GƏDİM AZƏRBAYCAN XALQ RƏQSLƏRİ

AZERBAIJANI OLD FOLK DANCES

http://azerbaijandance.blogfa.com/

61- مجسمه(Mücəssəmə)

61-Mücəssəmə: Cunubi rayonlarda vaxtilə çox məşhur olan rəqsdir. Rəqsi əsasən qocalar ifa edirlər. Aram aram davam edən sədası altında ifaçı dövrə vurub, əlləri və bədəni ilə muxtəlif biçimli hərəkətlər edir. Birdən musiqinin sədasi kəsilir. Rəqqas bir anda həmin fasilə ilə rastlaşdığı pozada hərəkətsiz durur. Əgər o, tamaşaçıları guldurmək istəyirsə, onda qəribə bir pozada qalmağa çalışır. "Mücəssəmə" yalnız kişi rəqsdir, onu qadınlar oynamırlar.

61- Mujassama [statue]: It was famous in the south areas in own time. In origin this dance is performed by old men. Executive-inclined to slow music of dance- starts to turn round and does different movements with his body and hands. Suddenly, music is cut, so the dancer stops too [if he wants to make laugh the people, he tries to stop in the most wonderful state]. This dance is performed only by men.

62- میصری(Misri)

62-Misri: Marşa bənzər ahəngli instrumental aşıq melodiyasıdır. Bu rəqsdə gərgin, məğrur, bir qədərdə çətin, çox vaxt birdən və küylü, diqqəti cəlb edən hərəkətlər icra edirlər. Rəqs, xususən Şəkidə, Zaqatala və qarabağda çox məşhurdur. Rəqsin tempi cəld və sürətlidir.

62- Misri [of Egypt]: Its melody is like March music which is melody of Ashig [hawker singer]. Movements of this dance are pressed and heavy, proud, a little difficult, in much time fast and attractive. This dance is very famous especially in Shaki, Zagatala and Garabagh. Its speed is fast.

63-میرزه یی(Mirzəyi)

63-Mirzəyi: Azərbaicanda elə bir rayon yoxdur ki, orada "Mirzəyi" sevilməsin, hər toyda hər şənlikdə çalınıb oynanılmasın. Bu rəqsi həm kişilər həm də qadınlar ifa edirlər. "Mirzəyi" qədim rəqsdir. Qarabağli ney çalan mirzəyi tərəfindən təqribən 1860-70 inci illərdə yaranıb. Müəllif rəqsə öz adını verib.

63- Mirzayee [a name]: You can't find an area in Azerbaijan that the people don't like this dance and don't perform it at marriages and celebrations. This dance is performed by women and men too. It is an old dance. It is almost made in the years 1860-70 by a Pipe player from Garabagh by the name of Mr.Mirzayee and the composer put his name on it.

64- میرواری(Mirvari)

64-Mirvari: Bu rəqs 30-uncu illərin əvəllərində yaranıb. Son dərəcə melodik və qəşəng rəqsdir. Bu rəqsi yalnız qadınlar oynayırlar.

64- Mirvari [pearl]: This dance is created in the years 1930. It is an extremely melodious and beautiful dance. It is performed only by women.

65- نازنازی(Naznazı)

65-Naznazi: İncə və süzgün qadın rəqsidir. Mülayim, gözəl bir neçə yerində tremola ilə səslərin sürətli təkrarı ilə zənginlənmiş melodiyadır. Bu tremola ifaçiya bir nov yerindəcə dönmək momentlərini yana salır, onlara zərif oynama, dövrə boyu süzgun yerişli və ya düzünə irəliləyişli incə hərəkətlər etmək imkanı verir.

65- Naznazi [a name]: It is an elegant and flowing dance which has designed for women. Its melody has become rich with fast repetition of mild and nice voices and partly with tremor of voices. These tremors inspire to dancer a fixed instantaneous rotation and at the same time, it makes ready an elegant dance and walking with coquettishness or doing elegant direct movements for them.

66- واغزالی(Vağzalı)

66-Vağzalı: Son dərəcə zərif, ürəyə yatan məlodiya, incə yumuşaq hərəkətlər bu rəqsi xalq arasında daha geniş yaymışdır. Toy olmur ki orda "Vağzalı" eşidilməsin. Çox qədim rəqsdir. Hazırda bu rəqs melodiyası gəlin adamlarını muşayiət edir. "Vağzalı" rəqsi olduqca cazibəli, qəşəng, son dərəcə lirik rəqsdir. Onu incəliklə, bir növ, süzgün, axıcı hərəkətlərlə oynamaq lazımdir.

66- Waghzali [a name]: This dance is very popular between conmen people for its very elegant and desirable melody and its elegant and soft movements. You can't find a marriage which this dance isn't performed in it. At present the bride's family plays this music in marriages.

67-وئلاچولا(Velaçola)

67-Velaçola: 1920 inci illərində Lerikin yaxınlığındakı Velaçola kəndində yerli musiqiçi tərəfindən yaradılıb. "Velaçola" nın musiqisi o qədər oynaq və gözəldir ki çox çox uzaqlara yayılmışdır. Rəqsin ifası aram tempdədir.

67- Welachoula [a name]: It is created in decade of 1920, in the near of Lyric, by a composer who lived in "Welachoula" village. For its sensational and very nice music, it is become popular in the remote areas. It is performed slowly.

68- هالای(Halay)

68-Halay: oxuma və əlçalma ilə muşayiət olunan eyni tipli rəqslərə verilən umumi addır.Bu mahnı əvvəlinci halında aydınca əmək xarakteri daşıyardı. "Halay" sözü məhsuldan danışır, çox zaman ağır zəhmətli, uzun müdətli işi ifadə edir. "Halay" Astara-Lənkiran zonasında və ondan  bir qədər şimalda bundan əvvəl meydana gəlmişdir.

