salam

 in mataleb ro bekhan shayad komaket kone

برای رهایش مواد دارویی درون سلول

چكیده :

استفاده از نانو ساختارهای مبتنی بر كربن ( همانند نانولوله های كربنی )، در زیست پزشكی هر روزعلاقه بیشتری را به خود جلب میكند . یكی از مزایای كلیدی نانولوله های كربنی توانایی آنها در عبور از غشاهای پلاسماست ، این توانایی امكان استفاده از آنها را در رهایش مولكول های دارویی به روشی شبیه پپتیدهای نفوذ كننده در سلول فراهم می آورد ، همچنین امید می رود استفاده از ویژگی های منحصر به فرد الكتریكی ، نوری ، حرارتی ، و طیف سنجی نانولوله های كربنی در یك بستر زیستی ، منجر به ایجاد پیشرفت هایی در تشخیص ، بازرسی و درمان بیماری ها گردد . در این مقاله مروری كلی بر اصول بنیادین حاكم بر ساز و نفوذ نانو لوله های كربنی در غشای پلاسمایی داشته و تصویری كلی از روش های مختلف درمانی مبتنی بر این نانو ساختارهای جالب – كه در حال تحقیق است – ارائه میگردد.

كلمات كلیدی : نانولوله كربنی ، دارو رسانی ، واكسن ، ژن ، سرطان ، ایدز. 

در چند سال اخیر گروه های تحقیقاتی مختلفی نشان داده اند كه نانولوله های كربنی تك دیواره و چند دیواره( شكل 1 ) میتوانند وارد انواع مختلفی از سلول ها شده ، مولكول های كوچك و ماكرومولكول های درمانی و تشخیصی را درون آن رها سازند. با این حال ساز و كار دقیق اتصال به سلول ، وارد شدن درون آن ، و نحوه حركت درون سلول كاملا شناخنه شده نیست. این تحقیقات اولیه زیستی روی نانولوله های كربنی موجب ایجاد علاقه به توسعه زمینهزیست فناوری نانولوله های كربنی شده است و شناسایی فاكتورهای اساسی تعیین كننده در مورد نانولوله های كربنی به درون سلول ، به تشخیص مزایای این نانو ساختارها نسبت به نانو ذرات كروی ، یا شناسایی آسیب های احتمالی بر سلول ها كمك میكند ( جدول 1 ).

2 . آیا نانولوله های كربنی می توانند به عنوان یك نانو سوزن برای عبور از غشای پلاسمایی عمل كنند؟

تعیین ساز و كار دقیق ورود نانولوله های كربنی به درون سلول در توسعه ممتد آنها به عنوان اجزای ابزارهای زیست پزشكی و درمانی كه باید وارد بدن بیمار شوند ، از اهمیت بسزایی برخوردار است . مهم ترین عاملی كه در چنین مطالعاتی وجود دارد ، نوع نانولوله كربنی مورد استفاده است كه با عوامل زیر تعیین می شود :

·        فرایند مورد استفاده برای تهیه و تولید نانولوله های كربنی ،

·        ویژگی های ساختاری نانولوله های كربنی ،

·        ویژگی های سطحی نانولوله های كربنی و خصوصیات گروه های عاملی موجود در سطح این نانولوله ها.

باید با استفاده از نانولوله های كربنی زیست سازگار ، بر همكنشی میان این ساختارها و سلول ایجاد كرد ، این كار از طریق عامل دار كردن سطحی كووالانسی و یا غیر كووالانسی این ساختار ها در جهت تولید نانولوله های كربنی محلول در آب صورت می پذیرد. راهكارهای عامل دار كردن مختلفی به وسیله گروه های تحقیقاتی متفاوت مورد استفاده قرار گرفته است ، اما به دلیل ناتوانی در ارتباط دادن شرایط تجربی مختلف ، امكان مقایسه مستقیم این راهكارها امكان پذیر نیست .

