بعنوان یك فعال آذربایجانی نوشته مذكور را مورد بررسی و آنالیز قرار دادم كه بدلیل حساسیت مساله آنرا در قالب این نوشته تقدیم حضور می دارم و امیدوارم این مطلب در سایتهای اینترنتی خصوصا سایتهای بای بك و باتی آذ قرار گیرد تا با رویكردی دموكراتیك فراهم شدن زمینه های نقد و آسیب شناسی در حركت ملی آذربایجان بوجود آید و در نهایت بتوانیم سره را از ناسره و منفعت را از ضرر و صواب را از ناصواب تشخیص دهیم و در مسیر درست حركت كنیم. البته بسیار علاقمند بودم مباحث اینچنینی را بزبان مادری مطرح كنیم و لیكن بجهت اینكه مقاله دوست ارجمند آقای تبریزلی بزبان فارسی نوشته شده بود بجهت رعایت اصول جوابیه نویسی این نوشته بزبان فارسی تقدیم می گردد.

با توجه به اینكه اكثر نوشته های علمی، ژورنالیستی و ارزشمند و فعالیتهای قابل تقدیر آقای بای بك تبریزلی را در قالب سایت همیشه زنده بای بك همواره مورد تعقیب و مطالعه قرار داده ام، بیش از هر چیز فوران عشق به سرزمین مادری و عشق به آذربایجان را در قلم آقای تبریزلی بطور محسوس احساس كردم، عشقی كه شاید بسیاری از فعالان یا ملت آذربایجان مدعی آن هستند ولی بقول آقای تبریزلی جرات بیان آنرا ندارند. در نوشته مذكور و مورد بحث، آقای تبریزلی كه به مانند بسیاری از فعالان، با احساس مسئولیت در قبال وطن مادری خطر تروریستهای كرد و ادعاهای ارضی آنها بر نواحی غربی آذربایجان را متذكر می شوند و بحق از بی تفاوتی ها، غفلتها، كم كاریهای برخی فعالان گله می كنند و بارها در لابلای جملات و نیز در جمله پایانی نوشته صریحا حركت ملی آذربایجان را به مسلح شدن و مبارزه مسلحانه دعوت می كنند.

در بررسی ((مساله اقلیت مهاجر كرد در آذربایجان)) كه در طول سده معاصر در نواحی غربی آذربایجان وجود داشته است و در سه قالب یاغی گری و راهزنی و عشیرت گرایی در زمانهای سیمیتقو و شیخ عبیدالله و نیز در قالب فعالیتهای ناسیونالیستی و افراطی قاضی محمد و قاسملو(احزاب دموكرات و كومله) و فعالیتهای تروریستی احزاب پ.ك.ك و پژاك خود را نمایان ساخته است، متاسفانه با آنكه هزینه های زیادی از بابت آنها متحمل شده ایم ولی شاید حافظه تاریخی ما فراموشكار است و ما محكوم به تكرار تاریخ هستیم. در بررسی متون، كتب و اسناد موجود نكته قابل ارائه ایی را بیاد ندارم كه در طی آن اقدامات ((پیشگیرانه)) و ((سیاسی)) در قبال این مساله انجام داده باشیم تا اینكه در این سالهای اخیر تلاشهایی صورت گرفته است كه امید میرود به بار بنشینند، متاسفانه همواره این مساله با خشونت و در حالتی باخت-باخت برای طرفین درگیر به پایان رسیده است. كردها از زمانیكه به عرصه آمده اند همیشه رویكردی نظامی و مسلحانه و حتی تروریستی به قضیه داشته اند و موجبات سختی ها و فلاكتهای زیادی در منطقه شده اند كه در نهایت به سرانجامی هم نرسیده اند.

در این بین برخی نخبگان سیاسی و یا نیروهای با احساس و متعهد بارها خطر فوق الذكر را گوشزد كرده اند و در مواردی نیز ((راهكار))هایی برای موضوع اعلام داشته اند كه یكی از آنها همین مبارزه مسلحانه است و عمده دیگر آنها شامل ((آگاهی بخشی)) و ((طرح مساله و تئوریزه كردن آن)) و ((اقدامات سیاسی-فرهنگی)) است.

در مساله بسیار حساس مبارزه مسلحانه كه با ((حیات)) حركت ملی آذربایجان ارتباط تنگاتنگ و مستقیمی وجود دارد باید بسیار محطاط و واقع بینانه با موضوع رفتار كرد.

