پرش به: ناوبری, جستجو

در متن این مقاله از هیچ منبعی نام برده نشده‌است. شما می‌توانید با افزودن منابع بر طبق شیوه‌نامهٔ ارجاع به منابع، به ویکی‌پدیا کمک کنید.
مطالب بی‌منبع احتمالاً در آینده حذف خواهند‌ شد.

اکبر گنجی روزنامه‌نگار و فعال سیاسی مشهور ایرانی است.

فهرست مندرجات [مخفی شود] ۱ بعد از انقلاب ۱۳۵۷تا دوم خرداد ۱۳۷۶ ۲ بعد از دوم خرداد ۳ ماجرای کنفرانس برلین ۴ بازگشت به تهران و محاکمه ۵ زندان و اعتصاب غذا ۶ پایان دوره محکومیت ۷ خروج از ایران و دیدار با اندیشمندان مشهور جهان ۸ آثار

[ویرایش] بعد از انقلاب ۱۳۵۷تا دوم خرداد ۱۳۷۶

وی در دوران انقلاب ۱۳۵۷ایران از فعالین خیابانی بود که بعدها با تشکیل سپاه پاسداران به آن پیوست و چند سالی رابط فرهنگی سفارت ایران در ترکیه بود و همچنین او با اعضای نهاد اطلاعات نخست وزیری مانند سعید حجاریان که بنیان گذاران اصلی وزارت اطلاعات بودند ارتباط داشت که گاهی باعث شده بعضی وی را از اعضای وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی بدانند. با پایان جنگ و پس از ورود به دانشگاه، از اوایل دههٔ هفتاد گنجی به تدریج از عقاید پیشین خود در زمینه‌های سیاسی،نسبت دین و سیاست، حقوق شهروندان و نظام سیاسی حاکم فاصله گرفت و به حلقهٔ کیان پیوست. حلقه‌ای که پس از جدا شدن خاتمی و شمس الواعظین و اعضای چپ مذهبی گرداننده روزنامه کیهان از آن نهاد به نشریه کیان روی آوردند و عبدالکریم سروش، روشنفکر دینی مشهور ایرانی که در آن زمان از استادان این جریان و همچنین یکی از موثرترین اعضای نهاد انقلاب فرهنگی که هنوز با نام شورای عالی انقلاب فرهنگی وجود دارد بود آنان را به لحاظ فکری تغذیه می‌کرد.

[ویرایش] بعد از دوم خرداد

با پیروزی محمد خاتمی در دوم خردا ۱۳۷۶ و در انتخابات ریاست جمهوری، یاران او که اکبر گنجی نیز در میان آن‌ها بود به نام اصلاح طلبان شهره شدند و فعالیت‌های گستردهٔ سیاسی و اجتماعی را پی گرفتند. زندانی شدن اکبر گنجی به دلیل واکاوی فاشیسم مذهبی در دانشگاه شیراز و انتشار هفته نامه راه نو از رویدادهای چشمگیر این دوران زندگی اوست. همچنین پیگیری پرونده قتلهای زنجیره ای طی داستان-گزارش هایی به نام تاریکخانه اشباح و عالیجناب سرخپوش و عالیجنابان خاکستری که اولین گام او برای جدایی کامل از طیف اصلاح طلبان طرفدار حکومت ولایت فقیه به شمار می رود از مهم‌ترین نوشته های وی در این دوران است.

[ویرایش] ماجرای کنفرانس برلین

وی پس از شرکت در کنفرانس جنجالی ایران پس از انتخابات که بعدها به کنفرنس برلین مشهور شد، پس از بازگشت به ایران در فرودگاه مهرآباد تهران در مورخ سوم اردیبهشت ۱۳۷۹دستگیر شد.

[ویرایش] بازگشت به تهران و محاکمه

دادگاه اولیه گنجی به ریاست قاضی مرتضوی وی را به دلیل چند اتهام سنگین سیاسی به ده سال حبس و پنج سال تبعید محکوم کرد اما دو سال بعد در دادگاه تجدیدنظر حکم گنجی تنها به شش ماه حبس کاهش یافت. قاضی این دادگاه علی بخشی بود که چندی بعد بازخرید گردید. با اعتراض دادستانی تهران، حکم گنجی دوباره نقض شد و این بار به شش سال حبس بدل گردید.

[ویرایش] زندان و اعتصاب غذا

اکبر گنجی در زندان نه تنها از مواضع خود عدول نکرد که در برخی از آنها رادیکال تر نیز شد. وی ابتدا جزوه مانیفست جمهوری‌خواهی را نوشت که در آن به جدایی کامل دین از سیاست پرداخت. از این مانیفست در سال ۱۳۸۴، جلد دومی هم به قلم گنجی در زندان اوین منتشر شد که در آن برای اولین بار در تاریخ جمهوری اسلامی یک فعال سیاسی داخلی شخص سید علی خامنه‌ای را به شدت مورد انتقاد قرار داد.

