ناصر کاخساز

با مشاهده‌ی رویدادهای هیجان انگیز تونس و مصرپی می‌بریم که دگرگونگی در ساختار جامعه‌شناختی و جمعیت‌شناختی (دموگرافیک)، که تولد جنبش سبز در ایران زاده‌ی آن بود، کل جهان عرب را نیز در بر گرفته است.

علامت تغییر در ساختار جامعه‌شناختی و جمعیت‌شناختی در جامعه‌ی ایران و کشورهای عربی شکل گیری و تکوین یک قدرت سوم است که به هیچ دیکتاتوری، چه سکولار و چه مذهبی و چه ایدئولوژیک، تن نمی‌دهد. تجربه‌ی جدید در مصر و تونس تجربه‌ی ایران را غنی می‌کند. برخی از روشنفکران ایرانی با واکنش به حاکمیت دینی، به دیکتاتوری سکولار گرایش پیدا کرده‌اند. تجربه‌ی مصر و تونس روشن می‌کند که این گرایشِ واکنشی پایه‌ی محکمی ندارد.

با شکل گیری یک قدرت سوم، اکنون دیگر شرایط دوران انتخابات در الجزایر که به پیروزی گروه‌های اسلامی انجامید، دگرگونه شده است. یعنی اکنون دیگر بهره‌گیری از دموکراسی برای به قدرت رسیدن حاکمیت دینی، منتفی بنظر می‌رسد. علت پیروزی فاشیست‌ها در دموکراسی وایمار را نیز در ضعف این قدرت سوم در آن زمان باید دید. آن نیرویی بیشتر از دموکراسی بهره می‌گیرد که آن را سامان می‌دهد. این تجربه‌ی روشن را ما از انقلاب بورژوازی بدست آورده‌ایم. محدود شدن جنبش‌های اسلامی در مصر و تونس زاده‌ی شکل گیری قدرت سوم در این جوامع است. این درست است که درجوامع ایران و عرب، بویژه در میان اقشار پایین، گرایش‌هایی به سود جمهوری اسلامی دیده می‌شود، اما این گرایش‌ها دو شناسه دارند:
بازگوگر سکوت سیاسی‌اند؛ یعنی روانشناسی اجتماعی مردم را در ناامیدی نشان می‌دهند اما در برش‌های تحول اجتماعی، این روانشناسی به سرعت تغییر می‌کند.
دیگر این که این گرایش‌ها واکنشی و اعتراضی‌اند و قدرت سوم این گرایش‌های بی‌پایه را با جاذبه‌ی تحول به سوی خود می‌کشد.
مهم این است که چه قدرتی در راس تحول اجتماعی قرار می‌گیرد. هنگامی که قدرت سوم در راس تحول اجتماعی قرار بگیرد، نیروی مذهبی در برابر آن آلترناتیو ضعیفی است. در ایران نیز حکومت اسلامی به علت نبودِ این قدرت سوم توانست بر پایگاه قدرت بنشیند.

قدرت سوم (که هسته‌ی مرکزی آن نسل جوان است) چون بین دو افراط می‌ایستد، متعادل است. پیام‌اش همزیستی است. و محدودیت‌های حزبی و روشنفکرانه ندارد. و البته از شکست و بی‌اعتباری جمهوری اسلامی سود می‌جوید و نیروهای اسلامی را در منطقه غیرعمده می‌کند.


به نظر می‌رسد که دیپلماسی در آمریکا و اتحادیه‌ی اروپا به کارایی این قدرت سوم پی برده است. هم اکنون هیاتی عالی رتبه همراه صدراعظم آلمان به اسرائیل رفته‌اند. این هیات حامل یک دیپلماسی اختلاف نظر با اسرائیل است. آن ها ظاهرا دیگر دریافته‌اند که اسرائیل و جمهوری اسلامی مانع استقرار دموکراسی در منطقه و در فلسطین هستند. البته جای تردید است که بتوانند بر این دیپلماسی پافشاری کنند.


روشنفکران و رسانه‌های ایرانی باید جوهر روند شادی و امید را در تونس و مصر به درستی بشناسند و پژواک دهند. نه این که نباید هوشیار و نگران بود، اما شکل گیری قدرت سومی که در راس این تحول اجتماعی قرار دارد، امید بخش و شادی آفرین است. در ایران این قدرت سوم به علت تردیدهای اصلاح طلبان و نیروهای سیاسی دنباله رو آنان در برخورد با ولایت فقیه و ساختار حاکمیت دینی، پس از اوج و شکوفایی به افول دچار شده است. اکنون جنبش ایران باید با تجربه‌ی مصر و تونس غنی تر شود. مردم مصر با شعار مبارک باید برود است که گرما و امید پیدا کرده اند. با راه حل های نیم بند و امتیاز دادن به نهاد نامتمدنانه‌ی ولایت فقیه نمی‌توان به مردم امید بخشید و به شکوفایی قدرت سوم یاری رساند.

http://nasserkakhsaz.blogspot.com/2011/02/blog-post.html#more
.

.

به یاد شهید بزرگی که سه بار درخون خود غلطید

درماجرای کودتای ننگین و خائنانه ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ پادشاه مملکت دست در دست سازمان های اطلاعاتی و جاسوسی بیگانه همچون « سیا» و  « اینتلجنت سرویس» گذاشته و هم پیمان با آنان دولت ملی و معتقد به مردم سالاری دکترمحمد مصدق راساقط نمود و بساطی ازظلم و استبداد و دیکتاتوری برپا کرد که اکنون پس از ۵۷ سال هنوز هم ملت ایران از پی آمد های آن روز سیاه و آن خیانت بزرگ رنج میبرد و تاوان آن را میپردازد و علی التحقیق میتوان گفت که ناکامی ها و مصائب امروزی ملت ایران و عدم تحقق دموکراسی و حاکمیت ملی دراین کشور طی این سالها نیز ریشه درهمان کودتای شوم دارد.

پس از کودتا دکتر مصدق و بسیاری از یاران وهمکارانش به زندان افتادند. امادکتر سیدحسین فاطمی وزیر خارجه شجاع دولت ملی مخفی گردیده و از پناهگاه خود به مبارزه علیه کودتاچیان ادامه داد و بسیاری از نوشته های مهیج و امیدبخش او در نشریات نهضت مقاومت ملی که از فردای کودتا تشکیل یافته بود مورد استفاده قرار گرفت . ولی بالاخره در روز ششم اسفند ۱۳۳۲ دکترفاطمی دستگیر شد و به دست دژخیمان افتاد . در همان روز دستگیری عوامل خود فروخته شاه برنامه رذیلانه ای را برای قتل او طرح وبه اجرا گذاشتند بدین شکل که در هنگام انتقال دکتر فاطمی به داخل شهربانی اراذل و اوباش به سردستگی شعبان بی مخ در جلوی درب شهربانی بر سر اوریخته وکوشیدند تا با ضربات چاقو او را ازپای درآورند و اگر فداکاری خواهردکتر فاطمی بانو سلطنت فاطمی  نمیبود و در آن لحظه خود را سپر چاقوهای آن جنایتکاران مزدور قرار نمیداد به احتمال قوی آنها در نقشه شوم خود موفق میشدند و دکترفاطمی فرصت رسیدن به دادگاه و محاکمه را نمی یافت و آن دفاعیات قهرمانانه از او برجای نمی ماند.
باری دکترفاطمی با ایثار و از خودگذشتگی خواهر فداکارش ازآن مهلکه جان به در برد و بابدنی مجروح که چندین ضربه کارد بر آن اصابت کرده بود به زندان و محاکمه کشیده شد. محاکمات عبرت آموز آن بزرگ مرد درتابستان ۱۳۳۳ صورت گرفت وبیدادگاه نظامی شاه اورا به اعدام محکوم نمود و سرانجام در سحرگاه نوزدهم آبانماه ۱۳۳۳ پیکرتب دار ورنجور اورا با برانکارد به میدان تیرباران لشکر دو زرهی آورده وبه جوخه اعدام سپردند.  و او در راه آزادی و استقلال ایران برای سومین وآخرین بار درخون خود درغلطید.
دکترحسین فاطمی درسال ۱۲۹۶ در شهر نائین چشم به جهان گشود و۳۷ سال زندگانی کوتاه ولی بسیار پر ثمرو پر فراز ونشیبی راپشت سر گذاشت . او ازروز ۸ مرداد ۱۳۲۸ روزنامه باختر امروز را شخصا" منتشرنمود که باید آنرا ارگان اصلی نهضت ملی ایران درآن سالها دانست. او قبلا در روزنامه های دیگر ازجمله روزنامه باختر مربوط به برادرش افکار آزادیخواهانه و استقلال طلبانه خودرا منتشر میکرد . دکترفاطمی در روز ۲۲ مهر ۱۳۲۸ درزمره همراهان دکترمصدق درتحصن اعتراض به عدم آزادی انتخابات در دوره شانزدهم مجلس شورای ملی بود و هم او بود که پس از آن تحصن فکر تشکیل یک سازمان سیاسی ملی را مطرح نمود و حتی گفته میشود که نام آن سازمان یعنی جبهه ملی ایران را او پیشنهاد کرد و در اولین شورای مرکزی جبهه ملی شرکت جست شورائی که با مبارزات خود توانست انتخابات قلابی انجام شده رادرتهران به ابطال برساند و در انتخابات مجدد هشت نفر نماینده از اعضای جبهه ملی را به مجلس بفرستد تا کار بزرگ ملی شدن نفت رابه رهبری دکتر محمدمصدق به انجام برسانند . دکتر فاطمی در روز ۲۵ بهمن ۱۳۳۰ هنگام سخنرانی در سر مزار روزنامه نگار ملی ، محمدمسعود به ضرب گلوله ای که از اسلحه « عبدخدائی » یکی از اعضای جمعیت فدائیان اسلام به سوی او شلیک گردید مضروب شد واین بار اولی بود که خون پاکش بر خاک ایران ریخته میشد. پس ازاین سوء قصد فدائیان اسلام هیچگاه توضیح ندادند که ترور دکترحسین فاطمی که در خط اول مبارزه آزادیخواهانه ملت ایران ومبارزه با قدرت استعمار مکار انگلیس قرار داشت چرا و باچه قصد ومنظوری صورت گرفت ؟. دکترفاطمی خود دراولین سرمقاله ای که پس از این ترور برای  باختر امروز تهیه کرد اینگونه نوشت که :« خدای بزرگ نخواست گلوله ای را که ازطرف  یک تروریست دست پرورده اینتلجنت سرویس به طرف من رها شد کارگر افتد.»
دکترفاطمی درآن زمان نمیدانست که دیگر دست پروردگان اینتلجنت سرویس در لباسی دیگر و در دو نوبت دیگر خون پاکش رابر زمین ایران خواهند ریخت .
ما در سال روز شهادت آن شهید والامقام جبهه ملی ایران به روان پاکش درود میفرستیم و نسل جوان این مرز وبوم را به آموختن از زندگی پرافتخار دکترفاطمی فرا میخوانیم.

           تهران – جبهه ملی ایران
                  ۱۸ /۸ /۱۳۸۹
    .

http://www.rangin-kaman.org/v1/index.php?option=com_content&view=article&id=2011:2010-11-08-18-11-36&catid=34:politique

.

.

فلسفه، محتسب و بازجو نیست

گفت‌و‌گوی حسین نوش‌آذر با محمد رضا نیکفر درباره‌ی نخستین کنگره‌ی روز جهانی فلسفه در ایران

امسال برای نخستین بار کنگره‌ی روز جهانی فلسفی در ایران برگزار می‌شود. ریاست این کنگره را غلامعلی حداد عادل به‌عهده دارد و همو بود که در نخستین نشست مطبوعاتی کنگره‌ی روز جهانی فلسفه اعلام کرد که تأکید ایران بر فلسفه‌ی اسلامی است و فقط از نویسندگان قم مقالاتی سفارش داده شده است.

برگزارکنندگان این کنگره از بیش از ۴۰۰ تن از اساتید فلسفه از سراسر جهان برای شرکت در این کنگره دعوت کرده‌اند، اما از سوی دیگر بسیاری از دانش‌آموختگان و فیلسوفان تبعیدی ایران نیز با صدور بیانیه‌های اعتراض‌آمیز به برگزاری کنگره‌ی روز جهانی فلسفه در ایران واکنش نشان داده‌اند.

همین چندی پیش بود که پیلار آلوارز، معاون اجتماعی و علوم انسانی یونسکو در سفرش به تهران نگرانی‌هایش نسبت به چگونگی برگزاری کنگره را به مسئولان اعلام کرد.

به مناسبت این حادثه‌ی فرهنگی مهم دو همکار ما در رادیو زمانه، حسین نوش‌آذر و دکتر محمدرضا نیکفر گفت و گویی انجام داده‌اند که اکنون از نظر شما می‌گذرد:

آقای دکتر نیکفر، امسال برای نخستین بار کنگره روز جهانی فلسفه در ایران برگزار می‌شود. در اعتراض به برگزاری این کنگره تاکنون سه بیانیه منتشر شده است. چرا روشنفکران و دانش‌آموختگان فلسفه با برگزاری کنگره فلسفه در ایران مخالف‌اند؟

شما تصور کنید که همان کسانی که سقراط را محکوم به مرگ کردند، آکادمی فلسفه هم تأسیس می‌کردند. چنین کاری یک نمایش تلخ مسخره‌ی وقاحت‌بار بود.

ما هم‌اکنون چنین وضعیتی داریم. کسانی که اندیشمندان مهمی را از کشور تارانده‌اند، عده‌ی کثیری دانشجو و استاد را کشته‌اند، از همین گروه بسیاری را شکنجه کرده و در زندان نگاه داشته‌اند، دارند کنگره‌ی فلسفه برگزار می‌کنند. و جالب است که همزمان رشته‌ی فلسفه را در کنار مجموعه‌ی دیگری از رشته‌های علوم انسانی در دانشگاه‌ها به حالت تعلیق درآورده‌اند و سخت در تلاش هستند که به آن بنیادی اسلامی بدهند.

بزرگترین توهین به فلسفه همین است که دولتی بخواهد به آن بنیاد بدهد، جهت بدهد، برای آن چارچوب تعیین کند و از آن انتظار داشته باشد که محتسب و بازجوی ایدئولوژیک رشته‌های دیگر باشد.

فلسفه‌ی دوران ما، انتقادی است. کار آن سنجش است، سنجش این که چه می‌دانیم، رفتار درست چیست، موقعیت انسانی ما کدام است، چگونه خود و جهانمان را بیان می‌کنیم و چه مانع‌هایی بر سر مراوده و گفت‌وگو قرار دارد.

کافی است که اندکی در فلسفیدن جدی باشیم و از مشغله‌ی قرون وسطایی تقسیم‌های بیهوده‌ی عرض‌ها و جوهرها فاصله گرفته باشیم، تا نسبت به موقعیت انسان ایرانی و ذهن و زبان و زندگی او رویکردی انتقادی بیابیم.

نخستین انتقاد ما طبعاً به قدرتی خواهد بود که کارکردش لگدکوب کردن حقیقت است. فلسفه پرسش از پی همه چیز است، و ما با رژیمی سر و کار داریم که رأسش می‌گوید به این جهانیان پاسخگو نیست و به جایی دیگر متصل است.

