پانترکیسم و پژاک

یعنی وحشیگری

افراطی گری حیوانی

رژیم پان حاکم بر آذربایجان جمهوری آذربایجان زباناً : قاراباغ را پس میگیریم

عملاً مزدوری آمریکا و  ارسال نیرو به عراق و بی لیاقتی و ترس از رویارویی با ارمنستان

همونطوری که دارید میبینید پانترک افراطی حیوان وحشی بی هویت نژادپرست داره چهره پانترکیسم رو نشون میده-

 پس بشناسید که چطور پست فطرتانی هستند-

چنان قاطی کرده که به زمین و زمان و همه قومیت ها  میپره

نمیدونه به کی بدو بیرا بگه و همه رو قاطی کرده

درورد بر مردم ترک – مرگ بر پانترکیسم

پانترک نژادپرست عصبی شده و قاطی کرده

پان؟

پانترکیسم

یعنی وحشیگری

افراطی گری حیوانی

پان فارسیستها و «ژنتیـــک»

نقدی بر فرضیهء مازیار اشرفیان بناب

یازار: حسن سولدوزلو

مقدمه

در تاریخ 22 خرداد 1385، یعنی درست پس از قیام سراسری تورکان ایران علیه اهانت روزنامهء ایران و در شرایطی که ذهن مردم به شدت با سوالات قومی مشغول بود، خبرگزاری ایسنا خبری کوتاه را منتشر ساخت که علیرغم ردّ و بدل شدن در گروههای خبری آذربایجانی، عملا در لابلای حجم عظیم اخبار بازداشتهای فعالان تورک به فراموشی سپرده شد. به طور خلاصه، ماجرا از این قرار بود که یک «محقق آذری زبان» به نام «مازیار اشرفیان بناب»، توسط تحقیقات ژنتیک ریشهء «ژنتیکی» واحدی را برای ساکنان «فلات ایران» کشف کرده است.

از آنجائیکه پان فارسیستها نیز کلمهء «ایران» را «سرزمین آریائیان» میدانند و «آریائی» را نیز مترادف با «فارس» تفسیر میکنند، این «کشف» برای آنان به این معنی بود که علم ژنتیک فارسها را صاحبان اصیل ایران دانسته است!

هر چند احتمال دارد که وقتی «امنیت ملی» ایران در بحرانی ترین شرایط خود قرار داشته، عزیزان پان فارسیست برخی جعلیات «ژنتیکی» را برای حفظ «تمامیت ارضی» ضروری دیده باشند؛ ولی جهت آمادگی برای مجادلات آتی و نیز پاسخ به شبهات مطرح شده، در حدّ وسع خود به نقد این فرضیه از دو منظر «زبانشناسی» و «ژنتیک» می پردازیم.

اولین نکته ای که نظر پان فارسیستها را به «مازیار اشرفیان بناب» جلب کرده، «آذری» بودن وی است که باعث شده تا بر روی فرضیهء وی مانور بیشتری داده شود. «مازیار اشرفیان بناب» 40 سال دارد و متولد «تهران» است؛ یعنی باز هم با یک «مانقورد» دیگر روبرو هستیم که از «آذری» بودن فقط پسوند «بناب» را یدک می کشد و در بزرگترین کارخانهء آسیمیلاسیون جهان، یعنی تهران تولید شده است.

با جستجوی اسم «مازیار اشرفیان بناب» در اینترنت (چه با الفبای عربی و چه با الفبای انگلیسی) مشخص میشود که به طور کلّی سایتهائی که «مازیار اشرفیان بناب» یا فرضیهء او را می شناسند، سه دسته هستند:

1) دایره المعارفهائی که توسط «داوطلبان» ویرایش میشوند؛ مثل «ویکی پدیا»،

2) سایتهائی پان آریانیستی مثل «جبههء پان آریان»،

3) وبلاگهای جدید الاتاسیس پان فارسیستی؛ مثل «شمس تبریز» (ShamsTabriz.blogfa.com)

یعنی اینکه فرضیهء «مازیار اشرفیان بناب» حتّی 5 ماه پس از انتشار، طرفداری در جهان علم ندارد، و فقط پان فارسیستها هستند که آنرا در بوق و کرنا دمیده اند.