68- Halay [a name]: Halay is a general name for dances which are performed inclined to song and clapping. At the first stages, this song was openly indicant of specifications of dances which are about livelihood. Halay talks about crop and is indicant of abundant trouble and long time work. It is created in Astara area -Lankaran- and a little fond of north of this area.

69-هئیراتی(Heyratı)

69-Heyratı: özünün marşsayağı ritmi və ifa tərzinin müxtəlifliyi cəhətdən diqqəti cəlb edən qədim mənşəli maraqlı rəqsdir. "Heyratı" vaxtilə Gəncədə çox geniş yayılmış rəqs olub. Cavanlar "Heyratı" musiqisinin ahəngilə uyğun rəqs oyunu düzəltmiş və onu "yallı" adlandırmışdılar. Rəqsin mərdlik, cəsarət ifadəli xarakteri, səlıs ritmi onu respublikanın hər yerində tanıtmışdır.

69- Heyrati [of Herat]: It is an old and attractive dance which is interesting for its rhythm (Its rhythm is like marsh) and variety of performance. Heyrati was one of the most common dances in Ganjeh at own time. Young people have created suitable and rhythmical movements according to its melody and have named it "Yalli". Generosity and boldness are characters of this dance. Its fluent rhythm has made it famous and known in Azerbaijan.

70- هئیوا گولو(Heyva gülü)

70-Heyva gülü: Muasir rəqs melodiyasıdır, müəllifi Əli Kərimovdur. Azərbaycanın rayonlarında, xüsusilə Şamaxı, Astara və Naxcivanda çox məşhurdur. Rəqs solo tərzindədir, onu ancaq qadınlar oynayırlar. Hərəkətlər mülayim, plastik, və ifadəlidir.

70- Heyva goulou [flower of quince]: Its melody is contemporary and it is compiled  by Ali Karimof. It is very famous in the regions of Azerbaijan, especially in Shamakhi, Astara and Nakhjavan. It is a single dance and it is performed only by women. Its movements are mild, plastic and sensible.

51-کسمه(Kəsmə)

51-Kəsmə: ən qədim rəqslərdən biridir. Melodiyası sadə, lakin maraqlıdır. Komik rəqsdir. Onu ancaq kişilər oynayırlar. Respoblikanın cunub yerlərində yayılmışdır. Qarabağda ifa edilən "Kəsmə" rəqsinin melodiyası və mətni başqa tərzdədir.

51- Kasma [do not cut]: It is one of the old dances. It has a simple and attractive melody. It is a comic dance which is performed only by men and is popular in the south areas. "Kasma" dance which is performed in Karabakh, has a different melody and it is performed in the other form.

52- کند یری(Kəndiri)

52-Kəndiri: Kəndir Şəki rayonunda keçirilən xalq şənliklərində istifadə olunan vacib əşyadır. Kəndirbazlar öz ustalıği, oyun məharətini kəndir üstündə gostərər, oyunlarına kəndir ustundə rəqslər daxil edərdilər. Qaytağı ritmində, cəld, coşğun rəqsdir. Rəqsin melodiyası keçən əsrin axırlarında Şəki rayonunda yaranmışdır.

52- Kandiri [of rope]: Rope is one of the necessary equipment that the people in Shaki area use it in their celebrations. Rope-dancers use dance equipment and show their skill and professorship on the rope. It is a fast and exciting dance with Gaytaghi rhythm. Its melody was created in Shaki area at the past age.

53- کوراوغلو(Koroğlu)

53-Koroğlu: Azərbaycanın xalq qəhrəmanı Koroğlunun şərəfinə belə adlandırılıb. "Koroğlu" melodiyasının sədaları əzəmətlidir. İdeyası döyuşə ruhlandırıcı tərzdədir. Tempi aram, bir qədər də cəlddir. Respoblikanın bir çox rayonlarında yayılmışdır.

53- Koroghlu [a name]: This christening is in honor of "Koroghlu" who was a fabl hero in Azerbaijan. It has a great melody. This dance tries to give morale to warlike. It has a moderate speed and is common in most areas in Azerbaijan.

54- کوراوغلونون قایتارماسی(Koroğlunun qaytarması)

54-Koroğlunun qaytarması: Cəngavərlik, döyuş rəqsi olaraq, surətli tempə malikdir. "Koroğlunun qaytarması" dinamik rəqsdir. Zurnanin və alətlərin gür sədası rəqs edənləri son dərəcədə cəld oynamağa ruhlandırır.

54- Kouroglounoun guytarmasi [giving back of Kouroghlou]: It is a dance about war and warlike and for this reason, has a fast speed. It is a dynamic dance. The loud sound of Sorna (kind of oboe) and the other music tools set up dancer to do quick movements.

55- گلین آتلاندی(Gəlin atlandı)

55-Gəlin atlandı: ənənəvi xarakterli qədim mərasim rəqsidir. Xeyli uzun çəkən, aram templi, həmda olduqca melodikdir. Cəbrayil rayonunda onun musiqi ahəngilə, əsasən gəlin oynayır. Vaxtilə Şəki rayonunda, lakin başqa musiqili rəgs olub, onu iki dəfə həm gəlin gətirməyə gedəndə, həm də gəlini ata evindən yola salanda çalardılar.

55- Galin atlandi [bride jumped]: It is a traditional dance which is performed at the old celebrations. It is a long dance with slow speed and extremely melodious. In Jabraeel area, the bride dances with its melody. This dance has a different music in Shaki area. They played it twice: 1) when they were going to bring the bride, 2) when the bride was bidding farewell with her parents.

