دعا برای ظهور ماشیح (منجی جهان) در نمازهای سه گانه یهود جای دارد.
مهندس آرش آبایی، محقق و دین پژوه کلیمی، در گفتگو با خبرگزاری آینده روشن، چگونگی و ویژگیهای موعود باوری یهود را تبیین کرد.

آرش آبایی، متولد 1350، فوق لیسانس مهندسی عمران از دانشگاه‌های خواجه نصیر و امیر كبیر، حدود 20 سال است كه فعالیت مذهبی دارد، وی هم اکنون پیشنماز كنیسه و قاری تورات و سخنران دینی در مناسبتهای مذهبی کلیمیان است. آبایی همچنین معلم تعلیمات دینی یهود در دبیرستانهای كلیمی. و تدوینگر نهایی سری جدید كتابهای تعلیم دینی یهود در دبیرستان، نیز بوده است و عضو گروه بازنگری و آماده‌سازی فرهنگ فارسی به عبری سلیمان حییم می‌باشد. وی حدود 7 سال مسوول امور فرهنگی انجمن كلیمیان تهران و سر دبیر نشریه افق بینا ( ارگان انجمن كلیمیان تهران) بوده است. آبایی اگرچه اکنون مسوولیتی در انجمن كلیمیان ندارد اما همچنان از فعالان مذهبی و اجتماعی کلیمیان ایران است و در اكثر همایشهای گفتگوی ادیان، ارائه کننده مقاله و سخنرانی و یا عضو شركت كننده است. وی در همایشهایی هم در خارج از كشور مثل كشورهای سوئد، روسیه و آلمان به عنوان نماینده ایران شركت داشته است. همچنین از درون جامعه كلیمی با برخی نشریات نیز به صورت ارائه مقاله و یا مصاحبه و نیز در ویراستاری برخی كتابها كه در زمینه یهود است، همکاری داشته است. آنچه می خوانید بخش اول گفتگویی است که خبرگزاری آینده روشن با این دین پژوه کلیمی انجام داده است.

آینده روشن: به نظر میرسد میان موعود باوری در یهود و ایده برگزیدگی قوم بنی اسرائیل پیوندی خاص وجود دارد. دیدگاه شما در خصوص آموزه برگزیدگی این قوم و ارتباط آن با موعود باوری در یهود چیست؟

وقتی از یهود سوال می شود باید روشن كنیم كه از كدام یهود سوال میكنیم؟ از یهود كلاسیك توراتی و تلمودی (سابقه تورات 3300 سال است و سابقه تلمود نهایی 1500 سال پیش است كه در آن زمان یهود در مقابل جهان كفر بوده است) یا یهود امروزی یعنی یهود پانصد سال یا هزار سال پیش تا كنون؟ هر سوالی كه می شود باید این مساله روشن شود كه از كدام یك از این دو مرحله سوال می شود. در مورد برگزیدگی هم همانند دیگر سوالات همین قضیه وجود دارد. طبق متن صریح تورات و كتب انبیای یهود و تلمود، قوم یهود برگزیده است زیرا كه در آن زمان تنها قوم خدا پرست و یا حداقل تنها قوم دارای شریعت مدون خدایی بوده است. ( با توجه به این نكته كه دین زرتشت برای یهود كلاسیك شناخته شده نیست و حتی اگر بگوییم زرتشت از نظر تاریخی مقدم بوده است، ذكری از آنها به میان نیامده است یا به زعم یهود آن زمان موحد شمرده نشده اند.) بنابر این در آن وقت یهود بوده و جهانی از كفر لذا اعتقاد به برگزیدگی كاملا منطقی بوده است. اما مسلم است كه بعد از پدید آمدن اسلام و مسیحیت، (هرچند كه یهود شاید موضع دیگری نسبت به آنها داشت) چون اینها موحد بودند، این برگزیدگی كم رنگ شد و آن شكل خود را از دست داد ولی معنای دیگری از برگزیدگی كه در خود تورات به صراحت ذكر شده و امروز هم كسانی كه همچنان ادعای برگزیدگی یهود را دارند می توانند به آن استناد كنند ، این است: خداوند در تورات (خطاب به بنی اسرائیل) می گوید : شما «مملخت كهنیم » هستید . مملخت كهنیم یعنی مملكت كاهنان. در یهود یك تیره ای داریم مانند سادات در اسلام كه اینها سبط لاوی هستند و گروهی از آنها كه از نسل حضرت هارون هستند ، كاهن یا كهن خوانده می شوند و در زمان آبادی بیت المقدس این گروه تنها عهده داران مراسم رسمی عبادت و تقدیم قربانی بودند، یعنی واسطه ای بودند میان بنی اسراییل و خدا. كاهنها گروهی هستند ( البته در زمان كنونی كاهنها هستند اما وظایفشان دیگر مانند آن زمان وجود ندارد) كه یهودی هستند اما یهودیانی برگزیده از میان بهودیهای دیگر كه به خاطر اصل و نسبشان انتخاب شدند كه مراسم عبادی و قربانی ها را انجام بدهند. به طور مثال صحن بیت المقدس از نظر قداست درجه بندی شده بود مكانی وجود داشت كه همه می توانستند به آن وارد شوند و در یك مكانی زنها نمی توانستند وارد شوند و در مكانی دیگر فقط سبط لاوی می توانستند وارد شوند و یك قدس الاقداسی داشتند كه همان نقطه مركزی بیت المقدس بود و فقط كاهن اعظم یهود سالی یكبار می توانست در آنجا ساعاتی را وارد شود و مراسم را اجرا كند. وقتی در تورات می گوید شما مملكت كاهنان هستید ، این موضع را نسبت به جهان اعلام می كند یعنی میگوید نسبت شما به جهان همانند نسبت كاهن است به سایر یهودیان. پس برگزیدگی شما نسبت به جهانیان به این صورت است كه قرار بوده شما مراسم عبادی را به نیابت از سایر اقوام جهان انجام بدهید یعنی شما نسلی از انسانها هستید كه به دلیل سابقه یا هر چیز دیگری برای انجام مراسم عبادی برگزیده شده اید. در مناسک یهود نیز سمبلی از این جریان وجود دارد در یكی از اعیاد یهود كه جشن سكوت یا عید سایبان ها نام دارد و هشت روز است، در روز آخر هفتاد گاو یا گوسفند به نشانه هفتاد قوم جهان قربانی میشود نه فقط برای یهودیها ، بلکه یهودیها قربانی می بردند برای كل مردم جهان، جهانیانی كه شاید اصلا اطلاعی نداشتند كه یهودیان چه كسانی هستند و یا چه می كنند. این تعبیر دیگری است از برگزیدگی قوم یهود هر چند كه نظر نهایی نیست و چه بسا كسانی سر سختانه به همان معانی اولیه برگزیدگی معتقد باشند و گروهی دیگر این مساله را تمام شده و متعلق به زمان گذشته بدانند.