فرضیهء «مازیار اشرفیان بناب» می گوید:

ساکنین فلات ایران از یک ریشه هستند، «حتی هزاران سال قبل از این كه نامی از ایران یا اقوام آریائی در میان بوده باشد»

و صراحتاً تاکید میکند که:

«تاریخ مدون دقیق و قابل اعتمادی در خصوص این وقایع جمعیتی [مهاجرت آریائیها، یا حتی وجود آنها] در دست نیست»

تا اینجا، مازیار اشرفیان بناب نه تنها هیچ کمکی به فرضیهء «نژاد آریا» نمیکند، بلکه قصّه های مهاجرت «آریائی»ها را که ظاهراً در منابعی مثل اوستا مذکور است، اکیداً زیر سوال می برد. همانطور که بارها دربارهء «منشاء فرضیه نژاد آریا» بحث شده(1)، صحبت از «نژاد»ی به این اسم، سالهاست که اعتبار خود را از دست داده و این اصطلاح تنها در زبانشناسی کاربرد دارد.

بحث اوّل: زبانشناسی

از آنجائیکه پان فارسیستها «ایران» را «سرزمین آریائیها» و به معنی «سرزمین مردمان اصیل و نجیب» می دانند، لازم است که این کلمات را از منظر زبانشناسی فارسی و تورکی تحلیل کنیم.

در فارسی، کلمهء «ایران» را میتوان چنین تجزیه کرد: « ایران = ایر + ان ».

در «فرهنگ عمید» مقابل کلمهء «ایر» چنین نوشته شده است: ایر یعنی «آلت تناسلی مردانه» (البته با عرض معذرت)، همچنین پسوند «ان» نیز علامت جمع است به معنی «ها».

به این ترتیب معنی کلمهء «ایران» در فارسی میشود «مردها».

همچنین لازم به یادآوری است که کلمات «آری» و «آریکا» همواره در کتیبه های هخامنشی به معنی «شورش» و «شورشی» آمده و ربطی به «اصالت و نجابت» ندارد.

اما از منظر زبانشناسی تورکی، قضیه کاملا متفاوت است. در زبان تورکی فعل «آریتماق/ آریتلاماق» به معنای «زدودن ناخالصی و پاک کردن» است؛ همچنین به زنبور عسل میگویند «آری» یعنی «زنبور پاک»، پس کلمهء «آری» در زبان تورکی یعنی «پاک»(2).

از طرف دیگر، کلمهء «ایران» در تورکی به سه جزء تقسیم میشود: « ایی + ار + ان ». دوستانی که با تورکی استانبولی آشنا هستند، میدانند که در این شاخه از زبان تورکی، کلمات معادل «خوب/ بد» عبارتند از «ایی/ کؤتو». به عبارتی «ایی» در تورکی یعنی «خوب». کلمهء «ار» در تورکی به معنی «مرد» و پسوند «ان» هم پسوند مکان است. پس به طور خلاصه:

«ایی» یعنی «خوب»

«ار» یعنی «مرد»

«ان» یعنی مکان(سرزمین)

در نتیجه:

ایران = ایی ار ان =  سرزمین مرد خوب

انصافاً اتیمولوژی فارسی بهتر میتواند از عهدهء معانی کلمات «ایران» و «آریا» بربیاید یا تورکی؟ از آنجائیکه عزیزان پان فارسیست نتوانسته اند توضیحی قابل قبول (یا آبرومندانه) برای معنی این دو کلمه بیابند، معنی تورکی آنها را سرقت کرده و به جای معنی فارسی جا زده اند!

بحث ژنتیک

تاریخچهء علم «ژنتیک» با نام «گریگور مندل» و از سال 1865 آغاز میشود. «کروموزومها» برای اوّلین بار در 1903 کشف شدند، در 1956 کروموزومهای انسانی به طور صحیح شماره گذاری شد و در سال 2003 «پروژهء ژنوم انسانی» با دقت 99/99 درصد تکمیل گردید. به این ترتیب، روشن است که ژنتیک (خصوصا ژنتیک انسانی) علمی نوپاست، هنوز در مرحلهء «فرضیه»پردازی قرار دارد و صحبت از «نظریه» و «دکترین» و «پارادایم» برای آن بسیار زودهنگام است. هرچند همین فرضیه های معدود ژنتیک نیز با انتقادات متعدد مواجهند، اما به طور کلی در برههء کنونی، سه «علامت ژنتیکی» مورد بررسی متخصصان این علم قرار میگیرد:

