دست بردن در اذان

آن گاه جمله " حَیّ عَلی خَیْرِ الْعَمَل" را از اذان برداشت و باز هم مردم آن را به عنوان سنت پذیرفتند و از آن پیروی كردند.

مردی كه گم شده بود

اما حكم او درباره مردی كه مفقود شده بود و زنش چهار سال مهلت دارد ، سپس می تواند ازدواج كند ، اگر شوهر او برگشت او اختیار دارد همسرش را برگزیند یا این كه مهریه اش را بگیرد ، سپس مردم این حكم را تحسین كردند و به عنوان سنت پذیرفتند و این عمل آنان به خاطر جهالت و نادانی در مورد قرآن و سنت پیامبر (ص) است.

مخالفت با عجم ها

او همه عجم ها را از مدینه بیرون كرد و ریسمانی به طول پنج وجب برای عمالش در بصره فرستاد و گفت :‌ اگر كسی از عجم را گرفتید و طول آن به اندازه این ریسمان بود او را بزنید و همین طور برگرداندن اسیران شوشتر در حالی كه آنان از مسلمانان حامله بودند. او ریسمانی فرستاد تا چه هایی كه دزدی كردند اگر اندازه آن بچه ها به این ریسمان می رسید دست او را قطع كنند.

ابوبكر پشیمان شده بود

حضرت علی (ع) فرمودند : خالدبن ولید در كنار من به نماز ایستاد و شمشیرش را به كمرش بسته بود ، آن گاه ابوبكر به نماز ایستاد در حالی كه پشیمان شده بود تا وقتی كه نزدیك بود خورشید طلوع كند ، سپس ابوبكر قبل از سلام دادن و پایان نماز گفت : آن جه به تو امر كرده بود انجام نده ، آن گاه سلام داد .

به خالد گفتم : چه شده است ؟! گفت او به من دستور داده بود وقتی سلام داد گردن تو را بزنم. گفتم : آیا این كار را می كردی ؟

گفت : به خدا قسم این كار را كردم .

سلیم می گوید: سپس امیر المؤمنین (ع) به عباس و اطرافیانش رو كردند وفرمودند : آیا تعجب نمی كنید كه این دو نفر (عمر و ابوبكر) سهم ذوی القربی را كه خداوند در قرآن برای ما واجب كرده حبس كرده اند و از ما منع می كنند .

خداوند آگاه بود كه آنان به ما ظلم خواهند كرد و آن " سهم ذوی القربی " را از دست ما بیرون می آورند، آن گاه فرمودند  ِانْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ بالله َو ما اَنْزَلْنا عَلی عَبْدِنا یَوْمَ الْفُرْقانِِِِِِِِِِِِِ ِِ یَوْمَ التَقَی الْجَمْعانِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِِ ِ- انفال -41 )

اگر به خدا و آن چه بر بنده خود نازل كردیم در روز جدایی حق و باطل و روزی كه دو گروه به هم می رسند ایمان آوردید ....

مردم ابوبكر را سرزنش نكردند

حضرت علی (ع) فرمودند: از این كه منزل برادرم جعفر را خراب كرد و به مسجد ملحق كرد تعجب می كنم و پول آن را كم یا زیاد به پسران برادرم نداد و مردم كار او را عیب ندانستند و او را سرزنش نكردند ،گویی او خانه یكی از مردم دیلم را را گرفته است ." در روایت دیگری آمده است : گویی او خانه یكی از اهالی ترك كابل را گرفته است ."