56-گلین گتیرمه(Gəlin gətirmə)

56-Gəlin gətirmə: ənənəvi mərasimlərdə ifa edilən rəqsdir. Gəlini bəy evinə aparmazdan əvvəl gəlin gildə ifa olunardı. Rəqsin ritmi çox dəyişkən, musiqisi çətin duyulandır. "gəlin gətirmə" coşğun, oynaq ifalı rəqsdir.

56- Galin gatirma [bringing bride]: This dance is performed in traditional celebrations. It is performed in bride's home before of taking her to the bridegroom's home. Its rhythm is very changeful and you can hardly hear the music. "Galin gatirma" is a exciting and joyful dance.

57-گلین هاواسی(Gəlin havası)

57-Gəlin havası: ən qədim Azərbaican rəgslərindən biridir. Lənkiranda gəlin gətirməyə gedəndə oynayardılar. Rəqsin musiqisi cazibəli, tempi aramdır. Gəlini bəy evinə ötürəndən sonra "Gəlin havası" birdə çalınır. Bu dəfə onu ancaq cavan kişilər və qadınlar oynayırlar. 

57- Galin havasi [melody of bride]: It is a very old dance in Azerbaijan. In Lankaran, when the people were going to take the bride, were danced with this music. This dance has an attractive and slow music. When they reached the bride to the bridegroom's home, they played it again. But in this time it is performed only by young men and women.

58-گول گز(Gul gəz)

58-Gul gəz: ən məşhur qadın rəqslərindən biridir. Bu rəqs xususən Bakıda və Naxcıvanda keçirilən toylarda uzun muddat ifa edilmişdir. Onu həzin, lirik musiqi sədaları altında suzgun zərif düzümlü hərəkətlərlə oynayırlar. Rəqs musiqisini ney çalan Naxcıvanli Həsənəli 1904-1905 inci illərdə yaradıb. Gulgəz Həsənəlinin arvadının adıdır. Rəqsi də onyn şərəfinə "Gul gəz" adlandırıblar.  

58-Goul gaz: [smile, turn around]:It is one of the most famous dances of women. For a long time, it was common at the celebrations in Baku and Nakhjavan. They perform this dance [inclined to doleful and lyric music] with continuous and elegant movements. Its music is made by a man who played on a Pip and was from Nakhjavan In the years 1904-1905. Goul gaz was his wife's name. This christening is in honor of her.

59- گولمه یی(Gülməyi)

59-Gulməyi: qədim ənənəvi rəqsdir. Yallı formasında olan bu rəqsi gəlinin rəfiqələri və onun qadın qohumları toy ərəfəsidə, xınayaxdıda oynayırlar. 

59- Goulmayee [of smile]: It is an old and traditional dance. It is like Yalli dance which is performed by bride's family and friends at "xinayakhdyda" celebration [It is one of the traditional celebrations of marriages].

60- لاله(Lalə)

60-Lalə: qədim rəqsdir. Gəncədə yaranıb. Rəqs orta tempdə ifa olunur. Rəqsin xarakteri oynaq, hətta cəlddir. Onu, adətən qızlar oynayırlar. Burada muğam hissəsidə (segah) var, rəqqasə elə yerindəcə bir yana tərpənmədən, əllərilə sağa-sola tərəf süzmə tərzində hərəkətlər edir.

60- Lala [tulip]:It is an old dance which is created in Ganjeh. It has a moderate speed. Specifies of this dance is its speed and nimbleness. Usually it is performed by girls. In the middle of dance, they play Mugham music and the dance executes performs its special movements with elegant and flowing movements of hands in stood state.

41- شکی(Şəki)

41- Şəki: rəqs melodiyasıdır. 1938-inci ildə Əhmədbəy Tahirov tərəfindən yaradılmışdır. Aram templi kişi rəqsidir.

41- Shaki [a name]: Shaki is melody of a dance and it is created in 1938 by Mr.Ahmadbeyg Taherof. It is a manly dance and has a slow speed.

42- عنابی(İnnabı)

42- İnnabı: bu rəqs qədim qdın rəqslərindən biridir. "İnnabı" bir rəqs forması kimi varli qadınların evlərində meydana gəlmişdir. Bu rəqs vacib əşyaları kəlağayı və çarşab kimi baş örtükləri, ilə, düzülmüş və alına taxılmış qızıl pullar, habelə çox bahalı kəhraba mirvarı və ya qızıl boyunbağı sayılardı. "İnnabı" son dərəcə melodikdir, rəqsin özü zərif və qəşəngdir, utana-utana üzlərini gizlədən rəqqasələrin incə, süzgün hərəkətlər düzümü əsasında qurulmuşdur. Hərəkətlər müxtəlif istiqamətlərdə, həm dövrə, həm də duz xət boyu cəryan edir.

42- Innabi [a name]: It is one of the old dances specially adapted for women. "Innabi" dance was produced in the home of the aristocratic women. In this dance they decorated their kerchiefs or long veils with expensive ornaments like gold coins, ambers, pearls and gold necklaces. "Innabi" music is extremely melodious and its dance is elegant and nice. This dance is performed on the basis of the elegant and flowing movements of the danseuse, when she has covered her face of shame state.

43- قازاغی(Qazağı)

43-Qazağı: ən qədim Azərbaican rəqs lərindən biridir. Rəqs Qazax rayonunda yaranmışdır. Olduqca yeni hərəkətli, coşğun rəqsdir. Onu kişilərin ən sevimli rəqslərindən birinə çevirir. Belə fərz olur ki olunurki, "Qazağı" döyüşcü rəqsidir. Onu yürüşə və hərbə gedəndə ifa edirlərmiş. Rəqsdə düzümü rənqarənq və tekniki cəhətdən mürəkkəb hərəkətlər çoxdur. Oynayanlardan hər biri öz qabiliyyətini, rəqsdə nəyə qadir olduğunu qostərməyə çalışır.