فلسفه به عنوان پرسشگر، در موقعیتی اپوزیسیونی نسبت به این رژیم قرار دارد.فلسفه، تردید است، تردید نسبت به همه چیز، از جمله به هر چه مقدس خوانده می‌شود. این رژیم مقدس، که در نهایت می‌کوشد، قدسیت‌اش را به ذهن شکاک با شکنجه در زندان تحمیل کند، دشمن فلسفه است.

فلسفه تعجب از کار جهان است. از این جهت ولی رژیم برای فلسفه جالب است. این همه وقاحت و دروغ و همزمان حق‌به‌جانبی چگونه می‌توانند با هم ترکیب شوند؟ این یک موضوع جالب فلسفی است. بر سر چنین موضوعی باید کنگره تشکیل داد.

یکی از محورهای کنگره، فلسفه اسلامی است. اگر همانطور که شما به‌درستی اشاره می‌کنید ما مبنای فلسفه را بر تردید قرار دهیم و مبنای فقه را بر تعبد، آیا می‌توانیم از «فلسفه اسلامی» به‌عنوان تلفیقی از این دو یاد کنیم؟ آیا اصولاً چنین اصطلاحی درست است؟

نخست در مورد اصطلاح:

− اسلام، نام یک حادثه است، چیزی که زمانی در عربستان رخ داده و می‌توان و باید این رخداد را و شخصیت‌های دخیل در آن را جدا از پیامدهایشان بررسی کرد.
− اسلام نام یک دین است؛ و دینی که به هر دلیل توده‌‌ی وسیعی را در بر می‌گیرد، چیزی فراتر از آن حادثه‌ی اولیه است.

− و سر انجام اینکه نام یک فرهنگ یا تمدن پرجلوه است که سخت متأثر از آن دین و حادثه‌هایی است که به نام آن رخ داده و اثرگذار شده‌اند.

آنچه فلسفه‌ی اسلامی خوانده می‌شود، رخداد و جریانی فرهنگی است که در این معنای سوم اسلامی است. شبیه آن را در جهان مسیحی، یهودی یا هندی هم داریم.

فیلسوف به عنوان فیلسوف، کاری به فقه ندارد. ابن رشد، تحصیل فقه کرده است، اما امام و پیشوای اصلی او نه یک فقیه صاحب مکتب، بلکه ارسطو است. او در رساله‌ای به نام فصل المقال، که آن را در بحث رابطه‌ی دین و فلسفه فصل الخطاب می‌داند، میان مقال دین و مقال فلسفه فرق می‌گذارد. کار فلسفه خردورزی و پرسش و استدلال است؛ دین در مقابل، مقالی در حد ذهن عوام است.

کار فیلسوفی که این گونه فرق‌گذاری می‌کند، تلفیق نیست، فصل است. او فرق‌گذارترین فیلسوف جهان اسلام است. کسی دیگری که با او قابل مقایسه است محمد زکریای رازی است که فقیهان آثارش را نابود کرده‌اند و نگذاشته‌اند به دست ما برسند. او فیلسوفی مسلمان نیست، اما اگر آثارش به جا می‌ماندند، باز آنها را محتملاً در قفسه‌ی فلسفه‌ی اسلامی می‌گذاشتند که از نظر تاریخ‌نویس فلسفه نه یک محتوای ایمانی، بلکه یک دوره و یک فرهنگ رنگارنگ مشخص می‌کند.

کار اصلی فارابی و ابن‌سینا هم تلفیق نبوده است و اگر اینجا و آنجا بوده، ترکیب درکی از خدا و آفرینش و رابطه‌ی خدا با جهان و موضوع پیامبری با فلسفه‌ی یونانی است.

به هر حال برای آنان مسئله‌ی فقه به عنوان فقه مطرح نبوده است. اتفاقاً اگر مطرح بود و در این مورد اندیشه‌ورزی می‌کردند، ما شاید وضع بهتری می‌داشتیم. شما کتاب «شفا»ی ابن سینا را که می‌خوانید، می‌بینید که او وقتی نظری را بیان می‌کند، در بسیاری از موارد در پایان به نقد نظرات دیگران می‌پردازد. اما این دیگران چه کسانی هستند؟ فیلسوفان یونانی‌ای هستند که ارسطو هم به آنان انتقاد کرده است. در آثاری چون «شفا»، اسلام و جریان‌های فکری واقعی محیطی که کتاب در آن نوشته شده، چندان حضوری ندارد. با وجود این، چنین اثری را می‌توان به عنوان اثری از جهان اسلام بازشناخت.

فلسفه‌ی اسلامی، فلسفه‌ی یک عصر به سر آمده است. اگر مرگ ابن رشد را مبنا بگذاریم (۱۱۹۸ میلادی)، هشت قرن است که از آن عصر فاصله گرفته‌ایم. این جریان فلسفی در کلیتش به موزه تعلق دارد. اهمیت آن فرهنگ‌شناسانه است، نه به خاطر محتوای فلسفی‌‌ای که دارد.

برای درک محتوای فلسفی فلسفه‌ی اسلامی قرون وسطایی هم، باید فلسفه‌ی جدید را آموخت. بدون کانت، چیز چندانی از ابن سینا حاصلمان نمی‌شود. مشتی اصطلاح و تقسیم‌بندی یاد می‌گیریم که به هیچ دردی نمی‌خورند و با آن نمی‌توانیم موقعیت کنونی خود را در جهان بشناسیم. اما با کمک فلسفه‌ی جدید می‌توانیم اینجا و آنجا چیزهایی را بیابیم، که بر یک زمینه‌ی تفسیری تازه، جذاب و قابل‌پیوند جلوه کنند.

فلسفه‌ی زنده باید پیوندپذیر باشد. با طبیعیات ارسطو دیگر چندان نمی‌توانیم پیوند ذهنی برقرار کنیم. توصیفش از طبیعت مهم است، اما کل اثر تنها به کار مورخ علم می‌آید. «ارگانون» او را همچنان می‌توان خواند، اما اطلاعات منطقی بیشتر و بهتری می‌یابیم، اگر کتاب‌های جدید را بخوانیم. «مابعدالطبیعه» جالب است، جالب‌تر از همه ولی «اخلاق نیکوماخوس» و «سیاست» هستند که با موقعیت ما همچنان مستقیماً پیوندپذیر هستند. شما به عنوان نمونه هیچ کتاب مهمی در دفاع از دموکراسی نمی‌یابید که به انتقاد به شدت قابل فکر ارسطو از دموکراسی بی‌توجه باشد.

در آثار فیلسوفان اسلامی، مجموعه‌ای از کارها و بخش‌های پیوندپذیر می‌یابیم، مثلاً بحث ماهیت عقل، یا رابطه‌ی جسم و جان در آثار ابن سینا و ابن رشد که می‌توان آنها را به بحث‌های امروزی پیوند زد. اما این کاری نیست که حوزه‌ی فقهیه از پس آن برآید. حوزویان حتّا نمی‌توانند چاپ خوبی از فیلسوفان‌ مورد نظر خودشان را عرضه کنند. بیش از سه دهه است که به عنوان بانک ایدئولوژیک، مخزنشان به مخازن پول متصل است، یک عالم امکانات دارند، اما هنوز نتوانسته‌اند یک کتاب بیرون دهند که از «رئالیسم» طباطبایی- مطهری فراتر برود.

فلسفه‌ی اسلامی امروزه یک تابلوی ایدئولوژیک است، یک نوع کاسبی است. کنگره‌‌ای که می‌خواهند به اسم فلسفه برگزار کنند، یک نمایشگاه است و آن کسب و کار هم غرفه‌ای در آن دارد، طبعا غرفه‌ای بزرگ، چشمگیر، پر از نورافکن و بلندگوهای قوی گوشخراش. چیزی فراتر از این نیست. جدی نگیرید.

می‌دانید که فلسفه و دستگاه‌های زیباشناختی برای سنجش ادبیات خلاق با هم در ارتباط هستند. آیا می‌توانیم امیدوار باشیم که در کنگره روز جهانی فلسفی با مبانی زیباشناختی ادبیات دولتی که از آن به‌عنوان «اسلامی‌نویسی» هم یاد می‌کنند آشنا شویم؟

تصور نمی‌کنم. «اسلامی نویسی» مبانی ندارد، مواجب دارد.

بسیار پیش می‌آید که چیزی را رایج کنند و بعد دنبال مبانی آن بگردند. اصلاً بیایید اصل مسئله یعنی «ولایت فقیه» را در نظر بگیرید. چنین چیزی ابتدا غلبه کرد، بعد مبانی آن پیدا شد. از همین ولی فقیه فعلی تا پیش از سال ۱۳۵۸ یک مدرک تک‌جمله‌ای وجود ندارد، که ثابت کند او اصلاً با این اصطلاح آشنا بوده است. کل ادبیات مربوط به ولایت فقیه در معنای سیاسی آن پیش از سال ۱۳۵۸ به ۵۰۰ صفحه هم نمی‌رسد. حالا ولی در سال صدها تــُن کتاب و مقاله در این مورد به چاپ می‌رسد. آیا اینها «مبانی» هستند؟

رژیم، ایدئولوژیک است. این حرف درست است، اما این بدین معنا نیست که در هر موردی نخست یک ایده مطرح است و بر بنیاد ایده‌هایی خاصی، اعمال خاصی از این رژیم سر می‌زند؛ پس باید برای رژیم‌شناسی، ایده‌شناسی کرد. نه، اصل قدرت است. ایده از اراده به قدرت می‌آید. ایده یک سکه است که ضرب می‌شود و ارزش آن در این است که به سکه‌ی قدرت سیاسی و سکه‌ی اقتصادی تبدیل‌پذیر است.

بنابر این اگر در این کنگره یا در جایی دیگر آمدند و چیزی در مورد مبانی زیبایی‌شناسی خود گفتند، آن را زیاد نباید جدی گرفت. این گونه متن‌ها را طبعاً باید خواند، بند از بندشان گشود، و بنیاد واقعی‌شان را آشکار کرد. به این کار نقد اید‌ئولوژی می‌گویند.

چنین به نظر می‌رسد که مردم اصولاً نسبت به برگزاری این کنگره بی‌تفاوت هستند. چرا دانش‌آموختگان فلسفه در خارج از ایران تا این حد نسبت به کنگره‌ی فلسفه حساسیت دارند؟

به هر حال به هر کس به عرصه‌ی کار خود حساسیت دارد.

همین فردا بعید نیست که بخواهند کنگره‌ی جهانی حقوق بشر در ایران برگزار کنند و یا کنگره‌ی زنان، کنگره‌ی محیط زیست، کنگره‌ی صلح. در هر مورد کسانی هستند که بیشتر از دیگران حساسیت نشان می‌دهند و این امری طبیعی است.

این هم که مردم چندان توجهی ندارند، طبیعی است. در ایران بازار کنگره‌ها گرم است. هر هفته یکی دو کنگره برگزار می‌شود، بریز و بپاشی می‌شود و سر و صدایی؛ و مردم هم در این موارد قضاوت خودشان را دارند. لغت کنگره هم از آن لغت‌هایی است که در این رژیم آلوده و بدنام شده است.

آیا این اعتراض‌ها به اینجا نمی‌انجامد که همانطور که در ادبیات از «ادبیات مستقل» و «ادبیات دولتی» صحبت می‌کنیم، در فلسفه هم دوگانگی و نوعی انشقاق پیش بیاید: «فلسفه دولتی» و «فلسفه مستقل»؟

در ایران همه چیز دستخوش این انشقاق است. دوگانگی در فلسفه یک دوگانگی قدیم است. دستگاه «فلسفه‌ی دولتی» فعلی، در ادامه‌ی دستگاه زمان شاه قرار دارد. برخی آدم‌ها همان آدم‌ها هستند. آنانی که قرار بود فلسفه‌ی شاهنشاهی درست کنند، بعداً در خدمت دستگاه جدید درآمدند. برخی از آنان اعتقاداتی دارند، برخی فرصت‌طلب و نان‌به‌نرخ‌روز خور هستند.

به هر حال همه‌ی‌شان ولایت‌پذیر هستند، زمانی ولایت با شاه بود، حالا با فقیه است. بخشی از همین فرصت‌طلب‌ها گردانندگان کنگره‌ی فعلی شده‌اند، تازه نه همه‌ی‌شان. در میان آنان نیز باندبازی و دسته‌کشی رواج دارد. عده‌ای هم فهمیده‌اند که باید به فکر عاقبت و آبرویشان باشند.

از فراخوان به تحریم، که شما هم از امضاکنندگان آن هستید، تا چه حد استقبال شده است؟

بسیار خوب. دوستانی که با ایران در تماس هستند، می‌گویند فراخوان بازتاب بسیار خوبی در میان دانشجویان فلسفه و علوم انسانی و استادان مستقل داشته است. دوستان می‌گویند مقدار زیادی ای-میل از دانشجویانی دریافت کرده‌اند که مایل بوده‌اند حتّا با اسم و مشخصات کامل امضایشان در پای فراخوان بیاید.

در خارج هم تا جایی که من خبر دارم، فراخوان پربازتاب بوده است. همه‌ی رسانه‌های خبری عمده آن را منعکس کرده‌اند. عده‌ای کثیری از استادان و دانشجویان ایرانی خواهان افزودن امضاهایشان به امضاهای اولیه شده‌اند. استادان خارجی هم در جریان انتشار این فراخوان هستند.

رژیم پی برده که موضوع به اطلاع مهمانان خارجی می‌رسد. به این جهت اگر به سایت رسمی کنگره رجوع کنید، لیست سخنرانان خارجی را نمی‌یابید. این بار اول در تاریخ کنگره‌های فلسفی است که لیست برخی از مهمانان آن تا لحظه‌ی آخر مخفی می‌ماند. شایسته نیست که چنین اجتماعی «کنگره‌ی فلسفه» نام گیرد.

http://zamaaneh.com/idea/2010/10/post_839.html

.

.

فدرال های قومی بغرنجی های قومی جامعه ایران را حل نخواهند کرد

http://www.hambastegi-iran.org/spip.php?article371

.

.

روح بزرگ شرق

.

دکتر محمد ملکی: بزرگترین هدف حرکت های دانشجوئی مبارزه برای استقلال دانشگاه است

.

آسیب شناسی اجتماعی احزاب در ایران/علی طایفی

چکیده: نگاهی بر تاریخچه احزاب سیاسی در ایران که از سالهای مشروطه با تشکیل حزب اجتماعیون عامیون به رهبری حیدر عمو اوغلی اشکال سازمان یافته ای بخود گرفت، تا به امروز بیانگراین مهم است که تشکیل احزاب در کشور دارای موانع ساختاری، تاریخی، فرهنگی و قانونی جدی است.

