استاد عباس منظوری
ادیب وخوشنویس برجسته  تفرش و استان مركزی

استاد عباس منظوری حقیقی فرزند استاد علی منظوری حقیقی در سال 1299 هجری شمسی برابر با 1338 و 1339 هجری قمری در تفرش متولد شد ولی در هنگام شیر‌خوارگی در آغوش مادر مهربان خود، همراه با پدر ارجمند به تهران رفت و تحصیلات ابتدائی و متوسطه را در این شهر به پایان رساند و در همین شهر هم سر و سامانی یافت . وی بنا به توصیه پدر(مرحوم استاد علی منظوری حقیقی خوشنویس معروف مجلس شورا) به استخدام اداره امور قانونگذاری مجلس شورا درآمد و پس از فوت پدر(1329) جانشین او گردید . كلیه گزارش‌ها و نوشته‌های مهم كه باید با خط خوش و واضح نوشته شود به خط او تحریر و ترقیم می‌شد و این استاد هنرمند علاوه بر آن متجاوز از سی كتاب و رساله و حتی كتب درسی مربوط به كشور افغانستان را كتابت كرده است .
استاد منظوری از همان زمان تحصیل، نزد پدر هنرمندش تعلیمات و قواعد اولیهٔ خط و خوشنویسی را آموخت و پس از كسب مقدمات هنر خوشنویسی، مراحل تكمیلی این هنر را تحت نظر استاد علی منظوری، تا كسب درجه ممتاز در هنر خوشنویسی ادامه داد و بعد از وفات پدر، برای تکمیل هنر خود مدت‌ها در محضر استاد علی اكبر كاوه، استاد سیدحسن میرخانی و استاد محمد تقی حاتمی مشق کرد، وی تا آنجا پیش رفت که از استادان خود پیشی گرفت و به مشق خط از روی خطوط عمادالکتاب و میرزای کلهر پرداخت و پس از آن به صورت تخصصی در زمینه خط نستعلیق و خط شكسته طی طریق را ادامه داد تا در این خطوط، مهارتی كم نظیر یافت . البته ناگفته نماند صاحب نظران به دلیل ویژگی‌های فنی، ایشان را به صورت غیر مستقیم یكی از شاگردان عمادالکتاب (استاد محمد‌حسین سیفی قزوینی) به شمار می‌آورند .

منظوری در نوشتن خط نستعلیق ماهر، توانا و شکسته تحریرش نیز زیباست و آثار خطی فراوانی از وی به چاپ رسیده كه اكثراً در دسترس می‌باشند . وی علاوه بر هنر خوشنویسی، در ادبیات، تاریخ، فن بیان و تفسیر قرآن نیز تبحر و تسلطی كامل داشت و با استفاده از این توانائی‌ها توانست تصحیح و كتابت و انتشار بیش از سی جلد از آثار بزرگان شعر و عرفان را به انجام برساند. البته كتابت كلام‌الله مجید كه خود افتخاری مخصوص و ویژه برای این هنرمند و ادیب استان مركزی می‌باشد جدای از دیگر فعالیت‌های ایشان است .
استاد معمولاً با چشم و ابروی مشكین و چهره باز و خندان كه حاكی از مهر و محبت درونی همگانی و توكل به خداوند متعال و صبر و حوصله فراوانی می‌باشد از پشت عینك دوربین خود افراد را نگاه می‌كرد و سپس در اندك زمانی بر روی زانو و به مدد دست، روی كاغذ سفید و الوان، خطوطی را به رسم قدما اعم از نستعلیق، شكسته، خفی، جلی، تحریر و ترسیم می‌نمود و به دوستان و رفقای آنان و حتی اشخاص بیگانه كه با وی كوچكترین آشنایی و شناسایی ندارند تقدیم می‌كرد و به این وسیله دوستان فراوانی برای خویش پیدا می‌نمود. 
این هنرمند دست و دل باز در سلك آن دسته از درویشان واقعی است كه با داشتن گنجینه‌ی قناعت، احتیاج را تا حد امكان از خلق خدا قطع نموده و دست نیاز به درگاه باری تعالی دراز كرده‌اند، وی وقتی كسی را می‌دید كه این معانی را درك می‌كرد به قدری خوشحال می‌شد كه می‌خواست جان خود را فدای او كند!
در پیدایش انگیزه خوشنویسی خود، از استاد منظوری نقل شده كه می‌گفت «وقتی كه در مدرسه ابتدایی بودم روزی پدرم مرا برای دیدار استادمحمد‌حسین سیفی قزوینی عماد‌الكتاب به منزل او كه در خیابان آقا شیخ هادی قرار داشت و جمعه‌ها از واردین پذیرایی می‌كرد همراه برد، فصل زمستان بود، كوچه‌ها و خیابان‌ها پر از گل و لای بود و در معبر ما كه راه نسبتاً طولانی بود از آسفالت خبری نبود، من هم قبلاً سطری نوشته بودم و به محض ورود، خدمت استاد تقدیم كردم با اینكه جمع زیادی درك محضرش را می‌كردند، ایشان با كمال حوصله به من كه كودك‌ نورسی بودم تعلیم دادند و همین محبت جوانمردانه او باعث شد كه در این راه قدم برداشتم و عشق و شوق زائد‌الوصفی در من ایجاد شد و بدواً ‌نزد پدر و بعداً نزد آقای علی‌اكبر كاوه استاد خط ممارست نموده و از محفل پر بركت آقایان میر‌حسن میرخانی و محمد تقی حاتمی درك فیض كردم تا توانستم از این هنر بهره‌مند شوم و حال معتقدم هر كس باید منشا اثری باشد و به مردم خدمت كند تا خالق بزرگ از او راضی باشد» .
این خوشنویس عارف و ادیب عاشق سرانجام در روز دوشنبه هشتم دی‌ماه 1382 هجری 