عموما عامل دار كردن كووالانسی نانولوله های كربنی را می توان با دو راهكار انجام داد:

1.     استری كردن یا آمیدی كردن نانولوله های اكسید شده ؛

2.     اتصال كووالانسی گروه های عاملی به دیواره نانولوله .

در راهكار اول ، فرایند اكسیداسیون در محیط اسیدی قوی صورت می گیرد ؛ این امر باعث باز شدن انتهای نانولوله ها و ایجاد گروه های كربوكسیلی می شود كه به نوبه خود امكان اتصال گروه های دیگر را فراهم می آورد . به علاوه، گروه های كربوكسیلی در محل هایی از دیواره نانولوله ایجاد می شوند كه در آن نواحی نقص وجود دارد. از سوی دیگر ، امكان عامل دار كردن مستقیم دیواره نانولوله ها با گروه های آلی با استفاده از اجزای فعالی همچون نیترن ها ، كربن ها ، و رادیكالها وجود دارد.

تا كنون آلكیل آزیدها ، نمك های دی پیریدیل ایمیدازولیوم ، و رادیكال های پرفلوئوروآلكیل به عنوان واكنشگرهای موثر مورد استفاده قرار گرفته اند. انحلال پذیری بالای نانولوله های كربنی حاصل در آب را می توان با جدا شدن آنها از یكدیگر ( كه در اثر نیروهای دافعه الكتروستاتیكی سطوح نانولوله ها اتفاق می افتد ) و توانایی آنها در جای دهی مولكول های آب توضیح داد.

راهكارهای دیگر برای ایجاد گروه های عامل در دیواره نانولوله ها ، شامل استفاده از فرایندهای شیمیایی مختلفی همچون حلقه زایی 1 و 3 دو قطبی ایلیدهای آزومتین است. راحت ترین راه برای به دست آوردن چنین مشتقی ، دكربو كسیله كردن نمك های آمونیوم حاصل از واكنش یك آلفا آمینو اسید با یك آلد ئید است . عملا گلیسین تغییر یافته در ناحیه نیتروژن با یك دی آمینوتری اتیلن

گلیكول محافظت شده با مونو بوتیروكسی كربونیل برای این منظور پیشنهاد شده است ؛ زیرا پس از حذف ، گروه بوتیروكسی قابلیت انحلال بسیار بالایی دارد. گروه آمینو آزاد تا حد بسیار زیادی سازگاری حلالیت نانولوله های كربنی تك دیواره و چند دیواره را كه به خوبی در یك حلال آبی پخش شده اند ، افزایش داده و آنها را آماده عامل دار كردن بیشتر میكند. در شكل (2) چند مشتق عامل دار نانولوله های كربنی كه به خوبی در آب پخش می شوند ، نشان داده شده اند .

از زمانی كه سازگاری نانولوله كربنی با محیط های زیستی حاصل شده ، امكان بر همكنش آنها با سلول های زنده ایجاد گردیده است . ما بصورت تجربی مشاهده نموده ایم كه نانولوله های كربنی  می توانند با غشاهای پلاسما بر همكنش نموده ، به درون سیتوپلاسم نفوذ كنند ؛ در این مطالعات    پلاسمید را درون سلول ها جابه جا كند. DNA اولیه نانو لوله های كربنی ، توانستند    

