userinfo close

  ,

تلخند نقد


TalkhandNaghd

تاسیس: 11 مهر 1388  پروفایل کلوب
مدیر کلوب: سحر س - معاونان
در این کلوب چپ و راست نداریم همه با هم دوستیم از انتشار خبر ( اخبار ) خودداری کنید . به اندازه کافی ادامه »
در این کلوب چپ و راست نداریم همه با هم دوستیم
از انتشار خبر ( اخبار ) خودداری کنید . به اندازه کافی در وب سایت کلوب انتشار خبر داریم ، و کلوب از این نظر اشباع شده .
 

لیست بحث ها

  عناوین بحث ها ارسال کننده پاسخها بازدید بروز رسانی اولویت
a a
51
172
89/1/26 (22:05)
6
50
88/8/6 (01:38)
0
84
88/7/20 (21:32)
7
22
88/11/8 (01:37)
11
108
88/11/6 (19:37)
2
29
88/8/25 (15:36)
2
8
88/11/17 (18:30)
13
70
88/10/19 (09:18)
2
17
88/8/23 (19:58)
7
37
88/8/21 (22:31)
1
8
88/8/20 (20:41)
3
18
88/8/20 (19:12)
a a
6
40
88/8/15 (19:50)
10
39
88/7/28 (13:42)
6
29
88/7/22 (08:05)
12
39
88/7/21 (17:27)
1
7
88/7/21 (17:11)
4
23
88/7/20 (14:18)
6
44
88/7/20 (07:12)

عنوان بحث

سحر س , hootyjoon
سحر س - 11:40 1388/07/21

نقد چیست و منتقد کیست؟"تلخند نقد"

54544_8513.gif
نقد چیست و منتقد کیست؟

نقد چیست؟

نقد، یکی از روش های مهم به منظور ارزیابی مفاهیم، پدیده ها و داده های مختلف در فرایند تولید و آفرینش است.

"فوکویاما" اندیشمند پُست مدرنیست در بارهء نقد می نویسد:"نقد، روش بررسی، در فرایند گیرنده گی و دهنده گی ذهن است که در ارتباط دو سویه با نگرش نقادانه و ماهیت اثر شکل می گیرد." اما چیزی که در متن این بحث (نقد چیست)، پیش از همه به آن باید پرداخته شود، توجه به فرهنگ نقد و رویکردهای سازندهء آن است.

مهمترین نکته یی که در فرایند نقد ضروری پنداشته شده و از شمار رویکردهای سازنده در عرصهء نقد انگاشته می شود، توجه ویژه به فرهنگ نقد و سپس فرهنگ نقد پذیری است:

1- فرهنگ نقد:

پیش از این که منتقد به نقد داده های مطرح بپردازد، باید به معیارهایی که در بر گیرندهء فرهنگ نقد است توجه داشته باشد. این معیار ها، مشمول این روش ها است:

-  پرهیز از حُب و بُغض و یکسو نگری.

-  جلوگیری از قطعی انگاری در هنگام بررسی.

-  بررسی همه جانبه و مبتنی بر ویژه گی های مثبت و منفی اثر.

-  برهم زدن هنجارهای متعارف و سنتی در حین ارزیابی و ارزشیابی و هنجارشکنی های آگاهانه.

-  آگاهی داشتن از تیوری و نظریه های جدید در حوزهء نقد و بررسی. افزودن بر این فرضیه های پنجگانه، شمار دیگری از فرضیه های مطرح در زمینهء فرهنگ نقد وجود دارد که برای پرهیز از ملالت و توجه به اصل فشرده نویسی، به همه ای آن موارد، اشاره نشد.

نکته ای را که در بحث فرهنگ نقد می خواهم به آن تأکید کنم، در نظر گرفتن معیارهای بالا برای عملی سازی روش های سامانمند در فرایند نقد است؛ زیرا اگر برای درک میزان ارزش ها، معیاری برای اندازه گیری وجود نداشته باشد، نقد روشمند نمی تواند شکل بگیرد.

