بزرگا !

مگر می توان شیرینی عشق تو را چشید و از تو روی گردان شد ؟

مگر می توان لذت همجواری با تو را درک کرد و میل جای دیگر داشت ؟



لطیفا !

آیا شود که من نیز دوست تو باشم و به عشق و محبت تو پاک گردم ؟

شود که شوق دیدارت بال پروازم را بگشاید و به خوب و بد راه دگر نیندیشم ؟

جمیلا !

توان روی تو دیدن و نعمتی دیگر خواستن ؟

توان رضایت تو را داشتن و چشم به دیگری دوختن ؟

مناجات المحبین امام سجاد (ع)

عِبادِکَ، اِنَّکَ رَحیمٌ بِمَنْ دَعاکَ، وَ مُسْتَجیبٌ لِمَنْ ناداکَ.

به یقین تو نسبت به کسى که تو را مى خواند مهربانى

توحید، مبنای اخلاق؛
در منطق امام سجاد (ع) توحید، یک بحث نظری خشک ‌و‌ بی نتیجه نیست. بلکله آثار عملی فراوان بر آن مترتب است، ‌به‌ ویژه در مقوله ی اخلاق. بخشی ‌از‌ این آثار ‌را‌ برمی شماریم، ‌تا‌ بتوانیم ‌به‌ محکی برای بررسی ادعاهای مدعیان توحید، دست یابیم.

2-1. معرفت خدا، مبنای انسانیت؛
معرفت خدا، مبنا ‌و‌ معنای انسانیت است. خداوند ، در برابر منت های پیاپی که ‌به‌ مردم داده ‌و‌ نعمت های متوالی که بر آنها ارزانی کرده، شناخت حمد خود ‌را‌ ‌از‌ آنها باز نداشته است، وگرنه بدون سپاسگزاری ‌و‌ شکر، در نعمت های ‌او‌ تصرف می کردند ‌و‌ در آن صورت، ‌از‌ حدود انسانیت فرود می آمدند ‌و‌ در حد چهارپایان بودند.

2-2. نعمت خدا ‌و‌ استحقاق مردم؛
خداوند منان، ‌به‌ لطف ‌و‌ تفضل خود، پدیده ها ‌را‌ پدید آورد ‌و‌ وجود بخشید. ‌و‌ نیست ‌را‌ ‌به‌ هست بدل کرد. ‌و‌ نام مبدی ء شاهد بر آن است. بدین روی، سخن گفتن ‌از‌ استحقاق ‌یا‌ استدعاء ذاتی برای چیزی که وجود ندارد، بی معنا است.
امام سجاد (ع) ‌به‌ این حقیقت روشن ‌و‌ فطری، در دعاهای مختلف صحیفه توجه داده است. ‌از‌ جمله ‌به‌ عبارت آغاز دعای ورود ماه رمضان بنگرید: منت ‌تو‌ ابتداء است، یعنی مسبوق ‌به‌ سابقه ای مانند استحقاق ‌و‌ استدعاء ذاتی نیست، عفو ‌تو‌ تفضل ‌و‌ عقوبت حضرتت عدالت است... اگر عطا کنی، عطای خود ‌را‌ ‌به‌ منت آلوده نمی رسانی ‌و‌ اگر نعمتی ‌را‌ باز داری، بازداشتن تو، تعدی بر کسی نیست. بر کسی پرده پوشی می کنی که اگر بخواهی ‌او‌ ‌را‌ رسوا می کنی، ‌و‌ ‌به‌ کسی می بخشی که اگر بخواهی ، نعمت ‌را‌ ‌از‌ ‌او‌ باز می داری؛ در حالی که این هر دو تن، برای رسوایی ‌و‌ منع ‌از‌ سوی حضرتت سزاوارند، اما ‌تو‌ کارهای خود ‌را‌ بر مبنای تفضل بنا کردی...
سراسر دعای تقصیر ‌از‌ ادای شکر نعمت های الهی، نیز، ‌به‌ الفاظی فصیح ‌و‌ رسا بیان همین حقایق است.