 فراز و فرود ساخت یابی و ساخت شکنی احزاب، سازمانها و گروه های سیاسی درایران خواه در دوره مشروطه، خواه دوره پهلوی ها و خواه در عصر جمهوری اسلامی، همگی نشانگر ضرورت آسیب شناسی شکل گیری احزاب سیاسی در ایران می باشد. دراین راستا مطالعات نسبتا متنوع و گاه جسته گریخته ای صورت گرفته است که چندان نیز وافی مقصود دلیل یابی و مسئله شناسی عدم شکل گیری و نهادینه شدن تحزب یا پلورالیزم سیاسی نبوده است. بدین معنا که هنوز پرسش های بسیاری بدون پاسخ دقیق باقی است: چرا با همه قدمت ۱۰۰ ساله احزاب سیاسی سوسیالیست، آزادیخواه، ملی گرا، و حتی دینی، هنوز در ساختار حزبی با مشکلات عدیده سازمانی، و کنشی روبرو هستیم؟ مهمترین مسائل آسیب شناختی تحزب و سازمانگرایی سیاسی درایران برای ایجاد و ساماندهی مشارکت سیاسی در جامعه ایران امروز چیست؟

طرح مسئله
بیش از یکصد سال از تاسیس اولین حزب بمعنای امروزین آن درایران می گذرد و سلسله احزاب متعددی درطول این سده اخیر تشکیل، رشد و افول کرده است. دراین رهگذر برخی از احزاب به نقش های تاریخی خواسته یا ناخواسته ای نیز پرداخته اند که سیر تحولات سیاسی و اجتماعی ایران را نیز تحت تاثیر خود قرار داده است. بااینحال، ساختار و شاکله دستگاه حزبی درایران هنوز مبتلابه مسائل و مصائب چندی است: از نظر درونی، تمرکزگرا، ناپایدار، آسیب پذیر و رابطه مدار است وکمتر به ضوابط حزبی و انضباط سازمانی اقتدا کرده است. از نظر بیرونی نیز متصل به طبقه اجتماعی خاصی نبوده و با گرایش نخبه گرایانه یا توده گرا فقط توانسته است در برهه هایی به نقش آفرینی بپردازد. همچنین ساختار غیردمکراتیک قدرت و نهاد سیاست درایران در طول عصر مشروطه، دوران پهلوی ها و جمهوری اسلامی زمینه شکوفایی و رشد و فراگیر سازی سازمان و سازوکار نهاد حزبی بعنوان ابزار دمکراتیزه کردن و مدنی شدن حقوق سیاسی وشهروندی را تضعیف کرده است.
از اینرو مسئله محوری دراین مقاله تمرکز بر این موضوع است که پس از گذشت یکصد سال و وقوع چندین شبه جنبش و انقلاب در ایران و طلوع و افول احزاب خرد و کلان بسیار هنوز حزب بمعنای مدرن، با سازوکارهای دمکراتیک، پایدار و موثر در جامعه ایران وجود ندارد. پرسش های اساسی مقاله حاضر نیز بر محورهای زیر است:
- آیا ساختار سیاسی- اجتماعی جامعه ایران مانع از تشکیل و نهادینه شدن آن شده است؟
- آیا فرهنگ عمومی و سیاسی- اجتماعی نخبگان و لایه هایی از طبقه متوسط جامعه ایران مانع از شکل گیری نهاد موثر حزبی در جامعه ایران شده است؟
- آیا تاخر فرهنگی و تاریخی تشکیل احزاب درایران و یا زود هنگام بودن تشکیل آنها در فرایند مدرنیزم درایران سبب ساز چنین فرازو فرود های فروکاهنده ای شده است؟
بررسی برخی شواهد و تحلیل مشخصه های مرتبط با پرسش های مذکور دراین نوشتار در محدوده زمانی عصر حاضر و بطور خاص در دهه اخیر می تواند زمینه ساز آسیب شناسی مسائل حزبی در ایران امروز باشد.

اهمیت و ضرورت مسئله
بی تردید اطلاق مسئله به روند تحولات حزبی درایران و مسئله وار دیدن این پدیده سیاسی و اجتماعی نیازمند دلایل توجیهی و طرح اهمیت موضوع است که برخی از اهم این دلایل عبارتند از:
- از نظر توسعه ای، فرایند دمکراتیزه شدن و افزایش مشارکت های مردمی در تصمیم سازی های سیاسی و اقتصادی و بطور کلی مدیریت جامعه برای بهتر زیستن و رفاه عمومی نیازمند ساخت یابی احزاب و سازمان های سیاسی پایدار و فراگیری است که بتواند آحاد مردم را در درون خود شکل داده و از توده گرایی فاصله گیرد. ازاینرو باتوجه به اینکه هنوز چنین فضایی برای رشد و توسعه نهادهای مدنی ازقبیل احزاب فراهم نشده است بررسی پیرامون دلایل و تبعات آن به عنوان یک مسئله می تواند زمینه ساز توسعه سیاسی شود.
- از نظر ساختی و کارکردی نیز هدف از تشکیل احزاب، سازماندهی رابطه میان دولت و مردم برای مدیریت بهتر و مشارکتی جامعه مدنی است و دراین راستا سازوکارهای دمکراتیکی برای توسعه دمکراسی در جامعه ضروری است. از این منظر نیز ساختار وکارکرد احزاب سیاسی با همه تجربه نسبتا طولانی و فرازو فرود های بسیار هنوز فاقد خدمات رسانی مطلوب است. ازاینرو بعنوان یک مسئله، قابل توجه و بررسی است.

پرسش های اصلی
برای ارزیابی و سنجش و تحدید دامنه بحث می بایست برخی پرسش های زیر را درمقام پاسخگویی برآمد:
- آیا ساختار سیاسی- اجتماعی جامعه ایران مانع از تشکیل و نهادینه شدن آن شده است؟
- آیا فرهنگ عمومی و سیاسی- اجتماعی نخبگان و لایه هایی از طبقه متوسط جامعه ایران مانع از شکل گیری نهاد موثر حزبی در جامعه ایران شده است؟
- آیا تاخر فرهنگی و تاریخی تشکیل احزاب درایران و یا زود هنگام بودن تشکیل آنها در فرایند مدرنیزم درایران سبب ساز چنین فرازو فرود های فروکاهنده ای شده است؟

چارچوب تحلیلی
دربررسی دلایل ناکامی توسعه سیاسی و نهادینه شدن احزاب درایران بررسی های زیادی صورت گرفته است که بخش بزرگی از آنها بصورت مقالات و سخنرانی ها عمدتا درپی بازکاوی آسیب شناختی آن بوده است. «ادموند برک» فیلسوف انگلیسی قرن ۱۸، حزب سیاسی را «هیئتی از مردم که به خاطر پیشینه و منافع ملی با کوشش مشترک، براساس برخی اصول سیاسی مورد توافق، متحد شده‌اند» تعریف می‌کند. «شومپیتر» نخستین و مهم‌ترین هدف هر حزب سیاسی را تسلط بر دیگران (افراد یا حزب) جهت نیل به قدرت و ماندن در آن می‌داند. «جوزف لا‌پالومبار» و «مایرون وینر» چهار شرط اساسی برای حزب برمی‌شمرند: ۱) وجود تشکیلا‌ت پایدار مرکزی ۲) وجود شعبه‌هایی که مرکز پیوند و ارتباط داشته باشند ۳) پشتیبانی مردم ۴) کوشش برای دستیابی به قدرت سیاسی. ( میربد، ۱۳۸۳)
دربحث ازاحزاب سیاسی اساسا تقارن و همبستگی جدی، ارگانیک، دیالکتیکی و تاریخی بسیاری میان پلورالیزم، دمکراسی، لیبرالیزم فلسفی، روشنگری دینی و فرهنگی ازیکسو و انقلابهای بورژوایی وصنعتی، کارگری و شکل گیری طبقات نوین مبتنی بر شیوه تولید سرمایه داری وجود دارد. مروری بر تاریخ تحولات سیاسی در اروپا نشانگر تموج سهمگین آرا و اندیشه و منافع قدرتهای گروهی و سازمانی بسیاری بوده است که تدریجا سامان امروز را یافته است و عضویت در این سازمان های سیاسی بصورت نهاد های مدنی از زمره حقوق مسلم شهروند مدرن اروپایی وامریکایی محسوب می شود.
از ابتدای تحولات سیاسی ایران در طول سالهای پس از مشروطیت تا امروز سازمانها و احزاب سیاسی بسیاری شکل یافته و پس از طی دورانی از فعالیت و اقدامات سیاسی و اثرگذاری بر تحولات محیطی، یا سامانشان ناسامان گردیده یا در سامانی نوین و در حال گذار به حیات خود ادامه می دهند. این تاثیرات نیز محصول طبیعی تعامل و ارتباطات متقابل این سازمان ها و نهاد قدرت در جامعه ایران است. به بیان دیگر وجود سازمان های سیاسی رویارو و معطوف به دستیابی بر قدرت در قالب اپوزیسیون سامان یافته، پایدار و مؤثر دارای همبستگی و ارتباط دو سویه ای با ساختار و کارکردهای نهاد دمکراسی در هر جامعه ای است. این دو وجه عبارتند از:
الف) از یکسو فقدان نهاد و نمادهای دمکراسی می تواند زمینه ساز عدم پایایی اپوزیسیون سازمان یافته و مؤثر گردد. در چنین وضعیتی سازمانها و احزاب سیاسی بصورت محافل سیاسی غیر رسمی یا زیرزمینی فعالیت خود را آغاز می کنند و تشکیلات غیر رسمی خود را نیز در شرایط مخفی و خفقان سامان می دهند. بدیهی است که در این شرایط امکان تمرین اندیشه و عمل دمکراتیک برای ساختار و سازوکارهای درونی این گونه سازمانهای سیاسی نیز مهیا نبوده و آفت های خاص خود را بدنبال دارد. همچنین در فضای اختناق و سرکوب آموزش عملی و نظری نیز دارای محدودیت هایی است که می تواند منجر به یکسویه نگری و عمل گرایی بدنه و تشدید فضای نخبه گرایی در درون این سازمان ها گردد. سانترالیزم و ظهور نمادهای غیردمکراتیک در این موقعیت نیز از دیگر برآیندهای ناگزیری است که می تواند ماندگاری و پویایی این سازمانها را در معرض خطر قرار دهد. بی تردید در افق گسترده، ارتباط این سازمانها با هواداران خود نیز می تواند دستخوش نوعی روابط رمه- شبانی گردد که دارای آثار منفی و ناپایداری است که در شرایط آزاد و شکست فضای اختناق خود را نمایان می سازد. نمونه این پیامد آسیب شناختی را می توان در شرایط انقلابی سال ۵۷ نیز مشاهده کرد.
ب) از سوی دیگر از منظر اثر گذاری اپوزیسیون بر فرایند دمکراسی می توان این پیامدهای آسیب ساز را دنبال کرد. بدیهی است رشد غیرطبیعی سازمانها و احزاب در شرایط اختناق چنان فضایی را فراهم می آورد که برای شکل گیری نهادهای دمکراسی و نهادینه شدن آن مخاطره انگیز است. ضعف تحمل اندیشه دیگران و میل به تک صدایی و یکتانگری را می توان در درون همین سازمانها نیز ردیابی کرد. بسیاری از این سازمانها که روزگاری تمام هم و تلاش خودرا معطوف شکستن فضای اختناق و خودکامگی می کردند در اولین فرصت گشایش فضای سیاسی با سهم خواهی های مفرط و تاکتیک های غلط نه تنها نیروی سیاسی و مردمان هوادار خود را قربانی سیاست های غلط خود می کنند، بلکه در میان مدت زمینه بازتولید فضای سرکوب و بازسازی اختناق دیرپا را فراهم ساخته و تمام بافته ها را پنبه می کنند. نزاع های سیاسی و نظامی سازمانها در ابتدای سالهای انقلاب را می توان نمونه هایی از توالی چنین فضای آسیب زایی بر شمرد. ( طایفی، ۱۳۸۴)
دراین زمینه تاجیک برای طرح مسئله از چند سوال بنیادین آغاز می کند:
"... آیا جامعه ایرانی ، اساسا"، استعداد بر تابیدن «رقابت سیاسی سالم و قاعده مند» را دارا است؟
آیا فرهنگ سیاسی ما، حامل دقایق و هنجارهای مترتب بر بازی و رقابت مسالمت آمیز حزبی است؟
آیا ادغام «سیاست» و «ایدئولوژی» در این مرز و بوم نوعی انسداد، تصلب و عصبیت را جایگزین «عقلانیت»در پهنه کنش و واکنش های سیاسی نکرده است؟
آیا فرهنگ عمومی قانون گریز، استبدادگرا، فردگرا،کلام محور (دو انگار)، خودی و دگرساز، قداست پرور، «فصل»گرا و «وصل» ستیز ما ایرانیان، ترجمه عینی و عملی خودرا در قالب رقابت های سیاسی«جدایی طلب»، «قهرآمیز» و «فراق مسلک» نیافته است؟
چرا به رغم گذشت یک سده از تجربه فعالیت سیاسی، بازیگران سیاسی ایرانی، کماکان، متصف به صفاتی همچون «آستانه پایین تحمل و جذب»، «آستانه بالای دگر سازی و طرد»، « استعداد پایین پیوست جمعی» ، «استعداد بالای گسست فردی»، «بی آستانگی قانونی» و... هستند؟
آیا اساسا"روحیه ایرانی و فرهنگ سیاسی ایرانی، رفتار و اندر کنش های تشکیلاتی و حزبی(کنش های جدی سیاسی) را بر می تابند؟) .."تاجیک، ۱۳۸۴)
«موریس دوورژه» جامعه‌شناس فرانسوی علا‌وه بر منشا پارلمانی برای احزاب که توضیح دادیم، منشا «برونی» نیز برای احزاب ذکر می‌کند. براین اساس احزاب از سوی انجمن‌های روشنفکری، گروه‌های اجتماعی، فرقه‌های مذهبی، دولت‌ها، اشخاص متنفذ، اتحادیه‌های کارگری و دهقانی و ... پایه‌گذاری شدند. چنانکه منشا حزب کارگر انگلیس به سال ۱۸۹۹ و سندیکاهای کارگری آن زمان برگشته و گروه‌های مذهبی نیز از اواخر قرن ۱۹ احزاب در اروپا را سروسامان دادند که از جمله در هلند احزابی چون «حزب ضد انقلا‌بیون» و «حزب مسیحی تاریخی» شکل گرفتند و سرانجام به احزاب دموکرات مسیحی کنونی منجر شدند.
... "شکل دوم تشکیل احزاب را سوسیالیست‌ها پی‌ریزی کردند چنانکه درست برعکس احزاب قبلی، این بار با تکیه بر مردم و توده‌ها و نه نخبگان متنفذ، تصمیم به تامین هزینه‌های انتخاباتی خویش گرفتند و در حقیقت هزینه‌های حزب، از حق عضویت تک‌تک افراد عضو حزب تامین می‌شد.این احزاب دارای کادر ثابت و اداری و تشکل از سازمان‌های پیچیده و منسجم و تشکیلا‌ت مشخص و با برنامه بودند و از آنجا که براساس مرام و مسلک ویژه و مکتبی خاص شکل گرفته بودند در حقیقت رویکرد و رویه ایدئولوژیک یا مکتبی داشتند" (میربد، ۱۳۸۵(
" درغرب احزاب سیاسی متکی به طبقات اجتماعی هستند. احزاب اشرافی محافظه کار بر طبقه ثروتمندان زمیندار و فئودال تکیه دارند و احراب لیبرال به طبقه بورژوازی صنعتی و تجاری که ثروتمندان جدید جامعه را دربر می گیرد و روشنفکران به این حزب گرایش دارند. همچنین احزاب سوسیالیست و کارگری، پدیده های قرن بیستم هستند که با رشد طبقه کارگر پدید آمدند، رنگ دیگری به رقابت های حزبی دادند و تضاد طبقاتی را شدت بخشیدند" (سعیدی، ۱۳۷۷)
". لیبرالیسم با ادعای سپردن حق ویژه به پادشاه یا مقامات مذهبی مخالف است. در دنیای مدرن شایسته‌سالاری جای این امتیازها را می‌گیرد. ضمن رعایت آزادی فردی، دولت مؤظف می‌شود که حداقل‌های زندگی را برای شهروندان نیازمند فراهم‌ کند. برخلاف حقوق طبیعی و حقوق بشر که خودبه‌خود باید وجود داشته باشند و هیچ نهاد و قدرتی حق ضایع‌کردن آن‌ها را ندارد، حقوق مدنی، حقوقی است که توسط دولت تضمین می‌شود. به‌تعبیر جان لاک، حقوق مدنی افراد باید به حقوق طبیعی آن‌ها، مانند حق زیستن، آزادی و مالکیت اضافه شود. این پدیده‌های مدرن در ایران شکل نگرفتند. چرا؟
همان‌گونه که رقابت در عرصه‌ی اقتصاد اجتناب‌ناپذیر و بخش جدا ناپذیر از سرمایه‌داری است، رقابت در عرصه‌ی کسب قدرت سیاسی نیز ضرورت این سیستم است و ابزار اجرای آن، احزاب سیاسی آزاد است. این ابزار زمانی معنا پیدا کرد که انحصار قدرت پادشاه و کلیسا و موانع رشد سرمایه‌داری کلاسیک، توسط طبقه‌ی نوپای بورژوازی صنعتی خواستار سهیم‌شدن در قدرت سیاسی، برداشته شد. نه پادشاهان و نه کلیسای کاتولیک به‌سادگی تسلیم این اراده نشدند. انقلاب کبیر فرانسه این دو قدرت مخالف آزادی انسان را ساقط‌کرد (انقلاب مشروطیت و انقلاب ۱۳۵۷، این کار را نکرد.) ابزار مشارکت دموکراتیک بورژوازی در قدرت سیاسی، اتحادیه و حزب او بود. به همان درجه که رشد اقتصادی به آزادی داد و ستد نیاز داشت، در چارچوب سیاست نیز آزادی فردی ضروری بود.. . احزاب به‌عنوان اهرم کسب قدرت بورژوازی، در اواخر سده‌ی ۱۸ و ۱۹ در آمریکا و اروپا و در اواخر سده‌ی ۱۹ در ژاپن به‌وجود آمدند و به بخشی از ساختار اجتماعی و فرهنگی این جوامع بدل شدند...همه این ویژگی‌ها، از جمله رشد سرمایه‌داری صنعتی در ایران غایب بوده‌اند... برای خلاصی از قدرت انحصاری دولت، تقسیم قدرت در حوزه‌ی اقتصادی یک ضرورت است. همان‌گونه که کشورهای سوسیالیستی به‌دنبال انحصار منابع اقتصادی (اقتصاد دولتی)، قدرت سیاسی را نیز در انحصارخود داشتند، حزب نیز انحصاری و به ابزار سلطه‌ی گروه حاکم بدل می‌گردید که به‌طور رسمی و علنی حزب برابر با دولت، و دولت برابر با حزب بود. نمونه‌ی کشورهای سوسیالیستی نشان داده است که رابطه‌ی حزب و اقتصاد و سیاست یک رابطه‌ی مستقیم است؛ یعنی زمانی‌که اقتصاد در انحصار دولت در آمد، در پی آن سیاست و حزب نیز انحصاری می‌شود. یا برعکس زمانی که سیاست انحصاری شد، حزب و اقتصاد نیز انحصاری و دولتی می‌شود. در چنین شرایطی دموکراسی، حقوق بشر و حقوق برابر شهروندی نیز از بین می‌رود و حتی امنیت زندگی مردم در خطر قرار می‌گیرد. بنابراین، گسترش فلسفه، سیاست و اقتصاد لیبرالی، ضرورت ساختار اجتماعی پیدایش حزب، ساختار فرهنگی رقابت و همکاری میان مردم و تسامح دولتی، رمز ماندگاری احزاب است، و از سوی دیگر، مانع اصلی تشکیل و ماندگاری احزاب، نظام‌های خودکامه‌اند."(علمداری، ۱۳۸۵)
به تعبیر ملک‌الشعرای بهار در کتاب احزاب سیاسی، احزاب در ایران از زمانی که توسط بنیان‌گذاران خود پایه‌ریزی می‌شوند تنها تا زمان مرگ آنها دوام داشتند و بعد از مرگ آنها دیگر حزبی هم وجود نداشته است (چه محلی و چه ملی‌). در واقع طول عمر احزاب بسته به طول عمر مؤسسین آنها بوده است‌… " مشکل بعد مسئله حزب‌های شخصی است‌. حالا یک فرد یا پولدار بوده یا معروف بوده‌، یا کاریزما به هرحال حزب حول محور او تشکیل شده بوده و طبعاً به خاطر وابستگی شدید، کافی بود آن فرد از قدرت خارج شود، بمیرد یا مریض شود آنوقت بود که قلب حزب هم از تپش می‌ایستاد" (مدیرشانه چی، ۱۳۸۳)
"در کشورهای پسااستعماری فرض می شود، هر کس که مخالف یا منتقد دولت است روشنفکر یا اپوزیسیون است. اما در این گونه کشورها لزوما، منتقد دولت روشنفکر یا اپوزیسیون نیست بلکه رقبای سیاسی درحول و حوش دستگاه دولت معطوف به قدرت به شمار می آیند و نباید با مفاهیمی چون روشنفکر که از تبارشناسی خاصی برخوردار است یکسان گرفته شود. مذهب و قوم (و گاه نژاد) دو عنصری است که به صورت مستقیم یا غیر مستقیم، گروه های استراتژیک در کشور های پسااستعماری از آنان برای تشکیل حزب استفاده می کنند. به محض آنکه قدرت را به دست گرفتند به سیستم تک حزبی تبدیل می شوند. در ایران نیز به حزب جمهوری اسلامی بعد از انقلاب و رستاخیز در قبل از انقلاب بر می خوریم .(ثروتی، مژگان، ۱۳۸۵)
مسئله بعد نبودن طبقه‌های اجتماعی است‌. شاهدیم که در کشورهایی که احزاب توانسته‌اند نقشی در خور توجه ایفا کنند، طبقه وجود داشته و دارد. آنهم طبقات آشکار و در حقیقت هر کدام از این احزاب نماینده یکی از همین طبقات هستند. اما در ایران هیچوقت طبقه متمایزی نداشتیم‌. " ...ما الان حدود صد و خورده‌ای حزب داریم‌، اسم کدامشان اسم یک قشر است‌؟ به اروپا نگاه کنید. احزاب کارگر، حزب کشاورز،... ولی به ایران توجه کنید، کدامشان اینطور است تازه اگر خیلی ریزنگر باشیم با اسم‌های کلی روبرو می‌شویم‌. حزب توده‌، حزب رنجبران و حزب رنجکشان‌ و ...( مدیرشانه چی، ۱۳۸۳). " احزاب ایران به علت وضع خاص طبقات اجتماعی درایران، با احزاب اروپایی فرق داشتند. یعنی احزاب سیاسی کمتر به طبقات اجتماعی جامعه وابسته بودند و اساس رقابت حزبی انها ایدئولوژیک بود. (سعیدی، ۱۳۷۷).
" مشکلات ناشی از نبود آموزش کافی، نخبه‌گرایی، فرقه‌گرایی و پیرسالاری در احزاب ایرانی باعث شده که آن‌ها انباشت توده‌ای نداشته باشند و در نتیجه، هوادارنی ندارند که به‌تدریج تبدیل به عضو شده و دوام حزب را تأمین‌کنند... احزاب را می‌توان به دو دسته تقسیم‌کرد؛ احزاب نخبه‌گرا و احزاب توده‌گرا. دسته‌ی نخست، در حالت عادی از تعدادی از افراد حرفه‌ای تشکیل شده‌اند که در زمان انتخابات، رشد بادکنکی پیدا می‌کنند. این در حالی است که انتخابات فقط یکی از کارکرد‌های احزاب توده‌گراست. مقصود من از توده‌گرایی احزاب، فعالیت و نفوذ آن‌ها در میان تمام اقشار و لایه‌های جامعه است. چنین احزابی ده‌ها کار‌کرد دیگر نیز دارند؛ نظیر فعالیت‌های سندیکایی، صنفی، اتحادیه‌ای، فعالیت در جنبش‌های اجتماعی و سازماندهی توده‌ها برای میتینگ‌ها، تظاهرات‌ و حتی انقلاب‌های مخملی و سرخ." (حجاریان، ۱۳۸۵). در ارتباط با تشکیل و ماندگاری حزب، سه عامل دخیل‌اند:
"۱)‌نوع حاکمیت وقت ۲) ‌ساختار فرهنگی جامعه ۳) ‌ساختار اجتماعی جامعه. این عوامل در عین‌حال با هم مرتبط هستند. اولین عامل یا مانع برای حضور پایدار احزاب، قدرت سیاسی خودکامه است. حکومت‌های دموکراتیک زمینه‌ساز پیدایش احزاب سیاسی، و وجود احزاب واقعی موجب پیدایش حکومت دموکراتیک‌اند. حکومت‌های دموکراتیک، ساخته‌ی احزاب آزادند؛ و حکومت‌های خودکامه سازنده‌ی احزاب دولتی. اما باید دید که چه‌گونه دولت دموکراتیک و یا قدرت خودکامه به‌وجود می‌آید. پیدایش این دو نوع قدرت متفاوت به عوامل تاریخی، شامل ساختار فرهنگی و ساختار اجتماعی جامعه بستگی دارد" (علمداری، ۱۳۸۵(