جالب است كه ساختارهای نانولوله ای مدل برای ایجاد بر همكنش با دو لایه ای های چربی از طریق یك فرایند انتشار و عبور مستقیم از غشاهای زیستی پیشنهاد شده اند ( شكل (3) نشان دهنده آن است ) . نفوذ خود به خودی در غشا با كنار زدن مولكول های چربی یك فرایند مستقل از انرژی بوده و به گیرنده ، روكش ، یا بر همكنش های شاخه های لیپیدی وابسته نیست ؛ بنابراین می تواند در تمام انواع سلول ها اتفاق بیفتد (برعكس اندوسیتوز) . لوپز و همكارانش انتشار خود به خودی نانولوله های عامل دار شده با شاخه های آب دوست در غشا های دو لایه ای چربی را با استفاده از شبیه سازی های دینامیك مولكولی توصیف كرده اند. این اندازه گیری های تئوری اهمیت بر همكنش های میان بارهای الكتریكی را در فراین ورود  نانولوله ها به درون سلول نشان می دهند ، كه با اطلاعات حاصل از تصاویر میكروسكوپ الكترونی گرفته شده از نانولوله های كربنی عامل دار شده با آمونیوم ، مطابقت دارد.

در شكل (3) دو تصویر با تفكیك پذیری بالا از نانولوله های كربنی چند دیواره كه با یون آمونیوم عامل دار شده اند ، نشان داده شده است ؛ در این تصاویر برخورد اولیه و نفوذ نانو لوله ها در یك سلول جانور پستاندار دیده می شود. محققان دریافته اند كه نانولوله ها ، با ورود به درون سلول به صورت عمودی نسبت به غشای پلاسما قرار می گیرند . با این حال همان گونه كه گائو و همكارانش نشان داده اند ، انتخاب نوع سلول برای این تحقیقات اهمیت دارد ؛ زیرا بیگانه خواری غیر حرفه ای می تواند بر فرایند نفوذ نانولوله ها به درون سلول تاثیر بگذارد. گزارش های زیادی مبنی بر ورود نانولوله ها به درون سلولهای مختلف ( فیبروبلاست ها ، سلول های مخاطی، سلول های سرطانی ، بیگانه خوارها ، باكتریها و قلرچ ها ) در شرایط آزمایشی گوناگون منتشر شده اند ، همچنین اثر نوع گروه عاملی موجود بر روی سطح نانولوله كربنی عامل دار ، با استفاده از روش های مختلفی همچون میكروسكوپی هم كانون ، جدا سازی سلولی فعال شده با

فلوئورسانس ( FACS ) ، و پروتوكل هایی كه از ساز و كارهای ورود وابسته به انرژی جلوگیری می كنند ( كاشت در چهار درجه سانتی گراد و اضافه كردن آزید سدیم یا 2 و4- دی نیتروفنول به محیط كاشت سلول ) ، مورد بررسی قرار گرفته اند .

جالب اینكه مشاهدات اولیه از توانایی نفوذ نانولوله های كربنی در غشای پلاسما كه تا حد زیادی با استفاده از یك فرایند مستقل از انرژی صورت می گیرد – نشان داده اند كه این نانو ساختارها بدون توجه به نوع سلول و یا نوع گروه عاملی كه در سطح آن وجود دارد ، می تواند در این غشا نفوذ كند. به علاوه ، اخیرا فرضیه استفاده از دو نوع مختلف از نانولوله های كربنی به عنوان نانو سوزن هایی برای نفوذ در غشای پلاسما به صورت تجربی مطرح شده است. این دو نوع عبارتند از :

1-    مطالعات پیوندی روی نانولوله های كربنی چند دیواره عامل دار شده به صورت غیر كووالانسی با كوپلیمرهای دسته ای با استفاده از سلول های میكرو گلیا ؛

2-    نانولوله های كربنی اكسید شده محلول در آب كه با استفاده از امواج میكوویو با باكتری E.Coli بر همكنش می كنند.

مجموع مطالعات انجام شده مؤید آن است كه سازو كارهای جدید و جالبی ( غیر از اندوسیتوز معمول ) در نفوذ نانولوله هی كربنی به درون سلول ها ، تا حد زیادی دخیلند.

