یك باستان‌شناس خاطرنشان كرد: در زمان پادشاهی شاپور دوم(379-310 م) شهر جدیدی بر ساحل راست رودخانه کرخه که امروزه آن را ایوان کرخه می نامیم پایه‌ریزی شد. در ساخت این شهر از یک سبک معماری (رومی) الهام گرفته شد. این شهر به شکل یک مستطیل بوده که دارای چهار کیلومتر طول و یک کیلومترعرض می‌باشد. شهر را با روی مستحکمی از خشت دربرگرفته بود.

مهدی امیدفر به خبرنگار (ایسنا) گفت: این شهر باستانی در دوران جنگ تحمیلی به واسطه موقعیت جغرافیایی آسیب‌های جدی و فروانی از سوی نیروهای عراقی دیده است. از جمله آسیب‌های وارده در زمان جنگ هست ساله بر این محوطه تاریخی استفاده از حصارهای آن به عنوان سنگر و تخریب سازه‌های منصوب به کاخ در بخش جنوبی این شهر مهم به وسیله گلوله‌های خمپاره است که خسارت‌های جبران‌ناپذیری را بر این شهر وارد نموده است.

وی افزود: ساخت باسکول 60 تنی در بخش شمالی درون محوطه ایوان کرخه که بخشی از آن را تحت مالکیت شخصی قرار داده چهره این شهر ساسانی را مخدوش و آسیب جبران‌ناپذیر دیگری را بر پیکره ی شهر وارد نموده و متاسفانه تا کنون پی‌گیریهای جدی برای جابجایی این باسكول انجام نگرفته است. عبور جاده آسفالت دیواره شرقی ایوان کرخه را بریده و پس از پیمودن مسافتی از درون محوطه جبهه شمالی را قطع و به سوی سه راهی فرودگاه ادامه پیدا می‌کند، حفاران غیرمجاز با هدف یافتن اشیای باستانی و آسوده خاطر از عدم پوشش مستمر و حفاظت دقیق به حفر چاله‌های عمیق در سطح محوطه باستانی اقدام نموده‌اند و به عنوان نمونه تاکنون دو تا از این چاله‌ها منجر به کشف و تخریب کوره سفال‌پذی شد و هم اکنون به حال خود رها شده‌اند.

به گفته عضو هیات مدیره انجمن دوستداران میراث فرهنگی شوش، از دیگر مشکلات مهم و بزرگی که ایوان کرخه سال‌ها است گریبان‌گیر آن شده فعالیت کشاورزی در منطقه است که با حفر چاه عمیق، ساخت کانال آبرسانی و تسطح و شخم زنی زمین آسیب‌های جدی به محوطه باستانی وارد آمده است.

امیدفر گفت: دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول که خود متولی تعلیم و تربیت دانشجوبان رشته باستان‌شناسی است دانشگاه درون این شهر باستانی را برای انجام عملیات کشاورزی در اختیار گرفته است. نکته‌ای که بسیار قابل تامل و تاسف فراوان می‌باشد این است که به گفته دانشگاه آزاد اسلامی دزفول حدود 100 هکتار از زمین‌های بخش شمالی درون محوطه ایوان کرخه که جزو حریم درجه یک به شمار می‌آید در سال 1374 از اداره منابع طبیعی خریداری و برای آموزش دانشجویان به مزرعه آموزش کشاورزی تبدیل شده به آن دانشگاه واگذار گردیده است!

این باستان‌شناس یادآوری كرد: در ماده 26 قانون مدنی و قانون حفظ آثار ملی یاد شده که آثار ملی قابل تملک خصوصی نیست و طبق ماده 558 قانون مجازات اسلامی محوطه‌های تاریخی ثبت شده که در حفاظت سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می‌باشند هرگونه تعرض به آنها خلاف قانون می‌باشد. با این حال در سال 83 در این خصوص توسط سازمان میراث فرهنگی خوزستان پیگیری‌های صورت گرفت که تاکنون بی‌نتیجه مانده و هنوز محوطه بزرگ 390 هکتاری ایوان کرخه به حال خود رها شده است.

وی تاكید كرد: محوطه باستانی ایوان کرخه هنوز تخریب می‌شود. هر چند در این بین سازمان میراث فرهنگی تلاش‌هایی برای آزادسازی و پی‌گیری برای مجازات حفاران و تعرض کشاورزان به محوطه را انجام داده و محوطه یاد شده در حال طی کردن مراحل مقدماتی تعیین حریم می‌باشد؛ ولی رسیدگی هر چه سریع‌تر به وضعیت ایوان کرخه و اقدام برای جلوگیری از روند تخریب و تعرض‌ها امری بدیهی و واجب است.

امیدفر خاطرنشان كرد: رومن گیرشمن در سال 1950میلادی به مدت یک ماه آنجا را مورد بررسی قرار داد و تاکنون فعالیت‌های دقیق و گسترده باستان‌شناسی در این محوطه صورت نگرفته است. با ادامه چنین روندی ممکن است از شهر ایوان کرخه مانند جندی شاپور و دیگر شهرهای ساسانی دشت خوزستان در چند سال آینده جز نامی باقی نماند.

www.susango.blogfa.com