تحلیلی بر وضع موجود
با مروری بر برخی رویکردهای نظری درخصوص شکل گیری احزاب در اروپا و ارائه مقایسه هایی در ساختار تشکیل احراب درایران، می توان به برخی از مفروضات اساسی زیر برای تدقیق بیشتر مسئله مورد بررسی پرداخت. درهمین راستا مهمترین هدف مقاله حاضر نیز پرداختن و توضیح پدیده مورد بررسی از زاویه مفروضات زیر است:
-ناهمزمانی تاریخی رشد احزاب از نظر پیش زمینه نوزایی دینی- فرهنگی، انقلاب صنعتی، عقل گرایی خود بنیاد و نقاد، و روشنفکری ساخت یافته و بازمانده از دوران روشنگری قرون ۱۵ تا ۱۹. تاخر فرهنگ سیاسی ازحیث مشارکت جویی و مشارکت پذیری دراندیشه لیبرالیزم اقتصادی و سیاسی نیز ادامه همین تالی و تاخر تاریخی است. درایران در سالهای اوج نهضت مشروطه زمانی حزب کمونیست ایران در خارج از کشور تاسیس شد و شعار "کارگران متحد شوید" را سرداد که تعداد کل کارگران ایران به ۳ هزار نفر هم نمی رسید که بخش بزرگی از آن کارگران مانوفاکتورها و کارگاههای سنتی بودند و با ماشین و ابزار تولید بسیار ابتدایی کار می کردند !وارداتی بودن ماهیت احزاب همانند بسیاری از نمود ها و نمادهای مدرنیزم اروپایی درایران، چنان مسیری را درانداخت که هنوز نیز احزابی بدون کمترین پایگاه مردمی با کمترین تعداد عضو بیشتر از طریق ایجاد چتر تبلیغاتی منحصر در نهاد قدرت و احزاب دولتی می توانند مردم را بصورت حامی گرایانه یا کلینتالیستی به مشارکت های یکسویه و ابتر و بی اندیشه وادارند. در سایه همین روندهاست که توده گرایی یکی از مختصات اصلی مشارکت سیاسی درایران امروز محسوب می شود.
" ..درغرب احزاب بتدریج بوجود آمدند نخست احزاب اشرافی و مجافظه کار و سپس احزاب لیبرال و بعدها احزاب سوسیالیست. درایران چون احزاب رشد تدریجی نداشتند و نیز براثر موقعیت خاص ایران، این جریان برعکس بود. ...درسال ۱۹۰۶ دراعلامیه حزب اجتماعیون عامیون امده است: ای فقرای ایران جمع شوید" (سعیدی، ۱۳۸۵: ۱۰۷)
- بی طبقه بودن احزاب، عدم رشد بورژوازی و شکل گیری طبقات اجتماعی سرمایه دار و کارگر صنعتی و نهادینه شدن مبارزات کارگری در قالب سندیکا و اتحادیه های کارگری. شیلر جامعه شناس آلمانی دراین باره معتقد است: "طبقه پدیده ای نیست که از امروز به فردا تشکیل شود بلکه با وجود شرایط مساعد، یک فرایند طولانی است و وقتی هم تشکیل شد به آسانی از بین نخواهد رفت. به طور مثال طبقه بورژوازی طبقه ای است که در عین داشتن وسایل تولید ، خارج از دولت رشد می کند و در درون دولت نیست. به تعبیری اقتصاد ایران دارای اقتصاد در مفهوم کشور های سرمایه داری – صنعتی نیست و اصولا شرایط رشد بورژوازی در آن مفهوم وجود ندارد. سر ما یه داران با سقوط و ظهور دولتها در حال تغییر شکل و جابجایی هستند مثلا با سقوط دولت شاه _از آنجا که وابسته به منابع ملی در درون دولت هستند_ صحنه اقتصاد را ترک می کنند و میدان برای گروه دیگر باز می شود. به این معنا که ما با بورژوا های دو رگه روبروئیم که از وصلت نامیمون سیاست و اقتصاد در ساختار دولت شکل می گیرند . در واقع طبقه در سطح افقی جامعه و بیرون از دولت و دستگاه آن رشد می کند نه در سطح عمودی جامعه........ طبقه کارگرهم در ایران سرنوشتی بهتر از سایر طبقات ندارد. در ایران طبقه ای به نام طبقه کارگر در مفهوم مارکس که در بستر نظام سر مایه داری رشد میکند ، ( با نظام پسا استعماری و شیوه تولید پسا استعماری) وجود ندارد. جریان اخیر در شرکت واحد به عنوان زنده ترین مثال به فهم موضوع کمک می کند.... منافع طبقاتی، کارگر ایران خودرو یا کارگرشرکت واحد نمی شناسد ، کارگر ترک یا لر نمی شناسد، بلکه منافع طبقاتی کارگران ایرانی را می شناسد در هر صنف و هر تباری. حال این شعور و آگاهی طبقاتی و بدنبال آن منافع طبقاتی در جریان شرکت واحد کجا بود؟ حتی در سطحی ترین وضعیت، کارگران شرکت واحد اصفهان بطور مثال در چه وضعیتی بود، چه برسد به سایر کارگران از اصناف دیگر تولیدی . نیروی کار به تناسب حوزه مکانی ، نوع تولید و... از یکدیگر گسسته اند" (ثروتی(۲)، ۱۳۸۴).
- متصلب بودن ساختار قدرت و عدم توسعه سیاسی . بدین معنا که در شرایط عدم امکان فعالیت آزادانه احزاب و نهاد های سیاسی که وظیفه دمکراتیزه کردن و غیر توده ای سازی یک ملت را بعهده داشته و جامعه را بسوی مدنی کردن هرجه بیشتر و توسعه حقوق شهروندی پیش می برد، "...در چنین وضعیتی سازمانها و احزاب سیاسی بصورت محافل سیاسی غیر رسمی یا زیرزمینی فعالیت خود را آغاز می کنند و تشکیلات غیر رسمی خود را نیز در شرایط مخفی و خفقان سامان می دهند. بدیهی است که در این شرایط امکان تمرین اندیشه و عمل دمکراتیک برای ساختار و سازوکارهای درونی این گونه سازمانهای سیاسی نیز مهیا نمی باشد" (طایفی، ۱۳۸۴). " جوامع غیرمدنی که حالا تعریف می‌شود: جامعه توده‌ای‌، جوامع اتمسفره شده و امثالهم‌. خوب جامعة توده‌ای و اتمسفره شدن مشخصة اصلیش این است که مردم در عرصة عمومی‌، تشکیلاتی ندارند و به صورت فردی زندگی می‌کنند، و دولت علی الاصول در عرصة عمومی هنجارمندیها و دخالتها و باید و نبایدهای زیادی را ترسیم می‌کند، که این جامعه می‌شود جامعة اتمسفره شده‌، حرکتهای جمعی هم در این جامعه بیشتر در قالب این تفکری که در تاریخ هم زیاد شنیدید، که به آن می‌گویند تفکرشان رمه‌گردانی‌، که یک شبانی یک گله‌ای را یکدفعه به این سمت هدایت می‌کند و یکدفعه به آن سمت هدایت می‌کند. در جوامعی از نوع غیرمدنی و توده‌ای ویژگی عمومی حرکتها گروهی و جمعی در قالب رفتارهای جمعی است‌. آن سه ویژگی هیجان‌پذیری‌، سازمان نیافتگی و پیش‌بینی ناپذیری از مشخصه‌های آن است (مدیرشانه چی، ۱۳۸۴).
- احزاب دولت ساخت نه دولت ساز. مهمترین وظیفه دولت مدرن تلاش برای ایجاد ملت و جلب مشارکت آن در ساخت یابی وتنظیم روابط قدرت می باشد. در جامعه ایران به دلایل پیش گفته تاریخی و ساختاری و طبقاتی، و همچنین تسلط فضای غیر دمکراتیک، احزاب عمدتا دولت ساز می باشند. برخلاف اینکه در فرایند دمکراتیزه شدن جامعه این دولت ها هستند که توسط احزاب تاسیس و نمایندگی می شوندو همچنین توسط همین احزاب مورد نقد و چالش قرار می گیرند. درایران امروز بخش بزرگی از احزاب یا دولت ساخته اند و یا بنحوی توسط نمایندگان یا مدیران و رهبران دولتی ساخته و پرداخته شده اند. از اینرو به تعبیر شیلر احزاب دولت ساخته در برابر احزاب دولت ساز بنوعی درتلاش برای خنثی سازی نقش احزاب و ملت زدایی و تقویت حامی گرایی هستند. " به اعتقاد کوسلر جامعه شناس آلمانی معاصر، گروه و یا گرو ه های حاکم (استراتژیک) در دستگاه دولت های پسا استعماری از منافع عمومی و ملی، درکی فردی و نه ملی دارند. به این معنا که تعریف آنان از منافع ملی و عمومی بر اساس تعریفی فردی و خصوصی و منطبق بر منافع فردی و گروهی است. به همین دلیل است که به اعتقاد او گروه استراتژیک مسلط، مخالفان خود را بدلیل اقدام بر علیه منافع ملی و امنیت ملی بازداشت و محکوم می کنند. در واقع منافع ملی و امنیت ملی معادل منافع و امنیت گروه استراتژیک حاکم است. بر خلاف کشور های صنعتی با حقوق شهروندی، دولت در کشورهای پسا استعماری (بدلیل نوع ساختاردولت) هنوز غیر شخصی نشده است و در اختیار مردم قرار نگرفته است. یکی از ویژگی های مهم این گونه دولت ها چرخش بسته نخبگان در دستگاه دولتی است ( ثروتی(۴)، ۱۳۸۴). در این میان می توان به شوراهای اسلامی کار نیز توجه کرد که در کنار ساختار مستقل سندیکالیزم سیاسی، در تحولات اخیر قبل از هر نهادی سندیکاری کارگران شرکت واحد توسط نمایندگان خانه کارگر و شورای اسلامی کار تهران مورد ضرب و شتم قرار می گیرد.
"..در کشور‌های دموکراتیک، دولت‌ها حزبی هستند؛ یعنی از طریق فعالیت‌های حزبی و انتخاباتی به قدرت رسیده‌اند. در جوامع غیردموکراتیک، برعکس احزاب ساخته‌ی دولت‌اند. دولت‌های خودکامه احزاب دولتی می‌سازند که هم توجیه‌گر قدرت انحصاری خود باشد و هم مانع شکل‌گیری احزاب و رقابت انتخابی و گردش قدرت شوند؛ به‌طور مثال در زمان حکومت پهلوی که تمام قدرت سیاسی از بالا کنترل می‌شد، تشکیل احزاب آزاد نیز ممکن نبود. رژیم برای توجیه خود احزابی مانند حزب "ایران نوین" و حزب "رستاخیز" را ساخت، تا نهادی در حمایت از قدرت خود بسازد و از تشکیل احزاب آزاد جلوگیری‌کرد. امروز نیز احزاب دولت‌ساخته، اتحادیه‌های کارگری و سازمان‌های مدنی به‌همین‌منظور به‌وجود آمده‌اند. درواقع گردانندگان این‌گونه احزاب و سازمان‌ها، حقوق‌بگیر دولت وقت هستند، نه تشکیل‌دهندگان دولت یا رقبای سیاسی آن... تا زمانی که دولت اقتصاد را در مهار خود دارد، قدرت سیاسی نیز در انحصار آن باقی می‌ماند"( علمداری، ۱۳۸۵).
- خودی-غیرخودی سازی. فرقه گرایی ذاتی و اندیشه جداسازی و خودی – غیرخودی سازی های متعدد نظیر جنسی با تسلط مردان، مذهبی باتسلط شیعه، قشری با تسلط روحانیون، طبقاتی با تسلط صاحبان ثروت و قدرت سیاسی درقالب گروه های استراتژیک، و قومی باتسلط روابط فامیلی و عشیره ای از مهمترین خصوصیات ساختار سیاسی و تشکل آفرینی در جامعه ایران امروز است. "...در چنین جامعه ای اکثریت جامعه فاقد حمایتهای دولتی هستند ولی در کنار این اکثریت، اقلیتی وجود دارد که از حمایتهای دولتی همه جانبه بر خوردارند. به این معنا که در جامعه به دلیل عملکرد دولت و ساختار آن، در درون ملت یک گروه ممتاز (دولتی) بو جود می آید. این گروه ممتاز بیش از ۱۰ در صد از کل جمعیت را تشکیل نمی دهند و از کلیه امتیازات و مزایا و شانس های دولتی بر خور دار هستند. وفاداری به دولت و مشروعیت به جای آنکه همه نفوس کشور را در بر گیرد فقط شامل همان گروه ممتاز می شود . لذا ملت یعنی اجتماع عالی(برتر)، شامل ۱۰ درصد جمعیت و نه همه جمعیت ساکن در یک قلمرو سیاسی است! به عبارت دیگر ۹۰ در صد از جمعیت از حوزه ملت خارج می شود و به حاشیه رانده می شوند و اعتبار چنین دولتهایی برای اکثریت مردم از دست می رود. بدین ترتیب عباراتی که در حوزه ادبیات سیاسی در ایران رایج است مثل خودی و غیر خودی، شهروند درجه اول و شهروند درجه دوم قابل فهم می شود. ولی در اصل به لحاظ جامعه شناسی سیاسی این پدیده چیزی نیست جز پدیده ضد ملت در درون ملت (ثروتی(۴)، ۱۳۸۴).
- - فقدان دولت ملی وعدم تشکیل ملت به تعبیر نوین و تاریخی با وحدت و همپیوستگی آحاد مردم ساکن در سرزمین ایران زیر یک قانون برابر نیز از زمره موانع ساختاری توسعه احزاب و تن در دادن دولت ها به تشکل یابی ملت و مشارکت آنان در تشکیل دولت است. "...دولتهای پسا استعماری دولتهای مدرن هستند ولی ملی نیستند. به این معنا که تمام دولتهای ملی ، دو لتهای مدرن هستند ولی همه دولتهای مدرن ، دولتهای ملی نیستند. دولتهای پسا استعماری به لحاظ فرم و شکل شبیه دولتهای مدرن هستند ، ولی به لحاظ وظایف و ماهیت به شکل دولتهای ملی عمل نمی کنند. به این معنا که وظایف یک دولت ملی را نتو انستند در عمل پیاده کنند. از جمله ایجاد یک جامعه مدنی که اساس تشکیل ملت است. دولت ملی به دنبال تحقق شعار آزادی ، برابری و برادری در سیاست خود است. (ثروتی(۴)،۱۳۸۴)
- - قانون گریزی وفقدان قانون فراگیر، مدون، همه گیر و فاقد تبعیض و هم شانگی اخلاق و دین درآن. از دیر باز، مشکل اساسی ما ایرانیان «یک کلمه» بوده است : «قانون» . بی تردید، علل و عوامل بسیار متنوع و پیچیده تاریخی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی،اقتصادی و... بستر ساز قانون گریزی-ستیزی ایرانیان بوده اند، که ضرورتا"در یک تأمل آسیب شناختی می باید به گونه ای علمی بدانان پرداخت . دراین ساختار حزب یا سازمان سیاسی:
۱. گفتمان سیاسی خودرا ، در متن گفتمان قانونی تعریف نمی کندبلکه بالعکس
۲. -همگان در برابر قانون برابرنیستند وبرخی از رانت قانونی برخوردار ند
۳. "خودی" و « ناخودی» و یا «شهروند درجه اول» و «شهروند درجه دوم» مانع فراگیری و همه گیری و همه شمولی قانون است واین قانون را بی اعتبار می کند.
۴. - فرهنگ عدم تحمل. در سطح تحلیل فرهنگ سیاسی، در یک نگاه کلی، جلوه های نظری و عملی فقدان یک فرهنگ سیاسی غنی در میان بازیگران سیاسی این سرزمین را می توان در موارد زیر جست و جو کرد:
" گفتمان های تمامت طلب و دو گانه گرا(کلام محور)
آستانه پایین تحمل وآستانه بالای خودی و دگر سازی
ضعف فرهنگ گفت وگو (فرهنگ مونولوگ)
ضعف روحیه و هنجارگرایی در رفتار سیاسی
روحیه فرد/گروه/جناح گرایی (طبیعت ملوک الطوایفی و قبیله ای سیاست
استبداد زدگی
تعریف«قدرت»به مثابه ارزش برتر در عرصه مناسبات و رقابت های سیاسی
خودمحوری
روحیه مرکز گرایی/مرکز گریزی" ( تاجیک، ۱۳۸۵.)
به تعبیر علمداری، " فرهنگ حاکم در ایران نه رقابت و همکاری، بلکه انحصارطلبی، دشمنی، تلاش برای سلطه‌یابی مطلق بر دیگران و سیاست حذف بوده است. برعکس، روحیه‌ی ائتلافی و سهیم‌کردن دیگران در قدرت بسیار ناچیز بود. این روحیه عامل مخربی در ناپایداری احزاب بوده است...همان‌گونه که حاکمیت طالب انحصار قدرت است، و هیچ نقد و مخالفتی را تحمل نمی‌کند، در طیف اپوزیسیون معترض نیز روحیه‌ی مشابهی وجود دارد. آن‌ها به‌دلیل همین روحیه‌ی انحصارطلبی و غیرائتلافی و دشمنی، پیش از آن‌که توفیقی به‌دست آورند، بر سر تسخیر انحصاری آن با هم به جدال می‌پردازند، و می‌کوشند رقبا را از صحنه دورکنند. این روحیه چه در طیف حاکمیت، و چه در طیف مخالفان، حتی برای منافع خود، خصلت تخریبی دارد نه سازندگی.
در عرصه‌ی ساختار فرهنگی آن‌چه بیش‌تر در ایران حاکم است، بقایای هنجارهای فرمانبرداری، روابط خونی و خانواری، قبیله‌ای و قومی، محله‌گرایی، تقلید و مرید و مرادی، رفیق‌بازی و نیز همبستگی‌های مذهبی است. این مناسبات به‌جای مناسبات قانونی، خرد‌گرایی و بوروکراتیک، به درون احزاب نیز کشیده شده و آن‌را از محتوا و ضرورت‌های حزبی تهی می‌کند" (علمداری،۱۳۸۵ ).
- تشتت و ازهم گسیختگی سازمانی. با مروری بر تعدد حزبی درایران امروز می توان مشاهده کرد که آفت فقدان اعتماد اجتماعی، و فقر همبستگی در نهادینه سازی تشکل های فراگیر وبزرگ دامنه چکونه توانسته است حداقل انرژی و توانایی های سازمان ها و احزاب سیاسی را ینز به هدر ببرد. جمع گریزی ناشی از آموزه های سیاسی " اجتماع بیش از دو نفر ممنوع " نه تنها در ساختار اقتصادی، بلکه در سازمان دهی سیاسی نیز به وضعیتی منجر شده است که معروف است" ایرانی اگر دو نفر شود حزب تشکیل می دهد و اگر سه نفر شود منشعب می شود!".

