مراسم سنتی

  01ـ4: مراسم ازدواج شما زرتشتیان چگونه است ؟

پاسخ : به این مراسم زن وشویی یعنی شریك  شدن  زن و شوهر در امر زندگی گفته می شود در ایران باستان ازدواج كردن از كارهای نیك به شمار آمده ، هر پسر و دختر زرتشتی همانند كارهای دیگر خود بایستی بر مبنای خردمندی با یكدیگر ازدواج كنند.

در آیین زرتشتیان چیزی به نام مهریه مرسوم نیست ، تك همسری سفارش شده و پیروی می شود، جدایی ( طلاق ) نیز مگر در شرایطی ویژه انجام نمی شود ـ زن و شوی تلاش می كنند تا به سفارش اشوزرتشت در زندگی مشترك خود با انجام كار نیك از یكدیگر سبقت بگیرند . 

02ـ4: سدره پوشی چه مراسمی است ؟

پاسخ : از آنجا كه در پیام اشوزرتشت دین پذیری از روی اختیار و به آزادی انجام می پذیرد ، سدره پوشی درواقع جشن دین پذیری است جشن خردمندی است و فرزندان زرتشتی كه به سنِ آگاهی وانتخاب رسیده اند ( به طورسنتی تا 15 سالگی) در جشنی كه از سوی پدر و مادر او سفارش شده است پیراهنی سفید به نام سِدره و از جنس كتان  در زیر  لباس بر تن می كنند و كمربندی بنام كُشتی كه از 72 بند تار پشمی بافته شده است سه دور بر كمر نوجوان بسته می شودكه به نشان پیروی از اندیشه ، گفتار و كردار نیك است و از این پس او نیز مانند نیاكان خود بر آن است تا راستی را گسترش دهد و با كژاندیشی مبارزه كند .  

03ـ4: تقویم زرتشتیان چگونه است ؟

پاسخ : درگاه شماری زرتشتی هر سال به 12 ماه سی روزه تقسیم شده است و هر روز نام ویژه ای دارد. در پایان هر سال 5 روز اضافی و پس از چهار سال شش روز اضافی ( كبیسه ) وجود دارد .

نام سی روز هر ماه عبارتند از : 1ـ اورمزد    2ـ بهمن   3ـ اردیبهشت   4ـ شهریور   5ـ سپندارمذ   6ـ خورداد   7ـ امرداد   8ـ دی بآذر   9ـ آذر   10ـ آبان   11ـ خور   12ـ ماه   13ـ تیر   14ـ گوش   15ـ دی بمهر 16ـ مهر   17ـ سروش   18ـ رشن   19ـ فروردین   20ـ ورهرام   21ـ رام    22ـ باد    23ـ دی بدین   24ـ دین 25ـ ارد   26ـ اشتاد   27ـ آسمان    28ـ زامیاد   29ـ مانتره سپند   30ـ انارم .

و نام پنج روز آخر سال كه ماه گاتابیو نیز گفته می شود به ترتیب  :  اَهنَوَد ـ اُشتَه وَد ـ  سپِنتَه مَد ـ  وُهوخشَتر ـ  وَهیش تُوایش  و  روز اضافی در سال كبیسه اَوُرداد نام دارد .

              : فلسفه بلند كردن یك انگشت و دو انگشت ( آفرینامه ویسپوخاترم ) به هنگام خواندن4-04

 اوستای گاهنبار چیست ؟

پاسخ : آفرینامه - ویسپو خاترم ، بخشی از سرود خرده اوستا است كه به هنگام برگزاری جشن ها به ویژه گاهنبار خوانده می شود. دربخش آفرینامه موبد نخست یك شاخه مورد را با دست راست خود به سوی بالا برافراشته می كند و در قسمت دوم یعنی ویسپوخاترم دو شاخه از مورد را بالا می برد و در هر دو مورد باشندگان در مراسم انگشت نشانة دست راست و كناری آن را رو به آسمان بالا می گیرند تا در سخنانی كه موبد به زبان اوستایی می سراید هم كلام شده باشند سپس باور خود را با حركت دست خود می بوسند و بر دیده می گذارند .

