های اجرایی شورای نگهبان هیچکدام از افراد معرفی شده از طرف فرمانداری­ها را رد صلاحیت نکرد در حالیکه در سالهای گذشته حتی تا نصف افراد معرفی شده را رد کرده بود و هیچگونه اشکالی به فرمانداری­ها وارد نکرده بود در حالیکه در سابقه شورای نگهبان این موضوع بی نظیر بوده است. عدم همکاری با نمایندگان کاندیداها برای حضور در جلسات هیئت­های اجرایی قبل از برگزاری انتخابات و حتی حوزه های انتخابیه و قطع sms  که بهترین وسیله ارتباط و رسانه انتخاباتی شده بود ضربه سنگینی بر اعتماد بخشی از مردم و طرفداران کاندیداهای رقیب ریئس جمهور وارد کرد.

موارد نقض قانون در شمارش و تجمیع نیز دیده شده است بطوریکه بر خلاف قانون، تجمیع آرا در محل دیگر و قبل از ستاد مرکزی انجام شده و شمارش نه بر اساس صورت جلسات بلکه بر اساس اطلاعات دریافتی از مراکز فرمانداری از طریق وب سایت انجام شد. بطوریکه در سابقه شورای نگهبان ابطال بیش از 600 هزار رای مردم تهران به دلیل مخدوش بودن ظاهر صندوق و عدم رعایت مراحل قانونی و یا عنوان های مشابه بوده است و حتی ابطال آرای یک حوزه به انحائ مختلف انجام شده بود . تایید بدون تاخیر و دفاع چشم بسته از تمام مراحل این انتخابات و نتایج آن با توجه به مشکلات قانونی دیده شده قابل تامل است. 

از نظر رفتاری:

ارتباطاتsms  از روز قبل از انتخابات قطع شد و نگرانیهای متعدد از عدم اعتماد به نتایج اعلام می شد اما اولین جرقه این بی اعتمادی زمانی رخ داد که وزیر کشور بر خلاف تمام انتخابات گذشته اولین تمدید وقت انتخابات را فقط یک ساعت اعلام کرد و دومین تمدید را نیز فقط یک ساعت اعلام کرد به هر حال تمدید قطره چکانی و به عبارت دیگر عجله در پایان دادن به زمان رای گیری و انتخابات موجب افزایش نگرانی شد . هر چند اخباری از اتمام برگه رای گیری در ساعت اولیه رای گیری در برخی حوزه ها به گوش رسیده بود و بسته شدن برخی از حوزه ها قبل از اتمام ساعت دیده می شد. قبل از اتمام رای گیری خبرگزاری فارس و بعد هم خبرگزاری ایرنا پیروزی قطعی احمدی نژاد را اعلام کردند از ساعت 12 شب نیروهای پلیس به سمت وزارت کشور گسیل شد طرفداران احمدی نژاد شادمانی خود را در مقابل وزارت کشور آغاز کردند ستاد موسوی اشغال شد همه ارتباطات قطع شد برای همه سوال شد که چه شده است؟

اولین اعلام رسمی حدود 12 شب بود که از 5 میلیون رای شمارش شده نزدیک به 70% سهم احمدی نژاد بود و تا صبح چند مرحله نتیجه شمارش آرا اعلام شد تا 24 میلیون رای در یک شیب ملایم رای احمدی نژاد به حدود 65% کاهش پیدا کرد در حالیکه در آرای اعلام شده هنوز آرای باطله وجود نداشت و هیچگونه رای باطله­ای اعلام نشده بود که یکباره با سوال گوینده تلویزیون رئیس ستاد انتخابات شوکه شده و پاسخ مبهمی داد تا اینکه در اعلام بعدی آرای باطله نیز در نظر گرفته شد.

بخش زیادی از مردم مات و مبهوت منتظر اتفاقات جدید بودند. فعالین سیاسی یکی یکی و گروه گروه دستگیر و زندانی می شدند و برخی به سمت وزارت کشور رفته بودند که با خشونت تمام پراکنده شدند. شب هنگام به کوی دانشگاه حمله کردند و تعدادی از دانشجویان را چند روز بازداشت کردند و با هر گونه تجمع برخورد شدید می­شد. تا اینکه روز دوشنبه 25 خرداد سیل جمعیت فضای عمومی را تغییر داد مردم از انفعال در آمدند و نیروهای انتظامی خلع سلاح شدند و روزهای بعد ابتکار عمل دست مردم بود به گونه ای که روز پنجشنبه از میدان توپخانه تا میدان انقلاب بالغ بر یک میلیون نفر راهپیمایی سکوت و عزا انجام دادند.

اما خطبه های 29 خرداد تمام معادلات و محاسبات را تغییر داد حمایت قاطع رهبری از احمدی نژاد در مقابل هاشمی، دفاع از انتخابات و اخطار به لشکرکشی خیابانی موجب شد از فردای آنروز فضای درگیری و امنیتی شکل بگیرد و مردم معترض مخاطب خود را از احمدی نژاد به رهبری تغییر دادند. شورای نگهبان با چند روز تاخیر و بدون هیچگونه تغییری نتایج انتخابات را تایید کرد و پرونده انتخابات را بست.

نتیجه:

اما همچنان این سوال باقیمانده که چه اتفاقی افتاد؟ آنچه به نظر می رسد این است که آرای احمدی نژاد بخشی به صورت غیر مجاز وارد صندوق شده بخشی دیگر از طریق توزیع سهام و پول و وعده و وعید حاصل شده و بخشی دیگر بر اساس قهرمان بازی و فریب به وی اختصاص یافته و بخشی نیز بخاطر حمایت برخی شخصیت ها و بخشی نیز به خاطر شخصیت خود او به وی داده شده است. البته سهم هر کدام را می­شود برآورد کرد ولی هدف نوشته حاضر آن نیست و بلکه ماهیت اتفاقی که افتاده مد نظر است. ابهام در تحلیل، آمار، رفتار و شکل قانونی اجرای انتخابات نتیجه آنرا با تردید جدی مواجه کرد که حاکمیت سعی در تثبیت و استفاده از این نتیجه را داشت. در این شرایط انسان یاد مثلث شوم زر و زور و تزویر می­افتد که با هم متحد شدند تا حقیقت و صداقت را پایمال کنند اما وعده خداوند چیز دیگری است.

 همت و حرکت از تو، یاری و نصرت از خدا

(سرنوشت هیچ قومی تغییر نخواهد کرد مگر به دست خودشان).