2-3. خوف ‌و‌ رجاء؛
معنای دقیق خوف- برخلاف ترجمه ی رایج - عدم امنیت است. کلمه ی خوف، هیچ جا در برابر شجاعت ‌به‌ کار نرفته، ‌تا‌ آن ‌را‌ ‌به‌ ترس معنا کنیم. بلکه غالبا در برابر امنیت ‌و‌ گاهی در برابر رجاء ‌به‌ کار می رود.
در توضیح می گوییم: روشن است که انسان هیچ طلبی ‌از‌ خدای خود ندارد ‌و‌ تمام نعمت های خداوند ‌به‌ تفضل اوست که هر لحظه بگیرد، ظلم روا نداشته است. این است که انسان عاقل، همواره خود ‌را‌ در معرض این خطر می بیند که خداوند، نعمت هایی ‌را‌ که ‌به‌ ‌او‌ داده، ‌از‌ ‌او‌ پس بگیرد. کسی که طعم شیرین نعمت خدا - ‌به‌ خصوص نعمت های معنوی الهی - ‌را‌ چشیده، ‌از‌ این چگونگی می لرزدهمواره در حال عدم امنیت ‌به‌ سر می برد، یعنی همواره ‌به‌ درگاه خداوند سبحان، در حال خوف است ، حتی وقتی که در مسیر عبادت می کوشد.
اما ‌از‌ سوی دیگر، جود ‌و‌ فضل ‌و‌ احسان الهی نیز حقیقتی است که در امید ‌را‌ همواره ‌به‌ روی انسان گشوده می دارد، حتی وقتی که در مسیر معصیت قرار دارد.
توجه ‌به‌ این حقیقت، همواره انسان ‌را‌ در میان دو حالت قرار می دهد که هر دو، نشان ‌از‌ عبودیت ‌او‌ ‌به‌ درگاه مولایش دارد. آثار سازنده ی این توجه در اخلاق ‌و‌ تربیت انسانی ، فوق العاده است.
امام سجاد (ع) در دعای 39 در بیان این حقیقت، بر این نکته تأکید می ورزد که نه یأس انسانی ‌از‌ نجات، ‌از‌ روی نومیدی مطلق است که ‌از‌ گناهان کبیره است ‌و‌ نه طمع فرد ‌به‌ رهایی، ‌به‌ دلیل فریفته شدن ‌به‌ اعمال اوست. بلکه انسان عابد، همواره حسنات خوددر برابر سیئات خود، اندک می بیند، آن هم در برابر خدایی که افراد صدیق در پیشگاه ‌او‌ نباید ‌به‌ اعمال خود فریفته شوند ‌و‌ تبهکاران نیز نباید ‌به‌ دلیل کارنامه ی سیاه خود، ‌از‌ لطف ‌و‌ رحمت حضرت ‌او‌ نومید گردند.

2-4. امید ‌به‌ رحمت الهی در هر حال؛
براساس توضیحاتی که بیان شد، برای انسان هیچ نقطه ی امیدی جز رحمت الهی وجود ندارد، خدایی که عفوش، بیشتر ‌از‌ عذابشرضای ‌او‌ فراوان تر ازخشم اوست  خدایی که رحمتش پیشاپیش غضبش قرار دارد ‌و‌ عطایش بیشتر ‌از‌ منع اوست ‌و‌ آفریدگان همه در گستره ی وسع اویند
 خدایی که کوچکترین عمل خیری ‌را‌ که برایش انجام شود، سپاس می گزارد ‌و‌ پاداش می دهد. ‌و‌ ‌به‌ هر کس که ‌به‌ سوی ‌او‌ گامی فراپیش نهد، بسیار نزدیک می شود ‌و‌ کسانی ‌را‌ که ‌از‌ درگاه ‌او‌ می گریزند، ‌به‌ سوی خود می خواند، کار نیک ‌را‌ ‌به‌ ثمر می نشاند ‌و‌ رشد می دهد ‌و‌ کار بد بندگان ‌را‌ نادیده میگیرد واز آن در می گذرد.
آری، چنین تکیه گاهی ‌را‌ سزاوار است که انسان بدان تکیه کند ‌و‌ ‌به‌ آن امید بندد.

2-5. اتکاء بر توفیق الهی؛
دست نصرت الهی، همواره ‌به‌ یاری انسان می شتابد، ‌تا‌ ‌او‌ ‌را‌ در برابر دشمنان بزرگ- همچون ابلیس ‌و‌ سپاهیان ‌و‌ یارانش ‌از‌ بیرون، ‌و‌ تمایلات کشنده ‌و‌ کشنده ی نفس ‌از‌ درون - حمایت کند. بدین سان، نعمت توفیق الهی ‌به‌ انسان مختار می رسد. اینک انسان است که می تواند ‌به‌ اختیار خود، ‌از‌ توفیق خداوندی بهره گیرد ‌و‌ ‌به‌ سوی کمال برود ‌یا‌ آن ‌را‌ نادیده گیرد ‌و‌ ‌به‌ سوی تمایلات نفس اماره پیش تازد . خداوند متعال همواره ‌به‌ انسان، توفیق می دهد ‌و‌ برخوردهای زشت ‌او‌ ‌را‌ نادیده می گیرد. اما در مواردی نیز این گونه یاری خاص ‌را‌ ‌از‌ ‌او‌ دریغ می دارد ‌تا‌ انسان ‌با‌ همان سرمایه ی اولیه ی خود، یعنی تذکرات عقل درونی ‌و‌ هشدارهای پیامبران ‌و‌ حجت های معصوم خداوند، ‌با‌ دشمنان یاد شده بجنگد، اگر توان چنین جنگی ‌را‌ داشته باشد. در این حالت گرفتار خذلان می شود، یعنی خداوند، ‌او‌ ‌را‌ ‌به‌ همان تذکرات اولیه ارجاع می دهد، تذکراتی که ‌از‌ هیچ کس دریغ نداشته است.