شمسی برابر با پنجم ذی‌القعده 1424 هجری قمری جان را به جان‌آفرین تسلیم نمود و از این جهان‌خاكی به جهان‌افلاكی رخت بربست . در سوم دی‌ماه 1383 به مناسبت اولین سالگرد خاموشی این ادیب هنرمند مراسمی از طرف دانشگاهیان و دوستداران علم و ادب و همچنین اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی استان مركزی در تفرش برگزار شد و بزرگان علم و هنر نیز با حضور خود یاد استاد عباس منظوری حقیقی را گرامی داشته وخاطرات وی را زنده نمودند .
برخی از آثار استاد : 
1 – تصحیح، مقدمه و خوشنویسی كتاب یوسف و زلیخا از خاوری شیرازی چاپ انتشارات نوید در 484 صفحه
2 – تصحیح، مقدمه و خوشنویسی كتاب دیوان شمس مغربی چاپ انتشارات كتابفروشی اسلامیه در 160 صفحه
3 - خوشنویسی كتاب گفتار پیر طریقت چاپ انتشارات اقبال در 276 صفحه
4 – خوشنویسی كتاب رباعیات حكیم عمر خیام چاپ انتشارات اقبال در 160 صفحه
5 – خوشنویسی كتاب رباعیات اصیل حكیم عمر خیام چاپ انتشارات اقبال در 64 صفحه
6 – خوشنویسی كتاب رباعیات خیام و دیوان بابا طاهر عریان چاپ انتشارات اقبال در 176 صفحه
7 – خوشنویسی كتاب دیوان حافظ چاپ انتشارات اقبال در 370 صفحه
8 – خوشنویسی كتاب بوستان سعدی چاپ انتشارات اقبال در 336 صفحه
9 – خوشنویسی كتاب رباعیات ابوسعید ابوالخیر چاپ انتشارات اقبال در 114 صفحه
10 - خوشنویسی كتاب مناجات خواجه عبدالله انصاری چاپ انتشارات اقبال در 88 صفحه
11 - خوشنویسی رساله عرفان‌الحق صفی‌علیشاه چاپ انتشارات اقبال در 140 صفحه

