دوبله هنر هشتم است!

این جمله که مدام توسط گویندگان و دوبلورها ی ایران گفته میشود چندان هم غیر منتطقی نیست . باید قبول کنیم یکی از مهمترین دلایلی که باعث میشود تا شاهکارهای کلاسیک  سینمای جهان همواره در ذهن ما باشند  دوبله حرفه ای و هنرمندانه آنها است.  در سالهای نه چندان دور دوبله ایران  در دنیا حرفهای بسیار داشت و بعد از ایتالیا مقام دوم را به خود اختصاص داده بود.

دوبله فوق العاده فیلمهایی چون  جدال در آفتاب- بن هور- بر باد رفته- جن گیر- خوب بد زشت- این گروه خشن-محمد رسول الله و...... مایه افتخار صنعت دوبله یا بهتر بگوییم هنر دوبله ایران است.

در دوران طلایی دوبله ایران گاها یک فیلم دوبار یا حتی سه بار دوبله میشد.مثل کابوی نیمه شب-گنجهای سیرا مادره یا پدر خوانده . در این دوران دوبلوهای توانمندی چون ایرج دوستدار-منوچهر اسماعیلی- پرویز بهرام- ایرج ناظریان- چنگیز جلیلوند و.......... با عشق و علاقه تمام به جای ستارگان سینما حرف میزدند و شاهکارهایی را خلق میکردند که نظیرش هرگز تکرار نمیشود.

مثلا مرحوم ایرج دوستدار که تماشاگران ایرانی "جان وین" را فقط و فقط با صدای او قبول میکردند یا چنگیز جلیلوند که نماینده استودیو پارامونت بعد از تست وی در نقش ویتو کورلئونه در پدر خوانده اورا "مستر براندو" خطاب کرده بود! یا وقتی که گاری کوپر به ایران آمد و از دیدن فیلمها یش که به فارسی دوبله شده بودحیرت کرد!

اما متاسفانه در سالهای بعد از انقلاب با بسته شدن درهای بازار سینمای ایران به روی هالیوود روزهای خوب دوبله هم به پایان رسید و اکنون شاهد فیلمهایی هستیم که با کیفیت نازل دوبله و از تلویزیون و شبکه های ویدیویی پخش می شوند.

هر چند نمونه های موفقی هم داشته ایم مثل: رقصنده با گرگها (خسرو خسرو شاهی / کوین کاستنر)

و جی اف کی (خسرو شاهی/ کاستنر- بهرام زند/ تامی لی جونز- مرحوم منوچهر نوذری/ جک لمون)

اما دوبله فیلمهایی چون نشانه ها یا پدر خوانده 3 و همچنین باز دوبله! فیلمهایی چون مردی که لیبرتی والانس را کشت و سری فیلمهای پلنگ صورتی با وجود اینکه از دوبلورهای مطرحی هم سود میبرد چنگی به دل نمیزد و قابله مقایسه با دوبله های قدیم این فیلمها نبود.

به نظر من بهترین دوبله تاریخ سینمای ایران متعلق به فیلم "این گروه خشن" شاهکارسام پکین پا است.

در زیرنام گویندگان این فیلم ونام بازیگران مربوطه را به نقل از وب لاگ گویندگان و دوبلورهای ایرانی می آورم:

گویندگان فیلم این گروه خشن:

مرحوم ایرج ناظریان بجای ویلیام هولدن (در نقش پایك بیشاب)
مرحوم عزت اله مقبلی بجای ادموند اوبراین (در نقش فردی سایكز)
مازیار بازیاران بجای ارنست بورگناین (در نقش داچ انگستروم)
فرشید فرزان بجای رابرت رایان (در نقش تورنتن)
خسرو خسروشاهی بجای خایم یاخئیم سانچز (در نقش انجل)
صادق ماهرو بجای وارن اوتس (از جمله برادران گورچ)
عباس سلطانی بجای بن جانسون (در نقش تكتور گورچ)
ابوالحسن تهامی نژاد بجای امیلیو فرناندز (در نقش ماپاچه)
ابولحسن تهامی نژاد بجای استارتر مارتین (در نقش كافی)
پرویز ربیعی بجای داب تیلور (در نقش مشاور آلمانی)
پرویز ربیعی بجای آلبرت دكر (در نقش ییرمرد مكزیكی)
حسین رحمانی بجای داب تیلور (در نقش كشیش)

به نظر من ایرج ناظریان در این فیلم بهترین و کامل ترین کار خود را ارائه داده حتی بهتر ازحرف زدن به جای اورسون ولز درهمشهری کین و پیتر فینچ در شبکه . فکر میکنم از خود ویلیام هولدن هم بهتر حرف زده!