43- Gazaghi [a name]: It is one of the oldest dances in Azerbaijan. This dance was created in Gazakh area. It includes new and sensational movements and for this reason, it is the most favorite dance with men. It is a supposed that the "Gazaghi" dance is specially adapted for warlike and performed in the time of going to war. This dance for having various arrangements and techniques includes difficult movements. Every one of the dancers shows his ability and merits.

44- قایتاغی(Qaytağı)

44-Qaytağı: Lezqinkaya yaxındır. "Qaytağı"nın yayılma zonası yerli ihatəlidir. Çoxlu hərlənmə və fırlanmalardan, hədsiz rənqarənq düzümlərdən, o cümlədən barmaq üstə duraraq tollanmalardan, çiyinləri tərpədmədən süzqün tərzdə əsas gəzişdən, yumruqların yarı düyülmüş tərzdə tutulmasından, qolların, vəziyyətindən, qolun biri yana açıldığı halda, digər əlin vəznəyə yaxın tutulması kimi hərəkətlərdən və nəhayət, qeyimlərin oxşarlığından ibarətdir.

44- Gaitaghi [a name]: This dance is similar to Lezginka dance and it is very spread in the area. It is consisted of rotations, circulations and extremely various arrangements like a lot of leaps in standing state on the toes, flowing movements with out moving the shoulders, keeping hands in form of ajar fist, stretching an arm in away that the other one is ajar and finally the similarity of the cloths.

45-قوچعلی(Qoçəli)

45-Qoçəli: Bu rəqs qoçu Əliyə həsr olunmuş bir rəqsdir. Rəqs məzəli xarakter daşıyaraq inqilabdan əvvəl Bakıda mövcüd olmuş qoçuların tüfeyli həyat tərzini gostərir. Zor ilə müəyyən cinayətlərə əl atan, adam öldurməkdən çəkilməyən, qayğısız adamın timsalı kimi ifa edilirdi.

45- Gouchali [rogue]: This dance is about a man by the name of Gouchu (man who take blackmail) Ali. It is connected with parasitically life of Gouchus who lived in Baku revolution of 1917. This dance shows the criminals who kill the people and have a life with out profit and feeling.

46- قوفتا(Qofta)

46-Qofta: aram templi qadın rəqsidir. Bakıda yaranmış. Onu mahnının müşayiəti ilə oynayırdılar. Rəqs əsasən yaşlı qadınlar tərəfindən ifa olunur.

46- Gofta [traditional female costume name]: This is a dance with slow speed for women. It is created in Baku and is performed accompanied by popular song. In origin this dance is performed by old women.

47- قیتقیلدا(Qıtgılıda)

47-Qıtqılda: Bakıda geniş yayılmış ən qədim qadın rəqslərindən biridir. Süjetli rəqs olan "Qıtqılda"da ritmə uyğun tərzdə əl çalma sədaları altında bu və ya digər surəti təsvir edirlər. Onlardan biri utancaq, cəsarətsiz gəlindir. Birdən qaynanası gələr. Qaynana gəlindən narazıdır, onu hey hədəliyir. Gəlin tərəfini saxlamaq uçun meydana bir qadın çıxır ... oynayanlar bu qayda ilə bir bir çıxış edir. İfaçılardan hər birinə imkan verilir ki öz rolu çərçivəsində və rəqs fərasəti daxilində istədigi qədər improvizasiya etsin.

47- Gitqilda [a name]: It is one of the oldest dances of women that was very common in Baku. Every one of dancers –accompanied by proportional clapping to rhythm- undertakes a role of case. One of them plays as a shy and timid bride. Suddenly, mother-in-low arrives. She is unwilling from her bride and continually threats her. A woman arrives to stage for protection of bride. Other dancers arrive to stage one by one on this method. They are free to desire play in frame of their role and in extent of suitability for dance.

48-قیزلار بولاغی(Qızlar bulagı)

48-Qızlar bulağı: bu rəqsdə bəhs olunan bulaq, Naxcivanın yaxinlığındadır. Burada qızlar yığışar, çalıb-oynayar, mahnı oxuyardılar. "Qızlar bulağı" rəqsi də buradan meydana galib. Rəqs orta tempilidir. Olduqca lirik və zərifdir. Onun hərəkət düzümləri qeniş tərzdə dövrə vurmadan və ya bir xət boyu suzmədən ibarətdir.

48- Gizlar boulaghi [of girls spring]: The spring which this dance refers to, is in the near of Nakhjavan. The girls gathered together in this place and sang popular song, played and danced. "Gizlar boulaghi" dance is produced in this place. It has a moderate dancing tempo. It is very amorous and elegant. Ballet-girls at the moment of dance turned around and flowed along a line.

49- قیزیل گول(Qızıl gül)

49-Qızıl gül: 1930-40 inci illərdə Azərbaycanın hər yerində yayılmış orta tempdə ifa olunan qədim rəqsdir. Rəqsin hərəkət düzümləri təmkinli, hətta bir qədər utancaq varidır. Daha çox şəhər toylarında oynayırlar. Rəqsi əksər halda gənc qadınlar və qızlar ifa edirlər.

49- Gizil goul [Rose]: It is an old dance that has intermediate tempo and in the years 1930-1940 was current in all of the Azerbaijan areas. There is solidity and a little shame state in the arrangement of the movements. It is mostly performed in the town marriages. This dance is mostly performed by women and young girls.