2-6. توکل بر خدا؛
ندای همیشگی قرآن، این است که ( علی الله فلیتوکل المؤمنون )  ( علی الله فلیتوکل المتوکلون ) افرادی که ایمان آورده اند ‌و‌ می خواهند ‌به‌ جایی سر بسپارند ‌و‌ دل ببندند، تنها باید بر خدای قادر حکیم، دل بندند ‌و‌ سر بسپارند، چرا چنین است؟ دیدیم که هیچ کس ، امکان ‌و‌ نعمتی ‌از‌ خود ندارد. هر چه در دست کسی ببینیم، امانتی است که خدای ولی النعم ‌به‌ ‌او‌ داده ‌و‌ هر زمان بخواهد، ‌از‌ ‌او‌ باز پس می گیرد. ‌به‌ این جهت، همه ی مردم، فقیر ‌به‌ درگاه آن غنی بالذاتند، که حتی در وجود خود نیز امانت دار خدای بزرگ هستند؛ ‌یا‌ ایها الناس انتم الفقراء الی الله، ‌و‌ الله هو الغنی الحمید. ان یشأ یذهبکم ‌و‌ یأت بخلق جدید ‌و‌ ‌ما‌ ذلک علی الله بعزیز.
این دیدگاه در مورد آفریدگان، دیده ی انسان ‌را‌ ‌به‌ سوی آفریدگار میکشاند، ‌تا‌ ‌از‌ مخلوق ناتوان چشم امید بندند ‌و‌ تنها ‌به‌ سرچشمه ی توانای ‌او‌ چشم بدوزند. سراسر دعای 28 صحیفه، همین مضامین ‌را‌ دارد. عبارت این دعای ارزشمند ترکیب خاص خود ‌را‌ دارد، ترکیبی زیبا ‌از‌ عاطفه ‌و‌ استدلال ، ‌به‌ گونه ای که همچون تار ‌و‌ پود یک نظام دقیق ‌و‌ کارآمد، معنای عبودیت ‌را‌ می رساند. بدین جهت، امام سجاد (ع) ‌از‌ خدای خود، صداقت در توکل، یقین افراد متوکل بر خدا ‌و‌ توکل مؤمنان راستین بر خدا ‌را‌ ‌از‌ ‌او‌ می خواهد.

دعا براى حسن عاقبت

از صحیفه سجادیه

یا مَنْ ذِکْرُهُ شَرَفٌ لِلذّاکِرینَ، وَ یا مَنْ شُکْرُهُ فَوْزٌ لِلشّاکِرینَ، وَ یا مَنْ

اى کسى که یادش براى ذاکران افتخار است

و اى کسى که شکر او موفقیتى براى شاکران است و اى کسى که

طاعَتُهُ نَجاةٌ لِلْمُطیعینَ، صَلِّ عَلى مُحَمَّد وَ آلِهِ، وَ اشْغَلْ قُلُوبَنا بِذِکْرِکَ

اطاعت از او مایه نجات فرمانبران است.

بر محمد و آلش درود فرست و دل هاى ما را با یادت،

عَنْ کُلِّ ذِکْر، وَ اَلْسِنَتَنا بِشُکْرِکَ عَنْ کُلِّ شُکْر، وَ جَوارِحَنا بِطاعَتِکَ عَنْ

از هر یاد دیگرى و زبان ما را با شکرت از هر شکرى

 و جوارح ما را با طاعت خویش از

کُلِّ طاعَة، فَاِنْ قَدَّرْتَ لَنا فَراغاً مِنْ شُغُل، فَاجْعَلْهُ فَراغَ سَلامَة، لا

هر طاعت غیر خود باز دار.