 بعد از این گروه خشن دوبله فیلمهای خوب-بد-زشت و پدر خوانده و کازابلانکا را بسیار دوست دارم.

خوب- بد- زشت : سعید مظفری (کلینت ایستوود) – فرشید فرزان (لی و ان کلیف) – نصرالله مدقالچی(ایلای والاک)

پدر خوانده : محمد نوربخش(مارلون براندو) – خسرو خسرو شاهی(آل پاچینو)- چنگیز جلیلوند(جیمز کان)

البته پدر خوانده یک بار دیگر هم دوبله شد که در دوبله دوم ایرج ناظریان به جای مارلون براندو و جلال مقامی به جای آل پاچینو  حرف زدند.

کازابلانکا: حسین عرفانی(همفری بوگارت)- شهلا ناظریان (اینگرید برگمن)

 دوبله زیبا و دلنشین احتیاج به ظرافت و خوش سلیقگی  مدیر دوبلاژ داره.

یکی از نکات جالب در مورد دوبله ایران ...البته دوران طلایی دوبله ایران که باعث شد این دوران از دوبله کله طلایی رو

یدک بکشه این بود که مدیر های دوبلاژ یه نکته رو به دو بله ایران تزریق کردن

این که بجای هنرپیشه های معروف همیشه دوبلور های ثابتی حرف بزنند که کار بسیار زیبایی بود

مثلا:

مرحوم نوذری بجای جک لمون  یا خسرو خسرو شاهی بجای آل پاچینو که بیننده به این صدا و چهره عادت کرده.

دوبله این چند وقته واقعا حال آدمو بهم میزنه.......صداهای نا هماهنگ....سینک نبودن لبهای بازیگر و صدای گوینده از نظر زمانی...منتقل نکردن حس و هیجان بازیگر...فکر کنم کافی باشه

معلومه که چقدر عجله شده برای دوبله شدن فیلمهایی که دوبله میشن.

جهت اطلاع دوستان نام تعدادی از دوبلورهای توانای ایرانی به همراه نمونه هایی از بهترین کارهای آنها  ونام فیلمهای مربوطه را می آورم:

- مرحوم ایرج دوستدار : دوبلور اختصاصی جان وین (دلیجان-ریوبراوو-جویندگان- مردی که لیبرتی والانس را کشت- شهامت واقعی- دختری که روبان زرد به سر داشت – آخرین تیر اندازو....)

ایشان همچنین دوبلور اختصاصی بود اسپنسر نیز بود. ( من تیرینتی هستم- تیرینتی علیه یانکی ها و سری فیلمهای پاگنده)

فکر میکنم تنها فیلمی که ایرج دوستاردر آن به جای جان وین حرف نزد فیلم سه پدر خوانده باشد.

البته دو فیلم دلیجان و مردی که لیبرتی والانس را کشت اخیرا از سینما 4 پخش شدند که هر دو فیلم متاسفانه (و شاید برای جلوگیزی از سانسور!) مجدادا دوبله شدند که در مردی که لیبرتی والانس را کشت چنگیز جلیلوند جای جان وین حرف میزند. دلیجان رو نمیدونم اگه کسی اطلاع داشت بگه لطفا)

- حسین عرفانی : دوبلور اختصاصی همفری بوگارت (کازابلانکا- شاهین مالت- داشتن و نداشتن – دوبله اول گنجهای سیرامادره و....)

 ایشان همچنین دوبلور توشیرو میفونه در اکثر فیلمهای کوروساوا بودند. ( ریش قرمز و...)

- جلال مقامی : یکی از بهترین کارهای ایشان گویندگی به جای عمر شریف در دکتر ژیواگو است.

همچنین در فارنهایت 451 فرانسوا تروفو به جای اسکار وارنر حرف زده است.

وی همچنین در فیلمهای دور از اجتماع خشمگین- کابوی نیمه شب و فارغ التحصیل هم حرف زده است.

اگه دوستان اطلاعات بیشتری از این دوبلورها وسایر دوبلورهای معروف دارند لطفا بنویسند.

دوبلور "داستین هافمن" که در بعضی فیلمهای "آل پاچینو" هم صداشون هست....