از این ویژگی های جالب نانولوله های منفرد قابل پخش در آب می توان در كاربردهای زیست پزشكی ؛ همچون سیستم های حمل كننده جدید برای عوامل درمانی و تشخیصی استفاده كرد زیرا :

·        نانولوله های كربنی می توانند وارد بسیاری از انواع سلول های شوند ؛

·        سطح ویژه بالای آنها می تواند به عنوان بستر حمل كننده ای برای مولكول های مختلفی ، همچون پپتیدها ، پروتئین ها ، اسیدهای نوكلئیك ، و داروها عمل كند ؛

·        نانولوله های كربنی به عنوان سیستم های حمل كننده ، در بسیاری از مطالعات بنیادی صورت گرفته در زمینه كاربردهای مختلف زیست پزشكی مطرح شده اند كه برخی از آنها در شكل (4) آورده شده اند.

در اینجا مروری كلی بر هر یك از این كاربردهای زیست پزشكی كه در آنها نانولوله های كربنی برای رهایش عوامل درمانی مختلف مورد استفاده قرار گرفته اند ، آورده شده است.

2.     استفاده از نانولوله های كربنی برای رهایش واكسن

جذب پپتیدها و الیگوداكسی نو كلئوتیدهای آزاد ، با سلول بسیار پایین است ؛ بنابراین اتصال این مولكول ها روی سطح نانولوله ها می تواند موجب بهبود رهایش این مولكول های زیستی گردد ؛ به عنوان نمونه اتصال یك توالی پپتیدی از پروتئین VP1 از ویروس بیماری foot-and-mouth ، ( یك بیماری ویروسی در حیوانات شاخدار) به یك نانولوله كربنی تك دیواره دارای آمونیوم  ( SWNT - NH ) ، از طریق یك پیوند كووالانسی قوی صورت گرفته است .

در این مطالعات اولیه ، پپتید متصل به نانولوله كربنی ، كنفرماسیون ثانویه درست و مورد نیاز را به خود گرفته و به پادتن های مونوكلونال و پلی كلونال خاصی فعالیت ایمنی زایی نشان می دهد. برای ارزیابی ویژگی های پادزایی و ایمنی زایی ،‌ همچنین اثر تعداد پپتیدهایی – كه به صورت كووالانسی به نانولوله كربنی متصل شده اند – مشتقات نانولوله ای حامل یك و دو پپتید تهیه شدند . پادتن ضد پپتید خاص به وسیله آزمایش جذب ایمنی متصل به آنزیم ( ELISA ) و رزونانس پلاسمون سطحی برای هر دو نوع تركیب تشخیص داده شد.

به علاوه ، ایمن سازی موش با این پپتیدهای متصل به نانولوله های كربنی نشان داد كه پاسخ پادتن قوی تری نسبت به حالتی كه تنها از پپتید استفاده می شود ، ایجاد می گردد ، همچنین هیچ پادتن ضد نانولوله كربنی ای شناسایی نشد كه نشان دهنده تحریك سیستم ایمنی بدن از سوی نانولوله های كربنی سیستم ایمنی بدن باشد . با این حال تنها نانولوله های  حامل یك پپتید ، موجب ایجاد پادتن های بسیار قوی ای می شوند كه فعالیت های ویروس را خنثی می كنند.

افزایش تعداد پپتیدها در سطوح اطراف نانولوله كربنی ، موجب افزایش ایمنی زایی می شود ، اما ظرفیت خنثی سازی را بهبود نمی بخشد ؛ این یافته را می توان به كاهش اختصاصی بودن پادتن های تولید شده با استفاده از تركیبات حاوی دو پپتید نسبت داد كه احتمالا نتیجه كنفرماسیونی است كه از طریق پپتید روی نانو لوله كربنی ( به شكلی متفاوت از حالت طبیعی ) اتخاذ می شود . این نتایج ، نقش كلیدی سیستم حمل كننده در ارائه پپتید متصل به خود ، به سیستم ایمنی بدن را نشان می دهد.