آینده روشن: برخی بر این باورند که یهودیان چون از طرفی خود را برگزیده می دانستند و از طرفی در طول تاریخ وعده های الهی در مورد این قوم برگزیده تحقق نیافت، کم کم بر اندیشه موعود و ماشیح متمرکز شدند. آیا تبیین اینچنینی از موعود باوری یهود به نظر شما صحیح است؟

این مساله هم به تفاسیر مختلف برمی گردد. آن چیزی كه در متن مقدس صراحتی در مورد آن نباشد، تفسیر بردار است و تفسیر هم بر اساس عقاید و احساسات انسانها انجام می شود. عده ای بر این باورند كه لفظ ماشیح و اشاره به او از ابتدای آفرینش جهان بوده است. هر چند در خود تورات كلمه ماشیح ذكر نشده ولی به استناد آیات اولیه تورات، در هفت روز آفرینش جهان، در یكی از این روزها و مراحل آفرینش گفته شده است كه روح خداوند بر سطح آبها پرواز می كرد واین روح خداوند را اولین اشاره دانسته اند بر روح ماشیح و منجی كه از ابتدا قرار بوده است بیاید . استناد دیگر به تورات سخنی است از حضرت یعقوب كه در هنگام فوت فرزندان را جمع می كند و می گوید تركه تادیب از یهودا (یعنی نسل یهودا یا همان یهودیان) دور نخواهد شد تا اینكه منجی از او ظهور كند و ملتها از او اطاعت كنند . یعنی حضرت یعقوب در شرایطی كه هنوز توراتی نیامده است و بدان صورت قوم یهودی تشكیل نشده پیشبینی میكند كه كسی می آید كه همه از او اطاعت می كنند. می بینیم كه ریشه ها را می شود در اینجا پیدا كرد . حضرت یوسف همیشه بشارت می داده است ( اسارت بنی اسراییل در مصر شاید در پایان دوران یوسف بوده و یا اینكه ایشان پیش بینی می كرده) و می گوید كسی خواهد آمد كه نشان می دهد خداوند شما را مورد تفقد قرار می دهد . یعنی همانطور كه شما اشاره كردید ، همیشه به دنبال این بوده اند كه بگویند رنج با ظهور منجی پایان می یابد و تمام می شود.

