| عناوین بحث ها | ارسال کننده | پاسخها | بازدید | بروز رسانی | اولویت | |
|---|---|---|---|---|---|---|
|
|
0
|
39
|
90/12/10 (08:37)
|
|
||
|
|
2
|
39
|
90/11/23 (09:03)
|
|
||
|
|
1
|
69
|
90/6/29 (16:01)
|
|
||
|
|
0
|
28
|
90/6/7 (22:40)
|
|
||
|
|
0
|
69
|
90/5/16 (18:00)
|
|
||
|
|
6
|
6
|
91/3/6 (10:43)
|
|
||
|
|
1
|
7
|
91/3/2 (13:55)
|
|
||
|
|
0
|
6
|
91/2/28 (10:36)
|
|
||
|
|
1
|
6
|
91/2/27 (08:37)
|
|
||
|
|
0
|
5
|
91/2/26 (12:16)
|
|
||
|
|
0
|
8
|
91/2/26 (12:14)
|
|
||
|
|
0
|
5
|
91/2/24 (22:26)
|
|
||
|
|
0
|
6
|
91/2/24 (00:40)
|
|
||
|
|
0
|
3
|
91/2/23 (10:33)
|
|
||
|
|
0
|
2
|
91/2/23 (10:32)
|
|
||
|
|
0
|
4
|
91/2/23 (10:32)
|
|
||
|
|
0
|
4
|
91/2/21 (16:55)
|
|
||
|
|
0
|
5
|
91/2/18 (10:04)
|
|
||
|
|
5
|
7
|
91/2/18 (10:04)
|
|
||
|
|
0
|
3
|
91/2/16 (10:05)
|
|
مختصات: 
شرقی″۳۴ ′۰۶ °۵۲ شمالی″۱۷ ′۵۷ °۳۵ / °۵۲٫۱۰۹۵شرقی °۳۵٫۹۵۴۷۲۲شمالی / ۵۲٫۱۰۹۵;۳۵٫۹۵۴۷۲۲ (نقشه)
| دماوند | |
|---|---|
amavand_in_winter.jpg"> | |
| جغرافیا | |
| ارتفاع | ۵٬۶۱۰ تا ۵٬۶۷۱ متر |
| مکان | مازندران، بخش لاریجان شهرستان آمل[۱][۲] |
| رشتهکوه | البرز |
| ارتفاع نسبی | ۴٬۶۶۱ متر[۳] |
| مختصات | ۳۳″ ۰۶′ ۵۲°شرقی ۱۹″ ۵۷′ ۳۵°شمالی / ۵۲٫۱۰۹۱۷غرب ۳۵٫۹۵۵۲۸جنوب / -۵۲٫۱۰۹۱۷;-۳۵٫۹۵۵۲۸[۴] |
| زمینشناسی | |
| گونه | آتشفشانی خاموش |
| آخرین فوران | سابقهٔ تاریخیای وجود ندارد[] |
کوه دَماوَند کوهی در شمال ایران است که به عنوان بلندترین کوه این کشور و بلندترین آتشفشان خاورمیانه[] شناخته میشود. این کوه در قسمت مرکزی رشتهکوه البرز در جنوب دریای خزر و در بخش لاریجان شهرستان آمل قرار دارد.[] قله دماوند که از نظر تقسیمات کشوری در استان مازندران قرار دارد،[] به هنگام صاف و آفتابی بودن هوا، از شهرهای تهران، ورامین و قم و همچنین کرانههای دریای خزر قابل رؤیت است.[] نزدیکترین شهر بزرگ به این کوه لاریجان است.[] کوه دماوند در سیام تیرماه سال ۱۳۸۷ به عنوان نخستین اثر طبیعی ایران در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد
از دماوند در اساطیر ایران هم یاد شده است و شهرتش بیش از هرچیز به این سبب است که ضحاک (پادشاهی ستمگر و اژدهافش) در آن به بند کشیده شدهاست.[در آثار ادبی فارسی نیز فراوان به این اسطوره و به طور کلیتر کوه دماوند اشاره شدهاست.[] دماوند دارای چشمههای آب گرم لاریجان، اسک و وانه است.[]
محتویات[نهفتن] |
منابع مختلف اندازههای گوناگونی برای ارتفاع قلهٔ دماوند از سطح دریا ذکر کردهاند. به نقل از درگاه ملی آمار ایران، ارتفاع این قله ۵٬۶۱۰ متر است []؛ منابع دیگر، از جمله پایگاه ملی دادههای علوم زمین ایران و وبگاه رصدخانهٔ زمین ناسا، ارتفاع ۵٬۶۷۰ متر[] و ۵٬۶۷۱ متر[] را نیز برای قلهٔ این کوه ذکر کردهاند. دایرةالمعارف فارسی فهرستی شش موردی از ارتفاعهایی که برای این قله آمدهاست ذکر میکند که از ۵٬۵۴۳ تا ۶٬۴۰۰ متر میرسد.[۲
ارتفاع نسبی دماوند، که با اندازهگیری ارتفاع قله نسبت به پستترین دره بین این قله و نزدیکترین قلّه مرتفعتر تعیین میشود، ۴۶۶۱ متر است که دماوند را در ردهٔ دوازدهم بلندترین قلههای دنیا از نظر ارتفاع نسبی قرار میدهد.[]
این قله در ۶۹ کیلومتری شمال شرقی تهران، ۶۲ کیلومتری غرب آمل و ۲۶ کیلومتری شمال شهر دماوند واقع شدهاست.[]
رودخانه تینه در شمال، رودخانه هراز در جنوب و شرق و رودخانه دلیچای در غرب این کوه واقع شدهاند.[]
قله دماوند در شرق کوهستان البرز مرکزی (استان مازندران) از رشته کوه البرز قرار دارد. قلههای مجاور آن ورارو، سه سنگ، گل زرد، کاعون(کبود) و میانرود است.[]
