توجه به پدر و مادر و چگونگی رفتار با آنها یکی از مسائلی است که در نزد خداوند بسیار اهمیت دارد و به همین علت ، آیات مختلفی از قرآن کریم به این موضوع اختصاص یافته  و در این زمینه روایات متعددی نیز از اهل بیت ( علیهم السلام ) به ما رسیده است که جوانب متفاتی از آنرا برای ما مشخص می کند . حتی گاهی اوقات به هنگام بررسی آیات قرآن کریم و یا روایات ائمه طاهرین ( علیهم السلام ) با تعابیر شگفت انگیزی مواجه می شویم که شاید کمتر بتوانیم نظیر آنها را در موضوعات دیگر بیابیم .

بحث چگونگی رفتار با والدین ، همانگونه که ذکر شد ، جوانب مختلفی دارد و جنبه حقوقی و اقتصادی ، چگونگی برخورد عمومی با پدر و مادر ، میزان تبعیت لازم از آنها و . . . همه بخشی از ابعاد مختلف آن بشمار می آیند . حتی جالب است بدانی که دین ما نه تنها رفتار ما در سنین جوانی و میانسالی و پیری در قبال پدر و مادر را تبیین می کند ، بلکه  برایمان مشخص می نماید که حتی پس از آنکه آنان از دنیا رفتند ، ما باید در مورد آنان چگونه باشیم .

این انسان تا چیزی را از دست ندهد قدر و منزلت ان را کمتر مورد توجه قرار میدهد

یکی از نعمت ها هم وجود والدین در جهان است البته راهکارهایی هست که انسان میتونه با نصب العین قرار دادن ان قامی هر چند کوچک در این راه بردارد

پدر و مادر حق زیادی برگردن فرزندان دارند، لذا رعایت حقوق و احترام انان، آثار معنوی بشیار ثمر بخش و حتی در امور دنیوی فرزندان تأثیر گذار می‌باشد.

از طرف دیگر،عدم احترام به ایشان آثار زیانبار و جبران ناپذیری در دنیا و آخرت برایشان در پی خواهد داشت.

امیدواریم تا نعمت هست قدرش را هم بدانیم

رسول خدا(ص) درباره حق پدر بر فرزند فرمود:
 1- پدر را با اسم صدا نزند.
 2- پیش رویش راه نرود.
 3- قبل از او ننشیند.
4- به پدر ناسزا نگوید. (1)
حضرت زهرا (ع) در مورد فلسفه‏ احسان به والدین مى‏فرماید: «خدا نیکى به پدر و مادر را لازم کرد براى این که شما را از غضب خود مصون بدارد». (2)
هر چند پدر و مادر رفتار صحیحی با فرزند نداشته باشند، فرزند موظف به گرامیداشت والدین و کسب رضایت آنان است و نمی تواند مقابله به مثل نماید. فردی نزد پیامبر (ص) آمد و گفت : پدر و مادری دارم که با آن‌ها رابطه خوبی دارم، ولی آن‌ها مرا با حرف و طرز برخوردشان می آزارند. پاسخ آنان را نمی دهم، ولی می خواهم آنان را ترک کنم و مدتی نزدشان نروم. حضرت فرمود : در این صورت خداوند تو را فراموش خواهد کرد. مرد عرض کرد: پس چه کنم؟ حضرت فرمود: به کسی که تو را محروم ساخت، ببخشای و با کسی که با تو قطع رابطه کرد، پیوند برقرار کن و از کسی که به تو ستم کرد، درگذر. اگر چنین کنی، خداوند سبحان پشتیبان تو خواهد بود. (3)

1- کافی ج2، ص 127، ح5
2- بحارالانوار، ج 6، ص 107
3 - همان، ج71، ص 100.

مقام پدر و مادر

گر چه عواطف انسانی ومسأله حق شناسی به تنهایی برای احترام به والدین کافی است، ولی قرآن حتی در مسایلی که هم عقل در آن استقلال کامل دارد و هم عاطفه آن را به وضوح درمی‌یابد، سکوت روا نمی‌دارد؛ بلکه به عنوان ارشاد و تأکید در این موارد هم دستورات لازم را صادر می‌کند و در مورد احترام والدین آن قدر تأکید کرده است که در کمتر مسأله ای این اندازه اهتمام دیده می‌شود. به پنج مورد از آیات به عنوان شاهد اشاره می شود:

«جز خداوند یگانه را پرستش نکنید وبه پدر و مادر نیکی کنید». (سوره بقره، آیه 83)

«و خدا را بپرستید و هیچ چیز را همتای او قرار ندهید و به پدر و مادر نیکی کنید».(سوره نساء، آیه 36)

