با سلام.  این مطلب هر چند یکبار در وبلاگ داشتم ولی به مناسبت سالروز تاسیس بانک صادرات  به همه پیشکسوتان ، بزرگان  و پیران بانک صادرات تقدیم می کنم .عزیزانی که در رسوندن بانک صادرات به جایگاه فعلی خودش زحمات زیادی کشیده اند . به همبن مناسبت در جستجوی مطلبی از گذشته بانک و خصو صا جناب مهندس مفرح  به این یادداشت نوشته آقای سعید تهمتن  برخوردم که از  مدتی قبل  لطفشون شامل ما شده بود .به امید اینکه با تلاش ومساعدت  ما و آیندگان بانک صادرات بتوانیم خیلی زود  جایگاه و عنوان بانک برتر شبکه بانکی و منطقه کسب نموده و در اندیشه بانکی نوین و پیشتاز در بازارهای مالی دنیا باشیم .

پانزدهم شهریورماه هر سال كاركنان شاغل و بازنشسته بانك صادرات طى آیین هاى جداگانه اى در سراسر كشور گردهم مى آیند و سالگرد تاسیس بانكشان را گرامى مى دارند. در این مراسم گرامیداشت از خدمات پیشكسوتان بانك كه در راس آنان مهندس محمدعلى مفرح بنیانگذار بانك صادرات قرار دارد تجلیل مى شود.

محمدعلى مفرح در نهم عقرب سال 1294 در محله سرچشمه تهران به دنیا آمد. پدرش ابوالقاسم خان از كسبه و تجار معتبر بازار بزرگ تهران همواره كوشش داشت تا فرزندش خودساخته بار آید و همیشه روى پاى خود بایستد. محمدعلى آنگونه كه پدر مى خواست بزرگ مى شود و ضمن تحصیل، مخارج خود را بى نیاز از خانواده از راه كار كردن تامین مى كند. در عنفوان جوانى مدتى را نیز به كشاورزى در زمین پدرى خود كه در محدوده منطقه یاغچى آباد فعلى شهر تهران واقع شده بود مى گذراند. او در سال 1314 در رشته مهندسى الكترومكانیك دانشگاه تهران پذیرفته شده و پس از پایان تحصیلات به استخدام وزارت اقتصاد درمى آید و در همین دوره با یكى از بستگان خود ازدواج مى كند كه ثمره این ازدواج دو دختر و سه پسر بوده است. مفرح در وزارت اقتصاد به دلیل درستكارى و تن ندادن به فساد مالى مورد غضب قرار مى گیرد و مقامش به شدت تنزل مى یابد.وى از این شكست ناامید نمى شود و با اراده اى مصمم تر با پشتوانه وجدان و تقواى كارى تكاپو را از سر مى گیرد. ابتدا كانون كار و آموزش را در جنوب تهران جهت آموزش كارى جوانان جویاى كار پى ریزى مى كند و سپس با كمك دوستان و آشنایان خود روزنامه «مجد ایران» را به انتشار مى رساند. آنگاه كه سفارت انگلیس خواست روزنامه را وارد بازى هاى سیاسى كند روزنامه را یكسره تعطیل و به سراغ كارهاى بانكى رفت.مهندس به گروه موسسان اولین بانك خصوصى كشور یعنى بانك بازرگانى مى پیوندد و طى مدت كوتاهى پس از نمایش توانمندى هاى خود به سمت بازرس ویژه این بانك ارتقاى سمت مى یابدب دوستان قدیمى و گردانندگان سابق روزنامه منحل شده مجد ایران را گردهم مى آورد و با مشاركت آنان و عده اى از دوستان جدید شركت تجارى «سیروان» را بنیان مى گذارد. طى یكى از جلسات این شركت شركا به صادرات پرمنفعت سنگ معدن اشاره مى كنند و خواستار تاسیس شركتى به این منظور مى شوند كه در این لحظه مفرح از جا برمى خیزد و به جاى راه اندازى یك شركت در زمینه صادرات سنگ معدن، پیشنهاد تاسیس یك بانك خصوصى را پیش مى كشد و مى گوید: «از كل اسكناس ها و مسكوكات منتشره تنها حدود 11 درصد آن در اختیار بانك هاى ملى، سپه، رهنى و كشاورزى است و از 89 درصد بقیه مقدار بسیار كمى براى داد و ستد نقدى در جیب و كیف مردم است و مابقى پول ها كه مقدارشان بسیار زیاد است در صندوقچه هاى شخصى یا درون متكاها به صورت راكد مانده اند. پس اگر بانكى بیاید و اعتماد مردم را جلب كند 89 درصد نقدینگى كشور را در اختیار خواهد گرفت و اقتصاد كشور را متحول خواهد ساخت.» این استدلال مهندس مفرح استقبال شركا را براى تاسیس یك بانك خصوصى برمى انگیزاند و اینچنین سنگ بناى اولیه بانك صادرات بنیان نهاده مى شود.
محمدعلى مفرح در دومین سال (1333) فعالیت بانك صادرات درحالى كه 38 سال بیشتر سن نداشت از سوى هیات مدیره به سمت مدیرعاملى این بانك برگزیده مى شود و تا 23 سال بعد با كمك هیات مدیره هدایت این بانك را برعهده گرفت.تاسیس دبیرستان بانكدارى یكى از شاهكارهاى مدیریتى مفرح بوده است. این دبیرستان كه به منظور تامین كار متخصص بانك تشكیل شده بود، از دانش آموزان علاقه مند براى تحصیل دعوت به عمل مى آورد و آنان پس از پشت سر گذاردن دوره چهارساله كلاس ها موفق به اخذ مدرك دیپلم بانكدارى از دبیرستان بانكدارى بانك صادرات كه مدارك آن از سوى نهادهاى ذیربط مورد تائید بود مى شدند و در صورت تمایل به استخدام بانك صادرات نیز درمى آمدند.بانك صادرات با مدیریت محمدعلى مفرح یك موفقیت بى نظیر دیگر را نیز تجربه كرد و آن حضور شعب این بانك در خارج از كشور بود. در مدت مدیریت مفرح شعب خارج از كشور نیز همسو با شعب داخلى اما در مقیاسى كوچك تر گسترش یافتند و بر اثر این تلاش ها بانك صادرات هم اكنون نیز با برخوردارى از 3300 شعبه داخلى و 25 شعبه خارجى داراى گسترده ترین شبكه شعب بانكى در كشور است. دارایى این بانك هم اكنون بالغ بر 17 هزار میلیارد ریال و منابع آن افزون بر 106 هزار میلیارد ریال است و تسهیلات اعطایى آن به مردم از مرز 116 هزار میلیارد ریال فراتر رفته و بزرگ ترین شركت فعال در بورس كشور (شركت سرمایه گذارى غدیر) متعلق به این بانك است.مفرح كه سال هاى سال براى تعالى بانك صادرات تلاش كرده بود روزهاى پایانى عمر را با آرامش در كنار خانواده اش گذرانید تا اینكه در صبح بیست ودوم مهرماه سال 61 بر اثر سكته قلبى روى در نقاب سرد خاك كشید و در قطعه 82 بهشت زهراى تهران به خاك سپرده شد.

***روحش شاد ***

نوشته: سعید تهمتن