ترجمة آفرینامه : برای شهریار و سرور كشور بالاترین توانایی و پیروزی آرزو داریم . برای او زندگانی دراز، تندرستی و سرافرازی را خواستاریم تا در نبرد با كژاندیشان و كینه توزان پیروز شود هیچگاه اندیشه ، گفتارو كردار بد به سراغ او نیاید .

ترجمه ویسپوخاترم : آرزو داریم كه همواره اندیشه ، گفتار و كردار نیك به سراغ ما آید تا ما نیز از زمرة نیكوكاران روزگار خود باشیم .

05-4 : اوستاهایی كه در مراسم سدره پوشی خوانده میشود به ترتیب كدامند ؟

پاسخ : نخست اوستای هرمزد یشت و یا آتش نیایش خوانده می شود و در اوستای برساد از دیرزیوی و شادكامی نوجوان یاد می شود آنگاه اوستای كشتی آغاز می گردد و كشتی به كمر بسته می شود . سپس موبد ونوجوان اوستای پیمان دین را واژه به واژه تكرار می كنند و در پایان اوستای تندرستی سروده میشود.

06-4  : اوستای مخصوص سال و سیروزه درگذشتگان به ترتیب كدامند ؟

پاسخ : اوستای سال پس از نیمروز : نیایش بایسته ـ گاه ازیرن ، آفرینگان دهمان و همازوردهمان.

اوستای سیروزه پس از نیمروز : نیایش بایسته ، خورشید و مهر نیایش ، گاه ازیرن ، آفرینگان دهمان ، كرده سروش و همازوردهمان ـ (برگرفته از كتاب اوستای ودردگان ، انجمن موبدان).

07-4  : اجزا سفره گواه گیری (ازدواج زرتشتیان ) كدامند و به چه معنایی ؟

پاسخ : اجزاء اصلی در سفره جشن گواه گیری چنین است :

سفره سبز ، كله قند سبز، دستمال سبز ابریشمی ، كلاه سبز داماد ، ‌توری سبز عروس ، رنگ سبز به نشانِ امرداد ( جاودانگی و سرسبزی در زندگی )

كتاب اوستا و كمربندِ كُشتی  :  به نشان باور و پایداری در دین زرتشتی

چراغ روشن ، آینه و گلابدان : یادآور فروغ و روشنایی دل و جان 

نقل و شربت : نشان شیرین كامی در زندگی مشترك

نخ و سوزن : نماد پیوند همیشگی عشق و مهربانی در زندگی .

قیچی : نماد پیوند عروس و داماد همكاری مداوم در كارها

تخم مرغ : نشان باروری و سهم پایانی از سوی خانواده عروس

انار : نشان سود بیكران در زندگی و داشتن فرزندانی نیكو

دانه های برنج و برگ های خشك آویشن : برای آرزوی تندرستی بی شمار در زندگی 

               08- 4 : آیا اجرا و شنیدن موسیقی در آیین زرتشت آزاد است ، آیا در مراسم مذهبـی از موسیقـی استفـاده می شده است و حالا هم می شود ؟

 پاسخ : سرودهای اشوزرتشت ( گاتها ) دارای وزن و ریتم است ، بنابراین سرایش اوستا با           آهنگ ویژه خود همراه می باشد از سوی دیگر به صدا درآوردن زنگ در آتشكده به هنگام سرودن اوستا و سابقه چند هزار ساله سازهایی مانند تنبور ، نی ودف در ایران باستان نشان دهنده جایگاه ارزشمند موسیقی در فرهنگ ایران و زرتشتیان است .

09-4 : آیا درست است كه در گذشته بجای هفت “ سین ” ، هفت “ شین ” داشته ایم ؟ در این صورت آن هفت “ شین ” از چه چیزهایی تشكیل شده بود؟  

پاسخ : در بررسی پژوهشگران ، نخست هفت نوع چیدنی از درختان برسفره نوروزی نهاده شده سپس آنها را در سینی هایی قرار داده اند كه به هفت سینی یا هفت سین خلاصه شده است و در برخی از باورها هفت شین هم در سینی هایی كه تعداد آنها هفت عدد یعنی نماد مراحل هفت گانه در عرفان زرتشتی است قرار داده اند نوع آنها نیز بستگی به محصول و فرآورده های جغرافیایی ، باورهای قومی و محل داشته است .