50- کئچی مه مه سی(Keçi məməsi)

50-Keçi məməsi: "Keçi məməsi" məişət rəqsidir, keçi sağmağa həsr olunub. Rəqs zamanı sağım prosesi əllər ilə, bədən qabağa əyilmiş vəziyətdə ifa edilir. Rəqs aram və bir qədər cəldləşmiş tempdədir. Gözəl melodiyalı və ahang dar musiqisi var. Onu arabir kişilərdə oynayırlar. Çox rayonlarda ifa edilir.

50- Kechi mamasi [breast of goat]: This is a dance about live hood and it is related to milk a goat. They move their hands like milking a goat and bend their body towards front. It has a moderate dancing tempo, nice melody and melodious music. Some times it is performed by men. It is common in most areas.

31- دارتما یاخام جیریلدی(Dartma yaxam cırıldı)

31- Dartma yaxam cırıldı: Komik rəqsdir. Tempi aramdır. Vaxtilə Şəkidə və onun ətraf yerlərində yayılmışdır. İndi unudulub. "Dartma yaxam cırıldı" mahnidi, onun melodiyası ilə rəqs edərdilər.

31- Dartma yakham jirildi [do not pull my collar, it torn]: It is a comic dance. For some time it was popular in Shaki and its sides. It is forgotten now. "Dartma yakham jirildi" was a song that they dance with its melody.

32-دارچینی(Darçını)

32- Darçını: Mubaliqəli aram tempdə səslənən rəqsdir. Onun quvvətli hissəsində zərblər və vurğu larin səsi aydın seçilir

32- Darchini [of cinnamon]: It is a dance with a slow and exaggerating melody. In strong part of this dance, you can openly distinguish measures and rhythms.

33- دسمالی(Dəsmalı)

33-Dəsmalı: 1932 nci ildə Naxcıvanda Tarzən Nəsir Nəsirov tərəfindən yaradılan rəqs melodiyasıdır. Son dərəcə oynaq, şən, coşğun tempdə gedən rəqsdir. Rəqsi, əsasən qızlar ifaedirlər. Naxcıvanda onu hərdən bir oğlanlar da oynayırlar. "Dəsmalı" rəqsi vaxtilə respoblikada, xususən Bakıda geniş yayılmışdır. 

33- Dasmali [of handkerchief]: Melody of this dance is made in 1932, by a Tar (folk instrument) player from Nakhjavan by the name of Nasir Nasirof. It is played very nimble, glad and with sensational tempo. In origin this dance is performed by girls, but in Nakhjavan it is sometimes performed by boys. "Dasmali" dance was very popular and current in Azerbaijan especially in Baku in its time.

34- رنگی(Rəngi)

34-Rəngi: Çox qədim qadın rəqsidir, Gəncədə yaranıb. Onun tempi aramdır. Hərəkət genişliyi, rəqsin şəklinin rəngarəngliyi ona xas olan səciyyəvi cəhətlərdir. Gec-gec olsada Naxcıvanda bu rəqsi hələ də oynayırlar.

34- Rangi [a name]: It is one of the oldest dances of women which is created in Ganjeh. Its speed is slow. Extent of movements and variety of the form of dance give a especial quality to this dance. This dance –although at long- is performed in Nakhjavan now.

35- زغالی(Zoğalı)

35- Zoğalı: çox qədim rəqsdir. Şəkidə yaranıb, aram, həzin və lirik səslənir. Onu yalnız qadınlar, çox zaman gənc qadınlar ifa edirlər. "Zoğalı" mahnıli rəqsdir. Təəssüf ki, onun nə mətni, nə də ki, melodiyasını hazır da heç kimsə xatırlaya bilmir, yadda ancaq rəqsin adi qalıb. 

35- Zoghali [a name]: It is an old dance which is created in Shaki. Its melody is slow, month and amorous. This dance is performed only by women, especially young women. "Zoghali" dance is performed accompanied by popular song. Unfortunately, nobody remembers its melody or poems now. Just its name is stayed in their minds.

36- ساری باش(Sarıbaş)

36- Sarıbaş: cəld tempdə ifa olunan qədim rəqsdir. Qax rayonunda çox məşhurdur. Burada onu həm kişilər, həmdə qadınlar ifa edirlər. Rəqs öz hərəkət düzümü cəhətdən mürəkkəb deyildir, ona görə də onu cavanlar da, qocalar da oynayırlar.

36- Saribash [a name]: It is an old dance which is performed with fast tempo. It is very famous in Gakh area. It is performed by men and women in this area. This dance doesn't have a difficult arrangement of movements and for this reason it is performed by young and old people.

37-ساموخ(Samux)

37- Samux: rəqs Mingəçevir yaxınlığındakı Samux kəndində meydana çıxıb. Son illerdə çox az ifa edilir. Aram templi bu rəqsi həm qadınlar, həm də kişilər ifa edə bilərlər.

37- Samoukh [a name]: This dance is created in the near of Mingachevir in Samokh village. It is seldom performed in recent years. It has a slow dancing tempo and women and men can perform it.

38- سمنی(Səməni)

38- Səməni: ən qədim rəqslərdən biridir, daha doğrusu, rəqsdən daha çox baharın gəlməsinə həsr edilmiş ənənəvi şənlikdir. "Səməni"ni yalnız qadınlar və qızlar oynayırlar.Söz mətni ilə muşayiət olunur. "Səməni" rəqsi Azərbaycanın hər yerində oynanılır

38- Samani [a name]: It is one of the oldest dances but in origin and farther up dance, it is a traditional celebration which has allocated to coming of spring. Samani is performed only by girls and women who are accompanied by song. Samani dance is common in all areas of Azerbaijan.

