دوره های آموزشی اولیه عبارتند از:
1) كوه پیمائی مقدماتی
2)سنگ
3)یخ و برف
توضیح كوتاهی در مورد كوه پیمائی مقدماتی:
رعایت حفظ محیط زیست :
حفظ پاكیزگی و آلوده نكردن آبهای شرب كه اصولا از بلندیها سرچشمه میگیرند .
حفظ پوشش گیاهی كوهستان با عبور از ‹‹ پاكوب ›› و خودداری از شكستن شاخ و برگ درختان .
حفظ سكوت كوهستان با پیشگیری از داد و فریاد و انواع آلودگی صوتی .
تذكر : در حالت نشسته بهتر است پاها جمع نبوده و فشارهای وارده به لگن منتقل شود نه به كف پاها !
تغذیه :
گروههای غذایی در برنامه های ما عبارتند از : میوها ، حبوبات ، غلات ، انواع شیرینی ، لبنیات ، سبزیجات ، گوشت ، خشكبار ، نوشیدنی ، چربیها ، قندها ، دم كردنی ها ، و ...
میوه ها : كمپوت (آناناس) ، لیمو ترش ، آلبالو ، آنار ، سیب ، لواشك ، آلوبخارا ، انجیر خشك ،برگه ،موز ،پرتقال
میوه های روانساز جهت پیشگیری از یبوست مانندآلو و آناناس
حبوبات : لوبیا وعدسی كه به علت ایجاد نفخ در معده بهتر است كمترمورد استفاده قرارگیرد.
غلات : عصاره مالت ، دیجستیو، نان لواش . یك عدد نان را 8 قسمت كرده در یك كیسه فریزر بگذارید و با دهان هوای آن را خالی كنید. برای ماندگاری بیشتراین بسته را در فریزر منجمد نمائید.
انواع شیرینی : مربای هویج ، مربای توت فرنگی ، تل حلوا ، حلواشكری ، انواع آبنبات (مولتی ویتامین ، اولیپس ، اكالیپتوس ، ویكس ) ، شكلات لایه دار و نبات ضعفرانی ،آدامس ضد نفخ ، آدامس گلو .
لبنیات : پنیر ، شیرخشك ، شیرعسلی . توجه داشته باشید در برنامه های كوه پیمایی از كره و مواد چرب استفاده نكنید زیرا این گروه موجب ایجاد حالت تهوع در كوه نورد میگردد .
سبزیجات : سس گوجه ، انواع سبزی های خشك ، سبزیهای معطر، پودر سیر ، چیبس سیب زمینی ازجمله سبزیهایی هستند كه مورد استفاده قرار میگیرند.
گوشت : ازكنسرو ماهی خصوصا روغن داخل آن استفاده نشود ، اما از انواع كنسرو مانند كنسرو زبان ، مرغ ، گوشت گاو ، گوشت گوسفند و یا ژانبون مرغ میتوان استفاده كرد .
خشكبار : بادام زمینی ، بادام هندی ، مویز( تیزآبی نباشد) ، فندق ، تخمه كدو ریز .
نوشیدنی : چای فوری ، قهوه فوری ، ماءالشعیر و آب .
چربیها : روغن زیتون .
قندها : عسل ، قند كله .
دم كردنی ها : گل گاوزبان ، سنبل تیو .
لوازم همراه :
پوشاك ، خوراك ، نظافت ، كمك های اولیه ، لوازم فنی ، لوازم پخت و پز ، لوازم خواب ...
پوشاك : لباس كوه پیما از 3 بخش تشكیل میشود . لباسهای زیر ، لباسهای میانی ، لباسهای روئی . لباسها باید طوری انتخاب شوند از داخل عرق نكنند واز خارج نیز اجازه نفوذ به آب ، باد و سرما ندهند .در یك تقسیم بندی كلی میتوان این سه لایه را ، نخی ، پلار و كورتكس انتخاب نمود .
