تعریف کلی عرفان

عرفان عبارت است از قرار گرفتن بر روی پله ی عشق، رسیدن به اشراق و روشن بینی و درک معرفت هستی و به طور قطع چنین نتیجه ای از دنیای عقل و علم و دانش به دست نمی آید.

آن ها که به چشم عقل بینند                          بینند خیال غیر در خواب

عقل گر چه چراغ بر فروزد                          هرگز نرسد به نور مهتاب

                                                                                                           (شاه نعمت ا...)

به طور کلی و به اختصار دنیای عرفان دارای خصوصیات و تعاریف زیر می باشد(در کتاب جداگانه مورد بحث و بررسی قرار می گیرد)

1. نظر به این که دنیای عرفان، دنیای عشق است، لذا فاقد هرگونه فن و روش و تکنیک و پند و نصیحت و استدلال، سعی و کوشش و ... بوده و دنیای بی ابزاری است؛ چه ابزار های  حقیقی و چه ابزار های مجازی.

2. دنیای عرفان دنیای ماورای تکلیف است، زیرا عشق دنیای انجام وظیفه نیست و برای رفع مسولیت نیز نمی تواند باشد و دنیای عاشق به دور حساب و کتاب های عقلانی است.

فردا کـه به محشر اندر آیـد زن و مرد               وز بیـم حساب روی ها گردد زرد

من عشق تو را به کف نهم پیش روم              گویم که حساب من از این باید کرد

                                                                                                     (ابوسعید ابو الخیر)

3. دنیای عرفان ماورای مزد و پاداش است، زیرا عاشق به طمع مزد و پاداش به عشق نرسیده که بخواهد ادامه حرکت خود را با چنین انگیزه هایی دنبال کند که در آن صورت دنیای او نیز تبدیل به دنیای عقلانی می گردید.

جهانی کان جهان عاشقان است                        جهانی ماورای نار و نور است

                                                                                                                            (عطار)

                ما ز دوست غیر از دوست، مقصدی نمی خواهیم

                                                                 حـور و جنـت ای زاهـــد، بر تـو بـاد ارزانی

                                                                                                                  (شیخ بهایی)

4. دنیای عرفان دنیای ترس و حزن نیست.

دنیای عرفان دنیای عشق است، عشق به خدا و در دل عاشق او ، ترس و نا امیدی و غم و غصه و... راهی ندارد و

الا اِن اولیاء الله لا خوف علیهم و لا هم یحزنون (یونس- 62)

آگاه باشید که بر دوستان خدا ترس ندارند و غمگین نمی شوند

5. دنیای عرفان دنیای غم و اندوه و حزن ، یاس و نا امیدی، اضطراب، احساس تنهایی نیست و به طور کلی این دسته از جنود شیطان به آن راه ندارند و تنها غمی که برای عارف وجود دارد، غم جدایی از خدا و دور افتادن از اصل خویش می باشد:

بشنو از نی چون حکایت می کند                        وز جدایی ها شکایت می کند

                                                                                                                           (مولانا)

6. عرفان ایجاد وحدت اجزا و ارتباط "جزء" و "کل" است زیرا  کل همیشه چیزهایی دارد که جز از آن بی خبر است و با رفتن به سوی کل، می توان آن پیام ها را دریافت کرد؛ مثلا یک سلول فاقد آمال و آرزو است، اما وحدت صد تریلیون سلول، کل را تشکیل داده و این کل چیزی را می داند که اجزا از آن بی خبرند. کل آمال و آرزو دارد و اهدافی را دنبال می کند در حالی که یک سلول حتی معنی آرزو را هم نمی داند.

7.  عرفان، ضد ضربه شدن است.

عارف در راه رسیدن به عشق خود با هر تلنگر و ضربه ای دچار وقفه و سکون نمی شود و او در مسیر عشق چیزهایی را یافته است که افراد معمولی از آن بی بهره اند و او در این مسیر توانسته زورق وجودی خود را به یک کشتی اقیانوس پیما تبدیل کند که در مقابل امواج سهمگین اقیانوس زندگی به خوبی مقاومت کند. در حالی که افراد معمولی با اولین موجی که در این اقیانوس با آن مواجه شوند، واژگون شده و تخته پاره های وجود آن به هر سمتی پرتاب می گردد.

8. عرفان، درک کمال است.

دنیای عرفان مجموعه ی آگاهی هایی را مورد بررسی قرار می دهد که قابل انتقال به زندگی بعدی می باشند.

9. از آن جا که عرفان، دنیای عشق است، لذا در آن انحصار طلبی جایی ندارد و دنیایی است که می تواند همه انسان ها را در خود جای دهد و همگی آن ها را مشمول عشق الهی بداند. 

10. با توجه به این که عشق عمل است نه حرف و نوشته و... ، لذا عرفان، دنیای عمل است و باید ملموس باشد.

11. دنیای عرفان حرکت از ظاهر به باطن است

(برگرفته از کتاب انسان از منظری دیگر اثر استاد محمد علی طاهری)

http://faradarmani-etesal.persianblog.ir/