براساس قانون اساسی و قانون احزاب مصوب سال ۱۳۶۰ حزب عبارت است از:
" ماده ۱ - حزب ، جمعیت ، انجمن ، سازمان سیاسی و امثال آنها تشکیلاتی است که دارای مرامنامه و اساسنامه بوده و توسط یک گروه اشخاص حقیقی معتقد به آرمان ها و مشی سیاسی معین تأسیس شده و اهداف ، برنامه ها و رفتار آن به صورتی به اصول اداره کشور و خط مشی کلی نظام جمهوری اسلامی ایران مربوط باشد .
ماده ۲ – انحمن ، جمعیت ، اتحادیه صنفی و امثال آن تشکیلاتی است که بوسیله دارندگان کسب یا پیشه یا حرفه و تجارت معین تشکیل شده ، اهداف ، برنامه ها و رفتار آن بگونه ای در جهت منافع خاص مربوط به آن صنف باشد .
ماده ۳ - انجمن اسلامی هر واحد اداری ، آموزشی ، صنفی ، صنعتی و یا کشاورزی تشکیلاتی است مرکب از اعضای داوطلب همان واحد هدف آن شناختن و شناساندن اسلام ، امر به معروف و نهی از منکر و تبلیغ و گسترش انقلاب اسلامی باشد .
ماده ۴ – انجمن اقلیتهای دینی موضوع اصل ۱۳ قانون اساسی تشکیلاتی است مرکب از اعضای داوطلب همان اقلیت دینی ، که هدف آن حل مشکلات و بررسی مسایل دینی ، فرهنگی ، اجتماعی و رفاهی ویژه آن اقلیت باشد .
ماده ۵ – منظوراز کلیه گروه های مذکور در موارد بعدی این قانون احزاب ، جمعیتها ، انجمن های سیاسی و صنفی و انجمن های اسلامی یا اقلیتهای دینی شناخته شده موضوع اصل ۲۶ قانون اساسی می‌باشد ( قانون فعالیت احزاب، ۱۳۶۰(.
هم اینک درساختار رسمی داخل کشور، ۳۹ حزب، ۲۳ جمعیت، ۳۴ انجمن اسلامی، ۲۱ جامعه اسلامی، ۱۸ کانون اسلامی، ۲۳ مجمع اسلامی و درکل ۱۵۸ سازمان یا حزب وجود دارد! که البته اگر مجموع اعضا و هواداران این احزاب و گروه های سیاسی را بتوان احصا کرد به ده برابر رقم کل آن نیز نمی رسد ! درتحلیل وضعیت این ساختار باید اذعان داشت "ما حزب‌هایی هم داریم که من نام آن‌ها را احزاب فرصت‌طلب، موج‌سوار و مفت‌سوار می‌گذارم. این احزاب، آن‌هایی هستند که در آستانه‌ی انتخابات مانند قارچ ظهور می‌کنند و در آسمانی بی‌ابر غرش کرده، رعد و برق می‌زنند و سعی می‌کنند رأی جمع‌کنند. پس از انتخابات نیز دیگر اثری از آن‌ها دیده نمی‌شود. اگر به تاریخ بعد از انقلاب نگاه‌کنیم، بسیاری از این احزاب را می‌بینیم که با شناسنامه و مجوز یا بدون آن، حضور پیدا کردند، اما امروز دیگر حتی در زمان انتخابات‌ هم نامی از آن‌ها نمی‌بینیم. آن‌ها می‌خواهند در زمان محدود، سهمی بگیرند و به‌نفع دیگری کنار روند و حتی نه با اهدافی در حد گرفتن پست که تنها یارانه‌ی احزاب و پول کاغذ بگیرند. من به این‌ دسته، حزب نمی‌گویم. این‌ها درواقع پارازیت نظام حزبی در ایران هستند و به‌عنوان طفیلی این نظام رشد می‌کنند" ( حجاریان،۱۳۸۵).