در مطالعه دیگری الیگوداكسی نو كلئوتیدهای دارای بار منفی حاوی بستر CPG ( ODN CPGs ) به صورت غیر كووالانسی با SWNT-NH    كاتیونی ، كمپلكس تشكیل دادند . OND CPGs موجب ایجاد یك محافظت غیر اختصاصی در برابر عوامل بیماری زای مختلف درون سلول گردیده و پاسخ های ایمنی مخصوص پادزاهای خاص را تقویت می كند . پس از كشت این كمپلكس با اسپلنوسیت های موش ، افزایشی در فعالیت تحریك ایمنی OND CPG مشاهده شد كه با افزایش ترشح سیتوكین IL-6 ( مربوط به زمان پیش از التهاب ) همراه نبود. به علاوه نانولوله های كربنی كاتیونی هیچ اثر میتوژنی ( ماده ای كه باعث تحریك تقسیم میتوزی می شود ) یا سمی روی لنفوسیت ها نداشتند.

بنابراین چنین مطالعاتی نشان میدهد كه نانولوله های كربنی عامل دار قابل پخش در آب ، می توانند به عنوان چاچوب هایی برای رهایش سلولی و رساندن مولكول های فعال كننده ایمنی به گیرنده مورد نظر عمل نموده ، در نهایت ابزار تازه ای را برای واكسیناسیون موثر در اختیار دانشمندان قرار دهند.

3.     استفاده از نانولوله های كربنی برای رهایش ژن

یكی از مفاهیم نوید بخش برای اصلاح نواقص ژنتیكی یا تغییر خارجی ساختار ژنتیكی سلول ، ژن درمانی است. هدف از این كار رساندن مولكول های اسید نوكلئیك به صورت موثر ، ویژه و امن به درون سلول است. با این حال ، مانع اصلی در این كار تجزیه سریع اسیدهای نوكلئیكی است كه از خارج از سلول وارد آن می شود . یكی از روش های غلبه بر این مشكل استفاده از یك سیستم حامل است كه بتواند به RNA ، DNA ، یا اسید نوكلئیك دیگر درون سلول به روش خود آرایی متصل شده و بدین طریق درون سلول جا به جا شود.

لیپوزوم ها ، لیپیدهای كاتیونی ، پلیمرها و نانو ذرات از اجزایی هستند كه همینك سیستم های انتقال غیر ویروسی ژن را تشكیل می دهند. این سیستم ها چندین مزیت دارند كه از آن جمله ، می توان به افزایش آسان مقیاس ، انعطاف پذیری در اندازه اسیدهای نوكلئیك رها شده ، و پاسخ ایمنی كمتر نسبت به ویروس ها اشاره  كرد.

ما نشان داده ایم رهایش و بیان ژن با استفاده از نانولوله های كربنی منجر به تولید پروتئین های نشانه ای می شود كه در pDNA دو رشته ای رمز گزاری شده اند. در این مطالعات مشاهده نمودیم كه pDNA  می تواند از طریق بر همكنش های الكترواستاتیكی ، در سطح نانولوله كربنی عامل دار شده به صورت كووالانسی با گروه های   NH + ، در یك كنفرماسیون كروی متراكم شركت كند ، همچنین استفاده از نانولوله های كربنی كاتیونی برای متراكم كردن DNA ، مزایایی دارد ؛ مثل افزایش بر همكنش های غشایی سلول ( ناشی از نیروهای الكتروستاتیكی ) و افزایش جذب سلول. رهایش pDNA و بیان بتا گالاكتوسیداز ( ژن نشانه ) در تخمدان موش بزرگ چینی ( CHO ) پنج تا ده برابر بیشتر از حالتی است كه از pDNA تنها استفاده می شود ، همچنین نسبت بار مثبت به منفی ( pDNA CNT-NH + ) عامل مهمی در تعیین سطح بیان ژن به شمار می رود .

