تاق گرا:                      

بنای یادمانی تاق گرا در گردنه پاتاق و بر سر راه کرمانشاه به سرپل ذهاب مشرف به جاده سنگفرشی از دوره ساسانی واقع شده که فلات ایران را به بین النهرین ارتباط می داده است. در طی سده نوزدهم میلادی راولینسون (1839), فلاندن وکست (1856) و دکورگان (1896) از این بنا بازدید کرد و مطالبی درباره آن نوشته اند. پس از آن محققین سده بیستم نیز چند سطری به این بنا اختصاص داده اند بطوریکه برناردوگدرا ضمن توصیف مختصری از این بنا , آن را متعلق به دوره اشکانی دانسته اند. آذرنوش , رویتر , شراتو , فن گال , واندنبرگ و هوف نیز بنای مذکور را به دوره ساسانی نسبت داده اند. در فاصله سالهای 53-1352 شمسی در این محوطه , کاوش هایی توسط کامبخش فرد صورت گرفته است. وی بنای مذکور را متعلق به دوره اشکانی می داند.

ویژگیهای بنا                                                                  

این بنای سنگی بصورت فضایی ایوان مانند با پلانی مستطیل به طول 7/70 , عرض 4/85 و ارتفاع 11/70 متر است. فضای داخلی بنا نیز به عرض 4/10 , طول 3/10 و ارتفاع 5/90 قوس تا زیر گیلویی اول 1/20 متر است. همچنین بلندی فریز اول 60 سانتی متر است. بر روی ان یک ردیف بلوک سنگی ساده به بلندی 45 سانتیمتر قرار گرفته است. بر روی این بخش , سنگهای تزیینی فریز دوم به ارتفاع 78 سانتی متر قرار دارد. در بالاترین در بالاترین قسمت بر روی لبه بام ردیفی از جان پناه به ارتفاع 92 سانتی متر وجود دارد. بنابر این ارتفاع

از نظر ساختاری , قسمت داخلی دیوارها با لاشه سنگ و ملات گچ و روکار آنها با بلوک های سنگی تراشیده چیده شده است. اتصال این بلوک های سنگی بدون استفاده از ملاط صورت گرفته و از انجایی که سنگها اندازه یکسانی ندارند , گاهی بخش پایینی یا گوشه های بلوک دیگری را پوشانده است. در این روش آنچه که موجب نگهداری بلوک ها بر روی هم شده , فشاری است کف بنا نشان می دهد که از بستهای فلزی نی برای اتصال سنگها استفاده شده است.هر چند که اکنون این بستها از بین رفته اند ولی جای برخی از انها در کفبنا قابل رویت است. بر روی بلوک های سنگی پایه های دو طرف فضای داخلی , ستون نماهایی حجاری شده است. تراش پایه این ستون نماها شامل بلوک تخت , شالی , بخش کاو می باشد. برروی پایه ستون , ساقه ستون و روی آن نیز سرستون قرار گرفته است که از نظر ترکیب کلی شبیه ستون های بنای تاریخی کنگاور می باشند. در زیر بالشتک سرستون های تاق گرا , نقش دو نوار در هم گره خورده ای به صورت مواج حجاری شده است. این نقش از متداولترین طرح های گره ای و تزئینی کلاسیک به ویژه در معماری روم بکار رفته است