خوراك : خوراك خود را متناسب با برنامهای كه در پیش دارید از بخش تغذیه انتخاب نمائید .دقت كنید كه در برنامه های بالای 3500 متر غذای مورد نیاز شما به نصف مقدار معمول كاهش می یابد ، بنابر این پیشنهاد میكنیم به جای آن تنقلات ببرید .
تذكر: سس را جدا از الویه یا مواد غذایی دیگر حمل كنید تا در صورت فساد سس ، بقیه اجزاء غذای شما قابل مصرف باشد .
نظافت : حوله ، صابون ، پودر شوینده دستی ، مسواك، خمیردندان، كرم ، ادكلن ، دستمال كاغذی ، شانه ، آینه ، ناخن گیر ، آفتابه مخصوص ، موچین ، سوزن نخ.
در برنامه های بیش از یك روز اهمیت نظافت دو چندان میشود به طوریكه عدم رعایت كامل آن ، تمام لذت برنامه را از میان میبرد . در این مورد به نكات زیر توجه كنید :
عدم شستشوی بدن ، خصوصا نقاطی كه اصطكاك داشته وبیشتر عرق میكند باعث سوزش بدن میگردد .
در برنامه ها همیشه سعی كنید به آب نزدیك باشید .
لای انگشتان پا را خوب بشوئید كه تاول نزند . زیرا قارچها در این ناحیه موجب تاولزدگی میشوند .
جورابها را با صابون بشوئید و با آویختن در پشت كوله آنها را خشك كنید . فراموش نشود كه باید جوراب اضافی همراه داشته باشید .
جهت حفظ نظافت وآسودگی بیشتر برای دستشوئی كردن ، رو به سرازیری و پشت به كوه با تخته سنگهای اطراف توالت فرنگی درست كنید. میتوانید برای جلوگیری از سرمای سنگ ، ابتدا دستكشها را روی آن گذاشته و سپس از آن استفاده نمائید .
آب را داخل كوله نگه دارید تا گرم بماند و شستشو بهتر انجام شود .
مراقب سرماخوردگی ناحیه كمر در هنگام دستشوئی باشید .
چادر مخصوص دستشوئی ، چادری است بدون كف كه معمولا در نواحی سرد بر پا میشود . در پیمودن مسافت بین دو چادر( هرچند كم باشد ) خودتان را كاملا بپوشانید چون در غیر این صورت بدن شما به شدت خشك شده و از ادامه برنامه باز خواهید ماند .
كمك های اولیه ( بهداری ) : دارو ، مركوكروم، باند،چسب و الكل طبی
لوازم فنی : كوله پشتی ، ظرف آب ، طناب انفرادی ، كلاه ، عینك ، دستكش ، چراغ پیشانی ، دوربین ، قطب نما ، كلاه ایمنی ، نخ و سوزن ، نوشت افزار ، لوازم سرگرمی ،شمع یا فانوس و سوخت .
چیدن كوله :
كیسه خواب بصورت افقی .
لوازم سنگین در وسط كوله قرار گیرد .
لبه های تیز به كوله فشار نیاورد .
قوطی كنسرو و بشقاب و ... را در قسمت خارجی كوله قرار دهید تا كمر را اذیت نكند .
تخم مرغ و برخی لوازم را درون قوری بگذارید .
سعی كنید همه چیز را درون هم جاسازی كنید تا حجم كمتری از كوله را اشغال شود .
تذكر : وقتی با دوستانمان به كوه میرویم به جهت حفظ وضعیت دستگاه گوارش نباید از انواع خوراكها در یك وعده استفاده كنیم بلكه بهتر است هر وعده را یك نفر و به اندازه كل گروه تهیه نماید ، تا هم كار طبخ راحت تر باشد و هم همگی از یك نوع غذا در هر وعده استفاده كنند . به این وسیله ضمن به هم نخوردن نظام تغذیه ای و حفظ وضعیت دستگاه گوارش ، دوستی ها را نیز تحكیم بخشیده ایم .
