پرسش : چرا برای نشست ذاذن ازیک کوسن استفاده می‌کنیم؟

پاسخ : کوسن یا " زافو " لازم است تا کمر بتواند کمی به جلو خم شود بدون اینکه نیازی به انقباض عضلات لمبرها باشد و به‌علاوه کمک می‌کند تا زانوان به زمین بچسبد.این سه‌نقطه (دو زانو واستخوان عصعص ) سه‌گوشه مثلث هستند که استحکام وضع نشستن راتضمین می‌کنند." زافو " باید قطور باشد،نه خیلی‌زیاد و نه خیلی‌کم،لازم است هر از گاهی مواد گیاهی داخل‌آن تجدیدشود.هرکس باید آن‌را متناسب با ابعاد بدن،وضع و راحتی خود درست کند و خیلی ازآن مراقبت نماید.

پرسش : چرا زانو ها درد می‌گیرد؟

پاسخ : این‌شما هستید که زانوهایتان درد می‌گیرد،نه همه! شما با مغزتان درد می‌کشید،باید بخش ذهنی درد را درک کرد.به‌علاوه وقتی شروع به ذاذن می‌کنیم چون بدن هنوز به این نوع نشستن عادت ندارد و به راحتیِِ زندگی مدرن عادت کرده است،مدتی طول می‌کشد تا به این نشستن که درواقع ابتدایی ‌نیز است بازگشت کند.پس از چندی این نشستن طبیعی می‌شود و دردهای اولیه ازبین می‌روند.

پرسش : اهمیت حضوردیگران درموقع تمرین ذاذن چیست؟

پاسخ : دیگران مهم نیستند.شما با خودتان تنها هستید.ولی نباید مزاحم آنها باشید.

پرسش : پس اهمیت ندارد که بادیگران باشیم؟

پاسخ : چون من نمی توانم به دنبال شما به خانه تان بیایم،نیاز هست که شما اینجابیایید.شما ققط به‌تربیت خودتان می‌اندیشید ولی من باید تک‌تک شما را درنظر داشته باشم.شما نمی‌توانید درتنهایی و درمنزل خودتان ذاذن کنید.سئوال شما به مساله مهمی اشاره دارد.آنچه در " دوجو " به حساب می‌آید جّوی است که از وابستگی بین همهء افراد حاضر ایجاد می‌شود.همه به‌طور ناخودآگاه روی هم اثر می‌گذارند.اگر من و شما تنها باشیم جوّی که ایجاد می‌شود خیلی فرق دارد با جوّی که تعداد زیادی به ذاذن نشسته‌اند.در آتشدان دیواری وقتی فقط یک هیزم می‌سوزد یا هنگاهی که چندین هیزم شعله‌ور هستندآتش یکسان نسیت.امّا اصلاً لازم نیست که به این مطلب بیاندیشیم که من باید چیزی به‌دیگران بدهم یا می‌خواهم تاثیر دیگران‌ را دریافت کنم.شما این تاثیر را دریافت می‌کنید و به طور طبیعی و ناخود آگاه اثر می‌گذارید.

پرسش : تفاوت بین مکتب های " سوتو " و "رین‌زای " چیست؟

پاسخ : در مکتب رین‌زای ،ذاذن طریقتی است برای رسیدن‌به ساتوری.درحالیکه درمکتب سوتو،ذاذن خود ساتوری است.نشستن بدون هیچ مشغولیتی،بدون هدف و سودجویی؛تمرین ذاذن یعنی ساتوری،چون هرچیز به معنای ساتوری است.در مکتب رین‌زای اکثر اوقات،شاگرد درمدت ذاذن به حل یک کوان می‌پردازد و بر محتوای آن تمرکز می‌کند درحالیکه درسوتوذن فقط روی نحوهء نشستن و تنفس و حالت ذهن خود متمرکز می‌شود.اما نباید درخت مانع از دیدن جنگل شود!هراستادی نحوهء تدریس خود را دارد و تفاوت درروش های آموزش به جوهر ذن لطمه‌ای نمی‌زند.من ازطرف همهءمکتب‌ها و فِرَق ذن ژاپنی مأمور شده‌ام تا دراروپا نمایندهء آن ها باشم،سلسلهءمن از طریق اساتید تا بودا می‌رسد.هدف،انتقال خردِ لایتناهی ،جهانی و ماوراء مکاتب و مذاهب است،ماوراء بودیسم و حتی ماورای ذن.