2- فرهنگ نقد پذیری:

"رابرت گیدمن" نویسندهء اروپایی می نگارد:"پیش از این که در بحث ظرفیت شناسی، نقد، ظرفیت ارزشی دانسته شود، فرهنگ نقد پذیری ظرفیت ارزشی پنداشته می شود". در این تعبیر "گیدمن" اشارهء جالبی برای وقع گذاشتن به "فرهنگ نقذ پذیری" وجود دارد. بی تردید، داشتن روحیهء فرهنگ نقد پذیری، یکی از ظرفیت های ویژه، برای داده های مورد نقد انگاشته می شود.

برای آن که به این ظرفیت دستیابی پیدا کنیم، بهتر است به رویکرد های سازنده و اثرگذار در فرایند فرهنگ نقد پذیری، توجه جدی داشته باشیم:

-  حساسیت های منفی و روش های تلقی یکسویه دربارهء خود و اثر را کنار بگذاریم.

-  به آرای دیگران در هنگام نقد، دقت کنیم.

-  تحمل آرای خلاف بینش و سلیقهء خود را داشته باشیم.

-  از نقد نترسیم.

-  اشتباه در هنگام عمل را، امر طبیعی بپنداریم.

خو گرفتن به این اجزای پنج گانه، مستلزم تجربه و تکرار این روش های فرضیه یی در فرایند نقد پذیری است. باز اندیشی، نو گرایی و زدودن گرد قرائت های سنتی و متحجر، از شمار رویکردهایی است که می تواند ظرفیت فرهنگ نقد پذیری را در وجود ما گسترش بدهد.

منتقد کیست؟:

نخستین اصلی که منتقد را تعریف می کند، داشتن آگاهی های مبتنی بر روش نقد است. این آگاهی ها در بر گیرندهء مواردیست که منتقد باید آن را در نفس خود داشته باشد. مانند:

-  احاطه داشتن بر مقوله ها و تیوری های نقد مُدرن.

-  دانش کامل از ویژه گی هایی که نقد در محور آن شکل می گیرد.

-  نگاه شالوده شکنانه.

-  دریافت نو از مفهوم نقد.

-  توجه به رویکردهایی دگرگونه در متن اثر.

با استناد بر مواردی که مطرح شد، این مولفه های پنج گانه، به عنوان ویژه گی ها، مهمترین رویکردی است که کار منتقد را در حوزهء نقد، تبیین می کند.

جدی ترین مشکلی که در زمینهء نقد و نقادی در افغانستان وجود دارد، ناشی از تعریف یکجانبهء نقد (یعنی نقد به معنی انتقاد صرف) است؛ زیرا به دلیل عدم درک از مفهوم "نقد"، بسیاری ها درجامعهء ما به مسألهء بیان "انتقاد صرف" در حوزهء نقد می پردازند و ارزش ها را همسان با کاستی ها، در فرایند نقد و نقادی مطرح نمی سازند. پس از همین جاست که منتقد بدون توجه به جنبه های معیاری نقد، فقط به برداشت یکسویه از اثر و موضوع مورد نقد می پردازد. با توجه به همین کاستی در قرائت یک جانبه از مفهوم نقد است که از سال ها به این سو، نقد با روش های معیاری و به دور از "غرض و مرض های فردی" در کشور ما شکل نگرفته است.

پس برای شکل گیری نقد معیاری و هنجارمند، نخست از همه، باید فرهنگ نقد پذیری را ایجاد کرد و سپس به نقد معیاری در حوزهء مربوط پرداخت.

نویسنده: جاوید فرهاد

 
  • ارسال پاسخ

پاسخ ها

ترتیب پاسخ ها : از اولین پاسخ
... ... , ashkafka
... ... - 01:38 1388/08/6
6
نقل قول از : سعید اجلی

نقل قول از : اشکان نیری

 به نظر من از سر واکنی در صدا و سیمای ایران و در رسانه‌های دولتی و حامیان حکومت و دولت فراوان است اما متأسفانه و متأسفانه این حرف‌ها تنها چیزی که در خودشون ندارن منطق، جزئی‌نگری، مصداق و انسجام است.

