به نظر من خدای اسپینوزا طبیعت است چنانچه  خود او هم در این زمینه نوعی اصرار میورزد البته باید تصوری از  یهوه خدای یهود را نیز در برداشت او از جوهری که خداوند میخوند در نظر داشت همچنین شرایط خاص اجتماعی و فرهنگی اروپا را در قرن هفدهم که به ایجاد چنین خدایی در ذهن اسپینوزا  یاری رساند و البته واضح است که خدای اسپینوزا خدای شریعت یهود و یا کلی تر خدای دین نیست خدایی است که اسپینوزا با رویگردانی از اندیشه های ابن میمون یهودی که شریعت یهود را با فلسفه عقلی جدید نوعی توجییه میکد و همچنین اقبال خود اسپینوزا به جریان نواندیشی اروپا بدان دست یافت

خانم محمدی پیشنهاد میکنم بحث های قبلی رو یه نگاه بندازید . شاید جواب تونو پیدا کردید . خدای اسپینوزا مسلما فاصله ی زیادی داره با خدای ادیان . اگر خدای آئین یهود شخصی ست با تفوق و سیطره ی عالم شمول که با موسی کشتی میگیرد ، خدای اسپینوزا - یا همون جوهر - کلیتی ست " ساکت " و شامل همه ی صفات با دو صفت غالب  و ... . اسپینوزا اونو با دو برهان اصلی در قیاس با طبیعت قرار میده و از این دو برهان نتیجه میگیره که این خدای ساکت و واجد نهایت شعورها چیزی جز طبیعت نیست .
اگر دوست دارید بحث اش رو بیشتر ادامه میدیم . اگه شبهه ای براتون هست مطرح کنید . نمیدونم چرا دوست دارید اسپینوزا رو یهودی بدونید ؟! باید بگم الحادی که متوجه اسپینوزاست از جنس الحاد معمول نیست و حتی اون الحادی که جامعه ی یهود اسپینوزا رو بهش متهم کرد . اسپینوزا در واقع با طرح خدای فلسفی خودش ، تمام خدایان رو چه در ادیان و چه در اذهان انکار کرد ! و خدای فلسفی اسپینوزا همه چیز بود و خود هیچ کس نبود ;)

نقل قول:

که فقط یک جوهر وجود دارد که همانا خداوند است .

چرا فکر میکنید جوهری که اسپینوزا گفت همون خدا بود؟راستش علاقه ی خاصی به ایشون دارم اما هرچه سعی میکنم نمیتونم به این راحتی بگم ملحد بوده بی دین بوده یا نه یک یهودی و ....