ایران سرزمین ملتهای گونه گون
آیاهرسرزمینی بایدیك فرهنگ داشته باشد؟ تنوع فرهنگهادرایران برای این كشور نقطه ی قوت است یاعقب ماندگی؟ اینها همه سوالاتی است كه بعضی ازاوقات به ذهن همه ماها خطور میكنداماپاسخ به این سوالات نیاز به دیدی بیطرفانه دارد كه انسان با عقلانیت محض و بدون هیچ تعلق خاطری به هر قومی ملتی یا اتنیكی به تفحص جواب این سؤالات بپردازد تا بلكه گرهی از گرههای جامعه ی خویش را بگشاید همه ما در سرزمینی به نام ایران زندگی می كنیم و ایران سرزمین فرهنگهای گونه گون است ما در ایران تنوع فرهنگی داریم و تركها و كردها وبلوچها و فارسها وتركمنها وعربها هر كدام فرهنگ منحصر به فرد خود را داشته و هیچگاه من ترك نمی توانم ادعابكنم كه فرهنگم بایك كرد یا یك فارس یا با یك عرب یكسان است و ایران سرزمین فرهنگهای مختلف است.طبق نظر لئواشتراوس فیلسوف شهیرآلمانی ملت به مجموعه ای از انسانها اطلاق می گردد كه چند ویژگی مشخص همچون فرهنگ مشترك وآداب ورسوم مشترك و مذهب مشترك داشته باشندبین تمام این مؤلفه ها شاخص ترین مؤلفه فرهنگ مشترك است طبق این تعریف وبا توجه به این كه در ایران فرهنگهای گوناگونی وجود دارد می توان گفت كه ایران كشوری كثیرالملله(چند ملتی)است یعنی ما در ایـران هم ملت ترك داریـم،هم ملت كرد داریـم،هـم ملت بلـوچ داریـم،هم مـلت عـرب داریم وهم ملت فارس و... اماآیاهمه این ملل به صورت یكسانی ازحقوق شهروندی برخوردارندآیاهركدام ازاین ملل ازپازل هویتی ایران به اندازه تلاششان درراه مصالح عمومی این سرزمین سهم برده اند؟نگاهی موشكافانه به مساله نشان میدهد كه پازل هویتی ایران تنها هویت یكی از ملل ساكن ایران یعنی فارسها را بعنوان هویت ایرانی به جهان معرفی میكنددرحالیكه فرهنگ ایران برابر فرهنگ فارس نیست و در ایران ما فرهنگهای غنی دیگری داریم بعنوان مثال نظرات فرهنگهای فارس و ترك را در مورد حقوق زن مورد مقایسه قرار می دهیم تاخواننده گرامی تصمیم بگیرد كه آیا انصاف است كه فرهنگهای غیر فارس در ایران را از بین برد و كشور ایران را تنها بایك ملت و تنهابایك فرهنگ،یعنی ملت وفرهنگ فارس به جهان معرفی كردیكی ازاصلیترین مؤلفه های هرفرهنگ اسطوره ی آن است یکی از اسطوره های تركهادده قورقودو اسطوره ی فارسها شاهنامه نام داردما در فرهنگ ترك واسطوره آن میبینیم كه در داستان دلی دومرول جایگاه زن جایگاه بسیاروالاونقش زن نه یك نقش فرودست بلكه نقش منجیگرانه است زن درداستان دلی دومرول منجی مردمیشودولی مادر شاهنامه ی فردوسی میبینیم كه فردوسی نقشی فرودست برای زنان قائل است وزن راباالفاظی همچون اژدهاموردخطاب قرار میدهدوبرای زن نقـش ابـزاری قائـل است نمونه هایی همچون نمونه ی بالا فراوانند اما متاسفانه در سرزمین ایران چه از طریق روزنامه ها و چه از طرف رسانه ی ملی تنها تلقینی كه به افراد داده می شود چه بصورت مستقیم و چه بصورت غیر مستقیم این است كه ایران برابر فارس است تركها را آذری می نامند و می گویند شماهافارسهایی هستید كه پس از حمله ی مغول ترك زبان شده اید در حالی كه اسطوره ی ما تركها دده قورقود قدمتش به سه هزار سال می رسد و دلایل مدغن تاریخی مبنی بر حضور تركهای اغوز در فلات ایران قبل از ورود آریاییها وجود دارد و اینان هویت ما را انكار می كنند. زبانشناسان بین تفكر، تصور و زبان مادری و مغز رابطه ی متقابلی قائلند بدین ترتیب كه هر گاه یكی ازاین اجزاء با دیگر اجزاء نا هماهنگ باشدرفتارهای فرد مختل می شود و فرد حتی نمی تواند در مورد رابطه ی جامعه با خودش تصمیمی بگیرد فردی كه به صورتهای مستقیم وغیر مستقیم فرهنگ دیگری به او عرضه می شود و فرد در اثرترغیب فراوان اقدام به ترك فرهنگ و هویت خودش می كند پس از تغییر یكی از مؤلفه های فرهنگ یعنی زبان سیستم تفكر وتصور ومغزش مختل می گردد یعنی به فرض فردی كه ترك باشد وبخواهد با زبان به فرض فارسی در شهر خودش صحبت كند (با همزبانهایش)یكی از اجزاء هرم فوق ناقص می گردد و در نتیجه سیستم رفتاری فرد فوق مختل می گردد وفرد مجبور می شود با یك سیستم فكر كردن تركی ،فارسی صحبت كند. حتی به فرض اگـر فـرد بـخواهـد زبان وهویتـش را حفظ كند سیستم مانع از این شود كه زبان مادری فرد رشد و هر روز لغات واصطلاحات جدیدی را ابداع كند و فرد دچار مشكل می شود و زبان نمی تواند رسالت خود (تبدیل تفكر وتصور) را به كلمات انجام برساند ونتیجتاتمام رفتارهای فرد مختل می شود وعدم پذیرش كامل فرهنگ دیگر وازخودبیگانگی فرهنگی باعث می گردد تا فرد در جامعه ی خودش دست به رفتارهای ناهنجاری بزند وباعث بروز مشكلات زیادی شودبه هرحال ایران سرزمین ملتهای گوناگون است وباادعاهای واهی نمی توان ایران را سرزمین ملت فارس قلمداد كرد ایران سرزمین ملتهای ترك،كرد،عرب،بلوچ،تركمن وفارس است وهیچ نیروی خارجی یا داخلی تا به حال نتوانسته است فرهنگ این مردمان را ازآنها بگیرد و هر كس دست به چنین ریسك بزرگی زده ،در نهایت شكست خورده است.
یاشار حكاك پورمراغی - دانشگاه زنجان