پرسش :‌ آیا بچه ها می توانند ذاذن کنند ؟‌

پاسخ : مسلماْ ! استاد من می گفت : (( بهتر است یک کلوجه به آنها بدهید... )) نباید آنها را به این کار وادار کنید.اما اگر خودتان درحال ذاذن عمیق هستید یک کودک هم می‌تواند در کنار شما بنشیند، آرام،آسوده و بیکار.اگر پنج یا ده دقیقه بی حرکت و متمرکز بماند خیلی خوب است!

پرسش : بودیسم راه میانه است،آیا در غرب این راه میانه به عنوان بهانه‌ای درخدمت اخلاق بورژوایی قرار نمی‌گیرد؟

پاسخ : راه میانه به معنای ترس و سُستی نیست.به معنای بی تصمیمی و بی غیرتی نیست.اشتباه نکنید.این راه تضاد ها را دربرمی‌گیرد و با پذیرش آنها ماورای آنها قرار می‌گیرد،ماورای همهء تضاد ها و همهء دوگانگی ها،حتّی ماورای همهء سنت ها قرار می‌گیرد.

" سوترای هانیا شین گیو " ( Hannya Shingyo Sutra ) با این سرود ختم می شود." بروید بروید،بروید به ماوراء،به ماورای ماوراء،به ساحل ساتوری بروید که خِرَدِ بودای بیدار است " . این حاکی از شهود واقعی وحدت ژرف و بنیادین همه چیز است،وحدت ذهنی و عینی،ناظر و منظور،چسم و روح ، شکل و خالی ... یک ضرب المثل می‌گوید : " به درون ورطه بپرید با تصمیم و شجاعت " .روح به بالاترین بُعد خویش دست می‌یابد.موجود به موقعیت طبیعی خود باز می‌گردد و انسان چهره ذاتی خود را تماشا می‌کند ...

پرسش : معلولین و بیماران چه می‌توانند بکنند؟

پاسخ :‌ اگر نتوانند روی یک " زافو " بنشینند می توانند روی یک صندلی بنشینند با ساق‌های موازش و پاهای نزدیک به هم،پشت راست بدون تکیه گاه.اگر این هم امکان نداشته‌باشد می‌توانند به بازدم عمیق و هماهنگ با هستی بپردازند.در هر حال آنچه از همه مهمتر است نگرش و نحوهء عمل ذهن است که رها کردن خود یا " من " را اقتضا می کند


پیام در تاریخ 85/2/18  ساعت: 21:05 توسط سندباد نجفی ویرایش شد.

پرسش : آیا در ذاذن لحظه ای فرامی‌رسد که بالاخره اندیشه متوقف شود؟

پاسخ : این اتفاق خودبخود می‌افتد،بدون اینکه متوجه‌شوید.نباید بخواهید اندیشه را متوقف کنید چون این هم خودش اندیشه‌ای است.باید برنحوهء نشستن،قرارگیری انگشتان،چانه،ستون فقرات و تنفس تمرکز کنید.اگر کاملاْ بر اینها متمرکز باشید باقی چیز ها رافراموش می‌کنید و اندیشه متوقف می‌شود.هنگامی که نحوهء نشستن و تنفس عضلانی صحیح و مطلوب است ناخودآگاهی به‌سطح می‌آید،نباید سعی کنیم آن را متوقف کنیم.می توانید عمیقاْ آنچه هستید و زندگی خود را درک کنید.می‌توانیدهمچون دریک آئینه،خود را تماشا کنید.اما آگاهانه نیاندیشید،اندیشه ای را دنبال نکنید." نشخوار " نکنید.ناخود آگاه را به حال خود بگذارید.مراقبه حقیقی این است.دائماْ به‌تنفس خود بازگردید: هنگامی که " بازدم " آهسته و نیرومندی دارید،اندیشه خودآگاه قطع می‌شود و ناخود آگاه، بیدار می‌شود.باآنچه دراطراف شمااست هماهنگ شوید،با همهء هستی هماهنگ شوید.با رها کردن همه‌چیز،شما زندگی حقیقی خویش را می‌آفرینید