اما به طور صریحتر كلمه مسیح یا ماشیح (لفظ مسیح، همان معرب لفظ ماشیح عبری است) را در كتب انبیای یهود اشعیا، ارمیا، میخا و زكریا می بینیم كه در آنجا اشاره به موعود كرده اند كه می آید و صلح را برقرار می كند. این آیات معروف است كه گرگ با بره خواهد خوابید و نیزه ها و شمشیرها به قیچی باغبانی و گاو آهن تبدیل می شوند و اینها به صراحت در كتاب مقدس یعنی كتب انبیای یهود و بعد از تورات آمده است. در برخی قسمتهای این کتابها هم نسبت فردی به او داده اند و مثلا كوروش را در كتاب اشعیای نبی، مسیح خداوند ذكر می كند . چون كورش كسی بود كه اولین تبعید بنی اسراییل را پایان داد و بعد از اینكه آنها به ایران باستان پناهنده شدند، كورش، آشوریها را شكست داده و سرزمین اسرائیل را تسخیر كرده و به یهودیها اجازه می دهد برگزدند و برای دومین بار معبد بیت المقدس را بنا كنند . و همین كار او باعث شده كه او در یهود یك نجات دهنده تلقی شود و به او لقب مسیح یا ماشیح داده شده است. بنابر این ایده ها از ابتدا وجود داشته است و در جاهایی هم به صراحت گفته شده ولی بعد از تبعید نهایی یهود است که در تلمود به صورت مفصل در مورد ماشیح صحبت شده است. شرایط ظهور او، اینكه او كه هست و چه خواهد كرد ، همه اینها در تلمود كه 1500 سال پیش تدوین شده آمده است. بعد از تلمود بر حسب نوساناتی كه در تاریخ یهود بوده است گرایش به این باور گاهی زیادتر و گاهی كمتر شده است و تقریبا می شود گفت با رفاه و امنیت یهودیان نسبت عكس داشته است. هر جا رفاه و امنیت كم شده است آنها بیشتر به دنبال منجی بوده اند و هر جا رفاهشان بیشتر شده است این مساله كم رنگ شده است. به طور مشخص در حدود سال 132 میلادی یكی از یهودیان شجاع به نام بركوخبا كه یك سردار نظامی بوده است، گروهی را جمع می كند و برابر رومی ها شورش می كند ( رومی هایی كه اسرائیل را تسخیر كرده بودند و یهودیان را از آنجا تبعید كرده بودند). این فرد با ایده بازگشت به دوران كتاب مقدس و شكست دادن دشمنان خدا قیام می كند و برابر رومی ها شورش می كند و اتفاقا یكی از بزرگترین عالمان تلمودی به نام ربی عقیوا تمام شاگردانش را به عنوان سپاهیان او می فرستد و باور داشته است كه او همان مسیح موعود است. البته بركوخبا شكست می خورد و اكثر شاگردان و طلاب مذهبی مكتب او كشته می شوند. این جریان یك مثال است و در تاریخ یهود بارها تكرار شده است.

آینده روشن: هم اکنون در میان کلیمیان چه اعتقاداتی در مورد برگزیدگی و موعود باوری وجود دارد؟

وضعیت فعلی را باید بر حسب میزان پایبندی گروههای یهودی به باورهای یهودی دسته بندی كنیم. در جوامع سنتی (یا اكثرا سفارادی ) همه چیز سنتی است و عقاید دسته بندی نمی شود. در اینچنین جوامعی مثل جامعه ایرانی اگر سوال كنید كه شما چه جور یهودی هستید؟ جواب این است كه ما یهودی هستیم و همه خودشان را از نظر گروهبندی یكی می دانند. اما در جوامع غربی كه گرایش خاصی به دسته بندی و قراردادن هر چیزی در جای خود هست، همین یهودیها وارد طبقه بندی می شوند. از یهودیان ارتودوكس و بسیار پایبند به احكام و قوانین دینی گرفته تا یهودیان میانه رو تر و محافظه كار و تا گروههای نو گرای امروزی یعنی یهودیان رفرمیست (یهودیانی كه حتی حاضر شدند ساختارهای كهنه عقاید یهود را بشكنند و چیز جدیدی از آن در آورند). به همین نسبت نگاهشان به ماشیح و موعود در یهود تفاوت دارد. اگر بخواهم تقسیم كنم باید بگویم سنتی ترین و معمولی ترین اعتقاد همین است كه موعود به صورتی معجزه وار ظهور خواهد كرد و یك دنیای كاملا تخیلی و یك اتوپیا را به بار خواهد آورد و مشخصا هدف اصلی او یهودیان خواهد بود که از این اسارت و پراكندگی جهانی به زعم خود رها می شوند و به بیت المقدس بر خواهند گشت و در آنجا حكومتی تشكیل خواهند داد و آداب و رسوم اولیه عبادت كه در تلمود ذكر شده دوباره احیا خواهد شد. در مرحله بعد و در درجه دوم تمام جهانیان خداوند را خواهند شناخت و اختلاف عقیده در مورد خدا در میان آنها از بین می رود. البته عده ای عقیده دارند جهانیان به یهودیت گرایش پیدا می كنند حال از این گرایش یا تغییر دین، یا احترام گذاشتن و علاقمندی به آن و یا حداقل عدم مخالفت با آن تعبیر می شود.