در فیلم"لنی" شاهکار کرده....

فیلم "لنی" داستان  یه" تک گو" در کافهای آمریکا هست که طریقه  بی پرده بودن در حرف زدن رو  در آمریکا باب کرد..

نقشش رو "داستین هافمن" بازی میکنه و کارگردانش هم "باب فاسی" ست.

من فکر نمیکنم هیچکس مثل اون دوبلور بتونه اینقدر سریع و واضح جای داستین هافمن صحبت کنه....

البته دوبله فیلمهای قدیمی همه شاهکارند ...ولی اینکه یه نفر بتونه اینقدر سریع "پا به پای " خود هنرپیشه فیلم دیالوگهارو سریع بگه پیدا نمیشه...(میتونم بگم الان دیگه همچین کسی وجود نداره)

اگه کسی اسم دوبلورش رو میدونه بگه....

ممنون 

در جواب آقا سامان عرض کنم دوبلور آل پاچینو که جای داستین هافمن صحبت کرده استاد خسرو خسروشاهی

هستند.

در ضمن فقط سریع حرف زدن مطرح نیست...در دوبله  نکات زیادی هست که مجموع همه اونا میتونه یه شاهکار بسازه نه فقط سزیع حرف زدن.

و بعد اینکه ما هنوز دوبلور خوب داریم...خیلی از اساتید هستند ولی به دلایل کاری کم کار شدند که مهم ترین اونها

اعتصاب بلند مدت دوبلور های با سابقه بود.

حیف است که یادی از دوبله  پیچیده و فوق العاده زیبای چه کسی از ویرجینیا وولف میترسد نکنیم.  این فیلم 4 بازیگر اصلی داشت که هر 4 تا کاندیدای اسکار شدند و دو تااز آنها (الیزلبت تیلور و سندی دنیس) اسکار را بردند. فیلم  پر دیالوگ است و دیالوگهاهم بسیار پیچیده ادا میشوند. (در حالتهای مختلف مثل خواب آلودگی - مستی- خوشحالی - اضطراب و...)

دوبله این فیلم واقعا شاهکار بود. در زیر نام گویندگان فیلم را می آورم:

مدیر دوبلاژ: ابوالحسن تهامی نژاد

چنگیز جلیلوند (ریچارد برتون)

ژاله کاظمی(الیزابت تایلور)

جلال مقامی(جرج سیگال)

بدری نو اللهی (سندی دنیس)

بله ...فکر میکنم اقای خسرو خسرو شاهی بوده...

البته من منظورم از سریع حرف زدن فقط اجرای آن نبود...

منظورم به نشاندن دیالوگها رو دهان هنرپیشه که همونطور که میدونید کسانی مثل "ادی مورفی" یا "کریس تاکر" برنامهای تکی اجرا میکردند که اینکار مستلزمه تند صحبت کردن و گفتن به موقع یه "کنایه" یا"حرف سیاسی" به موقع است..

حالا فکر کنید الان یه نفر یخواد به جای"کریس تاکر" صحبت کنه؟غیر از کسانی که متن رو دوبله میکنند و به دست دوبلور میدهند ..خود دوبلور هم باید بتونه اینکارو به بهترین شکل انجام بده...

در فیلم "لنی" در قسمت پایانی فیلم داستین هافمن خسته است از زندگی و کارش ...میاد روی سن اجرا و با افسردگی ولی زیرکی خاصی حرفهاشو میزنه ...اینجاست که هنر دوبله در"آن زمان" رو نشون میده...

دوبله فیلم "آنی هال" ساخته "وودی الن" هم بسیار زیباست...البته ترجمه متنهای وودی آلن کار ساده ای نیست...چون معمولا کلماتی که در فیلم استفاده میکنه دو مفهوم دارند.....

در "آنی هال" وودی آلن با من من کردن و فاصله انداختن میون جملاتش حرف میزنه که باز من به علت "ناقص بودن اطلاعاتم در مورد دوبلورها"  اسم  دوبلور وودی الن رو هم نمیدونم....

دو فیلم کمدی هم که به خاطر دوبلشون در ایران خیلی استقبال شد یکی فرانسوی به اسم"نخالها جنگ نمیکنند" به کارگردانی "کلود زیدی" و بازیگری گروه 4 نفره" شارلوت" بود ویکی هم "هنگ جانبازان که اسم اصلیش:قهرمانان کلی" بود با بازیگری "کلینت ایستوود و تلی ساوالاس و دونالد ساترلند" ......دوبله این دو فیلم یکی از خنده دارترین دوبلهای قدیمی بود.

