جشن اسفندگان یا سپندارمذگان ۲۹ بهمن‌ماه برگزار می‌شده و یكی از جشن‌های ایران باستان برای پاسداشت زمین و بانوان بوده است. در این روز، بانوان لباس و كفش نو می‌پوشیدند و از كارهای روزمره‌ی خود در خانه معاف می‌شدند و مردان و پسران وظایف آنها برعهده می‌گرفتند.
یكی از استادهای دانشگاه شهید بهشتی درباره‌ی اسفندگان توضیح داد: سپندارمذ نام فرشته‌ای در آیین زرتشت است كه فرشته‌ی زمین است و ماه اسفند نیز به نام سپندارمذ نام‌گذاری شده است.
ابوالقاسم اسماعیل‌پور، بیان كرد: سپندارمذ، در اصل اوستایی آن «سپنتا آرمئیتی» به‌معنی فروتنی مقدس است و در اساطیر نیز می‌توان گفت كه ایزدبانوی زمین، كشاورزی و رشد و نباتات است و همین طور دختر هورمزد به‌شمار می‌آید.
وی ادامه داد: این فرشته در ایران باستان پرستیده می‌شد و طبعا فرشته‌ی عشق است؛ اما آن‌را با ولنتاین (Valentine) نمی‌توان ارتباط داد. ولنتاین صرفا به عشق مربوط است، اما سپندارمذ با الهه‌ی مادر و ایزدبانوی زمین گره می‌خورد. اسپندارمذ بیشتر جنبه‌ی زایش و عشق مادر دارد و جشن آن نیز به نام اسفندگان در ماه اسفند برگزار می‌شد. اسپند نیز كه دود می‌شود، به نام همین فرشته یعنی سپندارمذ است.
او اظهار داشت: به‌نوعی روز اسپندارمذ را به نام روز عشق می‌توان جشن گرفت؛ ولی این عشق، عشق و محبت وفاداری است.
اسماعیل‌پور گفت: روز ولنتاین یك روز جهانی است و تنها به كشور ما مربوط نیست، بلكه یك فرهنگ جهانی است كه بین جوانان تمام كشورها رسوخ پیدا كرده است. اگر بخواهیم جشن و فرهنگ روز ولنتاین به كشور ما وارد نشود، باید تمام دریچه‌ها را ببندیم، اما آیا در قرن بیست‌ویكم درها را می‌توان بست؟
وی بیان كرد: متاسفانه این فرهنگ جهانی در فرهنگ ایران نیز برای خود جا باز كرده است و چون ما جلوی اینترنت، تلویزیون، ماهواره و دیگر وسایل ارتباطی را نمی‌توانیم بگیریم، فرهنگی نیز همراه آن‌ها به ما تحمیل می‌شود.
به گفته‌ی او، در این شرایط، فرهنگ‌ها و سنت‌های باستانی باید گوش به زنگ باشند كه مردم به آیین‌های خود وفادار بمانند. این مشكل اكنون گریبان‌گیر چین، مالزی و ژاپن نیز است، زیرا در این كشورها نیز سنت‌ها و فرهنگ‌های باستانی فراموش شده‌اند. لذا این مشكل تنها برای ایران نیست، بلكه یك مشكل جهانی است.
استاد دانشگاه شهید بهشتی اظهار كرد: برای جا افتادن این جشن در ایران، باید فرهنگ ایران باستان را به جوانان معرفی كرد و اسطوره‌ها و آیین‌ها را شناخت تا جایگاه خود را بتوانند بازیابند. جشن اسفندگان اكنون فقط توسط زرتشتیان در ایران جشن گرفته می‌شود و به‌دلیل آن‌كه شناخته‌شده نیست، در میان دیگر مردم ایران جشن گرفته نمی‌شود.
او ادامه داد: معمولا تقویم‌هایی كه درباره‌ی ایران باستان هستند، این جشن را در شمار روزهای خود دارند؛ اما در تقویم‌های معمولی كه مردم از آن‌ها استفاده می‌كنند، این روزها قید نشده‌اند. البته جشن ایرانی اسفندگان را به‌جای روز ولنتاین نمی‌توان جشن گرفت، چون از لحاظ محتوایی با یكدیگر متفاوت‌اند. روز ولنتاین روز عشق است؛ ولی روز سپندارمذ روز عشق مادری است و ما روزی را كه محتوای آن كاملا با محتوای روز ولنتاین مطابقت كند، نداریم.
وی افزود: الهه‌ی عشق در ایران باستان «آناهیتا»، در روم «ونوس» و در یونان «آفرودیت» است و در كشورهای یونان و روم نیز مانند ایران، الهه‌ی عشق وجود داشته است. ازسوی دیگر، والنتاین نام یك قدیس مسیحی است و این جشن نیز از فرهنگ مسیحیت آمده كه یك جشن غیر دینی نیست، بلكه گوشه‌ای از آیین مسیحیت است و چون تعداد زیادی از مردم دنیا مسیحی هستند، ‌این آیین در سطح جهان پخش شده و اكنون نیز هرچه بیشتر با آن مقابله شود، جوانان بیشتر به آن رو می‌آورند.
در قرن سوم میلادی كه مطابق با اوایل امپراطوری ساسانی در ایران می‌شود، در روم باستان فرمانروایی به نام كلودیوس دوم بود. او عقیده داشت كه سربازی خوب می‌جنگد كه مجرد باشد. از این رو، ازدواج را برای سربازان امپراطوری روم ممنوع كرد.
كلودیوس به اندازه‌ای بی‌رحم و فرمانش قاطع بود كه هیچ‌كسی جرأت نكرد، به ازدواج سربازان كمك كند؛ اما كشیشی به نام ولنتینوس (ولنتاین) مخفیانه عقد سربازان رومی را با دختران محبوب‌شان جاری می‌كرد. كلودیوس دوم از این جریان با خبر شد و دستور داد كه ولنتاین را به زندان بیندازند. سرانجام این كشیش به جرم جاری كردن عقد سربازان اعدام شد. بنابراین او را به‌عنوان فدایی راه عشق می‌دانند و از آن زمان، سمبلی برای عشق شده است.