| نقشهٔ البرز مرکزی | قلهها: | ۱ علمکوه |
|---|---|---|
|
۲ آزادکوه | ۳ دماوند |
| ۴ دوبرار | ۵ دوخواهران | |
| ۶ قلعهگردن | ۷ گرگ | |
| ۸ خلنو | ۹ مهرچال | |
| ۱۰ میشینهمرگ | ۱۱ ناز | |
| ۱۲ شاه البرز | ۱۳ سیالان | |
| ۱۴ توچال | ۱۵ وروشت | |
| ۱۶ پهنهحصار | ||
| رودها: | ۰ | |
| ۱ الموت | ۲ چالوس | |
| ۳ دوهزار | ۴ هَراز | |
| ۵ جاجرود | ۶ کرج | |
| ۷ کجور | ۸ لار | |
| ۹ نور | ۱۰ سرداب | |
| ۱۱ سههزار | ۱۲ شاهرود | |
| شهرها: | ۱ آمل | |
| ۲ چالوس | ۳ کرج | |
| سایر: | D دیزین | |
| E امامزاده هاشم | K تونل کندوان | |
| * سد لتیان | ** سد لار |
موقعیت جغرافیایی کوه البرز در عکسهای ماهوارهای ناسا از دماوند:
در تاریخ 2000/07/27
در تاریخ 2001/05/27
در تاریخ 2001/07/14
در تاریخ 2002/08/09
حداقل دمای هوا در ارتفاعات دماوند تا ۶۰ درجه زیرصفر (در زمستان) و تا یکی-دو درجه زیر صفر (در تابستان) پایین میآید.
سرعت توفان در دماوند گاهی از ۱۵۰ کیلومتر در ساعت میگذرد. سرعت باد در کوهپایهها گاه به هفتاد کیلومتر در ساعت میرسد. بیشتر بادها از غرب و شمال غربی میوزند.
میانگین بارندگی در ارتفاعات دماوند ۱۴۰۰ میلیمتر در سال است و بارش در ارتفاعات معمولاً به صورت برف است.
فشار هوا در قله دماوند نصف فشار هوا در سطح دریا است.
دماوند یک کوه آتشفشانی مطبق[]* است [] که عمدتاً در دوران چهارم زمینشناسی موسوم به دوران هولوسین تشکیل شده و نسبتاً جوان است.[] فعالیتهای آتشفشانی این کوه در حال حاضر محدود به تصعید گازهای گوگردی است.[] آخرین فعالیتهای آتشفشانی این کوه مربوط به ۳۸۵۰۰ سال قبل بودهاست.[]
دماوند یک آتشفشان خفته است که امکان فعال شدن مجدد آن وجود دارد.[] در برخی از سالها از جمله سال ۱۳۸۶، دود و بخارهایی از قله خارج شد که برخی از شاهدان آن را گواهی بر فعال شدن این آتشفشان پنداشتند. اما در حقیقت در سالهای پر بارش، با نفوذ آب به درون قله و برخورد سنگهای داغ، جریانی از بخار آب از دهانه قله خارج میشود و چنین به نظر میرسد که فعالیتهای آتشفشانی صورت گرفتهاست. []
قطر دهانه این آتشفشان در حدود ۴۰۰ متر است که دریاچهای از یخ آن را پوشاندهاست. [] همچنین نشانههایی از وجود دهانههای قدیمی در پهلوهای جنوبی و شمالی کوه ملاحظه میشود.[]
نام دماوند به دو صورت مشهور دماوند و دنباوند (با زبر یا پیش دال) ضبط شدهاست . حتی در بعضی مآخذ هر دو صورت نام آمدهاست.[] صورت دیگری که از نام این کوه ضبط شدهاست دباوند است.[] این کوه را با نامهای کاملاً متفاوت بیکنی و جبل لاجورد نیز ثبت کردهاند.[] «نام دماوند در تورات آمده و صورت کهن آشوری آن «بیکن» است (ری باستان ۲/۶۴۲)»[][در کجای تورات]
در مورد دلیل نامگذاری دماوند در فرهنگ معین آمدهاست: «دم (دمه، بخار) + اوند = وند؛ دارای دمه و دود و بخار (آتشفشان)»[]
احمد کسروی دربارهٔ نامگذاری دماوند یا دنباوند نظر کاملاً متفاوتی دارد.[]*. وی با استدلالهایی نسبتاً پیچیده نامگذاری «نهاوند» و «دماوند» را مرتبط میداند و مینویسد «در زبانهای باستان «نها» بهمعنی پیش و «دما» بهضم دال بهمعنی پشت و دنبال بوده،...»[] و در مورد «وند» مینویسد:««وندن» در زبانهای باستان ایران بهمعنای «نهادن» بوده[...] یکی از معناهای «نهادن» واقع شدن و ایستادن برجایی است.[...] و ناچار «وندن» نیز همان معنی را داشته و «وند» که ماضی آن است بهمعنی نهاد، برجایی ایستاد (واقعشد) میآمدهاست»[] او در ادامه نتیجه میگیرد:«پس «نهاوند» یعنی شهر یا آبادی یا قلعهٔ ایستاده در پیشرو و «دماوند» یعنی شهر یا آبادی یا قلعهٔ ایستاده در دنبال و پشت.[]
