مدد می‌جویی از چه كسی؟

ابن بابویه قمی (ملقب به صدوق) در کتاب خود، توحید، صفحه 194 و کتاب الخصال ص 593 از سلیمان بن مهران از امام صادق از پدرش محمد باقر از پدرش علی بن حسین از پدرش حسین بن علی از پدرش علی ابن طالب روایت می‌کند که حضرت محمّد (ص) فرمود: همانا الله سبحانه وتعالی 99 اسم دارد که هر کس آنها را بر شمارد داخل بهشت می‌شود سپس اسامی زیادی را از جمله (الغیاث) ذکر کرد.

شیخ ابن فهد حلی در کتاب خود (عده الداعی) صفحه 307 در تفسیر اسم (الغیاث) در مورد الله سبحانه وتعالی می‌گوید: (الغیاث به معنای المغیث است به خاطر این به صورت مصدر آمده تا نشانگر کثرت فریاد رسی وی باشد که فریاد رس مظلومین است و دعای درماندگان را برآورده می‌کند).

جای بسی تعجب است کسی که محتاج است و نیازمند، ربّ را چگونه می‌خواند در حالی که ربّ و خالق خود را به فراموشی سپرده است؟

هر مسلمانی می‌داند که شخص امام نیازمند خالق و متواضع وی و محتاج او می‌باشد. و هنگام نیاز از او کمک می‌جوید و شب و روز وی را می‌خواند پس چطور بنده با دعا و مناجات روی به سوی امام آورده و آن خالق بخشنده شنوای هر شکایتی را رها می‌کند؟!

امام صادق مثال زیبایی را برای مسلمانان آورده که برای تأکید مثالش این جمله را آورده که «لا یستغاث إلاَّ بالله تعالی» و همانا که مخلوقات ضعیف و متواضع این ربّ عظیم هستند که این انسان قادر نیست نفع و ضرری را به خود برساند ابن بابویه قمی در کتاب (التوحید) صفحه 230 از حسن عسکری در مورد «بسم الله الرحمن الرحیم» روایت می‌کند که: الله همان کسی است که هنگام نیازمندیها و سختیها و هنگامی که از همه جا قطع امید کرده، پرستیده می‌شود و هنگامی که هیچ وسیله‌ای جز او نمانده، گفته می‌شود (بسم الله) یعنی همه کارهایم را با یاری الله سبحانه وتعالیی انجام می‌دهم که عبادت جز شایسته وی شایسته دیگری نیست، فریادرسی که هر گاه خوانده شود به فریاد می‌رسد و  اجابت کننده‌ای که هر گاه وی را بخوانند، اجابت می‌کند. شخصی از امام صادق پرسید ای فرزند رسول الله (صلی الله علیه وسلم)، به من بگو الله  کیست؟ امام صادق پاسخ داد که آیا تا بحال کشتی سوار شده‌ای؟ گفت : آری، امام گفت: آیا کشتی تو دچار شکستگی شده به گونه‌ای که کشتی دیگری نباشد که تو را نجات دهد، یا شناگری که تو را از آب در بیاورد؟ گفت: بله امام گفت در آن موقع دلت به کسی خوش بود که تو را از آن ورطه نجات بدهد؟ گفت: آری – گفت آن کس همان قادر متعال می‌باشد که در صورت نبودن منجی تو را نجات می‌دهد و قادر به یاوری توست آنگاه که یاوری نباشد.)

و در روایت دیگری آمده: (خدایی که هنگام نیاز و مشکلات، هر مخلوقی از تمام غیر او قطع امید می‌کند و وسیله‌های غیر او همه بریده می‌شوند و به این ترتیب تمامی رؤسای دنیا و بزرگواران آن هر چند که بی‌نیاز باشند و نیازی غیر از الله نداشته باشند نیازهایی پیدا می‌کنند که جز الله سبحانه وتعالی قادر به آن نیست. پس از غیر الله می‌برند و به سوی او می‌آیند تا مشکلشان برطرف شود و آنگاه به شرک خود باز می‌گردند. امّا الله سبحانه وتعالی می‌شنود و می‌گوید: ﴿قُلْ أَرَأَیْتُكُم إِنْ أَتَاكُمْ عَذَابُ اللّهِ أَوْ أَتَتْكُمُ السَّاعَةُ أَغَیْرَ اللّهِ تَدْعُونَ إِن كُنتُمْ صَادِقِینَ# بَلْ إِیَّاهُ تَدْعُونَ فَیَكْشِفُ مَا تَدْعُونَ إِلَیْهِ إِنْ شَاء وَتَنسَوْنَ مَا تُشْرِكُونَ﴾. [سورهء انعام, آیه هاى: 40- 40].