«چیزی را شریک خدا قرار ندهید و به پدر ومادر نیکی کنید». (سوره انعام، آیه 151)

«و ما به انسان درباره پدر و مادرش سفارش کردیم مادرش او را با ناتوانی حل کرد و دوران شیرخوارگی او در دو سال پایان می‌یابد. (آری به او توصیه کردم) که برای من و برای پدر و مادرت شکر به جا آور که بازگشت (همه شما) به سوی من است». (سوره لقمان، آیه 14)

 

پروردگارت فرمان داده جز او را نپرستید و به پدر و مادر نیکی کنید هرگاه یکی از آن دو یا هر دوی آنها نزد تو به سن پیری رسند، کمترین اهانتی به آنها روا مدار و بر سر آنان فریاد نزن و گفتار لطیف و سنجیده و بزرگوارانه به آنها بگو و بالهای تواضع خویش را از محبت و لطف در برابر آنان فرود آر و بگو: پروردگارا! همان گونه که آنها مرا در کوچکی تربیت کردند، مشمول رحمت آنها قرار ده». (سوره اسراء، آیات 23 و 24)

 

نکاتی که از آیات فوق استفاده می‌کنیم:

 

1ـ خداوند جایگاه پدر و مادر را در رتبه بعد از خود قرار داده است.

2ـ هم چنان که حق خداوند مجهول است، حق پدر و مادر نیز مجهول است.

3ـ هم چنان که انسان هر چه تلاش کند، نمی‌تواند حق خداوند را ادا کند و تنها می‌تواند خود را در مسیر بندگی خداوند قرار گیرد در مورد پدر و مادر نیز چنین هست که حق ایشان قابل ادا نیست.

4ـ هم چنان که ادای حق معصومان به عنوان پدر معنوی امت در حال حیات و مرگ یکسان است، ادای حق والدین نیز در حال حیات و مرگ یکسان است و تنها شکل آن فرق می‌کند.

5ـ ادای حق والدین از امور فطری و انسانی است نه انیکه در خصوص مسلمانان یا مؤمنان باشد؛ زیرا که فرمود: ووصینا الانسان....» و نفرمود: «و وصینا المسلم».

6ـ هم چنان که شکر خدا از اسباب برکت است. شکر والدین نیز از اسباب برکت است.

7ـ هم چنان که در آخرت از بسیاری از حقوق سؤال می‌شود بالاخص از حق پدر و مادر سؤال خواهد شد؛ زیرا می‌فرماید: «الی المصیر».

8ـ هم چنان که انسان می‌بایست در برابر خداوند متعال متواضع باشد، در برابر پدر و مادر نیز باید کمال تواضع را داشته باشد. «واخفض لهما جناح الذّل»

9ـ جالب اینکه در آغاز توصیه به هر دو می‌شود و می‌فرماید: «وبالوالدین» ولی به هنگام بیان زحمات و خدمات، تکیه روی زحمات مادر می نماید تا انسان را متوجه ایثارگری‌ها و حق عظیم او سازد، «حملته امه...»

احقاف15

اى پروردگار من، به من بیاموز تا شكر نعمتى كه بر من و بر پدر و مادرم ارزانى داشته‏اى به جاى آرم. كارى شایسته بكنم كه تو از آن خشنود شوى و فرزندان مرا به صلاح آور. من به تو بازگشتم و از تسلیم‏ شدگانم.

مردی مادرش را به دوش گرفته بود و طواف می‌داد و پیامبر را در همان حالت دید. پرسید:‌آیا حقّ مادرم را ادا کردم؟ فرمود:‌حتّی حق یکی از ناله‌های زمان زایمان را ادا نکردی.

 

از پیامبر‌اکرم‌(ص) سؤال شد:‌پس از مرگ پدر و مادر هم می‌توان به‌ایشان احسان کرد؟ فرمود:‌آری، از راه نماز خواندن برای آنان و استغفار برایشان و وفا به تعهداتشان و پرداخت بدهی‌هایشان و احترام به‌دوستانشان.

 

مردی از پدرش نزد پیامبر‌(ص) شکایت کرد. حضرت پدر را خواست و پرسش نمود. پدر پیر گفت:‌روزی من قوی و پول‌دار شده و به‌من کمک نمی‌کند. رسول خدا گریست و فرمود:‌هیچ سنگ و شنی نیست که این قصه را بشنود و نگرید! سپس به فرزند فرمود:‌«انت و مالک لأبیک» تو و دارایی‌ات از آن پدرت هستید.

 

مردی از مادرش شکایت کرد که بداخلاق است. پیامبر‌(ص) فرمود:‌آن‌روز که حامله بود، بداخلاق نبود،شب‌های بسیاری به خاطر تو بیدار شد، روزها برایت غصّه خورد. تو برای مادرت چه‌کردی؟ گفت:‌او را به حج بردم. فرمود:‌حقّ او را ادا نکرده‌ای.

با سلام به دوستان گرامی
فردا روز جمعه هست در این روز یکی از کارهایی که لازم هست انجام گیرد صله ارحام خاصه والدین گرامی است
سعی کنیم تا والدین زنده هستند قدرشان را بدانیم و برویم دیدارشان چون روزای تعطیل و خاصه روز جمعه پدر و مادر چشم به در دوخته اند تا فرزندانش که حاصل عمر عزیزشان هست در زده و بیایند به دیدارشان
کسانی هم که به نوعی پدر و مادرشان در قید حیات نیست را قرین رحمت خداوند واقع شود
 

شكر نعمتهاى خداوند به والدین: 

«فَتَبَسَّمَ ضَاحِكًا مِّن قَوْلِهَا وَقَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِى أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِى أَنْعَمْتَ عَلَىَّ وَعَلَى وَلِدَىَّ...

سلیمان از گفتار او دهان به خنده گشود و گفت: "پروردگارا، در دلم افكن تا نعمتى را كه به من و پدر و مادرم ارزانى داشته‏اى سپاس بگذارم،..." 

بر فرزند لازم است كه در اكرام پدر و مادر و نیكویى با آنها مبالغه كرده و سعى كند. زیرا اكرام آنها از بزرگترین چیزهایى است كه در قرآن مجید و احادیث ائمه علیهم السلام در این خصوص تأكید شده است. و نباید در این موضوع سهل‏انگارى كرد.

 در این آیه سلیمان نه تنها تقاضاى توانایى به شكر نعمتهایى كه به خود او داده شده است. مى كند، بلكه در عین حال تقاضا دارد كه اداى شكر مواهبى كه بر پدر و مادرش ارزانى شده بود. انجام دهد، چرا كه بسیارى از مواهب وجود انسان از پدر و مادر به ارث به او مى رسد. و بدون شكل امكاناتى كه خداوند به پدر و مادر مى دهد. كمك مؤثرى براى فرزندان در راه نیل به هدفهایشان است.

 جالب اینكه سلیمان با داشتن آن قدرت و حكومت بى نظیر و تقاضایش از خدا این است كه عمل صالح خدا باشد.

 از این تعبیر روشن مى شود، كه اولاد، هدف نهایى بدست آوردن قدرت انجام عمل صالح است، عملى شایسته و ارزشمند، و بقیه هر چه هست مقدمه‏اى براى آنان محسوب مى شود.

 و گاهى انسان عمل صالحى را انجام مى دهد، اما این معنى جزء ذات و روح او و بافت وجودش نشده است. سلیمان از خدا مى خواهد، آنقدر مشمول عنایت پروردگار قرار گیرد كه صالح بودن از عملش فراتر رود. و در درون جان و اعماق وجودش نفوذ كند و این جزء به رحمت الهى امكان‏پذیر نیست.

خداوندمتعال در نهاد فرزندان یک نمونه عاطفه و علاقه خاص نسبت به پدران ومادران نهاده است که به هیچ وسیله ای ممکن نیست انسان آنها را نسبت به دیگری به وجود بیاورد وخداوندمتعال علاوه به این عاطفه خاص که درفرزندان به وجودآمده است درچندین آیه در قرآن مجید، صراحتا فرزندان را امر به احسان ونیکی نسبت به پدرومادر فرموده است .

بعض از موثقین اهل علم در نجف اشرف نقل كردند از مرحوم عالم زاهد شیخ حسین بن شیخ مشكور كه فرمود در عالم رؤیا دیدم در حرم مطهر حضرت سیدالشهداء علیه السّلام مشرف هستم و یك نفر جوان عرب معیدی وارد حرم شد و با لبخند به آن حضرت سلام كرد و حضرت هم با لبخند جوابش دادند.