مثل اینکه شما حتی متن خودتونم نخوندید!

اینی که نوشتید عقیده و نظر نیست؟

نخیر، عقیده و نظر درباره‌ی نقد نیست. کجایش من عقیده‌ام را در مورد نقد گفته‌ام؟ شما بگویید! من فقط گفته‌ام در تلویزیون و رسانه‌های رسمی به روشنی و وضوح و علمی در مورد نقد صحبت نمی‌شود. البته اگر شما مخالف این حرف هستید پس این عقیده‌ی من است اما عقیده‌ی من درباره‌ی تلویزیون و رسانه‌های رسمی است نه درباره‌ی نقد. آقا سعید، من اصلاً در آن گفتارم از دید خودم نقد را تعریف کرده‌ام که بخواهم عقیده‌ام را بگویم؟! عجیب است واقعاً!
حالا هم بحث روی حواشی به درازا نکشد. عقیده‌ی خودتان را در مورد نقد و سایر سؤالاتی که در این باره در ذهن آدمی به وجود می‌آید بگویید.
یا حق
سعید اجلی , msjuventus
سعید اجلی - 01:01 1388/08/6
5
نقل قول از : اشکان نیری

 به نظر من از سر واکنی در صدا و سیمای ایران و در رسانه‌های دولتی و حامیان حکومت و دولت فراوان است اما متأسفانه و متأسفانه این حرف‌ها تنها چیزی که در خودشون ندارن منطق، جزئی‌نگری، مصداق و انسجام است.

مثل اینکه شما حتی متن خودتونم نخوندید!

اینی که نوشتید عقیده و نظر نیست؟

... ... , ashkafka
... ... - 23:14 1388/08/4
4
نقل قول از : سعید اجلی

نقل قول از : اشکان نیری

این کلوب یه مدته سوت و کور شده. فکر کنم بهترین بحث برای داغ شدن کلوب بحث در مورد خود نقده در اینجا. چون اسم و کارکرد این کلوب همینه.
برای همین خیلی دلم می‌خواد با بچه‌های این کلوب و عمدتاً با بچه‌های مخالف افکارم در مورد تفاوت نقد منصفانه و نقد مغرضانه یا تفاوت توهین و انتقاد صحبت کنم.یا حق
تا اینجاشو باهات موافقم
آقا سعید، با چی موافقی؟ من که در این بخش چیزی یا عقیده‌ای رو نگفتم که کسی موافق با مخالف باشد! اگر خوب بخوانی نوشته‌ام را گفته‌ام که این اصطلاحات نقد مغرضانه و منصفانه و... لقلقه‌ی زبان خیلی‌ها شده. بیایید راجع بهشون صحبت کنیم. بعدش هم من در ادامه‌ی حرف‌هایم هم عقیده‌ای رو مطرح نکردم که شما باهاش مخالف یا موافق باشین. من فقط یه سری سؤال و شبهه در مورد معنی اصلی نقد و انتقاد و اینکه چه فکری در مورد نقد می‌کنید و حدود و ثغور آن را چه چیزی می‌بینید و... مطرح کردم و بس.
اما بهر حال اگر موافق بحث هستید بسم‌الله! در مورد نقد و انتقاد شروع کنید.
یا حق
سعید اجلی , msjuventus
سعید اجلی - 22:44 1388/08/4
3
نقل قول از : اشکان نیری