اكثر عقاید سنتی بر این است كه وقتی ماشیح بیاید ما دنیای بهشتی خواهیم داشت، تابلویی تخیلی و بسیار زیبا و در افراطی ترین نگاه. در آن زمان توبه هم معنایی نخواهد داشت چون گناهی نیست كه توبه ای باشد و حتی مردم نیازی به كار هم نخواهند داشت چون كار مجازاتی است كه خدا برای آدم اول قرار داده و با آمدن ماشیح انسان به همان باغ عدن اولیه بر می گردد. این سنتی ترین اعتقاد است به طوری كه در نمازهای سه گانه یهود هم بندی به طور مشخص به دعا برای ظهور ماشیح اختصاص پیدا كرده است. در سایر گروهها ی یهودی شاهدیم كه هر قدر گروههای یهودی از این سنتهای تلمودی دور شده اند وبه عقل گرایی روی آورند، این اعتقادات نیز تغییر کرده است. مثلا "هارمبام" یا "موسی بن میمون" كه از فلاسفه بزرگ یهودی است و فردی عقل گرا بوده است و اتفاقا همین فرد بوده است كه اعتقاد به ماشیح را وارد سیزده اصل ایمان یهود كرده است(اصل دوازدهم از اصول سیزده گانه یهود اعتقاد به ظهور ماشیح است) او اعتقاد دارد وقتی ماشیح بیاید دنیا روال عادی خو د را دارد و از یك نگاه معجزه وار به یك باور روز مره می رسد. ماشیح فردی است كاملا عادی از نظر جسمانی و شخصیتی( نه از لحاظ علمی و معنوی كه او را بسیار والا می دانند) او ظهور خواهد كرد و مصلح دنیا خواهد بود و جهان به آرمانهایش نزدیكتر می شود و این فرد مثل تمام انسانهای دیگر می میرد و فرزندان او جانشینش می شوند و هیچ اتفاق معجزه واری نمی افتد. می بینیم كه این نگاه بسیار عقل گرا ست. گروهای دیگری نیز هستند مثل عارفان یهود كه اعتقادشان بیشتر به این سمت معطوف می شود كه ما باید سعی كنیم خودمان، ماشیح شویم . یعنی ما باید از نظر شخصیتی خود را به ماشیح نزدیك كنیم و این سعی ماست که ماشیح را خواهد آورد دیدگاه یهود در مورد شخص منجی و ویژگیهای او چیست؟ اعتقاد كلی یهود بر این است كه ماشیح فردی است كه در هر دوره ای وجود دارد و قابلیت مسیح شدن را دارد و اگر شرایط كه عموما از آن به توبه جامعه یهودی تعبیر می شود، محقق شود او اعلام موجودیت میكند و خداوند ماشیح بودن را به او اعلام می كند و اگر شرایط آماده نباشد كس دیگری كه او هم در زمان خود لایقترین فرد است مستعد این مساله است و بالطبع نظرها بیشتر به سوی مراجع مذهبی یا عالمترین فرد است. این معمول بوده كه وقتی یكی از عالمان یهود فوت می كرده است چه بسا مردم با تاسف می گفتند كه اگر شرایط مهیا میشد، او ماشیح می بود و این قضیه تا آنجا پیش رفت كه گروهی فكری از یهود به نام حسیدیم ها كه به تعبیر خودشان پارسایان و زهاد یهود هستند و به اجرای احكام توجه بیشتری دارند، در این دوران اخیر رسما اعلام كردند كه رهبر دینی شان همان ماشیح است. آن رهبر اعلام كرده بود كه دوران تبعید دارد تمام می شود و ما وارد دوران مسیحایی می شویم و این تعبیر شد كه پس خود او مسیح است و علی رغم این كه او چند سال پیش فوت كرد هم چنان پیروانش عقیده دارند كه این مرگ ظاهری است و روزی او دوباره قیام می كند و بنی اسرائیل را نجات می دهد. برخی دیگر نیز مثل یهودیت مدرن و رفرم ها و برخی از صهیمونیست ها، ساختار را شكسته و اصلا عقیده شخص ماشیح را كنار گذاشتند و بر این باورند که نیازی به انتظار او نیست. جایگزین این باور در اعتقاد آنها دوران مسیحایی است یعنی ما به جای منتظر بودن شخص مسیح منتظر دوران هستیم و این دورا ن هم از طریق اعمال خودمان به دست می آید یعنی وقتی گروهی تلاش كنند و فضای بهتری را درست كنند ما به آن هدف كه دوران مسیحایی است نه شخص مسیح نزدیك می شویم. حتی یهودیت سكولار یعنی یهودیت كاملا غیر مذهبی هم مثل كارل ماركس كه اصلا كمونیست شدند و احكام و شرایع یهود را به طور كامل كنار گذاشتند، این ها هم حتی معتقد بودند كه می شود رسوم و سنتهای دینی را به طور كامل از یهود گرفت اما اعتقاد و امید به مسیح و ماشیح و منجی هم چنان در یهود باقی خواهد ماند. یعنی حتی آنها هم به مسیح اعتقاد داشتند ولی راههای رسیدن فرق دارد. یهودیان سنتی معتقد به لزوم پایبندی اجرای دقیق تر احكام و اخلاقیات یهود هستند برای ظهور ماشیح. اما یهودیان سكولار و مدرن از تلاش مذهبی بیرون می آیند و به سوی تلاش اجتماعی می روند. با این تفاوت که این تلاش اجتماعی را یهودیان رفرم به صورت نیكوكاری و كارهای خیریه و نظم بخشیدن به جامعه و جهان می دانند و یهودیان سیاسی یا صهیونیستهای سیاسی آن را به جو سیاسی می برند یعنی می گویند ما با اقدامات خود برای تصرف سرزمینی موعود و پابرجا كردن دولت سیاسی به همان دوران طلایی خواهیم رسید. اینها تقریبا طیفی از عقاید و باورهای یهودیان بود در مورد منجی.

