آثار قدیمترین استقرار شناخته شده در دره رود كر كه به دوره " موشكی" معروف شده است ( حدود 5000 ق.م. ) در شش تپه، از جمله موشكی شناسایی شده است. سفال این دوره از نوع سفال با نقش سیاه بر زمینه قرمز داغدار با ماده چسباننده كاه بوده است. از ویژگیهای سفال موشكی سطح هاشور متقاطع است و ظروف آن اغلب زاویه ای در بدنه دارند.
دوره دوم كه از تل " جاری " شناسایی شده و به دور جاری شهرت یافته است، سفالی با نقش قهوه ای یا سیاه بر روی زمینه  ای نخودی رنگ دارد و گل آن مخلوط با ماده چسباننده كاه است. بقایای فرهنگی دوره جاری در 46 تپه دیگر مشاهده شده است كه اغلب آنها در منطقه غرب رود كر واقع شده اند. در اواخر دوره جاری، وقفه كوچك در استمرار سنت سفال منقوش پدیدار گشت و نوعی سفال ساده با ماده چسباننده كاه و بدنه ضخیم، كه به سفال " باكون " BI  معروف است، جای آن را گرفت.این سفال در 95 تپه گزارش شده است و برای آن تاریخی برابر 4500 ق.م. قائل شده اند.
سفال ساده باكون BI در حدود آغاز هزاره چهارم یا اواخر هزاره پنجم ق.م. با سفال منقوش دیگری جایگزین شد كه به سفال منقوش باكون شهرت دارد. این سفال در بخش سفلای دره رود كر 139 تپه شناسایی شده است. سفال منقوش باكون در اواسط نیمه دوم هزاره چهارم ق.م. جای خود را به نوع سفال ساده قرمز یا خاكستری داد كه ما قبلا" در شوش و بین النهرین با آن آشنا شده ایم. این سفال در منطقه فارس به سفال " لاپویی " یا باكون AV معروف است و آن، سفالی است قرمز داغدار با پوشش قرمز و ماده چسباننده پودر شن یا ماسه به نسبت درشت كه به اشكال ساده ای همچون كاسه با لبه متمایل به خارج، ساغرهای زنگوله ای شكل و كوزه های كروی بدون گردن یا با گردن بسیار كوتاه ظاهر گشت.
در این دوره از تعداد مناطق مسكونی به نحو چشمگیری كاسته شد و شماره محوطه ها با آثار دوره " لاپویی " از 139 به 95 تقلیل یافت. كاهش واقعی مناطق مسكونی در دووره بعد، یعنی دوره " بانش " روی داد تا جای كه تعداد مجموعه های باستانی به 25 رسید. اما در عوض جمعیت "ملیان " رو به زوال نهاد و وسعت آن به حدود 50 هكتار رسید وبدین ترتیب نخستین شهر در رود كر تاسیس شد.
تل ملیان در بخش بیضا، در 46 كیلومتری شمال شیراز و 46 كیلومتری غرب تخت جمشید قرار دارد كه بقایای همان شهر باستانی انشان است. قدمت دوره بانش به حدود 3000 ق.م. سال می رسد. پس از دوره " بانش " افزایش چشمگیری را در تعداد آبادیهای منطقه ( با 77 روستا ) در دوره كفتری ( 2000 ق.م. ) مشاهده می كنیم. در دوره بعدی " شوگا – تیموران " شماره محوطه های مسكونی دوباره كاهش یافت و تعدا آ،ها به هفده رسید. سرانجام ، زمان هخامنشیان فرا رسید و دره فارس ضمیمه خاك شاهنشاهی هخامنشی شد.