سیستم های رهایش ژن مبتنی بر نانولوله های كربنی رالیو و همكارانش نیز گزارش داده اند ( با استفاده از نانولوله های كربنی عامل دار شده با پلی اتیلن ایمین PEI .) .آنها اتصال غیركووالانسی pDNA  با PEI – CNTs  را گزارش نموده و كمپلكس های CNT – PEI : pDNA  را با نسبت های بار مختلف و در سلول های گوناگون مورد آزمایش قرار داده اند. سطح بیان لوسیفراز ( ژن نشانه ) با استفاده از نانولوله های كربنی بسیار بالاتر از حالتی بود كه تنها از pDNA  استفاده می شد ؛ همچنین این سطح سه برابر بالاتر از حالتی بود كه فقط از PEI استفاده می شد . همچنین گائو و همكارانش نشان دادند كه گروه عاملی موجود روی سطح نانولوله كربنی نقش بسیار مهمی در ایجاد كمپلكس CNT – pDNA دارد . آنها با مطالعه رهایش ژن pDNA  به وسیله نانولوله های كربنی عامل دار با گروه های شیمیایی مختلف ( آمینو ، كربوكسیل ، هیدروكسیل ، و آلكیل ) ، دریافتند كه تنها CNT – NH دارای بار مثبت می تواند با pDNA كمپلكس تشكیل داده و آن را درون سلول رها سازد .

4 .  استفاده از نانولوله های كربنی برای درمان سرطان

توسعه سیستم های رهایش هوشمند كه بتوانند سلول های سرطانی خاص را هدف قرار داده ، وارد آنها شوند ، بدون آنكه اثرات جانبی داشته و بر بافت های سالم اطراف آسیب برسانند ، هنوز یك چالش اساسی در درمان سرطان است . نانولوله های كربنی می توانند به عنوان پایه هایی برای عوامل درمانی مختلف ( درمان ) ، روبشگرهای فلورسانس ، مغناطیسی ، یا رادیواكتیو( ردیابی ) ، و بخش های فعال تشخیصی ( هدف گیری ) مورد استفاده قرار بگیرند .

یكی از راهكارهای رسیدن به این هدف ، عامل دار كردن نانولوله های كربنی با دو مولكول مختلف با استفاده از حلقه زایی 1 و 3 دو قطبی ایلیدهای آزومتین است . با استفاده از این روش امكان اتصال یك عامل فلورسانس ( FITC ) و یك داروی ضد سرطان كه جذب آن از طریق سلول ها بسیار پایین است ( متوتركسات ) به دیواره خارجی نانولوله كربنی فراهم می شود.

فزل و همكارانش راهكار مشابهی را گزارش داده اند كه در آن از نانولوله های كربنی پیوند یافته ، به صورت كووالانسی به ( IV ) Pt برای رهایش دز بالایی از یك داروی ضد سرطان استفاده شده است ؛ در این سیستم نانولوله كربنی برای ردیابی سیستم به صورت غیر كووالانسی ( از طریق یك روكش لیپیدی روی نانولوله كربنی ) به یك عامل فلورسانس متصل شده است ، همچنین اثر سمیت داروی ضد سرطان وابسته به رهایش و احیای آن درون سلول است . این كار همان گونه كه  با استفاده از سلول های سرطانی بیضه NTera – 2 نشان داده شده است ، تنها در محیط های pH پایین همانند كیسه های اندوسیتی امكان پذیر است .