10-4 : نیایشهای بایسته به ترتیب کدامند ؟

پاسخ : از زمانی که خرده اوستا تنظیم گردیده بخش های سروش واژ- اوستای کشتی و برساد به عنوان نیایش بایسته برگزیده شده است از سوی دیگر اشوزرتشت در پیام خود به ویژه هات 28 از گاتها نیایش را نه تنها با یاری از کلام بلکه با پیروی از اندیشه و کردارنیک می داند و آن را پیوسته  در هر زمان آرمان دارد .

11-4 : لطفا پنجه کوچک و بزرگ را توضیح دهید ؟

پاسخ : مراسم پنجه کوچک از ده روز مانده به نوروزیعنی روز اشتاد از ماه اسفند آغاز می گردد در این هنگام زرتشتیان در باور سنتی خود به استقبال روان  و فروهر درگذشتگان می روند . با خانه تکانی و زدودن ناپاکی ها از محیط زیست ، محل زندگی و به ویژه اندیشه و رفتارخود به میزبانی مینوی با حضور فروهر درگذشتگان خواهند رفت و در روزهای پنجگانه آخر سال و برای ماه گاتابیو  یعنی روزهای اَهنود - اشتود - سپنته مد - وهوخشتر - وهیشتوایش مراسم ویژه ای با تهیه خوراکی های سنتی و آفرینگان خوانی به استقبال نوروز خواهند رفت .

12-4 : منظور از روشن کردن آتش روی پشت بام در پنجه چیست ؟

پاسخ : زرتشتیان در باور سنتی خود ، پیش از آمدن نوروز هر سال به استقبال روان و فروهر درگذشتگان خود می روند و در سپیده دم روز آغاز سال نو بر بلندی یا پشت بام ها آتش می افروزند و مخلوط آب و برگهای خشک آویشن بر زمین می پاشند تا در باور نمادین خود از آنها بدرقه کرده باشند .

13-4 : اوستای ویژه مراسم گواه گیری بترتیب کدامند ؟

پاسخ : در مراسم گواه گیری ( عقد ) در آغاز اندرزهایی برگرفته از بینش اشوزرتشت از سوی موبد برگزارکننده  و به زبان پارسی به عروس و داماد سفارش می شود و پس از آن متنی به زبان اوستایی که بخش ها یی از اوستای اورمزد یشت و برگرفته از یسنا است سروده می شود .

14-4  : برسم چیست ؟

پاسخ : واژه برسم در اوستا به صورت بَرِسمَن آمده است ، شاخه هایی از نوعی گیاه در ایران باستان بوده که روحانیان در برخی از مراسم آیینی آن را به دست می گرفتند پس  از  آن  از  شاخه های درخت انار و گزاستفاده شده و اکنون در یزشن خوانی ( واژ یشت گاهنبار) از میله های نقره ای به هم بسته شده ،  در برسمدان که بالای آن به شکل ماه است وبه آن ماهروی نیز  می گویند  استفاده  می شود .

  15-4 : آیا درست است که در نیایش یکنفری در زمان خواندن ویسفوخاترم انگشت دست را بالا  نمی برند ؟                          

 پاسخ : خیر، درست نیست  .

16-4 : عده ای بر این باورند که بالا بردن انگشت در ویسفوخاترم به معنی یگانگی اهورامزدا ودو انگشت در آفرینامه در تایید پیامبری اشوزرتشت می باشد ، نظر شما چیست ؟                                                     

 پاسخ : نظر من ترجمه بخش های یاد شده در کتاب خرده اوستا است که پاسخ آن در پرسش ردیف                    

 04-4 آمده است .