39- شالاخو(Şalaxo)

39- Şalaxo: Bu rəqs Azərbaycanlıların ən çox sevdikləri kişi rəqsidir. Onu həmişə böyuk həvəslə oynayırlar. Rəqsə ifaçılar özünü bütün ustalığını və məharətini göstərməli olurlar. "Şalaxo" ən qədim Azərbaycan rəqslərindən biridir.

39- Shalakho [a name]: This dance is the most popular dance of men in Azerbaijan and It is always performed with much eagerness. Dancers show all of their professorship and skill in dance. Shalakho is one of the oldest dances in Azerbaijan. 

40-شاهسوئنی(Şahsevəni)

40- Şahsevani: xatırladığımız tərəkəmə və xançobanı qəbilələrində olduğu kimi, şahsevənlərin də öz mahnıları, rəqsləri olub və bunlar Azərbaycanın başqa rayonlarında yayılmışdır. Bu rəqslərdən biri Naxcıvanda məşhur olan "Şahsevəni"dir. Bu qədim rəqsi toy şənliklərində həvəslə oynayırlar. Rəqs çox ağır tempdə gedir. Onu ancaq qocalar oynayırlar.

40- Shahsevani [an Azerbaijani tribe's  name]: Like "Tarakama" and "Khanchobani" tribes, Shahsevan people have special music and dances too, which has become usual in the other areas of Azerbaijan. Shahsenani is one of these dances which are famous in Nakhjavan. This dance is performed at marriage with much interest. Its tempo is slow and old people perform it.

21- ته ره کمه(Tərəkəmə)

21-Tərəkəmə: bu çox qədim zamanlarda Azərbaycanda məskən salmış qəbilənin adıdır. Rəqsi Tərəkəmələrin özləri yaradıb. Demək olar ki, "Tərəkəmə" çox qədim rəqsdir. Eyni melodiyaya malik olan "Tərəkəmə" iki variyantda mövcuddur. "Tərəkəmə" indi də respublikanın bütün rayonlarında çox məşhurdur. Rəqs profesional və həvəskar rəqs ansambllarının repertuarında mövcuddur.

21- Tarakama [an Azerbaijani tribe name]: "Tarakama" is a tribe who were living in Azerbaijan since long time ago. They created it themselves. We can say that "Tarakama" is a very primitive dance. It has two kind performance but they have similar music. This dance is common in the most areas in Azerbaijan now and also it exists at programs of professional and amateur dance groups.

22- جامیش باغا گیردی(Camış bağa girdi)

22-Camış bağa girdi: Bu rəqsin adı, görünür, təsadüfi addır. Lakin ola bilər ki, rəqsin ağır, koppuş bir rəqqas tərəfindən ifa edildiyi vaxt onun dostları zarafatla "Camış bağa girdi" deyiblər. Rəqsin adı belə də qalıb. Hər halda Gəncədə bu qədim rəqs oynanılanda onun komik xarakteri həmin farziyyəyə dəlalət edirdi. Naxcivanda və Şahbuzda isə rəqsi məzəli xarakteri bir o qədər də gözə çarpmır. Burada ony əsasən ahil adamlar oynayırlar. Rəqsin hərəkətləri geniş, həm də sıçrayışlı tərzdədir. Rəqs Azərbaycanın bir çox rayonlarında geniş yayılmışdır.

22- Jamish bagha girdi [buffalo entered to garden]: From its name it is inferred that this christening is casual. It is probable that the first man, who has performed this dance, was a fat man and his joker friends have given this name to his dance. So this name has become staying. In any case, when this dance was performing in Ganje, its comic character was a proof for this theory. In Nakhjavan and Shahbouz its performance is not so very comic. In this area the old people usually perform this dance. Its movements are vast and in jumping form. This is custom in the most areas in Azerbaijan.     

23-جنگی(Cəngi)

23- Cəngi: bəzən "Cəngi" cəngavərlik yerişini, meydana oxumanı, döyushə çağırışı ifadə edir. "Cəngi"nin yaranma tarixi çox qədimdir. "Cəngi" xarakteri cəhətdən eyni olan "Qaytağı", "Halay" kimi musiqi əsərləri qrupundandır.

23- Jangi [of war]: Some times this dance indicates walking special manner of warlike, declamation and calling to war. Creation of Jangi returns to past tens. Jangi for purposes of character is like Gaytaghi and Halay music works.

24- جئیرانی(Ceiranı)

24- Ceyrani: İncə, qəşəng, lirik rəqsdir. Ona görə də rəqsə heyvanat aləminin ən gözəl incələrindən biri olan ceyranın adının vermişlər. "Ceyranı" ən qədim Azərbaycan rəqslərindən biridir. Şuşada meydana çıxmışdır. Rəqs orta tempdə gedir, əsasən qadınlar tərəfindən ifa olunur. Lakin bəzi rayonlarda, məsələn, Şəkidə onu kişilər də oynayır. Bu rəqs indi də məşhurdur.

24- Jeyrani [of deer]: It is an elegant, beautiful and lyric dance. For this reason they have chosen the name of the most beautiful and the most elegant animal, namely Deer for this dance. It is one of the oldest dances in Azerbaijan. It is created in Shusha. It has a moderate speed and in origin is performed by women but, in some areas like Shaki, it is performed by men too. This dance is famous now.

25-جهری بییم(Cəhribəyim)

25- Cəhribəyim: yalnız qızlar və qadınlar tərəfindən ifa edilən kutləvi rəqsdir. Rəqs iki cərgəli şəkildə, iki qrupla ifa edilir. Oynayan qruplar tərəfindən növbə ilə ifa olunan hər kupletdən sonra hamı xorla ucadan "Cəhribayim" deyir. Rəqsdə gəlin, bəy, elçi, sağdış, soldış və başqaları iştirak edirlər.