پس الله سبحانه وتعالی به بندگانش می‌فرماید: ای نیازمندان به رحمت من، همانا من در هر حالی نیاز را بر شما لازم می‌گردانم و ذلّت بندگی را در هر وقتی بر شما لازم می‌کنم. در هر کاری که مشکل پیدا می‌کنید مرا فریاد می‌کنید و عنایت و نهایت آن کار را می‌خواهید. پس من اگر خواستم که آنرا به شما عطا کنم کسی نمی‌تواند مانع من شود و اگر نخواستم که آنرا به شما بدهم کسی نمی‌تواند آن را به شما عطا کند پس من شایسته‌تر هستم که از من بخواهید و برتر از آن هستم که به من تضرّع کنید، پس هنگام شروع هر کار کوچک و بزرگی بگوئید : «بسم‌الله الرحمن الرحیم» یعنی در این کار از الله سبحانه وتعالی کمک می‌گیرم که عبادت فقط شایسته اوست و فریادرس و اجابت کننده فقط اوست)[1].

با تأمل در کلام امام صادق و امام عسکری در می‌یابیم که آنهایی که هنگام سختیها به غیر الله پناه می‌برند چقدر از تعالیم آنها دور افتاده‌اند.

همان‌طور که بیان شد امام صادق برای آن مرد بیان کرد که رهاننده از سختیها و رنجها فقط الله سبحانه وتعالی می‌باشد و گفت که آیا در آن ورطه نابودی دریا، دلت بجایی بسته بود که تو را نجات دهد؟ گفت آری و امام گفت: آن چیز همان الله قادر متعال می‌باشد که آنجا که ناجی نیست نجات می‌دهد و آنجا که فریاد رسی نیست به فریاد می‌رسد و نگفت که اگر مصیبتی برای تو پیش آمد از زهرا تقاضای کمک کن یا از من بخواه که حاجتت را برآورده می‌کنم.

و با تأمل در این سخن امام صادق که به آن مرد گفت(آیا در آن ورطه نابودی دریا دلت به جایی بسته بود که تو را نجات دهد؟) در می‌یابیم که قلب پناهگاه شرک الله سبحانه وتعالی نمی‌باشد پس کسانی که قلبشان هنگام سختیها و رنجها با انبیاء و ائمه و صالحان می‌باشد، کجا و موحد خدا شناسی که هنگام سختیها دلش فقط با الله است و او را می‌خواند و از او کمک می‌جوید و با تواضع و فروتنی از او می‌خواهد،کجا؟ در حالی که می‌داند این ربّ است که قادر به زدودن و بر طرف کردن مشکل و ضرر اوست.

این دیدگاه اهل بیت (رضوان الله علیهم) در مورد این مسأله است که کاملاً روشن و آشکار می‌باشد مثل همان مسأله خواستن غیر الله که واضح و آشکار بود.

این امام علی بن حسین (زین العابدین) است که در نهایت تذلّل الله ی خود را می‌خواند و می‌گوید: (بار الها تو سرور و مولای من هستی و من تنها یک عبدم و آیا جز مولی کسی به عبد رحم می‌کند؟! مولای من، سرور من تو عزیر و بزرگواری و من ذلیلم و آیا کسی جز عزیز به ذلیل رحم می‌کند؟! سرورم و مولای من تو خالقی و من مخلوق و آیا کسی جز خالق به مخلوق رحم می‌کند؟! مولای من و سرورم تویی بخشنده و من گدا آیا کسی جز بخشنده به گدا کمک می‌کند؟! مولای من و سرورم تویی فریادرس و من مظلوم و بیچاره و آیا کسی جز فریاد رس به مظلوم رحم می‌کند؟![2]‌‌.

تا به تمامی مردم اعلام کنند که الله سبحانه وتعالی فریاد رس است و امام، مالک هیچ چیزی برای خودش نیست جز اینکه از الله سبحانه وتعالی طلب یاری و رحمت و عفو و مغفرت کند.

