كاراكترهای منطق الطیر هركدوم نماد چی هستن؟

در بخش آغازین داستان، عطار دوازده مرغ را برگزیده و برای هریك از آن ها به طور مساوی پنج بیت ویژه سروده. اگر سیمرغ را كنار بگذاریم، این دوازده مرغ، كاراكترهای منطق الطیر هستند.

هدهد:

با لقب معروف "هادی شده" در منطق الطیر مورد خطاب قرار می گیرد. در منطق الطیر به رابطه ی ویژه ی او با سلیمان بسیار اشاره می شود. این كه او نامه رسان سلیمان بوده و مورد اعتماد او. نقش هدهد در قرآن او را از دیگر مرغان برجسته تر می كند.

موسیجه:

پرنده ایست كوچكتر از كبوتر كه در منازل آشیانه می سازد و صدایی دارد شبیه عبارت "موسی موتقی؟". جادوی مجاورت در موسی و موسیجه تداعی های زیادی به وجود می آورد كه در صدر آن ها رفتن موسی است به كوه طور.

طوطی:

در منطق الطیر همنشین خضر است. درواقع سبزی پرهای طوطی، او را با خضر مرتبط می كند و جست وجوی جاودانه گی را كه صوفی از طریق فناءفی الله خواستار آن است، به یاد می آورد.

كبك:

از آن جا كه این پرنده غالبن در دامنه ی كوه ها زنده گی می كند،ارتباطی دارد با كوه و كمر و تیغ كوه. از طرف دیگر، دلبسته گی این پرنده به خوردن هم معروف است كه می شود نماد تعلق به دنیا و خاك.

تنگ باز یا تندباز:

آنچه عطار از ویژه گی های او نقل می كند، این است كه به عنوان پیك نامه از او استفاده می شده و اگر تصریح عطار را بپذیریم در غارها آشیانه می كرده است. جنبه ی رمزی این پرنده، ناظر به كسانیست كه می خواهند از راه اندیشه، منطق و تاملات خردورزانه به عمق تجربه ی دینی و عرفانی برسند.

دراج:

عطار تنها در مقدمه ی داستان از او یاد كرده است. آن هم به عنوان كسی كه به "معراج الست" بر شده و "تاج الست" را بر فرق "بلی" دیده است كه باید داستان را بخوانید تا بفهمید یعنی چه.

بلبل:

از میان پرنده گان بلبل مظهر آن دسته از رهروانی ست كه حق تعالی را در مظاهر جمالی او می بینند و اهل هنر و زیبایی اند. برای اینان عبور از این مظاهر و رسیدن به ذات حق، امری ست ناممكن.

طاووس:

در منطق الطیر هم به رابطه ی او با مار و بهشت در افسانه ی رانده شدن آدم از بهشت اشاره می شود. این رابطه یادآور آن دسته از خداپرستان است كه بهشت منتهای آرزوی آنان است و عملن هم بهشت، حجاب آن ها از رویت حق تعالی می شود.

تذرو:

مرغی ست بسیار زیبا و رنگین. عطار یك بار به رابطه ی او با چاه و یك بار هم به رابطه ی او با سرو اشاره می كند امّا گویا این روابط فقط به دلیل محدودیت قافیه به وجود آمده است.

قمری:

نوعی كبوتر وحشی ست با صدایی خوش. قمری در گفت و گوی مرغان هرگز ظاهر نمی شود و گوشه گیر است.

فاخته:

پرنده ایست كه به صدای خوش مشهور است و با مردم كم تر انس می گیرد.

باز:

ارتباط باز با ساعد سلطان و تعلق او به قلمرو سلطنت، مهم ترین ویژه گی او در منطق الطیر است. آنچه در مورد باز جنبه ی رمزی می تواند داشته باشد، این است كه طبیعتی وحشی دارد.(رمزی از انسان قبل از ورود به عالم سلوك) امّا وقتی او را تربیت كردند، خواست او تبدیل به خواست خداوند و صاحب او می شود.

منبع: همشهری جوان_شماره ی 112_صفحه ی 45