اندیشه موعود باوری به لحاظ حساسیت موضوع همواره درگیر آسیبهایی بوده است. همچنان که شما هم اشاره فرمودید در تاریخ یهود و به طور خاص با تلقی سنتی از این آموزه ، این آسیبها وجود داشته است. در این باره بیشتر توضیح دهید.

بزرگترین موردی كه البته نمی توان آن را به عنوان آسیب یاد كرد ولی نكته ای است كه یهود را در برابر اندیشه ماشیح محافظه كارتر كرد، ظهور حضرت عیسی بود. این قضیه نقطه اختلاف میان یهودیت و مسیحیت است. یعنی وعده هایی كه در كتابهای پیامبران بنی اسرائیل در مورد ظهور منجی آمده بود باعث شد به هنگام ظهور عیسی مسیح، خیلی ها به این باور رسیدند كه این همان منجی موعود یهود است و از همین جا نقطه اختلاف یهودیت و مسیحیت آغاز شد و اتفاقا همین افتراق و اینكه یهودیان آن انتظاراتی كه از مسیح موعود داشتند را در مسیحیت ندیدند، باعث شد كه یهودیان بیشتر مراقب اوضاع باشند. قبلا گفتیم كه در قضیه بركوخبا در سال 130 میلادی، یهودیان فریب خوردند و از احساسات آنها سوءاستفاده شد و بعد از این هم برخی مدعیان دروغین مسیح بودن وجود داشته اند كه با باور مردم مواجه شدند ولی معمولا آنقدر ها فراگیر نبوده است. یعنی بعد از آن اتفاقات اولیه حضرت عیسی و بركوخبا اگر هم كسی این ادعا را كرده است، آنقدرها موفق نبوده است. ولی بر اساس اطلاعی كه من دارم امروزه برخی گروههای افراطی یهودی كه معتقد به دوران بهشتی زمان ماشیح هستند، یعنی می گویند در آن دوران انسان به دوران قبل از حضرت آدم برمی گردد و نیازی به كار ندارد و بهشتی می شود، سوء استفاده هایی كرده اند. بخش عظیمی از طلاب یشیواهای یهودی چه در اسرائیل و چه در اروپا و آمریكا معتقد هستند كه ماشیح تا چند روز دیگر ظهور می كند و ما اصلا نه نیاز به ساخت و ساز داریم و نه اصلا به كار نیازی هست. این افكار گروهی از جامعه را تحت تاثیر قرار داده و اینگونه فكر می كنند و هر واقعه ای را به نشانه نزدیكی دوران ظهور نسبت می دهند. من یادم هست كه در دوران جنگ خلیج فارس می گفتند این همان نشانه هایی است كه در تورات ذكر شده است. این گونه سوء استفاده ها جزء آسیبهای این باور است.

ویژگیهای اندیشه موعود در دین یهود و تفاوت آن با سایر ادیان چیست؟ این مسلم است كه اصل اندیشه منجی و موعود باوری در اكثر ادیان وجود دارد. اما تفاوت عمده ای در یهود نسبت به سایر ادیان وجود دارد. آن تفاوت این است كه تقریبا هیچ دینی وابستگی تاریخی و مكانی به نقطه خاصی ندارد . ادیان دیگر مثل اسلام ، مسیحیت و زرتشت و.....آزادانه در فضای زمانی و مكانی جهان پیش می روند ولی دین یهود یك خصوصیتی دارد كه تقریبا در هیچ دین دیگری نیست و آن وابستگی زمانی و مكانی است. این دین از لحاظ مكانی به شدت به سرزمین اسرائیل و بیت المقدس وابسته است و از لحاظ زمانی هم به همان دوران حضور در اسرائیل و حكومت در آن وابسته است. در سایر ادیان اینگونه نیست كه آنها چیزی را از دست داده باشند كه نیاز به بازگشت به آن داشته باشند، شما به عنوان یك فرد مسلمان در هر نقطه ای از جهان كه باشید پیش می روید ولی یهود خودش را در تبعید می داند. تبعیدی دو هزارساله كه در این دو هزارسال هر روز سه بار دعا می كند كه به آن دوران طلایی برگردد. این مساله نقطه اصلی اعتقادات یهود است . یهود اگر همه شرعیات را هم كنار بگذارد این باور را نمی تواند كنار بگذارد. ریشه امید به آمدن یک منجی كه آن دوران را بازسازی كند، با اصل یهودیت عجین شده است و یهودی كه به این اصل معتقد نباشد یهودی نیست. از این روست كه ایمان به ماشیح یا حداقل در نظر داشتن ماشیح یك عنصر یهودیست.