امام محمّد باقر از جدة خود فاطمه زهرا روایت می‌کند و می‌گوید : (فاطمه دختر پیامبر (صلی الله علیه وسلم) بعد از وفات پدرش 60 روز درنگ کرد و بعد به شدت مریض شد و از دعاهای وی در زمان آه و ناله این بیماری است که می‌گوید: ای الله همیشه زنده و جاوید برحمت خود مرا یاری ده، بارالها مرا از آتش جهنم دور بدار و مرا وارد بهشت ساز و به پدرم محمد (صلی الله علیه وسلم) ملحق کن)[3].

پس نگاه کن که فاطمه زهرا، سرور زنان جهان به چه کسی پناه می‌برد و از او کمک می‌خواهد علی رغم محبّتی که نسبت به پدرش محمّد (صلی الله علیه وسلم) داشت از الله سبحانه وتعالی می‌خواهد که وی را به او ملحق سازد و از رسول الله مدد نجست بلکه از ربّ او و ربّ خودش کمک خواست.

و این امام جعفر صادق است که نیاز خود را به الله سبحانه وتعالی آشکارا اعلام می‌کند و به او امیدوار است و می‌گوید: پروردگارا تو سخن مرا می‌شنوی و جایم را می‌بینی و عالم به درون و برون من هستی و چیزی از امورات من بر تو پوشیده نیست و من بینوای فقیر و درمانده مظلوم و بیمناک دلسوزی هستم که به گناه خود اعتراف می‌کنم از تو مصرّانه به عنوان یک درمانده می‌خواهم و به عنوان یک گناهکار ذلیل به درگاهت گریه و زاری می‌کنم و به عنوان یک خائف بینوا تو را می‌خوانم دعای کسی که گردنش را برای تو فرو می‌آورد و اشکهایش را برای تو جاری می‌سازد و ترس و خوف را برای تو رام میسازد و در پیشگاه تو تضرع و زاری می‌کند. بارالهامرا جزء بدبخت‌ها قرار نده و برای من رئوف و مهربان باش، ای کسی که بهترین مسؤول و بهترین بخشنده هستی و سپاس برای پروردگار جهانیان)[4].

و امام جعفر صادق به پیروانش نماز حاجت را می‌آموخت و می‌گفت: (وقتی که شب سپری شد برخیز و دو رکعت نماز با سوره ملک بخوان و سپس برای الله سجده کن و او را دعا کن و بگو: پروردگارا چشمها در خوابند و ستارگان چشمک می‌زنند و تو زنده وجاوید هستی و تو را خواب و چرت فرا نمی‌گیرد. و شبهای تاریک و آسمانهای برج‌دار و زمین هموار و دریای عظیم و پرآب و تاریکیهای پشت سر هم از تو پوشیده نیست. ای فریادرس نیکوکاران و فریاد رس درماندگان، به رحمت خود مرا یاری ده)[5].

پس بنگر که آن امام از که مدد می‌جوید و به درگاه چه کسی دعا می‌خواند؟

آن امام از پروردگارش یاری می‌جوید و پیروانش را می‌خواند که هنگام نیاز از الله سبحانه وتعالی کمک بخواهند نه از خود امام و امام صادق خبر داده است که یاری جستن از الله سبحانه وتعالی سنّت انبیاء از آدم تا خاتم (محمد(صلی الله علیه وسلم) بوده است.

امام صادق می‌گوید که: (سه چیز است که در انبیاء از آدم تا زمانی که به پیامبر رسیده، تناسخ پیدا کرده و آن اینکه هنگامی که از خواب بر می‌خیزند بگویند: بار الها از تو ایمانی را می‌خواهم که قلبم به آن مژده بدهد، و یقینی را می‌خواهم تا بدانم جز آنچه که در سرنوشت من است برایم پیش نمی‌آید و مرا به قسمتی که برایم فراهم شده راضی بگردان تا دوست نداشته باشم آنچه را که عقب افتاده جلو بیاندازم و آنچه را که جلو افتاده عقب بیاندازم. ای همیشه زنده جاوید به رحمت خود مرا یاری ده، و مقامم را شایسته‌گردان و یک لحظه مرا به خود وانگذار و بر محمّد (صلی الله علیه وسلم) و آل او درود بفرست)[6].

پس زمانی که انبیاء و آل بیت به الله سبحانه وتعالی پناه می‌برند و از او کمک می‌خواهند تو از چه کسی کمک می‌خواهی؟

برگرفته از كتاب:حقیقت توحید از دیدگاه ائمه