علی اقا لطف کنند و اسمشون رو بگن....

در مورد اتوبوسی به نام هوس : محمد جان همانطور که گفتید در این فیلم چنگیز جلیلوند به جای مارلون براندو  حرف زده. همچنین مرحوم ژاله کاظمی با آن صدای بی نظیر به جای ویوین لی حرف زده است.  دوبلورهای کارل مالدن و کیم هانتر را یادم نمی آید باید فیلم را دوباره ببینم. (اگه کسی میدونست بگه لطفا)

همانطور که میدانید چنگیز جلیلوند تقریبا در تمام فیلمهای مارلون براندو جای او حرف میزد به جز پدر خوانده! که در دوبله اول (قبل از انقلاب) محمود نوربخش ودر دوبله دوم (بعد از انقلاب)ایرج ناظریان به جای براندو حرف زدند همچنین در فیلم جولیوس سزار منوچهر اسماعیلی جای براندو حرف زد.

دیشب برای بار 7 یا  هشتم فیلم "Goodbye Girl" یا  "دختر خداحافظی"  با بازی بی نظیر ریچارد دریفوس (که برنده اسکار هم شد برای همین فیلم) و مارشا میسون رو دیدم

دوبلور بی نظیر "ریچارد دریفوس" که همونی آقایی هست که روی فیلمهای "هارولد لوید" حرف میزد شاهکار کرده..

فقط باید ببینید تا متوجه بشید چی میگم با تغییر به موقع  تن صداش در صحنهایی که عصبیه یا آروم صحبت کردن و کنایه انداختنهاش و همینطور دوبلور"مارشا میسون" و دختر بچه فوق العاده با نمکش...

اگه DVD دوبله این فیلم رو خواستید بنده در خدمتم....

باید ببینید تا متوجه اینکه چه دوبلورهایی رو ما از دست دادیم بشید

در فیلم دختر خدا حافظی  ناصر طهماسب به جای ریچارد دریفوس و شهلا ناظریان (همسر حسین عرفانی)به جای مارشا میسون حرف میزنند. دو بله فیلم همانطور که گفتید عالی است ولی خوشبختانه هنوز این دو دوبلور بزرگ را از دست نداده ایم و هم آقای طهماسب هم خانم ناظریان هنوز از فعالان دوبله هستند.و اتفاقا دوتن از معدود دوبلورهایی هستند که هنوز هم خوب کارشان را انجام میدهند. مثلا یکی از آخرین کارهای ناصر طهماسب حرف زدن به جای جک بلک در فیلم کینگ کنگ بود.... در ادامه به معرفی  بیشتر ایشان و نقشهایی که دوبله کردند میپردازم.

ناصر طهماسب متولد 1318 - تهران

صدای صاف و قابل انعطاف ایشان در بین دوبلورهای ایرانی منحصر به فرد است و کارنامه حرفه ای وی از تنوع بسیاری بر خوردار است. یکی از بهترین کارهایش دوبله پیچیده  نقش جک نیکولسون در دیوانه ای از قفس پرید است. همچنین صدای وی به جای سرهنگ کسلر در سریل ارتش سری و علی نصیریان در هزار دستان بسیار شنیدنی است. در زیر به برخی دیگر از کارهای وی اشاره میکنم:

پیتر سلرز( سری فیلمهای پنگ صورتی- کجات درد میکنه؟)

کری گرانت(بدنام)

لزلی هوارد( برباد رفته -دوبله اول)

هنری فاندا(خوشه های خشم-مرد عوضی)

جین هاکمن(مکالمه-جهنم زیرورو-گلوله را گاز بگیر)

استیو مک کویین (هفت دلاور)

داستین هافمن (پاپیون)

جک نیکولسون (دیوانه ای از قفس پرید- محله چینی ها- تلالو)

گاری کوپر(ماجرای نیمروز-باغ شیطان)

کوین اسپیسی ( هفت- مظنونین همیشگی)

تیم رابینز (رودخانه مرموز)

باورم نمیشه همه این فیلمها که گفتی صدای یه نفر باشه....!!!!!!!!!!

واقعا چه استعداد و تکنیکی در دوبلورهای قدیمی به خصوص آقای طهماسب بوده و هست=D>=D>=D>=D>