لوازم پخت و پز : چراغ خوراك پذی ، قوطی بازكن ، قاشق ، چنگال ، چاقو ، بشقاب
لوازم خواب : چادر، زیرانداز ، فوم ، كیسه خواب ، ملافه .
برگزاری برنامه :
برای اجرای یك برنامه فرح بخش اولین نیاز ما " اطلاعات اولیه " است كه عبارتند از :
كجا میخواهیم برویم ؟
مدت برنامه
ساعت حركت
محل حركت
مقصد
تعداد همنورد
وسیله نقلیه
نام مسئولین ( مربی ، سرپرست ، راهنما ، مامورخرید ، مسئول تبلیغات ، مسئول تشكیلات )
تذكر : همیشه خصوصا در برنامه های زمستانی باید سعی شود مثانه خالی باشد. ادرار عامل اصلی یخ زدگی بیضه ها و مثانه در سرمااست .
قبل از احساس تشنگی آب بیاشامید .
قبل از احساس خواب بخوابید .قبل از سرد شدن خودتان را گرم كنید .
شناسایی كوه
شیب ، تپه ، صخره ، خرسنگ ، دیواره ، كوه ، خط الرأس ، خط القعر ، یال ، گرده و قله واژهایی هستند كه در ورزش كوه نوردی با آنها آشنایی داریم.
شیب : میزان سربالایی یا سرازیری عوارض سطح زمین ،نسبت به سطح افق است .
تپه : كلیه پستی و بلندیهایی كه ارتفاع بلندترین نقطه آن از سطح دریاهای آزاد ؛ كمتر از 600 متر باشد .
صخره : تكه سنگهایی كه دور آنها خالی و بلندی آنها حداگثر 4 متر باشد .
خرسنگ : صخره هایی هستند كه بلندی آنها 15 تا 20 متربوده و شیب خفته دارند .
دیواره : صخره هایی كه بیش از 50 متر بلندی دارند ؛ دیواره هستند .
كوه : بلندی های روی سطح زمین كه ارتفاع تمام نقاط آن ، نسبت به سطح دریا بیشتر از 600 متر باشد .
خط الرأس : بلندیهایی كه محل تقسیم آب باران است را خط الرأس گویند .
گردنه : محل برخورد دو خط الرأس در پاییترین نقطه است .
خط القعر : محل جمع شدن آب باران ؛ در پایین ترین نقطه شیب را گویند .
یال : برجستگی بین دو آبرفت؛ به شرط ختم شدن به یك خط الرأس را‹‹یال ›› می نامند .
گرده : یال های سنگی را ‹‹ گرده›› گویند . برای عبور از گرده باید فنون سنگ نوردی را آموخته باشیم .
قله : بالاترین نقطه برخورد دو یا چند خط الرأس قله است .
تذكر : اندازه هر گام باید به اندازه عرض شانه باشد ، اگر بچه همراه دارید قدمها باید به اندازه عرض شانه بچه باشد . ارتفاع در هر گام باید تا قوزك پای دیگر باشد .
خطر!
رعد و برق ، ریزش سنگ ، بهمن .
هنگام وقوع رهد و برق برای رهایی از این خطر اقدامهای زیر را به ترتیب اولویت انجام خواهیم داد :
1) بازگشت 2) كاهش ارتفاع
3)دور كردن لوازم فلزی تا 20 متر 4) دور كردن لباسهای خیس
5) نشستن روی كوله 6) چنباتمه زدن روی طناب
اگر سنگ از زیر پای كوهنوردی در رفت ؛ او فقط با فریاد ‹‹ سنگ ›› باید بقیه همنوردان را با خبر كند . اما همنوردان او برای فرار از سنگ میتوانند دو واكنش از خود نشان دهند :
1)با پناه گرفتن پشت صخره یا یك سنگ بزرگ
2) ردیابی مسیر سقوط سنگ و جا خالی دادن به موقع
بهمن ، یخ زدگی اعضاء ودیگر خطرات در جلسات پیشرفته تدریس خواهد شد .