 فردا شب كه شب جمعه بود، به حرم مطهر مشرف شدم و در گوشه ای از حرم توقف كردم ناگاه همان عرب معیدی را كه در خواب دیده بودم وارد حرم شد و چون مقابل ضریح مقدس رسید با لبخند به آن حضرت سلام كرد ولی حضرت سیدالشهداء علیه السّلام را ندیدم و مراقب آن عرب بودم تا ازحرم خارج شد، عقبش رفتم و سبب لبخندش را با امام علیه السّلام پرسیدم وتفصیل خواب خود را برایش نقل كردم و گفتم چه كرده ای كه امام علیه السّلام با لبخند به تو جواب می دهد؟

 گفت مرا پدر و مادر پیری است و در چند فرسخی كربلا ساكنیم و شبهای جمعه كه برای زیارت می آیم یك هفته پدرم را سوار بر الاغ كرده می آوردم و هفته دیگر مادرم را می آوردم تا اینكه شب جمعه ای كه نوبت پدرم بود چون او را سوار كردم ، مادرم گریه كرد و گفت مرا هم باید ببری شاید هفته دیگر زنده نباشم .
گفتم باران می بارد هوا سرد است مشكل است ، نپذیرفت ناچار پدر را سوار كردم و مادرم را به دوش كشیدم و با زحمت بسیار آنها را به حرم رسانیدم و چون در آن حالت با پدر و مادر وارد حرم شدم حضرت سیدالشهداء را دیدم و سلام كردم آن بزرگوار به رویم لبخند زد و جوابم را داد و از آن وقت تا به حال هرشب جمعه كه مشرف می شوم حضرت را می بینم و با تبسم جوابم می دهد.


 ازاین داستان دانسته می شود چیزی كه شخص را مورد عنایت بزرگان دین قرار می دهد ورضایت آنها را جلب می كند صدق و اخلاص و محبت ورزی و خدمتگزاری به اهل ایمان خصوصا والدین و بالاخص ‍ زوار قبر حضرت ابی عبداللّه صلوات اللّه علیه - است.


 داستانهای شگفت/ آیه الله دستغیب

حق پدر و مادر
امام سجاد(ع) در این باره می فرمایند: ... اما حق مادر بر تو این است که بدانی تو را حمل کرد، آن گونه  حملی که هیچ کس دیگری را حمل نکند. از ثمره قلبش چیزی به تو داد که احدی به دیگری نداد . تو را با همه اعضا و جوارح خود در برگرفت. باکی از این نداشت که گرسنه باشد، در حالی که تو را سیر می کند؛ تشنه باشد آن هنگام که تو را سیراب می کند؛ برهنه باشد آنگاه که تو را می پوشاند؛ خود در آفتاب باشد تا تو  در سایه باشی؛ خواب را برای تو ترک کند. تو را از گرما و سرما محافظت کند. تو تنها با کمک و یاری خدا می توانی در برابر این همه خدمت شکرگزار او باشی.
...اما حق پدرت بر تو این است که بدانی که او اصل توست . اگر او نبود، تو هم نبودی. پس هرگاه در خود چیزی دیدی که سبب اعجاب تو شد، بدان که اصل این نعمت از پدر تو به تو رسیده است؛ پس خدا را حمد کن و شکرگزار پدرت باش.

آقای افلاکیان این را راست میگید تا زنده است وقت را غنیمت شمریم و قدر پدر و مادر را بدونیم که فردا حتما دیر خواهد بود
فردا هم جمعه است رفقا وقت را غنمیمت شمریم

والدین نعمت است سعی کنیم خود را از آنها راضی نگه داریم

دوستای گرامی تا وقتی والدین زنده است قدرش را بدانیم و براشون احترام بذاریم و به اصطلاح تاج سر خود کنیم
مرگ حق است و بس
چرا بعد فوتشان هی حسرت و انگشت حیرت به دندان بگیرم
آنوقت دیگر هیچ چیزی جای پدر و مادر را نخواهد داد و آنچه برای ما خواهد ماند فقط افسوس است و افسوس
پس از همین حالا دست به احترام و محبت برای آنها کنیم که بعدا دیر خواهد بود


موفق وشادکام باشید.

 در چهار سوره از قرآن كریم دستور به احسان به والدین بلافاصله بعد از مسئله توحید قرار گرفته این همردیف بودن دو مسئله بیانگر این است كه قرآن تا چه حدّ براى والدین احترام قائل است:

1) «لا تعبدون الا اللَّه و بالوالدین احسانا» بقره، 83
 جز خداوند یگانه را پرستش نكنید و به پدر و مادر نیكى كنید .

2 ) «و اعبدوا اللَّه و لا تشركوا به شیئا و بالوالدین احساناً» نساء، 36
 خدا را بپرستید و هیچ چیز را همتاى او قرار ندهید و به پدر و مادر نیكى كنید.

3 ) «الاّ تشركوا به شیئاً وبالوالدین احساناً» انعام، 151
 اینكه چیزى را شریك خدا قرار ندهید و به پدر و مادر نیكى كنید .

 4 ) «و قضى ربك الاّ تعبدوا الاّ ایاه و بالوالدین احساناً اسراء، 23
 و پروردگارت فرمان داده جز او را نپرستید و به پدر و مادر نیكى كنید .