مشکلات اجتماعی زیادی در ایران وجود دارد. شاید بیشتر از هر کشور جهان سومی‌ای مشکلات اجتماعی داشته باشیم. چون کشورمان پتانسیل پیشرفت را دارد اما از سمت و سوهای مختلف موانعی سر راه پیشرفت وجود دارند. شاید اگر کشور جهان سومی‌ای بودیم که میل و عطش و پتانسیل پیشرفت نداشتیم اینهمه مشکل هم نداشتیم!
اما بزرگ‌ترین مشکل اجتماعی کشور ما در تمام اعصار تاریخ ایران، حاکمیت بوده و بس. حالا شاید این حرف برای دوران معاصر و حال حاضر به مذاق خیلی‌ها خوش نیاید اما حقیقت را باید گفت. این حقیقتی‌ست که به گفته‌ی آن حدیث «الناس علی دین ملوکهم» مردم به دین و راه و روش حاکمان خود می‌روند. یعنی در بسیاری از موارد این خود مردم نیستند که راه زندگی خود را و راه خوب یا راه بد را برمی‌گزینند بلکه جامعه و سیاست‌های درون آن است که آن‌ها را به سمت و سویی می‌کشاند. بسیاری از مردم و حتی بسیاری از تحصیل‌کرده‌های یک جامعه اسیر دست جامعه‌ی خود هستند. چون بهرحال باید زندگی را گذراند. وقتی در جامعه‌ای ریا و تزویر و پوشاندن یک نوع تفکر شرط یک زندگی بدون خطر باشد چه کسی تن به خطر می‌دهد و آن‌طور که در درونش هست را نشان می‌دهد؟ وقتی برای استخدام در یک اداره باید دم مدیر شرکت را دید و زیرمیزی و چاپلوسی او را کرد و اخلاق گندش را هم تحمل کرد و در مقابل در به در به دنبال کار و شغل باشیم چه می‌کنیم؟ باید تعارف را کنار گذاشت... مسلماً به چاپلوسی و تملق و زیرمیزی تن خواهیم داد. حالا شاید کمتر و با ناراحتی. حالا شاید بعدها پشیمان از آن کار از شغل‌مان استعفا بدهیم و به جای دیگری برویم. اما وقتی جامعه و مناسبات آن روی پایه‌ی درستی نباشند کجا پاکی و درستی را می‌خواهیم پیدا کنیم؟ اصلاً مگر وقتی زخم بخوریم ناخودآگاه زخم نمی‌زنیم؟ فلانی در حق ما بد می‌کند و ما هم سر بهمانی خالی می‌کنیم و این زنجیره می‌رود و فرد فرد افراد جامعه را مبتلا می‌کند.
چند سال پیش به دبی رفته بودم. شهری به قول ما ادبی‌ها نوآیین و نودولت. شهری که تاریخچه‌ی مدنیتش شاید به بیست سال هم نکشد. اما حکومت حاکم در این شهر به قدری حساب‌شده و دقیق عمل می‌کرد که انسان‌ها را خودآگاه و ناخودآگاه تشویق به قانون‌مداری و کنار گذاشتن خودمحوری می‌کرد. به عنوان مثال در اتوبان‌ها و خیابان‌های این شهر اتوموبیل‌ها به قدری منظم و هرکسی در لاین خودش حرکت می‌کرد که اگر کسی می‌خواست از قانون سرپیچی کند انگشت‌نمای خلق می‌شد! اما این را مقایسه کنید با اتوبان‌های تهران که اگر کسی بخواهد قانون را رعایت کند انگشت‌نمای خلق و مسخره‌ی خلق می‌شود. چرا که بنای حکومت در آنجا (فی‌المثل دبی) قانون‌مداری‌ست اما بنای حکومت در اینجا فردمحوری و خودخواهی و هردمبیل کاری! کاری نداریم که حکومت دبی چه ضعف‌هایی دارد که به چشم می‌آید یا نمی‌آید اما در مورد همین چیز بخصوص یعنی قوانین شهروندی و حقوق مدنی دبی از تهران بسیار جلوتر است! گرچه زیرساخت فرهنگی این دو شهر بالعکس این را نشان دهد!
این است که می‌گویم حکومت در ایران همیشه بنای بدترین و غیراخلاقی‌ترین رفتارها را گذاشته و یا در بهترین حالتش بی‌تفاوت عمل کرده. و مردم چه تحصیل‌کرده چه عامی اسیر دست جامعه‌ی خود هستند. حکومت‌های بد و خودمحور و دیکتاتور و فردمحور که روی دستور و سبیل یک فرد مقدس خاص می‌چرخد و بقیه‌ی زیردستان آن پایین هر غلطی می‌توانند بکنند الا اسائه‌ی ادب به بالادستی‌هایشان بزرگ‌ترین مشکل اجتماعی حال حاضر ایران است.
یا حق