اکبر گنجی در زمان انتخابات ریاست جمهوری دورهٔ نهم رسما انتخابات را تحریم کرد. وی سرانجام در اعتراض به آنچه بدرفتاری‌های فراوان در زندان اوین می‌خواند، ابتدا برای سیزده روز دست به اعتصاب غذای نامحدود زد که با موافقت با به مرخصی آمدنش، این اعتصاب غذا شکست. گنجی پس از بازگشت به خانه در مصاحبه‌هایی با خبرگزاریهای بین المللی رسما بر سیاست تحریم انتخابات صحه گذارد و به شدت از جدایی کامل دین از سیاست و تأسیس یک جمهوری تمام عیار به جای جمهوری اسلامی دفاع نمود. این گفت و گوها او را به زندان بازگرداند و اکبر گنجی دوباره برای مدت قریب هفتاد روز دست به اعتصاب غذای نامحدود زد. در این مدت بسیاری از ایرانیان سراسر جهان و سران کشورهای غربی به حمایت از او برخاستند. رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا جرج دبلیو بوش، تونی بلر نخست وزیر انگلیس و کوفی عنان دبیر کل سازمان ملل متحد از جمله شخصیت های بین المللی بودند که خواهان آزادی اکبر گنجی شدند.

در پی وخامت اوضاع عمومی و پس از چاپ عکس هایی از اکبر گنجی که وی را در حالتی رنجور نشان می‌داد، دادستان تهران سعید مرتضوی دستور انتقال گنجی را به «بیمارستان میلاد» صادر کرد. سرانجام پس از هفتاد روز، وی را به زندان اوین بازگرداندند.

در زمان اعتصاب غذا، گنجی در نامه‌هایی به آزادگان جهان (۲ نامه) و در جواب نامه‌های آیت الله منتظری و دکتر سروش که خواهان پایان اعتصاب غذای وی شده بودند، وی علاوه بر وارد نمودن انتقاداتی جدی به حاکمیت ایران، خواستار برکناری سید علی خامنه‌ای و شرکت او در یک انتخابات عمومی به منظور سنجش میزان محبوبیتش شد. وی در این نامه‌ها صراحاتا از تغییر نظام سیاسی ایران صحبت کرد.

اكبر گنجی در این نامه به حسین علی منتظری معتقد است طبق دیدگاه روح لله خمینی آقای خامنه ای از رهبری بر كنار شده است و صلاحیت و مشروعیت رهبری را ندارد :

اینك هم به صراحت و روشنى تمام باید گفت: «آقاى خامنه اى باید برود» چرا؟ براى این كه بنا بر نظریه آقاى خمینی، آقاى خامنه اى اینك از رهبری، خود به خود ، عزل شده است. آقاى خمینى مى گوید: «هر فردى از افراد ملت حق دارد مستقیما در برابر سایرین، زمامدار مسلمین را استیضاح كند و او باید جواب قانع كننده دهد و در غیر این صورت اگر برخلاف وظایف اسلامى خود عمل كرده باشد، خود به خود از مقام زمامدارى معزول است.» (آیت الله خمینی، صحیفه نور، جلد ۴، ص ۱۹۰) طى سالهاى گذشته، بارها آقاى خامنه اى از سوى افراد مختلف استیضاح شده است، اما نه تنها به پرسش هاى پرسش كنندگان پاسخ نگفته است، بلكه پرسش كنندگان را به شدت سركوب كرده است. مطابق اندیشه آقاى خمینی، آقاى خامنه اى دیگر زمامدار جمهورى اسلامى ایران نیست و از این سمت عزل شده است.

وی در مصاحبه‌ای در دوران مرخصی به جزوهٔ مانیفست جمهوری خواهی شمارهٔ ۳ اشاره کرد.

[ویرایش] پایان دوره محکومیت

سرانجام اکبر گنجی پس از تحمل ۶ سال زندان و پایان محکومیت خود، در مورخ ۲۸ اسفند ۱۳۸۴ با شرایط جسمانی بسیار ضعیف و روحیه‌ای بسیار مصمم و شادمان از زندان آزاد شد و در برخی از پیام‌های خود، خوانندگان خود را به نقد مانیفست جمهوری خواهی فراخواند و همچنین تکمیل و تجمیع دلایل مدافع نظریهٔ خود را نیز از جمله وظایف فعلی خود پس از دوران نقاهت اعلام کرد.

[ویرایش] خروج از ایران و دیدار با اندیشمندان مشهور جهان

گنجی چند ماه پس از پایان دوران زندان به خارج از ایران مسافرت كرد . گنجی از همان ابتدا ، سفر خود را موقتی نامید و گفت به كشور باز خواهد گشت . گنجی جایزه قلم طلایی انجمن جهانی روزنامه نگران را در كاخ كرملین روسیه دریافت كرد . پس از آن به ایتالیا رفت و درفش نقره ای شهر فلورانس را گرفت . رئیس پیشین دادگاه بین المللی جنایت های جنگی ، او را با نلسون ماندلا و اسلاو هاول مقایسه کردو نمایندگان شهر فلورانس او را از سلسله "راهگشایان ازادی دانستند که فضای استبداد را می شکند."

گنجی در این سفر با بسیاری از اندیشمندان مشهور جهان دیدار و گفتگو كرد .

پس از آن به فرانسه ، آمریكا و كانادا رفت و جوایز متعدد دیگری را دریافت نمود . و در بسیاری از دانشگاه های آمریكا و كانادا و همچنین در پارلمان اروپا سخنرانی كرد .

محسن مخملباف كارگردان مشهور ایرانی بعد از دریافت جایزه پاراجانوف در ارمنستان آن را به اكبر گنجی تقدیم كرد و او را بزرگ مردی نامید كه سالها زندان خانه اش بود . منبع