جدول ۱) احزاب عمده و شناخته شده رسمی در سال ۱۳۸۳

سایر احزاب و سازمان های سیاسی غیر رسمی و خارج از کشور نیز عبارتند از ۲۶ حزب و سازمان :

جدول ۲) احزاب عمده و شناخته شده غیر رسمی در سال ۱۳۸۵

احزاب کنونی در ایران، یا احزاب دولت ساخته‌اند یا گرد هم‌آیی گروه‌های مختلف‌المنافع که نمی‌توانند معیارهای حزبی را رعایت‌کنند. حزب نامیدن این دو گروه‌ خطا است. تا اوضاع سیاسی آفتابی و بر وفق مراد آن‌ها است درکنار هم باقی می‌مانند و زمانی‌که هوای سیاست ابری شد و اوضاع رو به وخامت گذاشت، گروهی پراکنده شده و گروهی دیگر علیه هم جبهه‌سازی می‌کنند و دسته‌دسته می‌شوند. برای تشکیل و ماندگاری حزب، گذشته از شرایط عینی و ذهنی آن، درک اصول حزبی نیز ضروری است" ( علمداری، ۱۳۸۵).

http://sociologyofiran.com/index.php?option=com_content&task=view&id=864&Itemid=33

.

پذیرش دانشجو در 12 رشته علوم انسانی متوقف شد

.

آجرلو: من پاسدار انقلاب هستم , برای ورزش نیامده ام برای حفاظت از ارزشهای انقلاب و اسلام امده ام ! ! !

پس بیجا کردی مدیر ورزشی شدی. تو و تمام پاسدارهایی که بدون تخصص پست های مدیریتی را اشغال کرده اید سال هاست گند زده اید به اقتصاد و ورزش و فرهنگ و آموزش و همه ی امور این کشور خراب شده

پاسدار ارزش های انقلابی؟!

ما دیگر در این کشور مدعی ارزش و اخلاق نه از جنس شماها نه از هیچ جنس دیگری نمی خواهیم، متخصص می خواهیم. اعتقادات افراد به خودشان مربوط است و پاسداری از فرهنگ جامعه هم بر عهده ی قانون انسانی است. شرتون کم

روزی می رسد که مردم تکلیفشان را با شما و دزدی هایتان روشن می کنند

منتظر باشید

.

.

بی ربط نشویم-محمد رضا شکوهی فرد

این نوشتار صرفا در پی صدور هشداری‌ست به اطرافیان میدان؛ چه آن‌ها که این اخیر در جامه‌ی منتقد؟! جز هجمه و تخریب و توهین را نثار میرحسین موسوی نمی‌کنند و چه آنان که در جایگاه مدعیان و حامیان موثرین داخلی تکیه داده و پرچم‌های سبز را چنان بلند کرده‌اند که فرازش را جز چشم‌نوازی رنگی خالی از معنا معرفی نمی‌کند

اشتباه نشود، بحث این نوشتار، سوی اثبات نقش مهندس میر حسین موسوی و به شکل اعم موثرین سبز را به مثابه رهبر یا رهبران جنبش پی نمی گیرد، بل صرفا در پی صدور هشداریست به اطرافیان میدان، چه آنها که این اخیر در جامه منتقد؟! جز هجمه و تخریب و توهین را نثار میرحسین موسوی نمی کنند و چه آنان که در جایگاه مدعیان و حامیان موثرین داخلی تکیه داده و پرچم های سبز را چنان بلند کرده اند که فرازش را جز چشمنوازی رنگی خالی از معنا معرفی نمی کند.

هشداریست صریح به هر دو سو که سلوکتان واجد هر شناسه ای که باشد، چه ناقدانه و چه حامیانه، ربط خاصی نه با اصولی که عمل خود را بدان پیوسته می انگارید و نه با اخلاق، ندارد.

بارها به این نکته واضح از سوی بسیارانی اشاره شده که سقف مطالبات اعم نیروهای جنبش سبز از سقف ایده آل های موثرین آن مرتفع ترست، در عین حال بر این مهم نیز همواره تاکید شده که میزان تحولات مصور در سیر اعمال نقش و سیمای نظری موثرین جنبش سبز مشخصا مهندس میر حسین موسوی، از آستانه تصورات ممکن فراتر و از این رهگذر به غایت ستایش برانگیز است.

می توان گفت اگر همه اطراف در حوزه تحلیل ها و تجلیلها و نقدها و مخالفتهای خود به یکسان به هر دو بخش این حقیقت توجه می کردند، برایند برداشت ها با هر سویه ای که واجد آن می بود، چه حمایت ها و چه نقدها( اگر نقد به آن معنا تصویر یافته باشد تا بحال) عقلانی تر و منصفانه تر می نمود و مُحصٍل نتایجی مثبت به سود حرکت می شد. اما متاسفانه؟

این دو طیف؛ مشخصا حامیان محافظه کار و راست زده و منتقدان یا به بیان بهینه مخالفان چپ زده، هر یک به نوعی دیده بر بخش و یا هر دو ترم این حقیقت می بندند.

هر دو طیف می خواهند به اطراف و اکناف القاء کنند که کار خودشان را انجام می دهند، یکسو نقدش را و دیگر سو حمایتش را. کدام نقد؟ کدام حمایت؟

قصد راقم این نیست که برآیند منفی یا مثبت عمل این دو طیف را به گونه ای معرفی کند که نقش اساسی در پیروزی یا توقف و رکود حرکت سبز دارند، ابدا اینطور نیست، اما در عین حال نمی توان منکر کمینه مضارش نیز شد. هر چند نمی توان برچسب عمل غیر مسئولانه و ضد اخلاقی را به اعم حاضران هر دو سو متوجه کرد اما لازم است این مسائل طرح گردد.

به آرایش نقل از قولی: تغییر جشن جامعه است و این دوستان هر یک از ظن خویش به آن می نگرند و متاسفانه فقط مایلند در جشن شرکت کنند و نه در تدارک آن.

نخست به این ظاهرا منتقدان عزیز اشاره می کنم.

«نقد درون گفتمانی یکی از اصولیست که اگر بدرستی بدان پرداخته شود، بی شک می تواند اسباب تعمیق حرکت و تسطیح مسیر پویش آن را فراهم آورد. نکته ای که خاصه در بیانیه های آخرین مهندس موسوی به شکلی صریح و موکد بدان اشاره شده و از شان والای آن و نیاز مبرم جنبش به آن سخن به میان رفته است.»

اما آیا آنچه ما مشخصا ماه هاست ذیل عنوان نقد خاصه نقد به موثرین جنبش نظیر مهندس موسوی از سوی نیکان روزگار شاهدش هستیم، نقد حقیقیست؟

نقدهایی که نگاه به ژرفای پدیده ها دارد ونه صور ظاهری آنان، آیا تا به حال فرصت تبارز وسیع یافته اند؟

بیاییم جملگی حول تعریفی مشخص از نقد به مثابه یک گزاره علمی که در خدمت حقیقت و اخلاق است، توافق کنیم.

هدف از فعل نقد ، تمیز پارادوکس ها از یکدیگر در جهت حذف زوائد و تقویت محصولیست که در پی خواهد بود. نقد به دنبال تضعیف نیست. این جنگ است که در پی تضعیف و مالا شکست طرف مقابل است. نقد حربه نیست. سلاح نیست، معرفتیست اخلاقی در خدمت حقیقت و در جهت تقویت نسبی یا ایده ئال آن.

آیا تلاش وسیعی که در قالب جنبش سبز شکل گرفته و طی یک ساله گذشته تولیدات مبارکی در جمیع ابعاد در بر داشته، واقعی نیست و آیا پیروزی قطعی و حتی نسبی آن که فرجام شیرینی جز تغییر در بر نخواهد داشت، ایده ئال نیست؟

آیا سیر صعودی تحولات خارج از ابعاد تصور برخی موثرین جنبش از جمله مهندس موسوی حقیقت نیست؟
ناقدان محترم که شناسه زبان و قلمشان این روزها هتک و هجمه و توهین و تمسخر و تضعیف یک حرکت است ، حقا و انصافا چه شناختی از نقد در ذهن دارند؟

برای دوستان و نیکان ناقد، این روزها بیش از آنکه مهم باشد آگاهی از اینکه از قبل پیش فرض هایشان از نقد چه حاصل می گردد در پایان، مهم اینست که چه کسی و چه چیزی را نقد می کنند( سلاح نقد)؟ این دقیقا مترادف با همان سویه ایدئولوژیک تعریف نقدست که آنرا صرفا سلاحی می پندارد.

به موسوی به مثابه صرفا میرحسین موسوی نخست وزیر دوران جنگ نگریستن و نقش او در جنبش فعلی را به ورطه فراموشی سپردن و قلم را از این رهگذر مدعی رقص بر صفحه نقد کردن، منصفانه نیست؟
طرح و بسط دعاوی شخصی یافته صریح و تراژیک بیشینه مطالبیست که به نام نقد تا به امروز، به خورد فضای رسانه ای داده شده است .

متاسفانه عملکرد غیر منصفانه این دوستان منتقد، چنان عرصه را برای پیدایی، بُرد و تعمیق آستانه تاثیر گذاری نقد صحیح، سازمند، متخلق و سودمند تنگ ساخته که آنچه این روزها می بینیم، بیش از همه تصویریست عریان و تاثربار از نوعی رفتار حاد اپورتونیستی که هیچ ترادفی با نقد ندارد.

عزیزان مذکور، فارغ از درک واقع بینانه از میدان عمل سیاسی و بدور از هر گونه شناخت عمیق نسبت به ماهیت جنبش از روزهای نخست، موثرین آن را بدون کمترین عنایتی به شمایل و محتوای عملکرد آنها و سیر تحسین برانگیز تحولاتشان، هدف هجمه و توهین و تخریب و تضعیف قرار می دهند. بی آنکه بدانند یا اساسا بخواهند بدانند موسوی نه به مثابه یک شخص بل به مثابه یک نیروی سیاسی موثر در جهت اهداف جنبشی که به فعل نشاندن تغییر را دنبال می کند، با همه ضعفهایی که بر پیشانی خود و گذشته اش مترتب است،عقلا باید تقویت شود اگر برای این جنبش و خروش سبز ملتی به جان آمده از سیل دروغ و جبر و جنایت شخصیت و ارزشی قائلیم. نباید او را تنها گذاشت. نباید نیرویی را که بیشینه اقبال اجتماعی جامعه هدف را پشت سر خود دارد و هر روز بیش از گذشته و با نگاهی مسئولانه تر طی طریق می کند، در مقابل یک اتوریته نظامی امنیتی که از مصور کردن هیچ رذالتی برای حفظ قدرت خویش ابایی ندارد، تنها بماند. متاسفانه گویا درک این حقایق به سخن آمده برای برخی دوستان دیر روزی نیک اندیش سخت است.

عده ای پیش از انتخابات، تحلیل هایشان آنچنان بود و پس از آن نیز بجای تقویت نیرویی که سه دهه پس از انقلاب در مناسب ترین مقطع تاریخی متولد گشت و به مثابه امید برانگیز ترین جنبشی که سودای تغییر را عملا پی گرفته و کوتاه هم نخواهد آمد، مدام با دست یازیدن به شیوه های ناصحیح و غیر مسئولانه شاید، علیه موثرین آن که الحق پایمردی پیشه ساختن در این راه، فرادیدها را تیره می کنند.

آنچه این دوستان خود را فاقد توانایی درکش نشان می دهند، فضای عمل سیاسی در محیط سیاسیست، تعارف نداریم، از اتوپیا صحبت نمی کنیم، اقلا در این مقطع و شرایط، ما در یک محیط سیاسی عمل می کنیم، عملمان در این محیط تعریف می شود، خصم مشترکمان یک ساختار بیمار سیاسیست. تغییر هم فصل مشترک ده ها ملیون انسان ایرانی بیزار از این ساختارست. ممکن است برای من و شما یک دگردیسی کامل ایده ئال باشد که هست ، اما از این منظر موسوی ها را مدام هدف قرار دادن و آنان را فاقد توانایی معرفی کردن در بدبینانه ترین نگاه خیانت است.

برای جامعه دردمند و مصیبت زده ایرانی تغییر حتی در اشل نسبی هم ایده ئال است. بنابراین بر زمین فرود آئیم، در یک محیط سیاسی (و عینی) که راهکارها و راهبردها عملی تر می نمایاند، وعظ و وضع کنیم.
عقلانیت انتقادی را به صحنه بیاوریم، این صریح ترین گزاره اخلاقیست، قطعا منظور نظر راقم از عقلانیت حس منفی را که عقلانیت سازشکار در آن هشت ساله به اذهان متبادر کرد در صورت رفاقت انصاف در درک معنا، منتقل نخواهد ساخت، و باز هم قطعا دوستان و نیکان، در روش و منش مهندس موسوی و بعض موثرین می بینید که خبری از آن عقلانیت مذموم و چرتکه انداز نیست. حتی یک نمونه هم نمی توانید ذکر کنید. اگر راعی طریق انصاف باشید البته.

ادامه این روند مغلوط و مضر، غیر منصفانه و شدیدا غیر عقلانیست، مغلوط و مضر از اینرو که تهی از درک عینی این مفهوم صریح و ساده است که وجه غالب این جنبش سیاسیست و سیاست به معنای حقیقی کلمه از جایی تعریف می شود که شمارش از ملیونها شروع شود.

جنبش سبز پاسخ میلیونها انسان بود به سرکوب کمینه حقوق انسانی شان. بیایید این را درک کنید. راقم به عنوان کسیکه خود را انقلابی می داند و زمینه اش فراهم گردد از رادیکالیسم هم دفاع خواهد کرد، این نظر را دارم.