تعجب از نادانی این امت

من از نادانی این امت تعجب می كنم ، زیرا او برای عمالش نوشت : هنگامی كه شخصی جنب شد اگر برای نماز آب پیدا نكرد ، لازم نیست تیمم كند تا هنگام ملاقات خداوند، " در روایت دیگری آمده است: حتی اگر تا یك سال هم آب پیدا نكرد. سپس مردم گفته های او را قبول كردند و به آن راضی شدند ، در حالی كه او و مردم می دانستند كه رسول خدا (ص) به عمار و ابوذر امر كرده بود كه تیمم كنند و نماز بخوانند ، آن گاه عمار و ابوذر به صدیق گفتار امیر المؤمنین (ع) شهادت دادند ، اما عمر قبول نكرد و سرش را نیز بلند نكرد

دلایل حضرت فاطمه (ع) كافی بود ، اما آنان...

حضرت فاطمه (ع) هنگامی كه به زور فدك را از دست او می گرفتند فرمودند: آیا فدك در دست من نبود و وكیل من در آن نبود و در زمان حیات رسول خدا (ص) از محصول آن نخورده بودم؟

 گفتند : بله !

حضرت فاطمه (ع) فرمودند: پس چرا برای چیزی كه در دست من است بیّنه و دلیل می خواهید ؟

گفتند: زیرا برای مسلمانان است ، پس اگر دلیل بیاوری آن را به تو می دهیم و گر نه امضا نمی كنیم .

حضرت فاطمه (ع) به آن ها _ در حالی كه مردمی كه در اطراف آن ها بودند سخنان حضرت فاطمه (ع) را می شنیدند _ فرمودند: آیا می خواهید كاری را كه رسول خدا (ص) رد كرده است انجام دهید و حكمی را برای ما جاری كنید كه برای سایر مسلمانان جاری نمی كنید؟ ای مردم ! بشنوید كه آن ها چه كارهای می خواهند انجام دهند.

استدلال حضرت فاطمه (ع) برای مردم

حضرت فاطمه (ع) فرمودند :‌اگر من اموالی را كه در دست مسلمانان است ادعا كنم كه برای من است آن گاه از من دلیل و بیّنه می خواهید یا از مسلمانان؟

آن ها گفتند : از شما می خواهیم.

سپس حضرت فرمودند : حال اگر مسلمانان آن چه در دست من است ادعا كنند آیا از من دلیل می خواهید یا از آن ها؟

عمر از حضرت فاطمه (ع) شاهد می خواست

آن گاه عمر عصبانی شد و گفت : فدك زمینی است كه متعلق به مسلمانان ات و آن در دست فاطمه (ع) است و از محصول آن می خورد. اگر او دلیل و شاهدی آورد كه رسول خدا (ص) این زمین را به او بخشیده است ما نظرمان را تغییر خواهیم داد.

حضرت فاطمه (ع) فرمودند : برای من كافی است ، ای مردم! شما را به خداوند قسم می دهم، یا نشنیدید كه رسول خدا (ص) فرمودند : دخترم فاطمه (ع) سیده زنان اهل بهشت است؟

گفتند : به خدا شنیدیم كه رسول خدا (ص) چنین گفت.

حضرت فاطمه (ع) فرمودند : آیا سیده زنان اهل بهشت ادعای باطل می كند و آن چه برای او نیست می گیرد؟ اگر چهارده نفر نسبت به من به فحشا شهادت بدهند یا دو نفر بگویند كه من سرقت كرده ام ، آیا سخنان او را تصدیق می كنید؟

آن گاه ابوبكر سكوت كرد؛ اما عمر گفت : بله و حدّ را بر تو اجرا می كنیم. حضرت فاطمه (ع) فرمودند : دروغ گفتی و لئیم و پست هستی مگر این كه اقرار كنی كه در دین محمد (ص) نیستی. كسی كه علیه سیده زنان اهل بهشت شهادت می دهد و در برابر او قیام میكند ملعون است و نسبت به آن چه خداوند بر حضرت محمد (ص) فرستاده كافر است

پذیرفتن بدعت ها به جای سنت پیامبر (ص)

آن گاه قومی كه بعد از ما می آیند این بدعت ها و ظلم وستم آنان را سنت و دین می شمارند و از آن تبعیت می كنند و به وسیله آن به درگاه خداوند تقرّب می جویند و این كار آنان مانند تحویل مقام ابراهیم (ع) است از جایی كه رسول خدا (ص) آن را در زمان جاهلیت تغییر داده بود.