    الف) میتوکوندریال DNA  که از مادر به ارث میرسد و شامل گروههای زیر است:

1) هاپلوگروپ های(3) اروپائی H, I, J, K, T, U, V, W و X ؛

2) هاپلوگروپ های آسیائیA, B, C, D, F, G, Mو Z؛

3) هاپلوگروپ های آفریقائیL1, L2 و L3.

    ب) کروموزوم Y که از پدر به ارث میرسد و از گروههای آفریقائی I ، II و III و گروههای آسیائی VI تا X تشکیل میشود؛ دودمانهای اروپائی همگی واریاسیونهائی از این گروهها هستند(همین نکتهء به ظاهر کوچک، تا دهها سال مخالفت گروههای نژادپرست و نئونازی غربی برخواهد انگیخت). [هاپلوگروپ های اروپائی 1،2،3،9،21،22 و 25؛ هاپلوگروپ های آسیائی 4،10،12،16 و 28؛ و هاپلوگروپ های آفریقائی 6،7 و 8]

    ج) کروموزومهای غیرجنسی یا Autosome.

در بین سه علامت ژنتیکی فوق، نه تنهاکروموزومهای غیرجنسی به دلیل جامعیّت از اعتبار بیشتری برخوردارند، بلکه میتوکوندریال DNA و کروموزوم Y نیز خود خالی از اشکال نیستند. به نظر «اندرو ج. کلارک»، استاد بیولوژی دانشگاه پنسیلوانیا، «ژنهای روی ژنوم میتوکوندریال یا کروموزوم Y آشکارا به شما اجازه نمیدهند که تاریخچهء جمعیت را استخراج کنید»(4). حال معلوم نیست که چرا «مازیار اشرفیان بناب»، زحمت بررسی این علامت ژنتیکی مهم را به خود نداده (شاید به این دلیل بوده که فرضیهء او را تائید نمی کرده است).

لازم به ذکر است که در علم ژنتیک، فاکتورهائی مثل «گروههای خونی» غیرقابل اعتماد دانسته میشوند. همچنین در این مقاله به مبحث «خوشه های ژنتیکی» نمیپردازیم.

مشاهده میشود که علائم ژنتیکی میتوکوندریال DNA  وکروموزوم Y، جوامع انسانی را در سه گروه اصلی آسیائی، اروپائی و آفریقائی طبقه بندی میکنند و هر یک از گروههای اصلی، به گروههای فرعی جدا میشوند که مشخصهء آنها حروف و اعداد لاتین است. پس اگر بخواهیم در فلات ایران نیز گروهی از انسانها را مشخص کنیم، باید از همان علامتگذاری ژنتیک دربارهء گروههای اصلی و فرعی استفاده کنیم و به عبارت دیگر، در تقسیم بندی ژنتیک چیزی به اسم «ژن ایرانی» وجود ندارد (چه برسد به «نژاد آریائی»، «نژاد پارس»، یا حتی «نژاد تورک»).

همچنین،مهمترین نکتهء فرضیهء «مازیار اشرفیان بناب» آن است که وی، فقدان «تمایز ژنتیکی» بین ساکنین فلات ایران را نفی کنندهء وجود «اقوام» فارس و آذری [تورک] و لر و بلوچ و توركمن میداند. سوال اینجاست که اساساً «ژنها» چقدر در تعریف «قومیت» دخالت دارند، تا فرض یکی بودن آنها بتواند به نفی وجود اقوام بیانجامد؟ مهمترین پارامترهای مشخص کنندهء «قومیت» عبارتند از:

1)  زبان

2)  دین

3)  تاریخ

4)  آداب و رسوم

5)  نژاد

از پنج فاکتور فوق، چهار فاکتور در علوم انسانی (زبانشناسی، جامعه شناسی و تاریخ) مورد بحث قرار میگیرند و فقط فاکتور «نژاد» است که با علوم تجربی سر و کار دارد. اثبات احتمالی فرضیهء «مازیار اشرفیان بناب» هیچ تاثیری در نفی یا اثبات چهار فاکتور اول قومیت ندارد و نمیتواند هم داشته باشد، چون اساساً ماهیت تحقیقات وی با ماهیت چهار فاکتور اول متفاوت است. یعنی اگر کسی نتیجهء فرضیهء «مازیار اشرفیان بناب» را در علوم انسانی موثر بداند، «مثل آنست که بخواهد لیتر و متر را باهم جمع کند!» (5)

تنها در بررسی فاکتور پنجم یعنی «نژاد» است که فرضیهء «مازیار اشرفیان بناب» محلّی از اعراب می یابد. بارها گفته ایم که از دیدگاه نژادی و بر اساس نظریهء جامع «بلومباخ» (6)، گروههای انسانی از نظر نژاد به پنج دسته تقسیم میشوند:

1)  نژاد سفید قفقازی

2)  نژاد زرد

3)  نژاد سیاه

4)  نژاد آمریکن

5)  نژاد مالائی

واضح است که در جغرافیای مورد نظر «مازیار اشرفیان بناب» یعنی «فلات ایران» و نواحی متصل به آن، تنها سه نژاد سفید و زرد و سیاه وجود دارند، پس موارد 4 و 5 را کنار میگذاریم.

حال اگر تقسیم بندی نژادی (سفید، سیاه و زرد) بلومباخ را با تقسیم بندی ژنتیکی (اروپائی، آفریقائی و آسیائی) مقایسه کنیم، مشاهده میشود که باز هم پان فارسیستها نمیتوانند(یا نمیخواهند) درک کنند که «گروههای نژادی (و ژنتیک) بر گروههای زبانی (و قومی) منطبق نیستند». آنان «تورک بودن» را مطلقاً معادل با «زرد بودن» میدانند و غافلند از اینکه که همانطوریکه حوضهء تاثیر زبان فارسی تاجیکهای «زرد» را در بر دارد، حوضهء نفوذ زبان تورکی هم میتواند آذربایجانیان «سفید» را شامل شود.

علت دیگر جذابیّت این فرضیه برای پان فارسیستها در یک جمله از «مازیار اشرفیان بناب» نهفته است: «جمعیت آذری زبان ساكن در فلات ایران ریشه ژنتیكی مشتركی با اقوام ترك زبان ساكن در كشور تركیه و اروپای شرقی ندارند».   

پان فارسیستها میپندارند که با این «کشف»، پیوند تورکان ایران با تورکان تورکیه فاقد وجاهت خواهد شد. علیرغم اینکه اختلاف نژادی بین تورکان آذربایجان و تورکیه (حتی به فرض وجود) مربوط به گروههای فرعیژنتیک و زیر گروههاینژادی خواهد بود، نه گروههای اصلی، چهار فاکتور دیگر قومیّت نیز برای همیشه به قوّت خود باقی اند و از آنجائیکه در حوضهء علوم انسانی قرار دارند، نفی آنها برای پان فارسیستها عملاً غیر ممکن خواهد بود.(7)

منابع و توضیحات

1)   رجوع کنید به: «دادنامهء آذربایجان»، علیرضا اردبیلی، سایت تریبون؛ و یا «موج جدید بحثهای «نژادی»، رسول همدانلی، سایت دورنا

2)   رجوع کنید به http://www.Polyglot.az

3)    «هاپلوتیپ» عبارتست از ساختار ژنتیکی یک کروموزوم منفرد. «هاپلوگروپ»ها گروههای بزرگی از «هاپلوتیپ»ها هستند که میتوانند برای تعریف اجتماعات ژنتیکی به کار روند و معمولا جهت گیری جغرافیائی دارند.

4)    http://www.sitesled.com/members/racialreality/genetics.html

5)   این تعبیر را از نوشتهء استاد محترم دکتر ضیاء صدرالاشرافی به امانت گرفته ام؛ به نقل از «جنبش دانشجوئی آذربایجان»، ویژه نامهء نشریهء آراز، دانشگاه تبریز.