پرسش : ممکن است به ما توضیح بدهید که ذن در زندگی روزمره واقعاْ چه مفهومی دارد؟

پاسخ : تمرکزکردن برآنچه که شخص اینجا و حالا دارد انجام می‌دهد،ذن یعنی کاملاْ و با تمام وجود در هرآنچه درحال انجامش هستید،حضور داشته باشید.

استاد " دوگن " کتاب بزرگی به نام " شو بو گن زو " نوشته که فصل‌هایی دربارهء روش زندگی روزمره دارد.یک فصل کامل به نحوه شستشو اختصاص دارد.دوگن تاکید می‌کند که: باید مقتصدانه از آب استفاده کرد.

او بدقت و تفصیل دربارهء شستن دندان‌ها نوشته است.این متن که هشتصدسال پیش نوشته‌شده،هنوزکهنه نشده است!

همواره بر کاری که می‌کنید متمرکز باشید،این نحوه برخورد و روش ذن است و هیچ تغییر هم نکرده‌است.در معابد ژاپنی وقتی یک راهب می‌خواهد استحمام کند اول به مجسمه بودا و سپس به آب سلام می‌کند.هنگامی که به توالت می‌رود اول درمقابل بودا سه بار به‌سجده (پیشانی به زمین درحالی که کف دست‌ها به سوی آسمان است و دست‌ها درکنار سر قرار دارند)می‌کند،سپس راهب لباسش را بیرون می‌آورد.ولی چون شما راهب نیستید لازم نیست این کارها را بکنید.اما لازم است که بر همهء کارهای روزانه‌تان تمرکز کنید.آماده کردن غذا و خوردن به همان اندازه که خودرا شستن اهمیت دارد.

به‌هنگام خوردن حرف نزنید و تلویزیون تماشا نکنید،روزنامه نخوانیدو مخصوصاْ ازمطرح کردن سئوال خودداری کنید.این کاری است که امروزه همه می‌کنند! آدمهایی که حرف می‌زنند و غذا می‌خورند،متمرکز نیستند.بعلاوه کسانی که زیاد حرف می‌زنند خردمند نیستند.

به‌هنگام راه‌رفتن،مسلماْ لازم نیست به‌روش " کین - هین " ( راه‌رفتن بعداز انجام ذاذن ) راه بروید ولی می‌توانید سریع راه بروید و متمرکز باشید.وقتی پشت فرمان اتومبیل نشسته‌اید،با کسی که پهلوی شما نشسته زیاد حرف نزنید،او را نبوسید....

ذن یعنی تمرکز بر لحظه لحظهء زندگی.

زندگی مدرن همه چیز را دشوار کرده است،حتی اگر انسان با اراده‌ای باشید.هیچ کس فکر این مساله نیست.هم عصران باهوش ما این مساله را درک می‌کنند،اما چون خودشان پراکنده هستند به فرزاندانشان تمرکز نمی‌آموزند و به آنان نمی آموزند که استعداد شهود و خِرد خویش را گسترش دهند.

پدرومادر جسم بجه ها را تربیت نمی‌کنند،آنها را بااتومبیل به مدرسه می‌برند،آنها را درهوایی خیلی گرم یا خیلی سرد توسط تهویه مطبوع بار می‌آورند و به آنها خوراک های زیاد شیرین می‌دهند...

برای همه چیز باید متمرکز بود،برای خرد کردن هویج یابرای پُختن آن.اگر بچه ها هر روز کفش‌هایشان را مرتب کنند،این عمل به آنها تمرکز می‌دهد.از روی درآوردن و گذاشتن کفش ها پشت در تالار من به وضعیت روانی‌افراد پی می‌برم.