ما هنوز در شرایط انقلابی قرار نگرفته ایم. ممکن است مالا قرار بگیریم و در آن حال قطعا روشها و ابزارمان متفاوت خواهد بود اما اخلاقمان باید سرجایش باشد. در آن حالت فضای عمل سیاسی وجه غالب نخواهد داشت.

در کثیری از این به ظاهر نقدها آنچه مملو است و گوشاگوش مطالب را اشغال کرده، شعارست. به همین سادگی، فقط شعار؟

سه دهه این شعارها داده شد و نسل من و شما را چه حاصل آمد؟ از همین روست که از عزیزان می خواهم تشریف بیاورند روی زمین، درون میدان سیاست، بعد قلم به قضاوت بسپارید. اخلاق را هم البته به پستو روانه نکنند.

دوستان عزیز، بر این تصورند صرفا با طرح و تکرار شعارها می شود آنها را فراگیر کرد. یا نمی دانند یا فراموش کرده اند ظاهرا، این درس نخست پراتیک در میدان سیاست را که هر شعاری تحت شرایط عینی و در مواجهه با موانع امکانات عملی مشروط می شود به تجربه عینی جامعه هدف و میزان سازمان یافتگی آن، هدف قراردادن حلقه های وصل و اشتراک و قلب این سازمان یافتگی آیا جز نقض غرض است؟

هنوز اما دیر نشده، می توان با اخلاقمند کردن فضا و سازمند کردن نقدها و درک این حقیقت که نقد معرفتیست اخلاقی در خدمت واقعیت و از برای تقویت ایده ئال ها، با غلاف کردن شمشیرها و تصحیح محیطی که بتوان نقد درون گفتمانی را همانگون که به نیکی بارها از لزوم وقع بدان سخن گفته شده است، به بار نشاند و این ایراد شکلی و ماهوی را بر گرفت.

می توان منصف بود، فراموش نکنیم قاتلان را هم بر محکمه انصاف و اخلاق می نشانند و حکم می دهند.

از آنسوی میدان هم سبزهای محافظه کار

این جریان محافظه کار، به نوعی اولا بخش نخست واقعیت مذکور در نخستین سطور را بکلی به سایه گاه ذهن سپرده اند و گویی اصلا ندیده اند و بخش دوم را هم می توان گفت همین طیف ظاهرا همراه موثرین داخلی بدرستی درک نکرده اند.

بدین عبارت که در عین حالی که خود را همگام و متناسب با حرکت موثرین داخلی نشان می دهند علی الظاهر، عمق تحولات مبارک و میمونی را که در قامت نظری این موثرین مشخصا مهندس میر حسین موسوی رخ عیان کرده را درک نکرده اند و از رهگذر همین ثقل قوه دراکه، حتی مواعظ و مواضع ناشی از تحولات مذکور را که در بیانیه ها و سخنان اخیر این عزیزان نمایان است، گاها یا کتمان می کنند و یا در عمل بر نمی تابند.

مشخصا هر چه موسوی از تنگ نظری تنگ نظران خود را جدا می سازد و بر گستره های وسیع جنبش تاکید می ورزد و بر شان تنوع و تکثر در جنبش سبز به عنوان یک مولفه حیاتی و قوه مقوم حرکت تصریح می کند، این طیف که برخیشان تا پیش از انتخابات هزاران فرسنگ جلوتر از وبر و پوپر حرکت می کرده اند، اتاقک های فکر تشکیل دادند و اکنون هم از موسوی در نمای نو اندیشی خود در عمل و تزریق آن به کالبد یک حرکت هدفمند اجتماعی عقب افتاده اند و در اذهان بسیارانی در حلقه جزم گرایان این هست و آن نیستی قرار می گیرند.

این طیف که سوابقش را طی یک ساله اخیر بیشینه در محدود کردن دوایر نیروها و تولید بسترهای نازل و مبتذل انشقاق و تفرق نیروهای جنبش سبز شاهد بودیم، متاسفانه طی این مدت جفاکارنه ترین نقش و فعل را در حق موثرین جنبش خاصه مهندس میر حسین موسوی ایفا کرده اند و از این حیث در خور مذمت و شماتتند و هشدار به لزوم تصحیح خود را باید اگر دلسوز حقیقی جنبش و امیدمند پیدایی فرجامی شیرین برای آن هستند، به جان پذیرند و اندکی تامل کنند و بدانند، این نه یک توصیه از موضعی با ارتفاع خاص بل یک پیشنهاد برادرانه است از سوی برادر کوچکی که حس می کند وزن جفای آشنایان بر دوست بسی سنگین تر از دیگرانیست که مواضعشان نسبت به موسوی مشخص است و اگر تا حال این مواضع را در لابلای تعارفات خود با جنبش پنهان کرده اند، بر آشنایان پنهان نیست و البته چه پنهان و چه آشکارش محترم است و مذموم نیست.

این دردیست که فضای رسانه ای و تبلیغی اطراف جنبش بدان مبتلاست. گروهی در جامه نقد، جز هتک منتشر نمی کنند و گروهی در جرگه حمایت جز محدودیت صادر نمی کنند.

این هر دو نه هیچ ربطی به منتقدان حقیقی دارند و نه ربطی به موثرین سبز، مشخصا مهندس میر حسین موسوی.

جمله آنکه بیاییم تغییر کنیم، دوستان در هر دو سوی ماجرا، همه باهم، به شکل مهوعی داریم به یک مشت عناصر بی ربط، متضاد و مضر به حال و ماال حرکت تبدیل می شویم که مضار گرانی اقلا در میان مدت و نه بلندمدت از این زاویه متوجه انسجام جنبش خواهیم شد. فقط مشتی عناصر بی ربط؟!

کمی احساس مسئولیت و تعهد نیز از این منظر نسبت به سرنوشت ملک مهجور لازمست در این راه.

http://news.gooya.com/politics/archives/2010/07/108213.php

.

بیانیه شورای تهران دفتر تحکیم وحدت در تحلیل عملکرد اقتدارگرایان و محکومیت تایید احکام سنگین حبس برای بهاره هدایت و میلاد اسدی و دیگر فعالین دانشجویی

.

در متن زیر شاید جالب ترین بخش سخنیست که در حقیقت نه تنها خطاب به استاندار برگزیده ی دولت، بلکه خطاب به همگان گفته شده :

«به احتمال قوی در این تقابل و رویارویی پیش‌رو، شما در پوشش برقراری نظم و … به حمایت از جبهه‌ مقابل وارد خواهید شد که البته باید هزینه آن‌را بپردازید(!)، ما نیز متقابلا وصیتنامه‌های خویش را نوشته(!) و امید به لطف و مدد الهی و دعای خیر حضرت ولی‌عصر(عج) داریم.»

-------------------------------------------------------------------------------------------------------

حسام الدین سراج هم عامل فساد شد

انصار حزب‌الله کرمانشاه در نامه‌ای به دادوش هاشمی، استاندار این استان جلوگیری از اجرای کنسرت حسام‌الدین سراج در کرمانشاه را توجیه کرد.

در نامه‌ی این گروه آمده است: «آقای استاندار! چند ماه پیش طی جلسه‌ای مواردی در خصوص وضعیت اسفبار فرهنگی و اخلاقی شهر به جنابعالی یادآور شدیم اما با گذشت زمان مشخص شد که با حمایت پنهانی و اصرار بر تشکیل مجالس رسمی بی‌بند و باری به بهانه کنسرت موسیقی که قلم از بیان آنها شرم دارد را آشکار نمودید.»

آنان افزوده‌اند: «پس از اتمام حجت در اولین اقدام در مقابل سالن انتظار حضور یافته و با عنایت الهی مانع برگزاری کنسرت موسیقی شدیم که براساس فرمایش صریح مقام معظم رهبری، ترویج آن برخلاف اهداف نظام اسلامی است.»

انصار حزب‌الله کرمانشاه در نامه‌ی خود تاکید کرده که «این نقطه آغاز راه است.»

هفته‌ی گذشته، گروهی از لباس شخصی‌ها که اکنون خود را «انصار حزب‌الله کرمانشاه» معرفی کرده‌اند، مانع از برگزاری کنسرت حسام‌الدین سراج و گروه بیدل در کرمانشاه شدند. سراج در واکنش به این اقدام آن گفت که چنین برخوردی به اسم «مذهب» توهین به مردم و هنرمندان است.

اما انصار حزب‌الله کرمانشاه در نامه‌ی خود با دفاع از لغو کنسرت حسام‌الدین سراج نوشته است که «به مدد الهی در این راه یک گام عقب نخواهیم رفت و اطمینان داریم سرانجام خون پاک شهیدان، بساط ابتذال و فساد را جمع خواهد کرد.»

این گروه در پایان تهدید کرده است: «به احتمال قوی در این تقابل و رویارویی پیش‌رو، شما در پوشش برقراری نظم و … به حمایت از جبهه‌ مقابل وارد خواهید شد که البته باید هزینه آن‌را بپردازید، ما نیز متقابلا وصیتنامه‌های خویش را نوشته و امید به لطف و مدد الهی و دعای خیر حضرت ولی‌عصر(عج) داریم.»

برخورد انصار حزب الله با کنسرت سراج سطح تازه ای از تحمیل سلیقه به هنرمندان را نشان می دهد. فارس در خبر خود حسام الدین سراج را «هنرمند متعهد» توصیف کرده است.

http://www.sahamnews.org/?p=4860

.

.

انگلستان را از قلم انداختید آقای مهاجرانی

محمد رضا شکوهی فرد

اخبار روز: www.akhbar-rooz.com
چهارشنبه  ۱۶ تیر ۱٣٨۹ -  ۷ ژوئیه ۲۰۱۰

به جنگ تاریکی بی چراغ رفتن غلطیدن و زوال در آن تاریکیست عاقبتش. نمی توان ذلالت و زشتی یک موضع ایراد شده که فرضا حاوی حجم عظیمی از توهین ها بوده را با دست یازیدن به حربه های غیراخلاقی که جنبه های حادی از تضادهای شخصی را نیز در بر می گیرد، پاسخ داد و مرتفع ساخت.
در نقد می باید بقول سارتر با سلاح منطق و تدقیق، حریف را در وضعیت شکست تثبیت کرد. واکنش های پرخاشگرانه بیش از همه قدرت استفاده از منطق های موضعی و محدود را علیه واکنش دهنده بر می انگیزد.

اخیرا جناب آقای مهاجرانی یکی از حامیان جنبش سبز در خارج از کشور طی ایراد نطقی در لندن عنوان کردند: بالاخره از آغاز پیروزی انقلاب تا به امروز، افرادی با انقلاب مخالف بودند، با نظام جمهوری اسلامی مخالف بودند، با مرحوم امام خمینی مخالف بودند، با نهاد روحانیت مخالف بودند، عیبی هم ندارد سی سال مخالفت کردند، می توانند در واقع به این مخالفت ادامه بدهند، ولی این مجموعه نمی توانند مدعی جنبش سبز باشند" .
این بخش از مواضع ایشان در کنار دیگر ترم های جزئی دیگر، از آنجا که ماهیتا از سوی بسیارانی توهین آمیز تلقی گشت، واکنش های تند و گسترده ای را از اطراف بر انگیخت.
قطعا کثیری از این عکس العملها منشاءی بحق داشت، اما با ادبیاتی تبیین گشت، که بشدت فارغ بود از تخلق به مراتب اخلاقی و همراه با لحنی غیرموثر و مشدد.
اینگونه واکنشها متاسفانه حقانیت مصدر واکنش را زیر سایه می برد و امتیازی به حساب مرتکب اصلی خطا واریز می کند.
تکرار می کنم در نبرد با خاموشی، سلاح نباید از جنس و سنخ همان خاموشی باشد بل می طلبد چراغ را. چراغ اگر آگاهی باشد و تزریق وسیع آن به فضای تیره و مبهم مزبور، قطعا در چنین شرایطی ماهیت حق به سهولتی افزون تر تبیین می گردد و تیرگی ها رخت بر می بندند. عصبیت چندان وجه منطقی ندارد حول این قبیل موضوعات، این گونه رخدادها اگر چه شاید رقص آشفته برگها را رقم زند اما ریشه ها اصیل تر از آنند که مصون نمانند از عوارض این چنین فنومنهایی.

پیش از پرداختن به موضوع ذکر خاطره ای خالی از لطف نیست. روزی از روزهای آشفتگی و نگرانی پس از انتخابات در جمعی نشسته بودیم، بحث از پایمردی چشمگیر مهندس موسوی به میان آمد و تفاوتهای عرصه در صورت حضور آقای خاتمی و عدم حضور مهندس موسوی محل بحث بود.
پیر دیری که دیرسالی از نزدیک مهندس را می شناخت و از پیش از انقلاب با وی قرابت داشت، به نکته ظریف و مهمی اشاره کرد.
ایشان گفت: «در مبارزه، مبارز نباید از پیروزی بهراسد، روحیه میر همینگونه است، او مرد سیاست به آن معنا نیست، ولی تا آنجا که من میشناسمش، مرد مبارزه است، روحیه خاصی دارد، از پیروزی ترسی ندارد، حتی اگر به قیمت کسر و تقلیل ارزش سوابقش منجر شود، به فراتر می اندیشد، او هنوز هم ایده ئالیست است، مرد راه به معنای واقعیست، یعنی الزامات ماندن در یک خط مبارزه و نگاه بی پرده به اطراف این راه و برداشت و تصحیح را باور دارد و این را خواهید دید.
اما خاتمی اینگونه نیست، صداقت دارد، اما درجه اش به حدی نیست که به کار مبارزه آید. خاتمی رئیس یک مرکز فرهنگی یا همان خاتمی کتابخانه ملی اگر باشد، دوست داشتنی ترینِ افراد خواهد بود، اما نه جامه سیاست بر تنش خوش می نشیند و نه مبارزه».
و ما دیدیم و مالا بیش از این خواهیم دید.

حقا همین جملات گویای خیلی مسائل است که در ادامه بدان اشاره خواهد شد.

سخنانی که بر زبان عضو اسبق شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی و وزیر اسبق ارشاد جاری شد، از آنجا که سویه حساسی از جامعه و حامیان جنبش سبز را مخاطب قرار می داد، بشت تحریک کننده بود.
واکنش ها اما جملگی بغض آلود و اولتراهیستریک بود. امید آنکه زین پس همه در برخورد با چنین اوضاعی که قطعا این آخرینش نخواهد بود با چراغ حرکت کنیم و بدانیم مسلح گشتن به سلاح آگاهیست چراغ ما و تزریق و انتشار آن در فضای مبتلا به تیرگی وظیفه ما.

آگاهی آنچنان که سرمایه های واکنشی ما را مستند نماید و قابل ارائه، از این جهت نسل ما سرمایه دارست. فکت های تاریخی بسیاری پیش روی ماست.

از آنجا که مرکزیت مباحث حول پاراگراف فوقانی آورده از اقوال مذکور ایشان بوده، بر آن متمرکز می شوم.
نخست از پایان پاراگراف آغاز می کنم.

آقای مهاجرانی در پایان اینگونه می آورد: ولی این مجموعه نمی توانند مدعی جنبش سبز باشند.؟؟!!