مطابق آموزه‌های یهود ماشیح به هنگام ظهور چه برخوردی با پیروان سایر ادیان خواهد داشت؟ دوران ظهور ماشیح با آزادی های مذهبی همراه است یا یا مبارزه وجنگ؟

 در این باره عقاید مختلف است چون همانطور كه قبلا گفتم در هر جایی كه متن دین صریح نباشد تفاوت در تفسیر هست . برخی بر اساس متنی كه در تلمود هم هست كه "خوشا به حال چشمی كه آن دوران را می بیند و بدا به حال آن كسی كه آن دوران را می بیند" معتقدند كه آن زمان هم آنقدر قضایا فجیع است که شاهد آن زنج می کشد و هم آنقدر بعدش خوب می شود كه برای كسی كه آن دوران را میبیند چنین تعبیری شده است. اینها معتقدند كه ظهور ماشیح با بروز جنگهای سخت جهانی همراه خواهد بود و سپس ماشیح خواهد آمد و خون و خونریزی را لازمه آمدن آن دوران می دانند. و برخی لازمه ظهور را ظلم فراگیر می دانند و حتی می گویند چون قرار است ظهور ماشیح از طریق توبه یهود صورت بگیرد ، اگر مردم یهود خودشان توبه نكنند، خداوند آنها را مجبور به توبه خواهد كرد و این امر با گماردن یك حاكم ستمگر بر آنها خواهد بود. این یك نوع از دیدگاههاست و در مقابل برخی این نوع باورها را خلاف عقل میدانند و می گویند اگر ما قرار است به یك نقطه روشنی برسیم چه لزومی دارد كه برای این رسیدن حتما فضا را تاریك كنیم. آنچه عقلانی است، این است كه ما ذره ذره و كم كم روشن و روشن تر شویم تا به آن نقطه نهایی نور برسیم. در مورد شخص ماشیح هم اشاره شد كه نظر افراطی بر این است كه شخص ماشیح یهودی است و برای قوم یهود می آید و هدف اولیه او بنی اسرائیل و قوم یهود و اورشلیم است و بقیه مردم هم وقتی این واقعیت را می بینند ایمان می آورند حال این ایمان از نوع ایمان یهودی است یا از نوع ایمان موحدانه است. ولی آنچه كه بیشتر مورد قبول است این است كه در آن روز همه مردم خداوند را یكسان می پرستند و حتی طبق كتاب مقدس، حتی در پرستش خدا اختلاف اسمی هم ندارند و همه خدا را با یك نام می پرستند.

با توضیحاتی که در مورد پیوند اندیشه منجی و سرزمین موعود فرمودید، بالطبع این سوال پیش می آید که حکومت فعلی اسرائیل و رویکرد صهیونیست ها چه ارتباطی با موعود گرایی در یهود دارد؟ در این خصوص توضیح بفرمایید.
یهود هر زمان كه حكومت داشته حكومت دینی بوده است. و در بسیاری موارد سیاست و دین در تاریخ یهود یكی بوده است. اما مشكل اصلی كه همواره در تاریخ یهود وجو د داشته است دو چیز بوده است: یكی عامل مكانی كه همان سرزمین اسرائیل است كه هم از نظر مساحتی كوچك بوده و هم در موقعیتی بوده است كه همواره زیر نفوذ حكومتها قرار می گرفته و در همان زمان یهود هم دوران استقلال حكومتیش خیلی كم بوده است و معمولا تحت الحمایه قدرتهای بزرگتر بوده است. عامل دوم هم كمی جمعیت یهود و اینكه این یهودیان هرگز جنگجو نبوده اند، بوده است. شاید تنها جنگهایی كه در تاریخ یهود صورت گرفته است در زمان حضرت داوود بوده است و هرگز ایده جهانگیری در یهود آنچنان كه در مسیحیت و اسلام وجود داشته دیده نمی شده است . دكترین یهودیت هیچگاه این نبوده است كه جهان یهودی شود . ممكن است بگوییم این مساله مورد علاقه آنها بوده است اما كوچكترین تلاشی در این باره نشده است. حتی در جایی ثبت نشده است كه ما مبلغ یهودی برای اقوام غیر یهودی داشته باشیم . افرادی بودند كه یهودی شده اند اما همه آنها بر حسب اتفاقات خاصی بوده است نه تبلیغ فرد یا افراد یهودی. اصلا تعلق یهود به این سرزمین خاص و انگیزه نداشتن برای رفتن به جایی دیگر، باعث شد كه این قوم و حكومت ضعیف نگه داشته شود. یهودیان صواب مذهبی خود را ماندن در سرزمین مقدس می دانستند و اصلا از نظر دینی رفتن به جای دیگر مطلوب نبود و همین عوامل باعث ضعف حكومت یهودی میشد. بنابر این؛ بررسی ارتباط دین و سیاست در یهود تقریبا غیر ممكن است چون از 2000 سال پیش تا حالا حكومتی نبوده است كه قابل بررسی باشد و بدتر از آن این است كه در سنت یهودی به دلیل اینکه حكومتها حكومت غیر یهودی بوده اند وحكومت یهودی وجود نداشته است، اصلا سیاسی كاری تحریم شده است، و كسی كه دنبال سیاست می رفته میگفتند حتما در اعتقاد دینی سست شده كه سراغ سیاست رفته است.. و در مواردی از تاریخ یهود اگر حتی بزرگی از عالمان یهودی به نحوی با حكومت مرتبط می شدند آنها را طرد می كردند. اما در دوران معاصر كه اسرائیل به وجود آمده است دو نكته جدا از هم دارد. یكی این كه یك آرزوی 2000 ساله بوده كه به تحقق پیوسته است و تقریبا میتوان گفت هیچ یهودی در دنیا پیدا نمی شود كه بگوید من با بودن در اسرائیل یا داشتن حكومت مخالفم. پس با كل قضیه كسی مخالف نیست اما اینكه چه كسانی آنجا را گرفته اند و به چه بهانه ای آن را گرفته اند به دیدگاههای مدرنیسم بر می گردد چون اصلا خیلی از یهودیها معتقد هستند كه ما یهودیان اینقدر ضعیف و گنهكاریم كه باید این بدبختی ها را بكشیم و خدا باید مارا نجات دهد . و اگر هم آنجا می رویم توفیقی است كه به ما داده شده ولی باید برگردیم. اما برخی این ساختار را شكستند و گفتند ما نه به ماشیح و نه به اعتقادات سنتی یهودی كاری نداریم ما به عنوان یك انسان ( انسان مدار شدند به جای خدامدار بودن كه حاصل مدرنیته است) تلاش میكنیم و این سرزمین را می گیریم . دولت فعلی اسرائیل دولت مذهبی نیست و حتی در خیلی موارد ضد مذهبی بوده است. البته در سالهای اخیر قدرت مذهبی در اسرائیل بیشتر شده است . البته جریانات مذهبی با حكومت به نحوی مخالفند مثلا تا جایی كه اطلاع داریم اسرائیل هنوز مثل كشورهای دیگر قانون اساسی ندارد چون میان كسانی كه می خواهند قانون بر اساس تورات نوشته شود و كسانی كه می خواهند مطابق سوئیس نوشته شود اختلاف وجود دارد. یا تا آنجایی كه به صورت غیر رسمی اطلاع داریم دو نوع دادگاه در اسرائیل وجود دارد دادگاههای مدنی و دادگاههای شرعی و هر دو هم به نحوی رسمیت دارند و حاخام ها مردم را از رفتن به دادگههای مدنی بر حذر میدارند و دولت هم مراجعه به دادگاهها ی مدنی را توصیه می كند .