6)    http://www.free-definition.com/Race.html

7)   در کنار همهء احتجاجات فوق، یک سوال ساده تا ابد به قوت خود باقی خواهد ماند:

پانترکان بر مبنای نگرشی نژادپرستانه در پی طبقه بندی جامعه ی ایران به دسته های قومی و زبانی متضاد و با هویتی جداگانه هستند. اگر چه در این راه توفیق چندانی بدست نیاورده اند اما بهرروی توانسته اند، بخش بزرگی از انرژی مثبت و کارای قشرهای فعال ایرانی را، وامانده و ناکارآمد سازند.

حداقل پیروزی آنان تقابل زبان های فارسی و ترکی، در چارچوب خواسته های اجتماعی است. به دیگر سخن، پانترکان قادر شده اند در نهاد مردم آذربایجان، زبان ترکی را در مقابل زبان فارسی به چالش بگیرند. پیروزی پانترکان در سطوح نظری، آن هنگام تکوین می باید که، با هویت سازی ترکی برای زبان ترکی آذری، به متکلمان زبان ترکی نیز، هویتی جداگانه و غیر ایرانی تحمیل کنند. خطر آن هنگام بیشتر جلوه گر خواهد شد که زبان ترکی با هویت ترکی ارتباطی تنگاتنگ، اجباری و ساختاری پیدا کند. آنچه آشکار است، اگرچه پانترکیست ها در لایه های فرودست روستایی و شهری، گرایش سمپاتیک به زبان ترکی را اوج داده اند اما نتوانسته اند بخش آخر پروژه ی تحمیلی خود را که، همانا گرایش به هویت ترکی است، به اجرا بگذارند.

آنچه آشکار است، اگرچه پانترکیست ها در لایه های فرودست روستایی و شهری، گرایش سمپاتیک به زبان ترکی را اوج داده اند اما نتوانسته اند بخش آخر پروژه ی تحمیلی خود را که، همانا گرایش به هویت ترکی است، به اجرا بگذارند.

گرایش تورکی مورد نظر پانترکیستها در تقابل مستقیم با هویت ملی و ایرانی قرار داشته و به مثابه ی نقض کننده ی آشکار ایرانی و ایرانی بودن است. عشق و میل به بیگانه از جمله ترکیه و آنکارا به عنوان اولین دستاوردهای فراخوانی مرذم آذربایجان، به سوی هویت ترکی است. و برای رسیدن به این هدف از چالش زبان ترکی در مقابل زبان فارسی، به عوان کاتالیزوری سود می جویند. هر چند برای این امر، تمامی ابزار های مورد نیاز خویش مانند بی سوادی و کم سوادی لایه های فرودست روستایی و شهری و همچنین نزدیکی مرزی به کشورهای ترک زبان مانند ترکیه و (جمهوری آذربایجان)  را نیز در اختیار دارند اما یک عامل هنوز به عنوان مانع و رادع اصلی، در مسیر نهایی نقش بازی می کند. این حلقه ی مفقوده که تاکنون به مثابه بنیانی بازدارنده عمل نموده است، همانا هویت ایرانی است که آذربایجانی ها نمی توانند از آن جدا شوند.

تفاوت های ساختاری زبان ترکی با زبان فارسی نباید سبب گردد حضور و باشندگی این دو زبان در کنار یکدیگر، به صورت چالش و تقابل بروز نماید. نهادینه شدن این چالش، سبب خواهد گردید این هماوردی، به ستبر گونگی کشیده شده و در نهایت به عنوان معضل اجتماعی و البته خطرناک قومی جلوه گر شود. این خطر موقعی رخنمودی بیشتری خواهد داشت که دریابیم گویش کنندگان زبان ترکی به گونه ای پراکنده، در کنار گویش کنندگان به زبان فارسی، کردی، تالشی، لری، گیلکی و غیره حضور دارند. بنابراین گرایشات زبانی از این دست، هنگامی که در مقابل زبان ملی، رسمی و میانجی قرار گیرند از یک طرف به شدت خطرناک بوده و از طرفی ملت ایران را نیز به هماوردی و کارزاری شهرآئین خواهد کشاند.

