شرایط وجوب نفقه

الف) ازدواج دائمی

ب) تمكین

در ازدواج موقت به زن نفقه تعلق نمی گیرد مگر اینكه در حین عقد شرط شده باشد اما در ازدواج دائمی به محض تمكین، زن مستحق دریافت نفقه است.

موارد سقوط نفقه

الف) نشوز زن

ب) فوت همسر

ج) طلاق بائن: یكی از ویژگی های طلاق بائن این است كه رابطه ی زوجیت كاملا قطع می شود و بالطبع نفقه نیز پرداخت نمی شود. ولی در طلاق رجعی، نفقه پابرجاست مگر اینكه درخواست طلاق بخاطر نشوز زن باشد.

مقدار نفقه:

مقدار نفقه با توجه به استطاعت مرد ، برابر میزانی است كه موجب گذراندن زندگی در حد عرف زن شود و تقریبا مایحتاج اولیه ی زن را اداره كند كه شامل خوراك و پوشاك و دارو و حتی وسایل آرایش است. اثاثیه ی منزل در حد عرف و مسكن هم در حد شئون زن است. همچنین مرد موظف است در بیماری های سخت، برای زن خدمتكار بگیرد.

ویژگی های نفقه:

الف) نفقه ی زوجه بر نفقه ی اقارب و نزدیكان(مثلا پدر و مادر) مقدم است. زیرا پدر و مادر در برابر فرزند ( زمانی كه ازدواج كرده و فقیر هم نیست) تكلیفی ندارند در حالی كه زن در برابر شوهر تكلیف دارد.

ب) نفقه ی زن بر سایر دیون و قرض های مرد مقدم است.

ج) شرط نفقه اقارب، ناتوان بودن آنان است ولی در نفقه ی زن، حتی اگر زن استقلال مالی نیز داشته باشد مستحق نفقه است.

د) نفقه ی گذشته ی زن؛ ( دین ) است و مرد باید بپردازد ولی نفقه ی گذشته ی اقارب به حساب نمی آید و فقط در صورت وجوب نفقه، نفقه ی حال ، پرداخت می شود.

ه) اگر مرد به زن نفقه بدهد و او از این بابت پس اندازی بكند، برای خود اوست و مرد نمی تواند از او باز پس گیرد ( به بهانه ی اضافه آمدن آن و...)

ی)در صورت نشوز، زن نمی تواند طلب نفقه كند و  تنها در یك صورت زن ، بدون انجام وظایف زناشویی می تواند طلب نفقه كند و آن هم زمانی است كه به عقد مردی درآمده و هنوز عروسی نكرده باشد. در این زمان برای مطالبه ی مهریه ی خود می تواند از حق حبس استفاده كند. یعنی ابتدا مهریه ی خود را بگیرد و بعد تن به عروسی دهد.