تذكر : كودكان را هرگز به بلندیهای بیش از 2500 متر نبرید !
روش حركت در كوه:
گروه گوه پیمایی اصولا ستونی و افراد با فاصله مناسب (حدود 2 متر ) حركت می كنند؛ اما در مسیرهای ریزشی یا شن اسكی بایستی ردیفی ( صف ) حركت نمود .
تراورس ( كمر بر ) : مسیری كه بدون كم یا زیاد كردن ارتفاع پیموده شود را تراورس گویند.
ما در مسیر تراورس با لبه پا حركت میكتیم . هر چه شیب بیشتر باشد لبه تیزتر میشود به خاطر داشته باشید خود این لبه حالت ترمز برای ما ایجاد می كند .
زیگزاگ : تراورس های كوچك و پیاپی كه با تغییر ارتفاع همراه است . هر چقدر طول یال بیشتر باشد ؛ زیگزاگ بزرگتر و هرچقدر طول یال كمتر باشد زیگزاگ ؛ ریزتر میشود .
شیب مستقیم : مسیر عمود بر شیب است . برای حركت در شیب مستقیم فقط از پنجه ها استفاده میكنیم .
تذكر : در كوهپیمایی باید انرژی تقسیم شود و دست كم یك سوم انرژی برای بازگشت در فرد باقی بماند .
محل استقرار كمپ :
نزدیك آب باشد
2) در محل ریزش سنگ نباشد
3) درمسیر عبور و مرور مردم نباشد
درمسیر ریزش بهمن نباشد
در مسیر سیل آب نباشد
حتی المكان در شیب نباشد
در چادر رو به جهت وزش باد نباشد
در پناه صخره باشد
جائی نباشد كه آب روی آن بچكد
10) در مسیر حركت حیوانات نباشد0
تذكر : در نزدیكی چادر ویا كمپ هرگز دستشویی نروید .
انواع چادر :
خیمه ای ، تونلی ، نیم كره ( گنبدی ) .
چادرها ممكن است یك لایه و یا دو پوش باشند . چادرهای دو پوش درارتفاعات و مناطق سرد بكار میروند . لایه نقره ای در داخل برای جذب گرمای بیشتر و در خارج چادر برای انعكاس نور خورشید مورد استفاده قرار میگیرد .
تذكر : برای تعیین جهت وزش باد كافی است از زمین مقدار كمی خاك نرم برداشته و از فاصله یك متری روی زمین بریزید .
تعمیر و نگهداری چادر :
حتما بندها چك شده و چنانچه آسیب دیده بودند مرمت شوند .
كلیه میخها كنترل و در صورت لزوم صاف شود .
از شستن چادرها با انواع پودر شوینده جدا خودداری كنید ، چادر را فقط با آب بشوئید زیرا شویندها خاصیت واترپروفی را از بین می برند .
4) پس از شستشوی چادر با آب ، آن را در سایه و با نسیم باد خشك كنید نه با نور مستقیم آفتاب .
محل نگهداری چادر :
چادر باید در جائی خشك ، نیمه تاریك و دور از نور باشد . همچنین باید این محل از رطوبت مستقیم و غیر مستقیم آری بوده وحتی المكان به صورت آویخته نگهداری شود .
تذكر : تا حد ممكن ، كوله نكشید ، به خود فشار نیاورید ، تند نروید ، از لوازم سبك كم حجم وبا كیفیت استفاده نمائید ، در كوهستان نرم عمل كنید به عبارتی دیگر ، با كوه نرمش كنید ورزش نكنید ! .
قدرت و تنفس :
هنگام دم ، هم میتوان از بینی و هم از دهان تنفس نمود .
قدرت شما تا جائی است كه :
صدای ضربان قلب را متوجه نشویم .
لازم نشود هم از بینی وهم از دهان تنفس كنیم .
بتوانیم آهسته صحبت كنیم .
ممنون از توجه شما.
پیام در تاریخ 2005-01-25 21:01:37 توسط آرمان آرمانی ویرایش شد.