تغییر صاع و مد

آن ها صاع و مد (صاع و مُد دو واحد اندازه گیری است كه رسول خدا (ص) در اور واجب و مستحب با آن ها پیمانه می كردند.) را كه رسول خدا در امر واجب و مستحب با آن ها پیمانه می كردند تغییر دادند ، عمرمقدار صاع و مُد را بیشتر كرد؛ زیرا طبق آن پیمانه به مساكین و برای كفاره قسم و اظهار از غرامت داده می شد.

در حالی كه رسول خدا فرموده بودند : پروردگارا! به ما در صاع و مد بركت بده ، پس مردم آن تغییر را پذیرفتند و راضی شدند و آن كاری را كه عمر انجام داده بود قبول كردند.

نوآوری و تغییر در سنت رسول خدا (ص)

تازیانه قنفذ

ابان می گوید : سلیم گفت : گروهی را در مسجد رسول خدا (ص) دیدم كه غیر از سلمان و ابوذر و مقداد و محمد بن ابی بكر و عمر بن ابی سلمه و قیس بن سعد بن عباده هیچ كس از بنی هاشم در میان آنان نبود.

عباس به حضرت علی (ع) گفت : چه چیز باعث شد كه عمر از قنفذ غرامت نگیرد مانند دیگر عمالش؟

حضرت علی (ع) به اطراف خود نگاه كردند و در حالی كه چشمانش پر از اشك بود فرمودند : عمر برای این كه قنفذ با تازیانه به فاطمه (ع) زده بود غرامت نگرفت و از او تشكر كرد ، ضربه ای كه وقتی فاطمه (ع) از دنیا رفتند هنوز اثر آن ضربه روی بازوی ایشان مانده بود.

مردم نادان

سپس حضرت فرمودند : تعجب می كنم كه دوستی این مرد و دوستش در قلب این امت جای گرفته است و تسلیم شدن آنان در چیزهایی كه به وجود آورده و بدعت كرده است.

اموالی كه حق مسلمانان بود

اگر عمّالِ عمر خیانت كار بودند ، عمر باید تمام اموال آن ها را به عنوان غرامت می گرفت ، پس چرا نصف آن را گرفت و نصف دیگر را برای آن ها باقی گذاشت؛ زیرا آن اموال برای مسلمانان بود؟

اگر آنان خیانت كار نبودند پس عمر نباید چیزی زیاد یا كم از آن ها بگیرد و او نصف آن اموال را گرفت.

فصل یازدهم

بیت المال

چگونگی مصرف بیت المال

ابان می گوید : سلیم گفت : ابومختار بن ابی صعق این ابیات را برای عمر نوشت‌:

الا ابلغ امیرالمؤمنین َرساله                               فَاَنتَ اَمینُ اللهِ فی المالِ والْاَمْرِ

بدان كه این پیامی است كه برای امیرالمؤمنین (عمر) می فرستم ، پس به درستی كه تو امین در مال و امر خلافت هستی.

و انْتَ امینُ الله فینا و مَنْ یَكُن                       اَمیراً لِرَبِّ النّاس یَسْلَمْ لَهُ صَدْری

تو امین خداوند برای ما هستی و كسی كه از طرف خداوند امیر ما باشد ، سینه ام در مقابل او تسلیم است.

فَلا تدعن اهل الرساتیق و القری                      یخونونَ مال الله فی الادمِ الحُمْرِ

اهل روستاها و قریه ها را رها مكن تا با خورش های سرخ رنگ (رنگارنگ) به مال خداوند خیانت كنند.

و اَرْسل اِلی النعمانِ و ابْنِمَعْقِل                       وَ اَرْسِل اِلی حَزْمٍ وَ اَرْسِل الی بِشْرِ