شما در میان سخنانتان به دكترین یهودیت اشاره کردید. آیا می توان گفت دکترین یهودیت (به معنای عنصر اصلی یا راهبردی ترین عنصر) اعتقاد به منجی است؟ می توان گفت در یهودیت، دكترین بر بازگشت و احیاء هست و این باز گشت و احیاء در دوران ماشیح و با حضور او اتفاق می افتد . و كلی تر از این آنچنان كه دیدگاههای عرفانی یهود می گویند این كه دكترین یهود باز گشت به آن فضای قبل از دوره آدم هست وتمام اساس كار این است كه دنیایی كه آدم آن را با گناه خود به هم ریخت دوباره به جای اول برگردانیم و آنجوری شود كه خدا می خواسته است. به قول استاد ملكیان تفاوت علم یا مدرنیته با دین سنتی یا همان سنت این است كه در دین پیشرفت نیست و همیشه گذشته ای دارد كه انسان با برگشت به گذشته كامل تر می شود و هر چه پیش می رود انسان گناه كارتر می شود و تنها امید هست كه انسان را به جلو می برد و این امید همان امید به بازگشت به گذشته است. ولی در علم و مدرنیته قضیه بر عكس تبیین می شود. گذشته تاریك است و هرچه جلوتر می رویم انسان پیشرفت می كند و فربه تر می شود. بنابر این در شكل سنتی یهود، دكترین بر بازگشت به گذشته است و این بازگشت سر راهش از اسرائیل و بیت المقدس و اعمال اولیه یهود می گذرد و در نهایت همین ها انسان را به همان عدن اولیه بر می گرداند.

درود

اینکه برای شما حفظ دوستی مهم است خیلی خوبه . برای من هم حتما همینطوره .

در هر حال از پیچش شما خیلی خوشحال شدیم .

فیض عیسی مسیح خداوند با شما

مهدی دوست عزیزم

لحن این بحث یک دفعه تغییر کرد و برای من حفط دوستی بسیار مهم تر از یک بحثی است که از همین الان مشخص است نتیجه اش چه خواهد بود

و لذا ترجیح میدهم در این مورد به بحث هایی که شما میفرمایید قبلا رخ داده که یک نمونه ان بحث بین برادر نیما زیبا سخن و برادر شاهپور برنابا بوده است ارجاع دهم زیرا تمام مباحث از طرفین در آن بحث گفته شد و نیاز به تکرار نمیبینم

اصل بحث در این آدرس موجود است

http://www.cloob.com/club/post/show/clubid/1278/topicid/1228877

خلاصه منصفانه این بحث در وبلاگ برادر زیبا سخن موجود است

www.kelisa.blogfa.com

و دوستان خودشان تصمیم بگیرند که حقیقت در کدام طرف وجود دارد

خداوند به همه ما برکت و محبت و آرامش عطا فرماید

درود

امیر عزیز گرچه من هیچوقت نگفتم بعد از اینهمه بحث ( اگر گفتم نشانم بدهید!!!!! ) ولی با اینحال در این مورد اینقدر در کلوب دات کام صحبت شده که دیگر نیازی به توضیح نیست .