 تفاوت های ساختاری زبان ترکی با زبان فارسی نباید سبب گردد حضور و باشندگی این دو زبان در کنار یکدیگر، به صورت چالش و تقابل بروز نماید. نهادینه شدن این چالش، سبب خواهد گردید این هماوردی، به ستبر گونگی کشیده شده و در نهایت به عنوان معضل اجتماعی و البته خطرناک قومی جلوه گر شود.

هرگاه یک عنصر قومی در برابر عناصر هویت ایرانی قد علم کند، آغاز انقطاع و شکاف در بدنه ی متحد ملت ایران شکل خواهد گرفت. بدیل و نقیض ِ این مواضع هولناک هنگامی است که، زبان ترکی آذری ناخواسته به عنصر ضد ملی مبدل نگردد. حوداث خورداد 1385 به تنهایی نشان می دهد، چنانچه نخبگان پانترک هواخواه ِ زبان ترکی را به حال خود رها ساخته، تا به طرح فرهنگ و هویت جداگانه و غیر ایرانی مبادرت ورزند، این کنشگری موجب خواهد گردید در زمان های حساس و غیرقابل پیش بینی، عناصر قومیّتی ستبر گردیده و به عاملی بسیار مخرب ارتقاء بابند. رخدادهای خلال سالهای 1324-1325 آشکار می سازد بی توجه بودن به آنچه که پانترکان در لایه های روستایی و فرودست شهری انجام می دهند یک خطای محرز و ثابت شده استراتژیک و راهبردی بوده که حداقل خسارات آن کشته و آواره شدن 20 تا 30 هزار هم وطن آذری ِ فریب خورده فرقه ی دمکرات آذربایجان بوده، که نتیجه ی فرآیند تقابل نهایی است.

حوداث خورداد 1385 به تنهایی نشان می دهد، چنانچه نخبگان پانترک هواخواه ِ زبان ترکی را رها ساخته، تا به طرح فرهنگ و هویت جداگانه و غیر ایرانی مبادرت ورزند، این کنشگری موجب خواهد گردید در زمان های حساس و غیرقابل پیش بینی، عناصر قومیّتی ستبر گردیده و به عاملی بسیار مخرب ارتقاء بابند. رخدادهای خلال سالهای 1324-1325 آشکار می سازد بی توجه بودن به آنچه که پانترکان در لایه های روستایی و فرودست شهری انجام می دهند یک خطای محرز و ثابت شده استراتژیک و راهبردی بوده که حداقل خسارات آن کشته و آواره شدن 20 تا 30 هزار آذری ِ فریب خورده فرقه ی دمکرات آذربایجان بوده که نتیجه ی فرآیند تقابل نهایی است.

به دیگر سخن آنچه باعث خواهد شد انگیزه ی جذب بدنه ی پانترک را فراهم سازد، هراس از بروز چنین تقابلی است، که با ادامه ی روند موجود و واقعیت های ژئوپلتیک منطقه ای احتمال آن می رود. خیزش واگرایانه ای که با تمسک به زبان ترکی می رود شکل گیرد، هنگامی عقیم خواهد شد که زبان ترکی را از هویت ترکی جدا کرده و به آن به دیده یک زبان ایرانی بنگریم.  واقعیت ها و گواه تاریخی نشان می دهد تا پیش از 800 الی 1000 سال، ترکان به ایران و از جمله آذربایجان نیامده و ساکنان آنجا به زبانهای دیگر از جمله فارسی آذزی سخن میگفته اند و قطعاُ عناصر فرهنگی ویژه ی خود را هم  داشته که در راستای هویت دیگر ایرانیان بوده است. و با تسلط ترکان غزنوی و سلجوقی در آن دوران و آشوبهای سیاسی و اجتماعی حاصل از هجوم مغولان و سکنی گزیدن گروه های سرکوب پادگانی و قراول قزلباش، و از میان رفتن زبان آذری طبیعتن عناصر هویتی جدیدی که ترکها با خود آورده بودند به داشته های مردم آنجا تحمیل گردیده است. این بدیهی است که در زمان حال هر دو این عناصر فرهنگی ایرانی و زبان ترکی در این دیار دیده می شود که می توان آنرا آمیخته ای از هویت ایرانی با زبان ترکی دانست.