اخیرا مك دویت و همكارانش عامل دار كردن نانولوله های كربنی با یك پادتن مونوكلونال را گزارش نموده اند كه به عنوان یك لیگاند هدف گیر عمل می كند. این گروه تحقیقاتی یك كمپلكس نانولوله كربنی – پادتن مخصوص برای هدف گیری اپیتوپ CD20 را روی سلول هلی لنفاوی Burkit انسانی تولید نموده اند و به طور خود به خودی یك ماده رادیواكتیو را به وسیله آن درون سلول رها نمودند. این سیستم از كمپلكسی از CNT-NH  به عنوان پایه ای برای اتصال كووالانسی عامل هدف گیر ، و ماده رادیواكتیو بهره می برد. آنها در خارج از بدن موجود زنده مشاهده كردند كه این سیستم رهایش به سلول های هدف متصل و وارد آنها می شود ؛ سپس اپیتوپ مربوطه را در غشای پلاسما بیان می كند. آنها توانستند سلول های لنفاوی را هم به صورت ویژه درون بدن موجود زنده هدف گیری كنند كه این هدف گیری بهتر از حالتی نبود كه تنها از پادتن استفاده می شد.

در مطالعه دیگری كه درون بدن موجود زنده صورت گرفته است ، جذب یا نگهداری ترجیحی نانولوله كربنی تغییر یافته با قفس كربورانی   CB  ، دارای استخلاف در تومور سرطانی گزارش شده است ؛ این امر نشان می دهد كه نانولوله كربنی می تواند به عنوان حاملی برای رهایش بور به كار رود. با وجودی كه ساز و كار انباشته شدن نانولوله كربنی تغییر یافته با كربوران در تومورها شناخته شده نیست ، این مطالعه امكان استفاده از نانولوله های كربنی در روش درمانی جذب نوترون به وسیله بور را برای از بین بردن سرطان نشان می دهد.

همچنین نشان داده شده است كه می توان از نانولوله های كربنی برای رهایش اسیدهای نوكلئیك مخصوص درمان سرطان استفاده كرد. در گزارش منتشر شده ای از سوی ژانگ و همكارانش ، استفاده از نانولوله های كربنی به عنوان سیستم حمل كننده siRNA توضیح داده شده است. این گروه پژوهشی ، از  CNT-NH برای رهایش TERT siRNA به سلول های تومور سرطانی ( موش و انسان ) و غیر فعال كردن ژن TERT – كه برای توسعه و رشد تومورهای ضروری است استفاده نمود. آنها مشاهده كردند درمان سلول های سرطانی مختلف با كمپلكس CNT : TERT siRNA منجر به توقف رشد سلول می گردد.

به طور كلی تحقیقاتی كه تا كنون صورت گرفته ، نشان می دهد كه چگونه نانولوله های كربنی می توانند روش های جدیدی را برای درمان سرطان در اختیار محققان قرار دهند. با این حال ، كار بسیار بیشتری لازم است تا فرصت ها و محدودیت های استفاده از نانولوله  های كربنی ، به عنوان حامل عوامل درمانی ضد سرطان شناخته شوند.

5 . استفاده از نانولوله های كربنی برای درمان ایدز  

اخیرا لیو و همكارانش نشان داده اند كه می توان siRNA وصل شده به نانولوله های كربنی را در سلول های T انسانی و اطراف سلول های تك هسته ای خونی رها كرد .

توالی siRNA استفاده شده در این مطالعات می تواند گیرنده CD4 و كمك گیرنده های CXCR4 را كه برای ورود و آلوده سازی سلول های T ، fi  به وسیله ویروس HIV  مورد نیاز است – غیر فعال سازد . این كار نشان می دهد siRNA متصل به روكش لیپیدی نانولوله كربنی با یك پیوند قابل جدا شدن دی سولفیدی می تواند به طرز موثری رها شده و تا حدود 60 درصد ، CD4 ، CXCR4 را غیر فال سازد.

به علاوه ، اتصال aiRNA-S-S-lipid موجود روی سطح نانولوله كربنی میزان غیر فعال سازی در سلول های T را ببشتر از لیپوفكتامین 2000 و سایر عوامل مبتنی بر لیپوزوم بهبود می دهد. اگر چه این مطالعات هنوز در مراحل اولیه قرار دارند ؛ اما بیانگر توانایی بالای نانولول های كربنی در دمان ایدزند.