اول باید واقف شویم که این دنیا و عالم هستی چیست ؟؟؟

جهان - به معناى ما سوى الله - مخلوق خداوند بوده و كائنات لحظه‏اى از خداوند بى‏نیاز نبوده و نخواهند بود.اینكه مى‏گوییم جهان مخلوق خدا است ‏بدین معناست كه جهان به اراده او آفریده شده و نسبت آن با خدا نسبت تولیدى از قبیل پدر و فرزند نیست، چنانكه مى‏فرماید:‹‹لم یلدو لم یولد›› (اخلاص/3).

نظام كنونى جهان نظامى ابدى و جاودانه نیست، بلكه پس از مدتى كه خدا از ساعت و زمان آن آگاه است،نظام موجود جهان برهم خورده و نظام دیگرى پدید مى‏آید، كه همان نظام معاد و عالم اخروى است، چنان كه مى‏فرماید: ‹‹یوم تبدل الارض غیر الارض و السموات و برزوا لله الواحد القهار ›› (ابراهیم/48): روزى كه زمین و آسمانها دگرگون مى‏شوند و در پیشگاه خداوند قهار حاضر مى‏شوند. در كلامى نیز كه گفته مى‏شود« همگى از خداییم و به سوى او باز مى‏گردیم‏»، اشارتى به همین حقیقت نهفته است:‹‹انا لله و انا الیه راجعون›› (بقره/156).

نظام جهان بر پایه علت و معلول استوار است، و  میان  پدیده‏هاى آن رابطه علت ومعلولى برقرار مى‏باشد. تاثیر هر پدیده در پدیده دیگر مشروط به اذن و مشیت الهى بوده، و اراده حكیمانه الهى بر این استوار گردیده است كه فیاضیت‏خویش را غالبا از طریق نظام اسباب و مسببات تحقق بخشد.

هستى مساوى با طبیعت مادى نیست،

 بلكه بخشى از جهان آفرینش را ماوراء طبیعت تشكیل مى‏دهد كه در اصطلاح قرآن «جهان غیب‏» نامیده مى‏شود. همان‏طور كه پدیده‏هاى مادى به اذن خداوند در یكدیگر تاثیر مى‏گذارند، همچنین موجودات غیبى نیز در جهان طبیعت‏به اذن الهى مؤثر مى‏باشند، و به تعبیر دیگر: وسایط فیض الهى‏اند. قرآن كریم تاثیرگذارى فرشتگان الهى را در حوادث جهان طبیعت‏یادآور شده است، آنجا كه مى‏فرماید:

‹‹فالمدبرات امرا›› (نازعات/5):سوگند به تدبیركنندگان امور جهان خلقت.

جهان آفرینش - اعم از طبیعت و ماوراء طبیعت - با نظام سببیت‏حاكم بر آن، قائم به مشیت الهى و وابسته به او است.

جهان یك واقعیت هدایت‏شده است و تمام ذرات جهان، در هر مرتبه‏اى هستند، به فراخور حال خود از نور هدایت‏برخوردارند. مراتب این هدایت عمومى و كلى را، هدایت طبیعى، غریزى و تكوینى تشكیل مى‏دهد. قرآن كریم در آیات مختلف از این هدایت تكوینى و عمومى یادكرده كه یكى از آنها را مى‏آوریم:

‹‹ربنا الذی اعطى كل شی‏ء خلقه ثم هدى›› (طه/50): پروردگار ما كسى است كه آفرینش هر چیزى را به او داد، آنگاه آن را هدایت نمود.

نظام آفرینش، نظام اكمل و احسن است.دستگاه هستى به عالیترین وجه طراحى گردیده و نظامى كاملتر و نیكوتر از آن قابل تصور نیست، قرآن كریم مى‏فرماید: ‹‹الذی احسن كل شی‏ء خلقه›› (سجده/7): خدایى كه هر چیزى را به طور نیكو آفریده است.و نیز مى‏فرماید: ‹‹فتبارك الله احسن الخالقین›› (مؤمنون/14); بدیهى است احسن بودن خالق ملازم با احسن بودن مخلوق است.

از آنجا كه جهان آفریده و فعل خداوند است كه حق مطلق است، حق و حكیمانه بوده و عبث و بیهودگى به آن راه ندارد. به این مطلب در آیات متعدد قرآن كریم اشاره شده است كه یك مورد آن را ذكر مى‏كنیم:

‹‹ما خلقنا السموات والارض و ما بینهما الابالحق›› (احقاف/3): آسمانها و زمین و آنچه میان آنها است را جز به حق نیافریدیم.

غایت انسان و جهان نیز آنگاه تحقق مى‏یابد كه قیامت‏بر پا گردد، چنانكه امیر مؤمنان على علیه السلام مى‏فرماید: «فان الغایة القیامة‏».....