25- Jahribayim [a girl name]: It is a collective dance which is performed only by girls and women. It is performed in two ranks by two crowds. After each couplet and in turn, crowds at the moment of dance and in manner of chorus, repeat "Jehribayim" with a loud voice. Bride, bridegroom, suitors, groomsmen and the other people enter in this dance.

26- چاتتادی(Çattadı)

26- Çattadı: Şəki-Zaqatala zonasında yaranmış çox qədim rəqslərdən biridir. Aram, asta tempdədir, onu əsasən qadınlar, nadir hallarda kişilər oynayardı.

26- Chattadi [cracked]: It is one of the old dances which is created in Shaki-Zagatala. Its speed is slow and in origin it is performed by women but seldom, it is performed by men.

27-چال پاپاق(Çalpapaq)

27- Çalpapaq: belə papağı daha çox qocalar qoyardılar. Rəqs də onlara həsr olunub. Onu qocalar, yaşlı kişilər və qadınlar oynayırlar. Rəqs ağır templi gedir. Hərəkətlər ritmikdir, bir qədər mübaliğəli tərzdədir.

27- Chalpapag [name of special hat]: This hat is used only by old men. So this dance is limited to them. It is performed by old women and old men. Its speed is very slow and movements are rhythmic and a little exaggerated.

. 

28- چیت تومان(Çit tuman)

28- Çit tuman: qrup halında ifa olunan mahnı və rəqsdir. Onu qadınlardan, çox vaxt cavan qadınlardan ibarət olan bir qrup oynajır. Rəqsin qəti müəyyənləşdirilmiş quruluş və ya şəkili olmayıb, hərə öz bacarığına görə oynamağa çalışıb, lakin hərəkətlərin xarakteri hamıda təqribən eyni olub. Rəqs keçən əsrin ikinci yarısında Naxcıvanda yaranıb və yaxın vaxtlara qədər burada ifa edilib. İndi bu rəqs barəsində yalnız arabir eşitmək olur.

28- Chit touman [chintz trousers]: It is a dance and song which is performed in collective manner. This dance is mostly performed by women and most times by young women. This dance doesn't have a special frame of movement. Everyone dances in the proportion of her talent. But movement's character of the all of dancers is similar. This dance is created at second half of past century in Nakhjavan and it has performed in this area until last parts.

29- خالاباجی(Xalabacı)

29- Xalabacı: (qadın adıdır). Bu rəqsin daha iki adı var-"Ceyran bala","Qaçay bala". Eyni rəqs olsalar da, bu üç ad altında çox geniş yayılmışdır. Rəqs melodiyasının müəllifi-qarabağlı qarmonçalan Sona xanımdır. Rəqs bir qədər komik tərzdədir. Onu daha çox yaşlı kişilər və qadınlar oynayırlar. Bu rəqs geniş yayılmışdır və xeyli inkişaf tapmışdır.

29- Khalabaji [ woman name]: This dance has two other names too: "Jeyranbala" and "Gachaybala". These three names are in connection with one dance, bat it has become usual with this name. Melody's compiler of this dance is Mrs. Sona who was from Karabakh. Fulfillment's manner of this dance is a little comic. Mostly, old men and old women perform this dance. This dance is very usual now and it has become very completion.

30- خان­ چوبانی(Xançobanı)

30- Xançobanı: 17-18 əsrlərdə Şirvan ərazisində cənubdan gəlmiş bir qəbilə meydana çıxır. Özlərini Xançobanı qəbiləsi adlandırırlar. Onların şərəfinə adlandırılmış bu rəqs də qəbiləyə xas olan ruhdadır. Təqribən keçən əsrin axırlarında yaranmış "Xançobanı" sürətli tempdə, qızğın tərzdə, son dərəcə cəld, ahəngləşdirilmiş hərəkətlər düzümündə gedir. Onu yalnız kişilər oynayırlar.

30- Khan chobani [an Azerbaijani tribe's  name]: In 17-18 ages, a tribe who had come from south, dwelt in the lands of Shirvan. They named "Khanchobani" themselves. This dance that had become christening in honor of them, have a special atmosphere of tribe. This dance is almost created at the end of the past age. It is performed with fast dancing tempo, in exciting state, very fast and with harmonious arrangements of movements. This dance is performed only by men.

11-اوچ نومره. دورد نومره. بش نومره. آلتی نومره.(3 nümrə. 4 nümrə. 5 nümrə. 6 nümrə.)

11-3 nümrə. 4 nümrə. 5 nümrə. 6 nümrə.: bunların hamısı 20-inci illərin ikinci yarısında Bakıda meydana çıxan rəqs melodiyalarıdır. Bu rəqslər, xususən "5 nümrə" və "6 nümrə" indi də məşhurdur. "3 nümrə" və "5 nümrə" kimi aram templi, həzin rəqsləri yalnız qadınlar oynayırlar. "4 nümrə" və "6 nümrə" isə nisbətən cəld templi, həm kişilərin, həm də qadınların oynadıqları səlis rəqslərdir.

11- Ouch noumra. dourd noumra. besh noumra. alti noumra. [no.3. no.4. no.5. no.6.]: All of them are melody of dances which are appeared in the second half of 1920 decade in Baku. This dances, specially no.5 and no.6 are still famous. No.3 and no.5 dances which have slow dancing tempo and doleful melody are performed by women. No.4 and no.6 dances have a little fast tempo and those are fluent dances which are performed by women and men.