درمعابدذن هرچیزی که بریده می‌شود مورد استفاده قرار می‌گیرد،هیچ چیز را دور نمی‌ریزند. اگر استاد یک دانه برنج پیداکند،آشپز را شدیداْ مواخذه می‌کند.موقع شستن ظرفها با یک صافی هرچه که اضافه آمده است جمع می‌کنند،مثل پوست سیب‌زمینی یا هویج،تَه تُرُبچه،سبزیجات اضافه و غیره و بعد همه را پس از شستن در روغن سرخ می‌کنند.این یک غذای بسیار خوشمزه می‌شود.بعضی از رستوران های ژاپنی درحال‌حاضر فقط همین غذا راسِرو میکنند؛مُد شده‌است!

پرسش : چگونه می‌توان یک زندگی شغلی پُرتحرک را بازندگی " ذنیستی " همراه کرد ؟
پاسخ : دقیقاْ به دلیل وجود زندگی پرتحرک است که شما نیاز به ذن دارید.

شما خیلی بهتر از عهدهء تعهداتتان برخواهید آمد،چون متمرکز خواهید بود؛به علاوه امکان دارد که انبوهی از کارهای بیهوده را حذف کنید.آنوقت زندگی روزمره را با نگاهی جدید خواهید دید.

یک کوان می‌گوید: " وقتی اندیشه آزاداست،همه چیز دراطراف شخص آزاداست.

پرسش : آیا سایر مذاهب با ذن درهماهنگی هستند؟

پاسخ : مسلماْ،ذن ماورای مذاهب است.مسیحی ها،کشیش ها و راهبه ها می‌آیند تا ذاذن انجام دهند

پرسش : اهمیت این جمله چیست ؛ " اینجا واکنون " ؟

پاسخ : فلسفهء عمیقی دراین مطلب هست.اینجا واکنون یعنی اینکه انسان تماماْ بر آنچه می‌کند متمرکز باشد،نه اینکه بر گذشته یا آینده بیاندیشد و زمان حال را فراموش کند.اگر شما اینجا واکنون خوشبخت نیستید،هرگزخوشبخت نخواهید بود.

پرسش : معذالک،گاهی لازم است که به تعهداتی که داریم بیندیشیم و برای آینده برنامه ریزی کنیم؟

پاسخ : ‌وقتی باید اندیشید،خوب انسان می اندیشد.اولین لحظه،اینجا واکنون می اندیشد،برنامه ها را اینجاواکنون می‌ریزد و آنچه را باید بخاطر آورد،اینجا واکنون بخاطر می‌آورد.وقتی من خاطراتم را می‌نویسم،به گذشته فکر می‌کنم و وقتی باید طرح‌هایی برای آینده بریزم به آینده می‌اندیشم.جایگزینی و تداوم ‌" اینجا واکنون " تا بی نهایت ادامه دارد و همهء هستی کیهانی را دربرمی‌گیرد.

پرسش : چراشما از تلویزیون و مطبوعات استفاده می‌کنید،درحالیکه به نظر‌می‌رسد که ذن برای عامّه مردم نیست و باید سرّی بماند؟

پاسخ : ما درزمانی زندگی می‌کنیم که وسایل ارتباط جمعی دارای اهمیت هستند.اطلاعات باید ازطریق وسایل موجود دراختیار مردم گذاشته شود.چرا فقط دربارهء مسایل مبتذل باید حرف زد،و یک آموزش ژرف را سرّی نگه‌داشت؟امروزه همهء مردم در جستجوی معنایی برای زندگی هستند.همه حق بیداری دارند.یک انسان مذهبی باید فرا گیرد که به درون آب بپرد و شنا کند تا بتواند کسانی را که در خطر هستند را نجات دهد

پرسش : آیا " ذن " تبدیل به مُد شده است؟

پاسخ : مهم نیست که مد باشد یا نباشد.مد هم زائیده یک نیازاست،اما تداوم ندارد.برای تداوم باید پشتکار و کوشش در انجام ذاذن مراعات شود.همیشه کسانی هستند که می‌فهمند و ادامه می‌دهند،ورای مدها و جریانات گذرا.امواج باز می گردند ولی اقیانوس پا برجا می‌ماند