17-4 : در نماز ، فقط خرده اوستا خوانـده می شود یـا بخـش های دیگـر از اوستـا را هم شـامل می شود؟

پاسخ :  بخشی از خرده اوستا را زرتشتیان به صورت سنتی برای نماز بایسته برگزیده اند كه سروش واژ و اوستای كُشتی است شامل گزیده هایی از یسنا و گاتها ، پیام اشوزرتشت نیز می باشد

18-4 : آیا كتابی در رابطه با آداب و رسوم مذهبی زرتشتیان نوشته شده كه در صورت عدم دسترسی به موبد ،‌ بامراسم مذهبی و اجرای رسومات آشنا شد؟

پاسخ :  بخشی از آداب مذهبی زرتشتیان در كتاب آداب و رسوم زرتشتیان نوشته اردشیر آذرگشسب از انتشارات فروهر آمده است .

19-4  : آیا هنگام نماز گزاردن ، لباس خاصی باید پوشید و در مكان خاصی باید قرار گرفت؟ ‌آیا هنگام نیایش ‌، بدن شخص باید از هر حیث پاك باشد ؟

پاسخ : به هنگام نماز از تن و لباس و مكان پاك باید بهره  گرفت زنان و مردان با سرهای پوشیده یعنی روسری و كلاه سفید رو به سوی روشنایی در نماز حضور می یابند .

20-4  : برای آشنایی با اعیاد و سنت ها و چگونگی  اجرای آن چه منبعی را پیشنهاد می كنید؟

 پاسخ :  كتاب از نوروز تا نوروز، نوشته كورش نیكنام از انتشارات فروهر پیشنهاد می گردد .

  21-4   :‌آیا سروده های زرتشت ، تنها همین 17 هات بوده یا بیشتر بوده و در بستر تاریخ از میان رفته است ؟

پاسخ : اطلاع كافی نداریم ولی از آنجا كه پیام اشوزرتشت در بین 72 هات یسنا قرار گرفته است بیگمان دست نخورده باقی مانده است .   

22-4  : آیا در آیین زرتشتی حدیث و یا به نوعی نقل قول در باره مسائل مذهبی از شخصی آورده شده یا اینكه اوستا همه چیز را گفته است ؟

پاسخ : نوشته ها و روایت هایی به نام ادبیات پهلوی و از زمان ساسانیان باقی مانده است كه برخی از آن ها باور اندیشمندان آن زمان است و هماهنگی با پیام اشوزرتشت ندارد . 

  23-4  : زرتشتیان در روز چند بار نماز می خوانند ؟     

پاسخ : نماز باید در تمام لحظه ها باشد و هر شخص با اندیشه ، گفتار و کردار نیک خود با هنجار اشا همراه باشد از زمان ساسانیان پنج گاه یا وعده نماز تعیین شده که در هر شبانه روز به نیاش خداوند و سپاسگزاری از داده های نیک او پرداخته می شود .

 24-4  : نماز روزانه زرتشتیان دارای چه مفهوم و عباراتی می باشد ؟  

پاسخ : نماز روزانه زرتشتی درخرده اوستا و از زمان ساسانی تنظیم گردیده است . از بخش های یسنا و یشت ها برگرفته شده و در قسمت سروش واژو اوستای کٌشتی ترجمه آن چاپ شده است دراین نماز به سرور خانه ، شهر ، کشور و دین درود فرستاده شده . ضمن ستایش خداوند یکتا برای  بخشش داده های نیک ، برای زنان و مردان نیک اندیش،  خوش گفتار و درست کردار آرزوی زندگی خوب همراه با دارایی شادی آور و فرزندان نیک شده به همبستگی انسانها و دوری آنها از کژاندیشی اشاره شده و پیمان وابستگی به آیین راستی همگام با صلح و آرامش در نماز برای هر فرد با خداوند برقرار می گردد و اشوزرتشت در هات 28 ازیسنا ( گات ها ) به نماز و نیایش سفارش کرده و آرزومند است که هر انسان با بهره مندی از خرد رسا و دانش زمان بر آن باشد تا با تلاش وکوشش خود در سازندگی و تازه شدن هستی نقش داشته باشد که روان گیتی خشنود گردد وهنجار اشا همواره پویا و پایدار بماند . 