 اگر براى ما فراغتى فراهم ساختى، آن را فراغت سالم قرار ده

 که در آن

تُدْرِکُنا فیهِ تَبِعَةٌ، وَ لا تَلْحَقُنا فیهِ سَاْمَةٌ، حَتّى یَنْصَرِفَ عَنّا کُتّابُ

گناهى ما را گرفتار نسازد و خستگى به ما نرسد،

 به گونه اى که نویسندگان

السَّیِّئاتِ بِصَحیفَة خالِیَة مِنْ ذِکْرِ سَیِّئاتِنا، وَ یَتَوَلّى کُتّابُ الْحَسَناتِ عَنّا

گناه، با صحیفه اى خالى از وجود گناهانمان برگردند

و نویسندگان کارهاى نیک، به سبب نوشتن

مَسْرُورینَ بِما کَتَبُوا مِنْ حَسَناتِنا، وَ اِذَا انْقَضَتْ اَیّامُ حَیاتِنا، وَ تَصَرَّمَتْ

حسنات ما خوشحال بازگردند و هنگامى که روزگار

 زندگانى ما سپرى شد و مدت عمر ما

مُدَدُ اَعْمارِنا، وَ اسْتَحَضَرَتْنا دَعْوَتُکَ الَّتی لابُدَّ مِنْها وَ مِنْ اِجابَتِها، فَصَلِّ

به سر آمد و دعوت تو براى رفتن که چاره اى

 از اجابت آن نیست، فرا رسید، پس

عَلى مُحَمَّد وَ آلِهِ، وَاجْعَلْ خِتامَ ما تُحْصى عَلَیْنا کَتَبَةُ اَعْمالِنا، تَوْبَةً

بر محمد و آلش درود فرست و سرانجام

 آنچه را که نویسندگان اعمال ما، براى ما رقم زده اند را توبه

مَقْبُولَةً لا تُوقِفُنا بَعْدَها عَلى ذَنْب اجْتَرَحْناهُ، وَ لا مَعْصِیَة اقْتَرَفْناها،

پذیرفته قرار داده به گونه اى که پس از آن ما را براى گناهى

که انجام داده ایم و معصیتى که مرتکب شده ایم، متوقّف نکنى

وَلا تَکْشِفْ عَنّا سِتْراً سَتَرْتَهُ عَلى رُؤُسِ الاْشْهادِ، یَوْمَ تَبْلُو اَخْبارَ

و در آن روز که خبرها و گزارش ها درباره بندگانت

 را به نقد مى کشى، پرده اى که بر گناه ما انداخته اى

 را در برابر مردم بر ندارى،

عِبادِکَ، اِنَّکَ رَحیمٌ بِمَنْ دَعاکَ، وَ مُسْتَجیبٌ لِمَنْ ناداکَ.

به یقین تو نسبت به کسى که تو را مى خواند مهربانى

و به نداى آن کس که تو را مى خواند پاسخ مى دهى.

 

صحیفه سجادیه،

 دعاىیازده

 

فرازهایی ازدعای مکارم اخلاق

بارخدایابرمحمدوآلش درودفرست وایمانم رابه کامل ترین درجه ایمان رسان ویقینم رابرترین یقین گردان ونیتم رابه بهترین نیت هامنتهی سازوکردارم رابه بهترین کردارها تبدیل کن.

  السلام علیک یا زین العابدین ...ع ...


این شب و روزا مولامون امام سجاد غریب و مظلوم  گوشه خیمه  افتاده و نظاره گر پر پر شدن اهل بیت رسول الله (ص)هستش ...



خدا بحق غربت امام سجاد(ع) حق شهدا رو به ما حلال کن و ظهور مولامون امام عصر(عج) رو برسان




لبیک یا حسین ...ع ...

درود و سلام خدا و هزاران گل لاله و سوسن بهشتی هدیه به ساحت مقدس امام سجاد (ع)  .... 

جلوه‌هایی زیبا از صحیفه سجادیه:

الف. هماهنگی با قرآن

قرآن كریم بعد از بسم الله الرحمن الرحیم، با كلمة «الحمدلله» آغاز می‌شود، صحیفه سجادیه نیز با كلمه «الحمدلله» شروع می‌شود؛ زیرا حمد خدا كلید ذكر الهی است:[13]
«الحمدُلله» الإوَّلِ بِلا أوّلٍ كانَ قبله، و الآخر بِلا آخرٍ یكونُ بعدهَ»؛ سپاس خداوند را كه نخستین موجود است و پیش از او هیچ نبود و آخرین موجود است و پس از او هیچ نباشد.
قابل ذكر است كه نهج البلاغه نیز با كلمه الحمد لله شروع می‌شود.
از نظر محتوا، رابطه‌ای عمیق بین قرآن و صحیفه وجود دارد و برای همین است كه بزرگان، دعا را قرآن صاعد خوانده‌اند.
رمز این هماهنگی آن است كه علوم ائمه ـ علیهم السّلام ـ از منبع فیض الهی است، و چون قرآن و صحیفه سرچشمه‌ای واحد دارند، تعالیم آن دو هم آهنگ و موافق یكدیگر است.
دعای اوّل صحیفه با حمد الهی آغاز می‌شود و با نام مبارك «حمید» به پایان می‌رسد.
امام ـ علیه السّلام ـ در این دعا، خداوند را به خاطر نعمت‌های فراوانش حمد می‌نماید و از خداوند متعال حمدی را درخواست می‌كند كه صعود به اعلی علیین، هم نشینی با فرشتگان و پیامبران ـ علیهم السّلام ـ از آثار ارزشمند آن است.
همت بلند و ژرف اندیشی امام زین العابدین ـ علیه السّلام ـ در جمله‌ای زیبا، این گونه ظاهر می‌شود: «... الحمدُلله... حمداً یَفضُلُ سائرَ الحمدِ كفَضل ربَّنا علی جمیعَ خلقِه»؛ حمد خدا را حمدی از سایر حمدها برتر، به اندازة‌ برتری پروردگار ما از سایر آفریدگان».
با تفكر در برتری خداوند بر مخلوقات؛ خداوندی كه وجود مطلق و بی‌نهایت است، به گسترة ‌بینش الهی امام پی می‌بریم. در پایان دعا آنچه را كه آرزوی همه اولیای الهی است، ‌از خدا درخواست می‌كند و یاد شهیدان را زنده می‌كند.
«و نصیرُ بِهِ فی نظمِ الشُهداءِ بِسُیوفِ أعدائهِ، إنّهُ ولیٍّ حمیدٌِ»؛ خداوند را سپاس...، آن گونه سپاسی كه در سلك شهیدان قرار گیریم، آنان كه با شمشیرهای دشمنان خدا كشته شدند.

ب. بیان و نظم مطالب

مطالب صحیفه با نظم خاص و سیر طبیعی بیان شده است. با مطالعة آن، این مطلب به خوبی شهود می‌گردد. در این جا دعای دوازدهم را به عنوان نمونه ذكر می‌كنیم. امام سجاد ـ علیه السّلام ـ در این دعا، به درگاه الهی عرضه می‌دارد:
خدایا سه چیز مرا از سوال تو باز می‌دارد:
1. فرمانی كه تو دادی و من در اطاعت كندی نمودم؛
2. نهی كردی و من سوی نهی تو شتافتم؛
3. نعمت بخشیدی و من در سپاس‌گزاری آن كوتاهی كردم.
سپس امام زین العابدین ـ علیه السّلام ـ افزود:
و مرا در سوال كردن از تو، تفضل تو بر كسی كه روی به تو آورد و با گمان نیكو سوی تو آید، ترغیب می‌كند.
بعد عرضه می‌دارد:
«فها أنّا ذا، یا إلهی، واقِفٌ ببابِ عِزّكَ وُقوفَ المُستسلِمِ الذَلیلِ»؛ اینك من به درگاه عزت تو مانند بنده فرمانبردار و ذلیل ایستاده‌ام و مانند مردم مستمند با شرمساری از تو مسألت می‌كنم.
این جاست كه پیوند عقل ومنطق با ذوق و عاطفه و پیوند عقلانی با خاكساری به درگاه الهی، تصویری جذاب از دعا را ترسیم می نماید كه هم بعد بینش و عقل انسان اقناع می‌شود و هم جنبة گرایش و عاطفه انسان سیراب می‌گردد.

بخشى از دعاى شماره 6 از صحیفه سجادیه، کلام زیبای حضرت امام زین‌العابدین(ع).

یك مسلمان باید برنامه روزانه اش چنین باشد:
1- به كار بستن كار خیر.
2- دورى از شر و گناه .
3- شكر نعمتها
4- پیروى از سنت هاى الهى .
5- پرهیز از بدعتها.
6- امر به معروف .
7- نهى از منكر.
8- طرفدارى از مكتب اسلام .
9- نكوهش باطل و مبارزه با آن .
10- یارى حق و گرامى داشتن آن .
11- ارشاد و راهنمایى گمراه .
12- معاونت ناتوان (یارى رساندن به ناتوان ).
13- فریادرسى مظلوم .
14- نهایت استفاده از وقت .

توصیه امام زمان (عج)به خواندن صحیفه سجادیه

 

 

در مورد نویسنده كتاب صحیفه سجادیه برایم اطلاعاتی بدهید. 

 

 

پاسخ: