یکی از خصوصیاتی که الیگودرز دارد این است که همه یکدیگر را میشناسند و با هم صمیمی اند الیگودرز شهر کوچکی است که مناطقی مانند ده تیرانی  ده محمدرضا  آدوند  شهرک شهید چمران دارد بازار این شهر هم میدان امام خمینی است    من که خیلی دلم برای این شهر تنگ شده

الف- ویژگی‌های طبیعی

• موقعیت و وسعت شهرستان الیگودرز :

 شهرستان الیگودرز در ناحیه‌ای كوهستانی در مشرق استان لرستان قرارگرفته است. الیگودرز از طرف شمال به شهرهای خمین و اراك و از طرف جنوب به شهرهای ایذه و مسجد سلیمان و دزفول و از طرف مشرق به شهرهای داران و گلپایگان و خوانسار و از طرف شمال‌غربی و مغرب به شهرهای ازنا، دورود و بروجرد و خرم‌آباد محدود می‌شود.

این شهر در ارتفاع 2000 متری از سطح دریا قرار گرفته است و به همین علت و از جهت نزدیك بودن به سلسله جبال مرتفع اشترانكوه دارای هوایی نسبتاً سرد و خشك می‌باشد، و این مسئله موجب وزیدن بادهای همیشگی و ریزش مداوم برف در طول زمستان می‌گردد به طوری‌كه درجه حرارت در خیلی از سال‌ها به 30- درجه زیرصفر می‌رسد و تمام‌ راه‌های ارتباطی برای مدتی قطع می‌گردد و در نیمه اول بهار گاهی دمای هوا به طور ناگهانی كاهش می‌یابد، به گونه‌ای كه اهالی منطقه در حدود 6 الی 7 ماه از سال را از وسایل گرمازا استفاده می‌نمایند.

• سرگذشت تاریخی و وجه‌تسمیه الیگودرز :‌

به موجب كتاب‌های تاریخی و آثاری كه موجود است تا قبل از شكل‌گیری شهر الیگودرز به صورت كنونی، در گذشته هم شهری به همین نام دراین منطقه وجود داشته است كه به دلایل مختلف از بین رفته­است. به همین علت شكل كنونی شهر نمی‌تواند بیانگرقدمت آن باشد، در كتاب «ایران و بابر» نوشته ویلیام ارسكین (ترجمه : ذبیح‌الله منصوری) آمده است كه در زمان شاه اسماعیل صفوی الیگودرز شهری به اندازه دو محله اصفهان بوده است كه در آن بازاری برای خرید و فروش مردم شهر و روستائیان اطراف وجود داشته است، مردم این شهر دارای مذهب شیعه قدیم (علوی) بوده و خانقاه آن‌جا مركز تعلیم‌ معنوی و دینی برای روحانیون و دراویش محسوب می‌شده است.

از دیرباز مردم الیگودرز براین عقیده هستند كه كلمه الیگودرز، یك تركیب اضافی (آل‌گودرز) بوده و اعتقاد دارند كه نسب مردم این شهر به گودرز یكی از قهرمانان باستانی شاهنامه كه بارها از او در شاهنامه نام برده شده است می‌رسد. در ضمن كتیبه‌ای به سال 50‌ م . در كوه بیستون كرمانشاه از گودرز دوم برجای مانده است كه به همین دلیل آنان را در عقیده خود راسخ‌تر گردانده و خود را وابسته به گودرز پادشاه پارتی دانسته می‌گویند نام نخستین این شهر (آل‌گودرز) بوده كه به مرور زمان به الیگودرز تغییر یافته است. از طرف دیگر قسمت اعظم ساكنین منطقه بربرود و بخش ززوماهرو و منطقه بختیاری و اطراف از نژاد اصیل و خالص آریایی بوده و اغلب واژه‌ها و كلمات مصطلح آن‌ها هنگام ریشه‌یابی لغوی مشخص شده كه از قدمت خاصی برخوردار است و هم آنان الیگودرز را آلیوز تلفظ می‌كنند، اما بازهم درمورد وجه تسمیه این شهر اختلاف‌نظر وجود دارد.

• آب‌ و هوای شهرستان الیگودرز :

آب‌ و هوای مناطق مركزی و شمالی این شهرستان معتدل و قسمت كوهستانی جنوب و جنوب باختری آن سرد می‌باشد. درجه گرما در تابستان‌ها به 37 درجه بالای صفر و كمترین درجه گرما در زمستان‌ها به 8 درجه زیر صفر می‌رسد و میزان بارندگی سالانه به طور متوسط 270 میلی‌متر است.

• رودها و منابع آب شهرستان الیگودرز :

رودخانه‌ الیگودرز ( جوب الیگودرز) كه رودخانه كوچك و كم آبی‌است، از كوه‌های اطراف شهر الیگودرز سرچشمه می‌گیرد. در فصل تابستان زمین‌های مزروعی را مشروب می‌نماید و در فصل زمستان با جهت كلی شرق به غرب به رودخانه ماربره می‌پیوندد، رودخانه ماربره از جنوب شهر ازنا و از میان شهر دورود می‌گذرد و با دریافت چند شعبه دیگر نام آن به رودخانه سزار تغییر می‌یابد كه به موازات خط راه‌آهن به مسیر خود ادامه داده و به دریاچه (سد دز) می‌ریزد.

رودخانه كاكستان : كه از چندین شعبه تشكیل گردیده است از كوه‌های جنوبی این شهرستان سرچشمه گرفته و در ادامه مسیر چندین شاخه دیگر به آن می‌پیوندد و نام آن به آب رودبار، آب الكن و آب زالكی (ذلقی) تغییر یافته و به سد دز (دریاچه دز) می‌ریزد.

• چشمه‌ها و سراب‌های استان :

سراب غارتَمَنْدَر و گردكانك، ماهی چال، خرسیان، گایكان، سردره، رود‌ آب، در اطراف شهر الیگودرز؛ چشمه‌های گوگردی گراب، گرخوشاب واقع در كوهدشت و چشمه گوگردی اِِِِیْلَرْد واقع در نزدیكی امام‌زاده محمد حسن در اطراف الیگودرز و چشمه گوگردی واقع در نزدیكی ایستگاه راه‌آهن كشور كه برای معالجه امراض جلدی سودمند است. در پاره‌ای از نقاط استان بالا آمدن گنبد‌های نمكی باعث بوجود آمدن چشمه‌های شور و گاهی تلخ گردید‌ه است كه نمونه آن رُباط نمكی خرم‌آباد و نمك سید حسن و چشمه كِفْت نمك (بَزنَوید الیگودرز) است. در ضمن به علت كوهستانی بودن این استان در مسیر اكثر رودها، تند‌آب‌ها و آبشارهای متعددی ایجاد گردیده كه از مهمترین آن‌ها آبشار آب سفید در الیگودرز است.

• جنگل‌ها و پوشش گیاهی الیگودرز :

به طور كلی در كوه‌های زاگرس جنگل‌های تُنُك، نیمه خشك و مقطع به حالت وحشی و طبیعی دیده می‌شود. سطح جنگل‌های لرستان حدود 750 هزار هكتار است كه

به این وسعت حدود 1250000 هكتار مرتع نیز باید اضافه نمود.

جنگل‌های طبیعی الیگودرز‌: شامل درختان بلوط، بادام كوهی، زرشك، گردو، انجیر،

انگور و انار در كوه‌های مرتفع، به‌خصوص در كوه‌های جنوب و جنوب غربی می‌شود.

از گیاهانی كه كاربرد دارویی و صنعتی دارند گل گاوزبان، خاكشیر، آویشن، بارهنگ، شیرین بیان، بومادران، گل ختمی، كاسنی، زرین گیاه، بن سرخ (بن سر) و گون كتیرا است كه در نقاط مختلف این شهرستان می‌روید، همچنین دارای پوشش گیاهی جهت چرای دام می‌باشد.

جنگل‌های مصنوعی : در اطراف شهرهای خرم‌آباد و الیگودرز درخت‌كاری انجام شده است. اقدامات فوق نه تنها در ایجاد فضای سبز و تعدیل هوا حائز اهمیت است، بلكه در جلوگیری از فرسایش خاك و حفظ آب نیز تأثیر خواهد گذاشت.

ب) ویژگی‌های انسانی

• طبق سرشماری سال 1335 جمعیت شهر الیگودرز 128177 نفر بوده است كه از این میزان 9593 نفر در مناطق شهری و 118584 نفر هم در مناطق روستایی ساكن بوده‌اند و طبق سرشماری سال 1355 جمعیت الیگودرز 177254 نفر بوده است كه از این میزان 33014 نفر در مناطق شهری و 144240 نفر در مناطق روستایی ساكن بوده‌اند. ضمناً توزیع جمعیت از لحاظ شهری و روستایی نشان می‌دهد كه شهرستان الیگودرز بالاترین جمعیت روستایی را نسبت به استان داراست. همین‌طور طبق سرشماری سال 1375 شهر الیگودرز دارای 69547 نفر جمعیت بوده است كه 34838 نفر مرد و 34609 نفر زن و مركب از 12847 خانوار بوده است.

• لهجه و زبان شهرستان الیگودرز :

گویش مردم استان لرستان بیشتر لری و لكی است، اما در الیگودرز و روستاهای

اطراف و طوایف چهار لنگ، بختیاری رایج است. علاوه بر این، با مهاجرت تعدادی از مردم آذربایجان، زبان تركی با اختلافات قابل ملاحظه‌ای در تعدادی از روستاهای الیگودرز از جمله شهرك امام (چمن سلطان سابق) وجود دارد.

• معتقدات مردم شهرستان الیگودرز :

مردم الیگودرز از دیرباز به دین مبین اسلام و به‌خصوص به مذهب اثنی‌عشری اعتقاد راسخ داشته و اگر گفته مؤلف كتاب بابرو ایران را به سمع قبول بپذیریم، سابقه پای‌بند بودن مردم الیگودرز به مذهب جعفری به بیشتر از چهارصد سال قبل برمی‌گردد و سابقه‌ای دیرینه‌ دارد.

اكثر قریب به اتفاق مردم خود را در انجام فرایض مذهبی و احیاء‌سنت‌ها و مراسم آن مقیّد و ملزم می‌دانند.

• اماكن متبركه و ابنیه تاریخی شهرستان الیگودرز :

در سرتاسر منطقه تعداد بسیاری اماكن متبركه و زیارتگاه وجود دارد كه مردم متدین و معتقد الیگودرز برای زیارت به آنجا می‌روند. از جمله این مكان‌های­مقدس، امام زاده قاسم در روستایی به همین نام/ شاهزاده زید و شاهزاده قاسم در روستای تازران / مرقد دخت گرامی امام محمدباقر (ع) در روستای مأمون / زیارتگاهی در دهكده پرسش / اكبر در روستای پیر دزگاه / زیارتگاه هی در قریه گایكان / سیّده جمیله خاتون در دهكده تاسل / آقا پیرباد در روستای تنبك / امام‌زاده اكبر علی در خودِ شهر الیگودرز.

• اماكن باستانی و تاریخی :

 تپه‌های باستانی سرِو سیلان در روستاهای خُمه سُفلی و علیای الیگودرز كه مربوط به قرن پنجم و ششم هـ . ق است.

ج) ویژگی‌های اقتصادی

• مهمترین محصول كشاورزی شهرستان الیگودرز :

الف- محصولات غذایی : به ترتیب محصولات غذایی شامل گندم، جو، بنشن، سیب‌زمینی و برنج است. آب و هوای سرد، ریزش برف، سفره‌های آب زیرزمینی مطمئن و رودهای پرآب و خاك آبرفتی، زمینه‌ی كشت‌آبی را در بیشتر نقاط فراهم كرده است، اما در نواحی پایكوهی به خاطر كمبود آب و شیب بیشتر، كشت دیم رایج‌تر است.

ب- محصولات صنعتی: سویا و چغندرقند كشت غالب است و پنبه نیز از محصولات قدیمی بوده كه به عللی سطح زیر كشت آن كم شده است.

ج- محصولات درختی : اطراف شهر الیگودرز تاكستان‌ها و باغات میوه فراوان است كه وسعت تقریبی آن‌ها به 10000 هكتار می‌رسد.

• وضعیت صنایع موجود در شهرستان الیگودرز :

الف- صنایع ماشینی : صنایع فلزی كه شامل تولید وسائل و ابزار زراعت و فرقان‌سازی و  كارخانه‌های ‌سنگ می‌شود. از دیگر صنایع دایر در الیگودرز كارخانه تولید آرد و آهك و آجرپزی است.

ب- صنایع دستی : از قبیل قالی‌بافی، جاجیم‌بافی و گلیم‌بافی است، جنس قالی‌ها غالباً  از كُرك با طرح مینیاتوری و نقش شكارگاه‌ها می‌باشد.

• منابع معدنی شهرستان الیگودرز :

مرمریت : كه در اطراف‌ ازنا، الیگودرز و بروجرد یافت می‌شود و سالانه هزاران تن جهت مصرف در نماسازی و روكاری ساختمان و غیره مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد.

تالك : در اطراف ازنا، بروجرد و الیگودرز پراكنده است.

ازجمله معادن­دیگر كه درالیگودرز موردبهره‌برداری قرارگرفته سرب و روی است

.

• جاده‌های شهرستان الیگودرز :

راه‌های مواصلاتی و ارتباطی الیگودرز : از طریق جاده آسفالته درجه یك به سمت جنوب شرقی به طول 95 كیلومتر به شهرداران مرتبط می‌گردد.

جاده‌ای به طول 233 كیلومتر كه به شهر اصفهان مرتبط می‌گردد.

جاده‌ای به سمت شمال غربی به طول 60 كیلومتر كه به شهر دررود منتهی می‌شود.

جاده ای به طول 79 كیلومتر كه تا دو راهی خرم‌آباد- بروجرد فاصله دارد.

• دیدنی‌های شهرستان الیگودرز :

- بقعه امام‌زاده قاسم در دهكده‌ای نزدیك ایستگاه مأمون كه به فاصله 60 كیلومتری الیگودرز واقع شده است.

معماری ساختمان این بقعه منحصر به فرد است و نمونه نوعی انتقال معماری است. سبك و ساختمان گنبد شبیه به معماری قره كلیسا در آذربایجان غربی است.

هوا و فضای دلپذیر دهكده كه این بقعه در كنار آن مانند نگینی قرار دارد، سفركردن و دیدن طبیعت را لذت‌بار و سودمند كرده است.

- تونل برفی دامنه اشترانكوه كه نزدیك به 25 كیلومتر تا شهر فاصله دارد، تونل از یخ به‌وجود آمده است.

-  آبشار آب سفید در منطقه عشایری زلفی به فاصله تقریبی60 كیلومتر در جنوب الیگودرز.

- دریاچه گهر كه یكی از بدایع طبیعت است و در نوع خود زیبا و كم‌نظیر و بین دورود- الیگودرز در میان اشترانكوه واقع شده است.

منابع و مأخذ :

1- افشار سیستانی، ایرج، پژوهش در نام شهرهای ایران .- تهران : روزنه، 1378، ص 109.

2- حقیقت (رفیع)، عبدالرفیع؛ فرهنگ تاریخی و جغرافیایی شهرستان‌های ایران .- تهران: كومش ، 1376 .

3- دبیران گروه‌های آموزشی جغرافیای استان‌ها .- جغرافیای كامل استان‌ها، 1366، صص 1097- 1098 .

4- رضوی، كمال، گویش و فرهنگ الیگودرز .- تهران : محیا 1373، صص 23 -24.

5- سعیدیان، عبدالحسین؛ شناخت شهرهای ایران ، تهران: علم و زندگی 1379، ص 47 .

6- فرهنگ جغرافیایی، گلپایگان، ج 59 .- تهران : انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، 1369 ، صص 18 - 20.

برگرفته از سایت :http://www.aligudarz.com

پدرم می گن ما الیگودرزیا لر بختیاری هستیم

ولی بختیاری صحبت نمی کنیم