25-4  آیا در هیچیك از آئینها و مراسم زرتشتى از منجى بنام 'سیوشانس' نام برده میشود، كدام مراسم  و چه زمانى این آئین برگزار میشود ؟ 

در آفرینگان خوانی كه بخشی از سرایش اوستا به هنگام مراسم گهنبار است به روان و فروهر درگذشتگان از كیومرس تا به سیوشانس درود فرستاده می شود . 

26-4    چرا وقتی كسی جلو آتش هست ، باید با پارچه دهان خود را بپوشاند؟

آتش یكی از نمادهای پاك كننده در فرهنگ ایران باستان است و در كنار آب ، هوا و خاك ارزش ویژه ای دارد .

آتشی كه در آتشگاه نگاه داری می شود شباهت زیادی به موجود زنده دارد زیرا تنفس می كند ، گرما بخش است ، به خوراك نیاز دارد ، شعله های آن حركت دارد با روشنایی و گرمای خود از پدیده های سود بخش بوده و دروغ در ذات او جایگاهی ندارد از این رو هنگامی كه آتش بان برای خوراك دادن و اضافه كردن چوب به آتش به سرودن نیایش اوستایی مشغول می شود با احترام ویژه ای كه نباید بازدم تنفسی و یا قطرةای از آب دهان به این پدیده پاك برسد و ناپاك شود پارچه ای سپید هماهنگ آنچه پزشكان به هنگام جراحی استفاده می كنند بر دهان خود می گذارند .

27-4    آیا در دین زرتشت ،نماز جماعت وجود دارد،اگر هست چگونه می باشد؟

افراد به هنگام شركت در آیین های دینی وسنتی همانند گاهنبارها ، مراسم درگذشتگان، جشن ها و... با اختیار به شكل همگانی نیز نیایش می كنند. آنان اوستاهای بایسته ویا بخش هایی برگزیده از گاتها یا اوستا را با یكدیگر زمزمه می كنند.

28-4  نیایش مخصوص مراسم زایش اشوزرتشت كدامند؟

در آیین بزرگداشت زادروز اشوزرتشت، نیایش ویژه ای پیش بینی نشده است. چنانچه بخش هایی از سرودهای گاتها برای پاسداشت اندیشهء والای این پیامبر انتخاب و با آهنگ سنتی آن سروده و تفسیر شود، نیایشی شایسته خواهد بود.

29-4    مراسم آفرینخوانی چیست و چگونه انجام می شود؟

آفرینگان خوانی، برپایی آیینی سنتی است كه در آن سرودهایی از خرده اوستا مانند آفرینگان گهنبارو آفرینگان دَهمان برای شادمانی روان و فروهردرگذشتگان و برای دیرزیوی و شادزیوی نیكوكاران با

30-4    آتش بهرام بعنی چه؟

آتشی كه در هرشهر از احترام بالاتری برخورداربوده و همچون موجود زنده ای توسط آتش بان نگهداری می شود تا گرما و روشنایی درونی انسان را یادآور شود و همچون پرچمی به هویت ملی ایرانیان اشاره  می كند ، آتش ورهرام ( بهرام) نام دارد.

26-4    چرا وقتی كسی جلو آتش هست ، باید با پارچه دهان خود را بپوشاند؟

آتش یكی از نمادهای پاك كننده در فرهنگ ایران باستان است و در كنار آب ، هوا و خاك ارزش ویژه ای دارد .

آتشی كه در آتشگاه نگاه داری می شود شباهت زیادی به موجود زنده دارد زیرا تنفس می كند ، گرما بخش است ، به خوراك نیاز دارد ، شعله های آن حركت دارد با روشنایی و گرمای خود از پدیده های سود بخش بوده و دروغ در ذات او جایگاهی ندارد از این رو هنگامی كه آتش بان برای خوراك دادن و اضافه كردن چوب به آتش به سرودن نیایش اوستایی مشغول می شود با احترام ویژه ای كه نباید بازدم تنفسی و یا قطرةای از آب دهان به این پدیده پاك برسد و ناپاك شود پارچه ای سپید هماهنگ آنچه پزشكان به هنگام جراحی استفاده می كنند بر دهان خود می گذارند .