اولا در مقابل چه كسانی می خواهیم مبارزه مسلحانه انجام دهیم؟ ثانیا شیوه این مبارزه مسلحانه چگونه است؟ آیا هر فرد شخصا مسلح شود یا اینكه یك تشكیلات مسلحانه و نظامی باید ایجاد شود؟ منابع مالی، اطلاعاتی، تسلیحاتی از كجا تامین خواهد شد؟ اصولا دیدگاه عموم ملت آذربایجان و نیز دیدگاه فعالان حركت ملی به این موضوع چیست؟ اساسا آیا در نظام بین الملل فعلی كدامین دولت یا كارتل سیاسی-اقتصادی و كدامین سیستم اطلاعاتی را سراغ دارید كه از موضوع آذربایجان جنوبی و مساله غرب آذربایجان حمایت میكند؟

این سوالات را اگر از دید یك فردی كه احساساتش بر عقلانیتش و نیز آرمانگرایی اش بر رئالیسم سیاسی اش غلبه دارد پرسید، می توان پرسش كننده را به محافظه كاری یا ترس و تنبلی محكوم نمود، ولی در بررسی روانشناختی ملت آذربایجان و نیز وضعیت فعلی حركت ملی آذربایجان شرایط متفاوت جلوه خواهد كرد، به اعتقاد بسیاری از فعالان و به اعتقاد بنده حركت ملی آذربایجان فعلا در حال طی مرحله گذر و ((تشكیلاتی شدن)) می باشد، گاها رفتارها و رقابتهای منفی و ناسالم آنقدر اوج میگیرد كه حتی برخی از افراد منافع تشكیلاتی را ارجح بر منافع ملی تشخیص می دهند، منظور از بیان این مساله اینست كه مثلا بعد از خرداد 85 و اعتراضات گسترده در آذربایجان، چندین بیانیه و اطلاعیه دعوت به تجمع به مناسبهای مختلفی نظیر 1خرداد، قلعه بابك، 1مهر، 21آذر، 2اسفند، خوجالی و... پخش شده است كه در اكثر موارد با حضور كمترین حد و حداقل فعالان همراه بوده است و حتی نفرات تشكیلاتی بسیار كمی در آنها حضور بهم رسانیده اند. هم فعالان و هم تشكیلاتهای آذربایجانی كه همگی نوپا هستند در بعد مسائل مالی و سازمانی دچار مشكلات و سختی های فراوانی هستند و بعنوان مثال برای چاپ نشریات، كتابچه های غیرمجوزدار و یا برگه های دعوت به تجمع متوسل به گرفتن پول ((نزول)) (ربا) میشوند، وقتیكه هنوز در مساله تئوریك مشكل داریم، وقتیكه هنوز لابی تاثیرگذار در داخل كشور و در صحنه بین المللی نداریم، زمانیكه فضای امنیتی شدید در داخل كشور حاكم است، زمانیكه دوستان واقعی بین المللی نداریم، آیا وقت آنست كه بحث مبارزه مسلحانه، آنهم در فضای مجازی را پیش بكشیم؟

بنده نیز معتقدم با مقاله نویسی نمی توان به مبارزه با اسلحه رفت، و از آیین اسلام نیز آموخته ام كه ((دفاع نظامی در مقابل متجاوز واجب عینی است)) و بحث ((دفاع مشروع)) در سیاست را نیز می دانم، اما روحیات فعلی ملتم و همفكران را نیز درك میكنم و فكر میكنم فعلا بحث از مبارزه مسلحانه تنها به رشد افراطی گری ناكجا آباد كه از احساسات نشات گرفته باشد منتهی می شود و حركت جوان و در حال رشد ملی آذربایجان را در ادامه راه و تداوم آن با مشكلات اساسی روبرو می سازد كه دقیقا با حیات و سرنوشت حركت سروكار خواهد داشت.

البته منكر این نمی شوم كه باید تمامی فعالان و گروهها نظرات و دیدگاههای خود را بیان دارند تا در بوته نقد آنچه موجبات تامین منافع ملی را فراهم می آورد برگزیده شود كه همین مساله، همسویی و همكاریها را نیز افزایش می دهد و همان بحث اتحاد را پررنگتر می كند و ای كاش همه آنهایی كه بنوعی ادعای رهبری و یا سربازی آذربایجان را دارند همانند دوست و همفكر ارجمند آقای بای بك تبریزلی به بیان دیدگاههای خود بپردازند و فرصت سوزی نكنند. اما در مقابل هر نوشته و گفته مان نیز مسئول هستیم و باید ظرفیت پذیرش نقد و انتقاد را نیز داشته باشیم.

