سلام

من امید سی ساله و مهندس مکانیک هستم.عاشق موسیقی ایرانی ام و خودم هم آواز کار میکنم. من افتخاردرک محضر استاد شهرام ناظری رو داشتم و با منش و صفات شخصی ایشان آشنا هستم ،ولی در اینجا می خوام مختصری از بیوگرافی استاد رو عنوان کنم و بعد به شیوه آوازی منحصر بفرد ایشان می پردازم

استاد ناظری درهشتم بهمن سال هزاروسیصدوبیست هشت در خانواده ای علاقمند به موسیقی به دنیا آمد.ایشان از همان کودکی شروع به آموختن ردیف دستگاههای موسیقی نزد پدر کرد. در نه سالگی اولین اجرای خود را در رادیو کردستان انجام داد.ایشان در سن شانزده سالگی کنسرتی در دستگاه راستپنجگاه انجام داد( این دستگاه از سخت ترین دستگاههای ایرانی است که هم اکنون نیز بسیاری از خوانندگان موسیقی اصیل قادر به اجرا درآن دستگاه نیستند )ایشان از همان ابتدا از تقلید و دنباله روی قدما دوری می جست و با وجود شماتت اساتید بنام آن زمان دائما به فکر نو آوری در اجرای موسیقی ایرانی بود.

اولین حرکت انقلابی و بسیار بیسابقه ایشان اجرای اشعار سهراب سپهری در آلبوم در گلستانه می باشد که با حرف و حدیثهای بسیاری همراه بود.به علت وزن و جمله بندی اشعار شاعرانی چون حافظ و سعدی معمولا این اشعار در دستگاههای ایرانی اجرا می شد و اجرای شعر سهراب آن هم با حفظ حالت صحیح در بیان شعر کاری بود که تا آن موقع غیر قابل انجام می نمود.

یکی دیگر از اقدامات بی سابقه ایشان اجرای اشعار عرفانی مولانا در ردیف دستگاهی ایران بود .به علت وزن اشعار مولانا، عقیده بسیاری از اساتید آن زمان از جمله اساتیدی مانند استاد بنان و استاد دوامی و ...بر این بود که وزن و ریتم اشعار مولانا قابلیت اجرا درموسیقی ایرانی را ندارد و تا آن زمان این اشعار به هیچ وجه در موسیقی ایرانی اجرا نمی شد و بعد از این کار استاد ناظری هم سیل انتقادات از ایشان مبنی بر پرده دری در موسیقی بالا گرفت ولی مدتها بعد که این اجراها مورد توجه عموم و صاحبنظران موسیقی قرار گرفت بیشتر اساتید شروع به خواندن اشعار مولانا کردند و کم کم این امر یک افتخار و نشان دهنده تسلط و قدرت در اجرا از سوی خوانندگان و نوازندگان به حساب آمد

استاد ناظری از لحاظ حجم صدا و نحوه خواندن نیز منحصر بفرد است. صدای بیشتر خوانندگان موسیقی ایرانی که به صورت یک امر تعریف شده ی کاملا تکراری، دائما در حال تقلید است به نوعی ست که در نتهای بالا و در اوج بصورت جیق به گوش میرسد و در بعضی از موارد به صورت فسه اجرا میشود و از حجم کافی برخوردار نیست. در حالیکه علیرقم رنگ خاص صدای استاد ناظری و گرمای ذاتی صدای ایشان ، استاد ، نتهای اوج را کاملا پر حجم اجرا میکنند و همانند خوانندگان اپرا حجم بالایی دراوج دارند

نحوه تحریر زدن استاد نیز مثال زدنی است . تحریر های ایشان کاملا منقطع ،چکشی و پله ای است و ایشان قابلیت اجرای تحریر ها را بصورت مسلسلی و پیوسته دارند. معمولا در اجراها تحریرهای اوج ایشان یکباره اوج مضاعف گرفته وکاملا قدرت ایشان را در اجرای آنها نشان می دهد

استاد در اجرای آثار با چنان شور و نشاطی کار را اجرا میکنند که بارها مورد انتقاد اساتید دیگر قرار گرفتند ولی حتی برای کسی که به صورت آماتوری هم موسیقی اصیل گوش میکند این نحوه اجرا، کاملا تازگی دارد .این نحوه اجرا چه از لحاظ نشان دادن احساسات با دست یا بدن یا ایستاده خواندن یا چه از لحاظ اکسان گذاری در سر ضربها یک شور و قدرت خاصی در اجرا ایجاد میکند که یکنواختی و شاید حس خستگی را در مخاظب عام که معمولا از غمگین بودن تم موسیقی ایرانی شکایت دارد را کاملا به یک نشاط تبدیل مکند.