بله عزیز من . بنده متوجه شدم که در دید یهودیان آن نبی و مسیح دو شخص جدا از هم هستند . اما من آیه ی مقابل آن را از مرقس برای شما آوردم . البته عجیب نیست شاید متوجه نشدید .

ایشان جواب دادند : که یحیی تعمید دهنده و بعضی الیاس و بعضی یکی از انبیاء ( انجیل حضرت مرقس 8: 28 )

البته این فقط یک تفسیر بود . تفسیری دیگر را ما میتوانیم به این نحو ببینیم که یهودیان از کتاب آگاهی کامل نداشتند . انها یحیی را نپذیرفتند چون گمان میکردند که قبل از مسیح ایلیا ( خود شخص ایلیا ) می آید . اما مسیح میگوید این همان ایلیا بود . ببینید شما دوست دارید کلمات انجیل را تحت الفظی و تنها با اشاره به یک بند از عهد عتیق تفسیر کنید . مگر با این راه بتوانید از آن نبی پیامبر اسلام را بیرون بکشید .

دوست عزیز اگر کمی از آن تعقلی که همیشه از ان دم میزنید خرج میکردید اینگونه بر سر این حرف پافشاری نمیکردید . بنده میگویم در عهد عتیق پر است از جاهایی که برادران شما را همان دوازده سبط اسرائیل و یا یهودا و اسرائیل تعبیر میکند ولی شما نه تنها جواب مرا نمیدهید بلکه دروغ هم به ما میچسبانید .

بنده در مورد شریعت نوین بحث میکنم تازه نه از عهد جدید بلکه از عهد عتیق باز شما جواب که نمیدهید هنوز سعی در دور زدن بحث را دارید . بنده در مورد ایلیای نوین ، موسی نوین صحبت میکنم . بی خیال . متوجه شدم که انها را ندیدید .

فیض عیسی مسیح خداوند با شما

مهدی جان

 شما میفرمائید بعد از آن همه بحث هنوز بر این پافشاری میکنید

آیا شما بعد از آن همه بحث (که من به خاطر نمی ارم با شما در این مورد صحبت کرده باشم)هنوز  میفرمائید که باید آن نبی و مسیح دو شخصیت  باشند .و یا حداقل تصور سوال کنندگان این بود چون ابتدا سوال میکنند ایا تو مسیح هستی وقتی پاسخ نفی میشنوند جواب میدهند اگر تو مسیح نیستی پس (ان نبی) هستی ؟

شاد زی و مهر افزون

درود

امیر عزیز جالب است که هنوز بر سر حرف خود پافشاری میکنید . ببینید درکتاب مقدس بارها بر سر اینکه آن نبی چه کسی است بحث شده است .

انجیل مرقس میگوید :

ایشان جواب دادند : که یحیی تعمید دهنده و بعضی الیاس و بعضی یکی از انبیاء ( انجیل حضرت مرقس 8: 28 )

 من آن نبی را انکار نمیکنم . اما طبق پدران کلیسا عیسی موسی نوین است . عیسی الیاس نوین نیز هست . آن نبی میتواند خود پسر خدا باشد . حال میفرمائید چرا او شریعتی نداشته . بنده که خیر کتاب مقدس میگوید :

خداوند میگوید : اینک ایامی می آید که با خاندان اسرائیل و خاندان یهودا عهد تازه ای خواهم بست . نه مثل آن عهدی که با پدران ایشان بستم در روزی که ایشان را دستگیری نمودم تا از زمین مصر بیرون آورم . زیرا که ایشان عهد مرا شکستند . با اینکه خداوند میگوید من شوهر ایشان بودم . اما خداوند میگوید : اینست عهدی که بعد از این ایام با خاندان اسرائیل خواهم بست . شریعت خود را در باطن ایشان خواهم نهاد و آن را بر دل ایشان خواهم نوشت و من خدای ایشان خواهم بود و ایشان قوم من خواهند بود ( ارمیا 31 : 31-33 )

البته ما هم با کلیسای اولیه و همچنین با کلیسای یوحنای رسول فریاد بر می آوریم :

آنکه گوش دارد بشنود که روح به کلیساها چه میگوید

اما در مورد تثنیه 18:18 که معمولا اسنادتان به آن است . جالب است که چگونه این دوستان عزیز مسلم ما نبی ای مثل من از میان برادران ایشان را نسل اسماعیل میدانند . بارها و بارها لفظ برادران ایشان در عهد عتیق آمده است و از ظاهر مشخص بوده که منظور از میان اسرائیل و یهودا ( دوازده سبط اسرائیل که به صورت جداگانه قلمرو حکومتی داشتند ) بوده است . دوستان ما که این مطالب را بیان میکنند یا نمیدانند و یا خود را به کوچه ی علی چپ مینند . امیر عزیز کمی تعقل ، خودت این شعار را میدهی پس لطف کن و با آیات بازی نکن .

فیض عیسی مسیح خداوند با شما

چكیده

سوشیانت

تولّد موعودهای مزدیسنا

زادگاه سوشیانت

زمان ظهور سوشیانت

محلّ ظهور سوشیانت

یاوران سوشیانس

نشانه‌های ظهور

نتیجه

منابع و مآخذ