12- اوزون دره (Uzundərə)

12-Uzundərə: olduqca cazibəli, zərif və lirik ifadəli rəqsdir. Onu təkcə Azərbaycanda deyil, həm də gürcustanda və Ermənistanda da ən sevimli rəqslərdən biri hesab edirlər. Qarabağda, Ağdamla Göytəpə kəndi arasında bir dərə var, adına "uzundərə" deyirlər. Bu rəqs məhz həmin dərəyə həsr olunub. 

12- Ouzoundara [long valley]: It is an extremely attractive, elegant and lyric dance. This dance with the exception of Azerbaijan is popular and lovely in Georgia and Armenia too. There is a valley between Agdam and Goytapa village in Garabagh area by the name of "Ouzoun dara". This dance is merely confined to this valley.

13- اون دورد نومره (On dörd nümrə)

13-On dörd nümrə: Rəqsin sıra nümrəsidir. Onu kişilər və qadınlar oynayırlar. Rəqs mulayim, aram tempdə, həzin tərzdə gedir.

13- On dord noumra [no. 14]: Reason of this christening is its range number. This dance is performed by men and women. Dance is performed mild, slowly and in month state.

14-ایکی آروادلی(İki arvadlı)

14- İki arvadlı: Bu məzəli rəqs Şəki rayonunda qaradağlı kəndində yaradılmışdır. Kişilərin ifa etdikləri bu rəqs məzəli xarakter daşımış və satirik planda oynanılarmış.

14- Iki arvadli [man who have two women]: This comic dance is created in Karadagli village in Shaki area. It is performed by men.

15- بریلیانت(Birilyant)

15-Birilyant: bu rəqsin iki variyantı var. Biri 1920-22 inci illərdə Bakıda yaranıb. Tempi cəlddir, melodiyası son dərəcə oynaqdır. Kişilər tərəfindən ifa olunur. Digər variyant yalnız qadın ifasi üçündür. Melodiyası incədir, ahənqdar səslənir. tempi aramdır.

15- Birilyant [Brilliant]: This dance has two different kinds. One of them is created in Baku in the years 1920-1922. Its music tempo is fast and its melody is extremely sensational. This one is performed by men. The second one is only for women. Its music is performed elegant and melodious. Its velocity is slow.

16-بنووشه(Bənüvşə)

16-Bənövşə: olduqca zərif rəqsdir. Rəqs əsasən qadınlar tərəfindən həm aram, həm də cəld tempdə ifa olunur. 1910 inci ildə yaranmışdır.

16- Banovshe [violet flower]: It is a very elegant dance. In origin this dance is performed by women in two different forms: slow and fast. It is created in 1910.

.

17- پهلوانی(Pəhləvanı)

17-Pəhləvanı: Gənc pəhləvanlara həsr olunmuş qədim rəsdir. O, Şəki rayonunun dağlarında meydana çıxmış və Abillah Cəfərov tərəfindən işlənilmişdir. Olduqca cəld hərəkətli, son dərəcə dinamik rəqsdir. Pəhlivanlar burada öz gücünü göstərməkdən daha çox, məharətini, gəncliyə xas olan qoçaqlığını numayiş etdirməyə çalışırlar. Respublikanın bir çox rayonlarında ifa olunur.

17- Pahlavani [heroic]: It is an old dance which is special for young heroics. This dance is produced in the mountains of Shaki area. Its composer was Abillah Jafarof. It is a dance with very fast movements and extremely dynamic. In this dance the skill and agility of youth is shown more than the power of heroic. It is performed in most areas in Azerbaijan.

18- تامارا(Tamara)

18-Tamara: təqribən 1916-1917-nci illərdə Bakıda yaranıb. Rəqsə bu ad toylarda Azərbaycan rəqslərini ifa edən məşhur Calyanlı rəqqasə Tamaranın şərəfinə verilmişdir. Olduqca cazibədar, lirik rəqsdir, əsasən qadınlar tərəfindən, çox hallarda həm də kişilər tərəfindən aram tempdə ifa olunur. Rəqs muğam oxunması ilə başlanır.

18- Tamara [a name]: It is almost created in the years 1916-1917 in Baku. This christening is in honor of a famous ingenious from Salyan by the name of Mrs.Tamara who was executes of Azerbaijani dances at the marriages. This dance is very attractive and lyric. In origin it is performed by women but at the most times it is performed by women and men with slow dancing tempo. This dance is started by Mugam song.        

19- توی رقصی(Toy rəqsi)

19-Toy rəqsi: Naxcivanda oynanılan qədim, ənənəvi rəqsdir. Bəy və gəlinin cavan qohumları bu rəqsi gəlini aparan faytonun qabağında oynayardılar. Rəqs "yallı" tiplidir, yan-yana addımlı cəld rəqsdir. Oynayanlardan çoxunun əlində yanar məşəl olardı.

19- Toy ragsi [wedding dance]: It is an old and traditional dance in Nakhjavan. Young relatives of bride and bridegroom perform this dance equivalent amount of bride's carriage. This dance is like Yalli dance. They take steps quickly to one direction and most of them carry a burning torch.

20-توراجی(Turacı)

20-Turacı: gözəl dağ quşuna həsr edilmiş qədim, təqribən 19 uncu əsrin əvvəllərində aid olan rəqsdir. Azərbaycanın hər yerində geniş yayılmışdır. Həzin, qəlboxşayan musiqisi var. Rəqs bir növ turacın uçuşunu xatırladır. Rəqqasənin hər bir hərəkəti quşun uşuçunu, havada süzməsini xatırladır.

20- Touraji [francolin]: It is an old dance which is almost created at the beginning of nineteenth century. It is allocated to francolin which is a beautiful bird of prey in hilly. It has a doleful and agreeable music. This dance shows flight special manner of francolin. All of dancer's movements is remindful of francolin's flight and its strut in the sky.