لحنی اینچنین حاکی از نوعی خود مرکز بینیست و در تعارض با مشی استخراج گشته از مواضع و بیانیه های موثرین سبز.
بگذارید مثالی به میان آید شاید محتوای نظر شفاف تر شود.

فرضا بنده نظری در مورد آقای مهاجرانی دارم. طبعا نه اخلاقا و نه عرفا محق نیستم این نظر را در میدان ابراز تعمیم به کل دهم و بگویم این نظر کل است و بدین قرار جناب مهاجرانی نمی تواند، نمی داند و....
اما قطعا در محدوده ایراد و اظهار شخصی، حق دارم فرضا بگویم به نظر من جناب مهاجرانی نه نسبتی با جنبش سبز دارد و نه نسبتی با مبارزه مسئولانه در راه تحقق آرزوها و ترمیم و تتمیم آلام ملت، بل خبره ای در امور خاص است صرفا که چندان ارتباطی هم با حرکت هدفمند جنبش ندارد.

در این راستا حتی ممکن است بتوانم هزاران ادله را هم ارائه کنم جهت اثبات نظر.
با این وجود در خوشبینانه ترین حالت، این نظر همچنان صرفا نظر من است و تمام. یدین مفهوم که ورود به فاز حاق غیراخلاقی از عبور از مرز شخص به عام آغاز می گردد و طبیعیست این نبایدِ اخلاقی را لحاظ می دارم و در همین پایانه اظهار شخصی توقف می کنم.

این همه در شرایطیست که اینجانب ارزشی ورای من بودنم برای خود قائل نباشم.
پیداست آقای مهاجرانی اینگونه است.

ایشان مرز را در نوردیده، البته نخستین بار نیست و سوابقی در پیش دارد.

بنابراین ما در این بحث با یک گزاره منفی روشن مواجهیم و آن خود مرکز بینی منبع نظر است که از رهگذرش نوعی فعل یا به عبارت روشن، رذیلت اخلاقی رقم می خورد.
اهل بیان را ناآشنایی با فن آن شگفت است. اگر اهالی و ارباب عمائم چنین می کردند میزان شگفتی اینچنین چشمگیر نمی نمود چه که از کوزه همان تراود که در اوست و فن خطابه شان با فن مرسوم بیان فاصله ها دارد و خصایصی مشخص در بر.

دلایل عدم توجه ایشان به این ریزگزارهای مهم اخلاقی اما (که اعتبار فرهنگی ایشان را زیر سئوال می برد) در خطابه روشن نیست و بیش از همه شگفتی این راقم و یحتمل بسیارانی را سبب گردیده و این پرسش را متولد می کند که آن رجلی که با همه نقدها و زوایای فکری که با وی دارم و داشتم و انشاء الله داشته باشم و در عین حال حقا مردی مبادی آداب و متخلق بود و به غایت آشنا به تکنیک های مرسوم در بیان و عیان، را چه شده کین گونه مرتکب می شود؟
بگذاریم و بگذریم...


انقلاب و ضد انقلاب
در بخش نخست سخن از مخالفان انقلاب به میان می آید و این که به هر حال مخالفانی از این دست از نخست لحظه های پیروزی انقلاب فعال بوده اند.

من دقیقا متوجه نمی شوم منظور از مخالفان انقلاب چیست و اساسا اینان کیانند؟ بهترست این موضوع یک بار برای همیشه روشن شود.

اگر از زاویه کلیشه ای می نگرد ایشان، یعنی همان زاویه مرسوم و مسبوق حاکمیت، خب اولا سلام بر روح پر فتوح جان بر کفان حاکم و بازجویان کیهان نشین، آنها هم که همین نظر را دارند، و اگر هم معطوف به ناآگاهی ایشان باشد که محال می نماید (و البته فرض محال محال نیست) پاسخ می دهیم به محضر ایشان شاید روشن شوند.

به هر حال یکی از مهمترین رسالت های جنبش سبز آگاهی سازیست. از این رهگذر توضیح لازم خطاب به ایشان آنکه ما مشخصا تنها دسته ای از مخالفان صریح انقلاب را که سراغ داریم، سلطنت طلبان هستند که اندکی تامل در کمیتشان و کیفیت عملشان اساسا اهتمام و تمرکز بر آنها را عقلا بی مورد می نمایاند، ورنه هر چه بیشتر دقت می کنیم کمتر استخراجی و طبعا استنتاجی حاصل می آید. (البته این بمعنای تنهایی گروه های موسوم به سلطنت طلب در تعلق به طیف ضدانقلاب نیست. بل اشاره به وزن محدود و حقیر آنها دارد).

طنز قضایا اینجاست که ضدانقلابهای مورد نظر شما و البته حاکمیت از سویی، همه نیروهای انقلاب بودند و هزینه دادند.
اکثر جریانات مخالفی که انگ و رنگ و صفت ضدانقلاب طی سالیانی اخیر بر پیشانی شان چسبانده شده، از شرکای شناسنامه دار و هزینه داده فعل انقلاب بوده اند و با اصل انقلاب زاویه ای حس نمی کنند، نیک و بدشان بماند، مجالی در این مقال من باب تفسیر این نیکی و بدی و اثباتش نیست و ماشاء الله مثنوی حجیمیست.
منظور دقیقا چیست؟
جریان های ملی؟ نهضت آزادی؟...
جریان های چپ، توده ای ها، فدائیان، راه کارگر، پیکار، مجاهدین؟

صریح توضیح دهید شاید ایراد در قوه ادراکه ما مستتر باشد. ضدانقلاب چیست؟ ضدانقلاب کیست؟ (اگر معطوف به تعارض با امام و نظام است، ضدانقلاب ها اکثریتند، یعنی به نوعی همه ما ضدانقلابیم و اگر معیار تشخیص و تعریف انقلاب این باشد به ضدیت با آن افتخار می کنیم).
انقلابی که ما بدان باور داریم بیست و دوم بهمن ماه آغاز شد و سی خرداد شصت در جا متوقف شد، (شخص شخیص شما و امثال و اعوانتان هم هر یک به وسع عملتان دخیل بوده اید در رذیلت، حالا طلبکاریتان به طنز تلخی بیش نمی ماند اما و البته تعجبی هم برش مترتب نیست) اما تمام نشد، شکست نخورد، ادامه دارد دقیقا همان تاریخی که بعضی از شما حتی از یادش هم هراس دارید، دلیلش....؟
می دانم این جملات ممکن است فشار خون برخی را بالا و پائیین کند ولی حقیقت اینست، پروژه انقلاب ادامه دارد.
بسیاری از کارکشته ترین نیروهای انقلاب متعلق به برخی از این جریان هایی که ضدانقلابشان می نامید و شاید هم می دانید!!!!!!! هستند.
ماهیت سیاسی این گروه ها و سوابقشان محل بحث نیست. بحث بر سر ضدانقلاب بودن است. وقتی نیک نظر می افکنم و شما را و امثال شما را در کنار برخی از این افراد و جریان های مذکور قرار می دهم، اگر ضدانقلابی قابل تمیز و استخراج و انتخاب باشد، انتخاب گزینه شما سهل ترست به غایت.

بنابراین بیائیم حول این مهم که جمله جریان ها و افراد مخاطب شما ضدانقلاب نیستند و منصفانه گر بنگریم ضدنظامند و هر یک همچون شما شاید انقلاب را از ظن خویش چنین و چنان تعریف کرده اند و بدان دلبسته اند، توافق کنیم و پیامدش شما رضایت دهید و افسار این بیچاره رها نموده پیاده شوید و از تعریف مبتنی بر کلیشه های رایج تا دیر روزی پیش فاصله بگیرید.

در این مرحله هم شما سود می کنید هم اطرافیانتان.
بدین واسطه که اولا هم تفاوت ادبیات و ژرفای پذیرای حق در اندیشه خود را عیان می نمائید، و هم یحتمل برخی اطرافیانتان که هر روزه مجموعه ای از افاضات فضایی به نمایندگی از جنبش سبز از جانب خود صادر می کنند و متاسفانه این روند بی رویه صادرات ضربه اش به شما و خودشان تنها نمی خورد بل متوجه رهبران صادق حرکت در داخل کشور و ساختار و انسجام نیروهای جنبش می گردد، نیز متاثر از این آگاهی می شوند و روند معیوب گذشته را رها می کنند.


نظام
در ذم مخالفت با نظام سخن رانده اید و آنرا مصداق عدول از شروط جنبش سبز خوانده اید. گویی نظام هنجار انقلاب است خدای ناکرده. یا زبانمان لال نیروی اجتماعی جنبش از عشاق نظامند. توصیه می شود بیانیه هجدهم مهندس موسوی را به تفصیل بنگرید. جدا مضحک است.

اینکه انقلاب را مترادف با هنجار نظام تعریف کنیم، مرتبط است به عدم درک چرایی و ماهیت و اهداف انقلاب و قفل شدن در یک مدل متناقض و منقص برداشت از انقلاب.

همین مهم متعاقبا تشتت در درک ارزشها و هنجارهای متعالی آن انقلاب را نیز در شما موجب شده است.
حوصله این مطلب از طرح مطالب به تفسیر و جزء و الصاق تفصیلی مستندات به نوشتار خارج می نماید و پروردگار را سپاس آنقدر روشن هستند این واقعیات که فقط عشاق فعل پرزحمت خواب از نظاره و ادراکش ناتوانند.

وقتی شخص مهندس میرحسین موسوی و عدیدی دیگر از موثرین صادق جنبش سبز بارها تاکید و تصریح داشته اند غریبه بودن این نظام با انقلاب و ایده ئال ها و اهداف آنرا، تاکید اینگونه شما بر حذف مخالفین نظام بر چه اساس و مبنایی مستقر گشته است؟
اگر این مطالب را پیش از صدور بیانیه هجده بر زبان می آوردید بنده ظن قدر پیدا می کردم که احتمالا یکی از مخاطبان بیانیه هجده شما بوده اید (شوخی نمی کنم).

بسیارانی تا پیش از این باور داشتیم که مهندس موسوی و بعض موثرین داخلی جنبش سبز از شما داعیه داران اصلاح طلبی در خارج از کشور جلو تر حرکت کرده اند و جسارت و شجاعت و از همه مهمتر صداقت بس قابل شهودتری از خود به خرج داده اند، پس از ایراد سریالی از بیهوده گویی ها و توهین ها و تحریف هایی که از جانب جناب کدیور سرعت عجیبی یافت و با سخنان شما تکمیل شد، به نظر می آید اصلا قیاس میان شما و موثرین داخلی از جمله میر عزیز قیاسی بس مع الفارق است.

بنده قطع یقین شما را حتی در زمره حامیان جنبش سبز هم نمیشمارم، چه که کار صد دشمن را با ظرافت و صراحت بیشتری انجام داده اید. در این مدت کم شما و دوستانتان با استفاده از امکاناتی که در اختیار گرفته، به انسجام جنبش ضربه نزده اید. البته این نظر بنده است، فقط همین.

اگر بتوان چند پاشنه آشیل برای حرکت این جنبش در مسیر نیل مطلوب ذکر کرد، مهمترینش شما و دوستانتان هستید و وقت آن رسیده به صراحت به شما بگوییم، که آنان که حق دارند مدعی باشند، نسل ماست.

مطمئن باشید ادامه این روند مضر و معیوب از سوی شما با سکوت و یا واکنش محدود مواجه نخواهد شد، بل فضای رسانه ای را چنان خواهیم کرد که مجبور به عذر خواهی شوید. عزیزان ما خون ندادند، نداها سهراب ها و ترانه ها و اشکان ها جان عزیزشان را تقدیم حرکت سبز این ملت نکردند که این چنین بازی هایی از سوی برخی مدعیان نظیر شما با جنبش صورت گیرد. بلاخره تکلیف خودتان را با خودتان مشخص کنید، روزی سخن به یاد شهدای اعدام های دهه شصت و قصور و تقصیر خود می آرایید و دیگر روز زبان به نفی حق آنها در حضور در جنبش می آلائید. کدام را باید باور کرد؟

بعض مواضع و مواعظ در این میانه ها اگر صریحا بر بیان بنشیند و عیان گردد، بهتر است تا فرداها. به هر روی سازه استبداد گر نگوییم کارش به اتمام رسیده ولی تنها ناشنوایان سیاسی هستند که طنین گوش نواز در هم شکستن استخوان هایش را نمی شنوند و این فردای در راه، باید مملو از شفافیت باشد و هشدارهایی که از هم اکنون لازم می نماید طرح گردد.


امام

در ترم سوم خطابه تان به کراهت مخالفت با امام اشاره کرده اید، توهین از این بالاتر به چند نسل؟

کدام امام؟ والله دوران امام سرایی بسر آمده، بگذارید این امام در ذهن خودتان بماند، هر روز به نسلی که از واژگان معطوف به او هم دل چرکین است، این نکته را باز نگوئید.
جامه وجاهت بر پیکر این وقاحت دوختنی نیست، تلاشتان بی سرانجام خواهد ماند، تاریخ ورق خورده است، نمی توان برش گرداند.
میشود آیا این امام را با نگاهی به تراژدی های مثبوت در تاریخ سه دهه انقلاب تعریف کنید و این تعریف را به بحث بنشینید؟
اگر شدنیست اعلام کنبد.

حقیقتا محل ابهام است چیستی اهداف شما و بعض دوستانتان در پس پرداختن ممتد به این سطوح مبتذل و نازل و ایجاد تضادهای مصنوعی.
حقا بدنبال چه هستید؟ از بطن زایش این همه اختلاف و افتراق و جدایی چه حاصلی تحصیل می شود که این حجم سنگین تلاش های منفی را طی چند ماه ماضی شما و دوستانتان در حوزه خلق بسترهای مناقشه و دعوا داشته اید و دارید؟
این همه برخورد دفعی با چه هدفی؟
اشارتی که مقرر شد به خاطره مذکور در نخستین سطور معطوف گردد، آنست که جناب مهاجرانی عزیز، شما و چندی چون شما که در اطرافتان بر دیده ها آشنایند، ده ها درجه بیش از امثال آقای خاتمی در هراس از پیروزی که فوایدش فردای همه را در بر می گیرد، بایسته مثالید، دلایلش بماند، توضیح و تفسیر به تفصیل آن از حوصله این یادداشت به درازا کشیده که درازایش نشان و منشاء از درد دلسوخته ای دارد، خارج است.

قواره این جنبش عظیم تر و بسیار عظیم تر از شما و برخی های مذکور است. تلاشتان ممکن است مصائب و ابتلائاتی را بزاید، ولی یقینا میزان و وزنشان قابل اعتنا نیست و بقول معروف باید به زمان زمان داد تا سنگ ریزه ها از آب زلال این چشمه پر امید جدا شوند.

جمله آنکه، شما دکتر سید عطاء الله مهاجرانی هستید، فقط همین، فقط همین. نظرتان هم از این زاویه به غایت محترم است، فقط هم محترم است نه بیشتر.
ضمنا آنکه سخن از نیات و نقوش پلید امپریالیسم ونئوکان ها و برخی دول غربی نیز به میان آورده بودید، ما هم موافقیم. البته دولت فخیمه انگلستان را از قلم انداخته بودید، که محض یادآوری از آنجا که از مهمات است و فراموشی اش بس خطیر، عرض می گردد.

بهروز و رها و از این رهگذر پیروز باشید

.