در شرایط فعلی وقتیكه در بین لایه های توده مردم كه تصمیم گیرندگان اصلی آذربایجان هستند بحث تحصیل بزبان مادری، حقوق انسانی و سیاسی و ... پیش می آید عمدتا با واكنشهایی با نوعی محافظه كاری و بیم از افراطی گری روبرو می شویم، حال برای ایشان مبارزه مسلحانه را چگونه باید توجیح نمود؟

بنده فكر میكنم كه یكی از آرزوهای شووینیسم فارس كه دشمن مشترك توركها و كردها است، بحث مبارزه مسلحانه است تا با استفاده از لابی هایی كه در بین لایه های حاكمیت دارد زمینه های تشدید برخورد با حركت ملی آذربایجان و ریشه كنی آنرا فراهم آورد. حتما مستحضر هستید كه یكی از مهمترین سیاستها و تاكتیكهایی كه گروهها یا دشمنان یك حركت یا جنبش برای سرنگونی، شكست یا انحطاط و انحراف آن بكار میگیرند تقویت افراطی گری و رشد آرمانگرایی در بین نخبگان و یا فعالان آن جنبش می باشد. از سوی دیگر بررسی تاریخچه جنبشها نیز موید این مساله است، بنا بر آمارهای ارائه شده توسط سازمان ملل 7%  از جنبشها كه به حركت مسلحانه روی آورده اند توانسته اند به برخی از خواستهای خود برسند، 73%جنبشها از طریق سیاسی و رایزنی توانسته اند به اكثریت خواسته هایشان برسند و02% درصد جنبشها نیز بوسیله كمكهای عوامل و دوولتهای خارجی و نیز میانجیگری و واسطه گری نهادهای بین المللی به خواسته های خود دست یافته اند.  

بیاد دارم در سالهای بعد از 1376 كه نشریات ملی گرای محلی و نیز نشریات دانشجویی آذربایجانی بعنوان تریبونهای حركت ملی آذربایجان وارد عرصه شدند، مهمترین بحثی كه مطرح میشد بحث اجرای قانون اساسی و خصوصا اجرای اصول 15 و 19 آن بود، پس از اندك زمانی این مساله از سوی برخی طیفها و فعالان بصورت فدرالیسم مطرح شد و در ادامه حتی بحث استقلال نیز بوجود آمد بگونه ایی كه اكنون اگر فردی از اصول 15 و 19 بگوید با ریشخند عده ایی از فعالان مواجه میشود، حال سوال اینست ما كه هنوز در ایران به این اصول هرچند ضعیف و ناكارآمد نرسیده، با جهشی قابل تامل و با كمترین پشتوانه نرم افزاری و سخت افزاری بسرعت تغییر استراتژی دادیم و با برخی رفتارهای سیاسی خود موجبات سنگینتر شدن فضای امنیتی در آذربایجان را فراهم كردیم و هزینه های حركت را بالا بردیم كه بنظر میرسد فضای حاكم فعلی بر حركت برگرفته از برخی اقدامات عجولانه و آرمانگرایانه باشد كه با حداقل توجه به عالم واقع تحقق یافته اند. حال، آیا اكنون فكر نمی كنید كه از موضوعی صحبت به میان آمده است كه جز تحمیل ضربات سنگین و هزینه های بیشتر و جز جنگ روانی چیزی عاید آذربایجان نخواهد كرد؟

به اعتقاد بنده حركت ملی آذربایجان به مانند نهالی در حال رشد است كه نیاز به مراقبت و تحمل مرارتهای زیادی دارد، نباید عجله كرد، نباید در خواب غفلت بسر برد، ملت آذربایجان در درجه اول نیاز به آگاهی، بیداری و هویت گرایی دارد باید تلاش شود حس وطن پروری و وطن دوستی را افزایش دهیم، در چنین شرایطی است كه سیاستهای مدعیان ارضی آذربایجان با شكست سنگین مواجه می شود.

در پایان با نهایت احترام به آقای بای بك تبریزلی كه صادقانه در این راه سخت گام برمیدارند و در نوشته ((جنگی كه آماده اش نبوده ایم شروع شده است)) مطالبی را عنوان كرده اند كه بسیاری از آنها واقعا شرح حال آذربایجان است و بنده ضمن احترام به ایشان عرض می كنم كه از نظر اینجانب بعنوان یك فعال سیاسی و فرهنگی در آذربایجان كه حدود 10 سال است بصورت مستمر با ادعاهای ارضی اكراد در حال مبارزه و مقابله هستم، در كلیت این نوشته و در بحث مبارزه مسلحانه معتقدم اینگونه مبارزه نباید در اولویت حركت قرار گیرد و ما باید در زمینه هایی متناسب با توانایی ها و قابلیتها و پتانسیل حركت، از جمله ((آگاهی بخشی))، ((تئوریزه كردن مساله)) و ((اقدامات سیاسی-فرهنگی)) سیاستگذاری و تلاش نماییم. اكنون نیز ما در حال مبارزه ایم.