این کلوب یه مدته سوت و کور شده. فکر کنم بهترین بحث برای داغ شدن کلوب بحث در مورد خود نقده در اینجا. چون اسم و کارکرد این کلوب همینه.
برای همین خیلی دلم می‌خواد با بچه‌های این کلوب و عمدتاً با بچه‌های مخالف افکارم در مورد تفاوت نقد منصفانه و نقد مغرضانه یا تفاوت توهین و انتقاد صحبت کنم.یا حق
تا اینجاشو باهات موافقم
... ... , ashkafka
... ... - 10:51 1388/07/29
2
این کلوب یه مدته سوت و کور شده. فکر کنم بهترین بحث برای داغ شدن کلوب بحث در مورد خود نقده در اینجا. چون اسم و کارکرد این کلوب همینه.
برای همین خیلی دلم می‌خواد با بچه‌های این کلوب و عمدتاً با بچه‌های مخالف افکارم در مورد تفاوت نقد منصفانه و نقد مغرضانه یا تفاوت توهین و انتقاد صحبت کنم. از این نوع تعبیرات و حرف‌های کلی و به نظر من از سر واکنی در صدا و سیمای ایران و در رسانه‌های دولتی و حامیان حکومت و دولت فراوان است اما متأسفانه و متأسفانه این حرف‌ها تنها چیزی که در خودشون ندارن منطق، جزئی‌نگری، مصداق و انسجام است. حرف‌های کلی‌ای در مورد تفاوت نقد خوب با نقد بد زده می‌شه که از سر تا ته با هم تناقض و تضاد داره و یا فقط سر و شکل قشنگی دارن و معنا در اونا کمتر یافت می‌شه. صحبت در مورد نقد بیشتر شبیه انشانویسی شده. حتماً یادتون هست انشاء‌نویسی‌هامون رو دیگه؟ همه از روی هم بی‌تعارف کپی می‌کردیم. بیشتر به خوشگل کردن جمله و پاراگراف و صفحه‌ی نوشته و انشاء‌مون توجه داشتیم تا معنای چیزی که می‌خوایم بگیم.
البته انصافاً منظورم به نوشته‌ی اول این صفحه نیست. در نوشته‌ی اول این صفحه اتفاقاً خیلی واضح و شفاف در مورد نقد صحبت شده. می‌شه راجع به بند بندش بحث کرد، مخالفت کرد، موافقت کرد.
اما من واقعاً دلم می‌خواد بچه‌هایی که اومدن توی این کلوب عضو شدن حداقل به اندازه‌ی یک نظر یک پاراگرافی هم که شده نظرشون رو خیلی شفاف در مورد نقد بنویسن. نظر خودشون رو. نه نظر فلان مجری تلویزیونی یا فلان سیاستمدار یا فلان روشنفکر رو. نظر بی‌رودربایستی خودشون رو که دارن در زندگی دنبال می‌کنن. بیان نظر بدن که اونا چه جور نقدی رو قبول دارن؟ آیا معتقدند به همه‌چیز باید نقد بشه؟ همه‌چیز رو باید موشکافی کرد و خوب و بدش رو از هم سوا کرد؟ یا اینکه بعضی از چیزا و افراد رو نمی‌تونیم با عقل‌مون تجزیه تحلیل و نقد کنیم؟ و اینکه آیا برای نقد کردن باید مدرک و صلاحیت خاصی داشت؟ اینکه آیا اگر انتقادمان اشتباه بود باید مجازات شویم؟ چه جور مجازاتی؟ اینکه آیا باید در آموزش و پرورش ما فرهنگ نقد و تجزیه تحلیل به بچه‌ها داده بشه یا فرهنگ سرسپردگی و اطاعت و احترام به سنت‌ها؟ و....
خلاصه خیلی چیزا. خیلی بحث‌ها می‌شود کرد. جاهایی از بحث هم مسلماً به سیاست کشیده می‌شه چون سیاست یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین جنبه‌های زندگی اجتماعی هر انسان در هر جای دنیاست. پس بیخود و بی‌جهت به بهانه‌ی سیاسی شدن بحث از بحث نگریزید. ترس از سیاسی شدن و فلان شدن و بهمان شدن است که جامعه‌ی ما را انقدر عقب و متحجر نگه داشته است. پس اگر بیخود و برای تزئین عضو این کلوب نشده‌اید بسم‌الله!
یا حق
... ... , ashkafka
... ... - 13:12 1388/07/21
1
فقط تشکر می‌کنم. چقدر واجبه که این اصول رو در خودمون جا بیاندازیم. تمام سعی من هم همینه.
پاینده باشید
یا حق
کلوب دات کام
کلیه محتوای این سایت توسط کاربران درج شده است و کلوب دات کام هیچ مسئولیتی نسبت به آن ها ندارد.