لازم به ذكر می‌باشد این هنرمند برجسته در خاندانی اهل علم و هنر لحظه‌های عمر را طی كرده بود كه در اینجا بسیار شایسته است تنی چند از این خاندان هنرمند به صورت مختصر معرفی شوند :
* - استاد علی منظوری حقیقی از خوشنویسان برجسته خط نستعلیق فرزند كربلائی شاه‌اویس در سال 1264 هجری شمسی برابر با سال 1303 هجری قمری درمحله خلچان تفرش متولد شد. وی پس از كسب مقدمات هنر خوشنویسی، مراحل تكمیلی این هنر را تحت نظر میرزا سیدحسین خوشنویس تفرشی تا كسب درجه ممتاز در هنر خوشنویسی ادامه داد . بعد از مدتی آوازه حسن خط و مهارت وی در خوشنویسی زبانزد خاص و عام شد و در نتیجه وی در مدارس تفرش، اراك، نجف‌آباد اصفهان، شهریار، ایوان‌كی و دماوند و همچنین در منازل اعیان و اشراف به تعلیم كودكان و نوجوانان مشغول شد . شهرت و سجایای اخلاقی او باعث گردید شاگردان زیادی از هنر و فضائل اخلاقی او بهره‌مند شوند .
استاد منظوری بعدها در تهران نیز به كتابت و قطعه نویسی اشتغال یافت تا اینکه توانست در سال 1300 شمسی با سمت خوشنویسی به استخدام اداره تقنینیه(قانونگذاری) مجلس شورا درآید و بدین صورت او از دوره چهارم مجلس تا زمان فوت در استخدام مجلس شورای ملی بود و در این دوره با استاد محمد‌حسین سیفی قزوینی (عمادالکتاب) كه فرمان‌نگار دربار بود ارتباط یافت و توانست از تجربیات این خوشنویس هنرمند بهره‌ور شود و نهایتاً این ارتباط منجر به تغییر سبك استاد منظوری شد بدین صورت كه او در ابتدا در این هنر پیرو سبك استاد میرزا غلامرضا اصفهانی بود ولی پس از مهاجرت به تهران شیوه و سبك استاد عمادالكتاب و استاد محمدرضا كلهر را دنبال نمود و از شاگردان شاخص میرعماد محسوب شد . 
علی منظوری به عنوان یكی از قدیمی‌ترین و توانمندترین هنرمندان خوشنویس در ایران و استان مرکزی مشهور و معروف بود و در خصوص وی می‌توان گفت : او یكی از پرچمداران این هنر در کشور بود. آثار زیادی از خط و هنر او به یادگار مانده كه برخی از آثار این خوشنویس هنرمند، خوشنویسی كتاب‌های گلستان و بوستان سعدی، رباعیات خیام، رسم المشق خط نستعلیق، رساله صفوت و منتخب تفسیر قرآن منظوم صفی‌علیشاه، لیلی و مجنون نظامی، ملخص خمسه نظامی و قطعات و مرقعات و كتیبه‌هائی است كه در نقاط مختلف این مرز و بوم جای گرفته‌اند .
این استاد برجسته و هنرمند نامی سرانجام در خردادماه 1329 هجری شمسی برابر با ماه شعبان 1369 هجری قمری در تهران دارفانی را وداع نمود و پیكرش به شهر مقدس قم منتقل شد و در این شهر به خاك سپرده شد .
استاد منظوری علاوه بر هنر خوشنویسی از فضل و كمال هم سرشار بود، به طوری كه در اولین برخورد ذوق ادبی و مشرب عرفانیش نمودار می‌شد . وی در ادبیات فارسی و علوم قدیمه و غریبه و منشآت و ادبیات عرب دستی توانا داشت و در خلوت اشعاری نغز می‌سرود كه این اشعار آینه تمام نمای صفای باطن و اخلاق نیك و دیگر سجایای اخلاقی وی بود .
* - فرید منظوری متولد 1331 فرزند استاد عباس منظوری است كه مراحل مقدماتی و تكمیلی خوشنویسی را نزد پدر هنرمندش طی نموده و در این هنر بنا به تائید اهل فن به استادی رسیده و رموز و ظرایف این هنر را به هنرجویان آموزش می‌دهد . از آثار وی كه در حقیقت نسل سوم از خوشنویسان خاندان منظوری است می‌توان به خوشنویسی گزیده دیوان شمس تبریزی چاپ انتشارات اقبال در 216 صفحه اشاره كرد .
* - اویس وفسی فرزند ابوالقاسم كه ضمناً نوه استاد علی منظوری و خواهرزاده استاد عباس منظوری است، در سال 1311 هجری شمسی در تفرش متولد شد . وی زبان و ادبیات فارسی و عربی را در دارالعلوم العربیه نزد حاج شیخ احمد نجفی فرا گرفت و در نوجوانی مراحل مختلف خوشنویسی را علاوه بر بستگان نزدیك، به صورت ویژه از محضر استاد سید حسن میرخانی و استاد سید حسین میرخانی فرا گرفت و در این هنر خصوصاً در خط شكسته نستعلیق ریز و درشت به استادی رسیده كه همگان بر این امر معترفند . 

نقل از فرهنگنامه استان مركزی

عكس از عباس قهرمانی

منبع:http://tafresh89.mihanblog.com