و با تسلط ترکان غزنوی و سلجوقی در آن دوران و آشوبهای سیاسی و اجتماعی حاصل از هجوم مغولان و سکنی گزیدن گروه های سرکوب پادگانی و قراول قزلباش، و از میان رفتن زبان آذری طبیعتن عناصر هویتی جدیدی که ترکها با خود آورده بودند به داشته های مردم آنجا تحمیل گردیده است. این بدیهی است که در زمان حال هر دو این عناصر فرهنگی ایرانی و زبان ترکی در این دیار دیده می شود که می توان آنرا آمیخته ای از هویت ایرانی با زبان ترکی دانست.

با توجه به این آمیزش و ترکیب، و با گذشت قرنها و شکل گیری های فرهنگی، و در هم تنیدگی  ِبسیاری از عناصر سازنده هویت قومی با هویت ایرانی، دیگر نمی توان مردم آذربایجان را، ترک یا مشابه آن دانست. از این روی، مردم ترک زبان ِ آذربایجان  دارای هویتی ایرانی شده اند که آنان را از هم زبانان دیگر در کشورهای ترکزبان، از هر نظر جدا می نماید. به سخن دیگر به صورت تئوریک، صرف ِ عنصر زبان نمی تواند سازنده هویتی مستقل برای آذری ها باشد، و آنان در اثر گذر زمان و زندگی مستمر درگستره ایران دارای حتی با گویش ترکی نیز، دارای هویتی غیر ترکی گشته اند.

عنصر زبان وقتی می تواند سازنده هویت باشد که محیط نیز سازگار با آن زبان بوده و چالشی در این مورد وجود نداشته باشد. لذا با توجه به تاریخ آذربایجان و آمیختگی آن با تاریخ مشترک ایرانیان و همچنین آمیختگی هویت آذری ها یا هویت ملی ایرانیان(پارسی) دیگر هویت مستقل ترکی نتوانسته است در این مناطق به آنگونه که مد نظر پانترکیستها می باشد شکل گیرد. این بدان معنا است که، حتی ترکان در طول تاریخ در ایران، دارای هویتی ایرانی شده اند.

با توجه به تاریخ آذربایجان و آمیختگی آن با تاریخ مشترک ایرانیان و همچنین آمیختگی هویت آذری ها یا هویت ملی ایرانیان(پارسی) دیگر هویت مستقل ترکی نتوانسته است در این مناطق به آنگونه که مد نظر پانترکیستها می باشد شکل گیرد. این بدان معنا است که، حتی ترکان در طول تاریخ در ایران، دارای هویتی ایرانی شده اند.

براساس آنچه رفت، زبان ترکی آذری در ایران نیز، دارای ویژگی ها و اختصاصات ایرانی بوده و لذا نمی توان مدیریت آنرا به عنوان زبانی واخواست شده و درمانده، به پانترکان بخشید. به واقع تنها گذاردن زبان ترکی امتیازی خواهد بود که میهن پرستان ایرانی به پانترکان هدیه خواهند کرد، اگر چه می توان بی عنایت به این واقعیت ها، به شدت عمل پرداخت و بی توجه به آنچه آنان خواهند کرد به روزهای تقابل اندیشید و سپس با سرکوبی بی محابا، پانترکیسم را وامانده نمود، اما التزام به اخلاقیات حکم می کند، مغزشستگان خام و کژاندیش ترکی گرا را، از صف آنان جدا ساخته و نگذاشت این کنش گران صادق، دارای سرنوشت ِ شاکله ی خائن و بیگانه گرا و باورمندان پانترکیسم گردند.

چنین باد و چنین تر!

  به واقع تنها گذاردن زبان ترکی امتیازی خواهد بود که میهن پرستان ایرانی به پانترکان هدیه خواهند کرد، اگر چه می توان بی عنایت به این واقعیت ها، به شدت عمل پرداخت و بی توجه به آنچه آنان خواهند کرد به روزهای تقابل اندیشید و سپس با سرکوبی بی محابا، پانترکیسم را وامانده نمود، اما التزام به اخلاقیات حکم می کند، مغزشستگان خام و کژاندیش ترکی گرا را، از صف آنان جدا ساخته و نگذاشت این کنش گران صادق، دارای سرنوشت ِ شاکله ی خائن و بیگانه گرا و باورمندان پانترکیسم گردند.