خود استاد در این باره چنین میگوید

موسیقی ایرانی از صدوپنجاه سال پیش تا کنون که به ما رسیده از لحاظ نو آوری هیچ تغییری نکرده و ما دائما چیزی که خود مردم بلدند و زمزمه می کنندرا ارائه دادیم در صورتی که وظیفه ما نوع آوری است و دادن یک نفس تازه به موسیقی نه تکرار مکررات

این نحوه اجرای موسیقی ساکن و یکنواخت ،این روش اجرا معمولا دردربار برای شاهان انجام میگرفته که خواننده ملزم به سرافکنده بودن و تکان نخوردن بوده و نمی توانست تن صدا، ریتم و بطور کلی یکنواختی کار را ناگهان عوض کند چون ممکن بود درباریان دچار وحشت شوند ولی من در اجرای کارهایم می خواهم آزاد بودنم را کاملا با بیان احساساتم نشان دهم

ایشان در مورد نحوه مدولاسیون و اکسان گذاری ها چنین می گوید که

موسیقی ایرانی از قدیم نیز به این صورت به عنوان یک موسیقی حماسی اجرا میشده ولی با گذشت زمان این نحوه اجرا کم کم منسوخ شده ولی من دوباره اقدام به اجرای این نوع موسیقی کردم

استاد ناظری بتازگی در امریکا کنسرتی اجرا کردند که در آن اقدام به خواندن اشعار فردوسی بزرگ بصورت کاملا حماسی در دستگاههای موسیقی ایرانی کرده است که در نوع خود کاملا بی نظیر است

  نتیجه سالها زحمات بی دریغ استاد تا کنون درغالب آثاری منتشر شده است که البته متاسفانه به دلایل مختلف کارهای ایشان بصورت تصویری و با کیفیت خیلی پایین و محدود به چند اجرای خاص موجود

میباشد.ولی از کارههای بی نظیر چند ساله اخیر ایشان که واقعا در موسیقی اصیل بی سابقه است می شود به آلبوم لولیان که اجرای بسیار متفاوتی از کارهای موسیقی ایرانی متداول دارد نام برد.همچنین آلبوم سفر عصرت که در امریکا ضبط شده را می توان یک نقطه عطف در موسیقی ایرانی نام برد. این کار تنظیم بسیار استادانه ای دارد که خواندن آن فقط در توان خود ایشان است . استاد علاوه بر تسلط بر ردیف موسیقی ایرانی بر هارمونی ، ارکسراسیون و تئوری موسیقی و تنظیم موسیقی نیز تسلط کامل دارند

همچنین استاد ناظری به نواختن ستار علاقه زیادی دارند وکاملا به آن مسلط می باشند و حس خاصی که به آن دارند باعث شد، ستار که در اجرای موسیقی ایرانی معمولا با بی مهری مهجور مانده در بیشتر کارهای استاد نقش اصلی را بر عهده دارد.

از آثار بیادماندنی ایشان میتوان به آتش درنیستان با آهنگ سازی استاد ذوالفنون

بیقرار، با آهنگسازی جلیل عندلیبی

گل صد برگ با آهنگسازی جلال ذوالفنون

کیش مهر با آهنگسازی جلیل عندلیبی

یادگار دوست با آهنگسازی کامبیز روشن روان

شور انگیز با آهنگسازی حسین علیزاده

کنسرتی دیگر با آهنگسازی داریوش طلایی

چشم به راه با آهنگسازی عطا جنگوک

دل شیدا با آهنگسازی مرحوم فرامرز پایور

  سوته دلان با آهنگسازی کامبیز روشن روان

لاله بهار با آهنگسازی مرحوم پرویز مشکاتیان

نسیم صبحگاهی با آهنگسازی کامبیز روشن رولن

و نجوا ، آواز اساطیر ،آن خطاط ،زمستان،سخن تازه،بشنو از نی،کنسرت هفتادوهفت ،غم زیبا،،موسیقی اساطیر ایران، حیرانی، لیلی و مجنون،لولیان، مثنوی موسی و شبان، در گلستانه، مولوی، مطرب مهتاب رو، ساز نو آواز نو، شعر و عرفان، صدای سخن عشق و ...می توان نام برد

استاد ناظری به خاطر اجرای آلبوم مولوی در فرانسه مدال لجیون دونور(شوالیه ) را که بالاترین مقام ملی کشور فرانسه است را دریافت کرد

هدف من در این مقاله بیشتر آشنایی علاقمندان موسیقی ایرانی به سر فصل موضوعاتی است که در آینده به آنها خواهم پرداخت .در مطالب بعدی بطور کامل به بیوگرافی استاد، آثار،فعالیتها و افتخارات ایشان خواهم پرداخت.منتظر مقالات بعدی من باشید

با تشکر

امید سلاطین