چرا بعضى از ستمگران و گنهكاران غرق نعمتند و مجازات نمى‏بینند؟

از آیات قرآن مجید استفاده مى‏شود كه خداوند افراد گنهكار را در صورتى كه زیاد آلوده گناه نشده باشند بوسیله زنگهاى بیدار باش و عكس العمل‏هاى اعمالشان، و یا گاهى بوسیله مجازاتهاى متناسب با اعمالى كه از آنها سرزده است، بیدار مى‏سازد و براه حق بازمى‏گرداند. اینها كسانى هستند كه هنوز شایستگى هدایت را دارند و مشمول لطف خداوند مى‏باشند و در حقیقت مجازات و ناراحتیهاى آنها، نعمتى براى آنها محسوب مى‏شود، چنانكه در قرآن مى‏خوانیم:

ظهر الفساد فى البرّ و البحر بما كسبت ایدى الناس لیذیقهم بعض الذى عملوا لعلهم یرجعون: «در خشكى‏ها و دریاها، فساد و تباهى بر اثر اعمال مردم، ظاهر شد تا خداوند نتیجه قسمتى از اعمال آنها را به آنها بچشاند، شاید كه ایشان برگردند» (سوره روم آیه 41).

ولى آنها كه در گناه و عصیان، غرق شوند و طغیان و نافرمانى را بمرحله نهائى برسانند، خداوند آنها را بحال خود وا مى‏گذارد و به اصطلاح به آنها میدان میدهد تا پشتشان از بار گناه سنگین شود و استحقاق حداكثر مجازات را پیدا كنند. اینها كسانى هستند كه تمام پل‏ها را در پشت سر خود ویران كرده‏اند، و راهى براى بازگشت نگذاشته‏اند و پرده حیا و شرم را دریده و لیاقت و شایستگى هدایت الهى را كاملا از دست داده‏اند.

 آیه 178 سوره آل عمران، این معنى را تأكید كرده مى‏فرماید: گمان نكنند آنهائى كه كافر شدند، مهلتى كه به ایشان میدهیم براى آنها خوبست بلكه مهلت میدهیم تا به گناه و طغیان خود بیفزایند و براى آنان عذاب خوار كننده است.

در خطبه‏اى كه بانوى شجاع اسلام زینب كبرى علیها السلام در شام در برابر حكومت خودكامه جبّار، ایراد كرد، استدلال به این آیه را در برابر یزید طغیانگر كه از مصادیق روشن گنهكار غیر قابل بازگشت بود، مى‏خوانیم، آنجا كه مى‏فرماید:

 «تو امروز شادى مى‏كنى و چنین مى‏پندارى كه چون فراخناى جهان را بر ما تنگ كرده‏اى و كرانه‏هاى آسمان را بر ما بسته‏اى و ما را همچون اسیران از این دیار به آن دیار میبرى، نشانه قدرت تو است، و یا در پیشگاه خدا قدرت و منزلتى دارى و ما را در درگاه او راهى نیست؟! اشتباه میكنى، این فرصت و آزادى را خداوند بخاطر این به تو داده تا پشتت از بارگناه، سنگین گردد و عذاب دردناك در انتظار تو است ...»

آیه فوق، ضمناً به این سؤال كه در ذهن بسیارى وجود دارد، پاسخ مى‏گوید كه چرا جمعى از ستمگران و افراد گنهكار و آلوده اینهمه غرق نعمتند و مجازات نمى‏بینند؟

قرآن میگوید: اینها افراد غیر قابل اصلاحى هستند كه طبق سنت آفرینش و اصل آزادى اراده و اختیار، بحال خود واگذار شده‏اند، تا به آخرین مرحله سقوط برسند و مستحق حداكثر مجازات شوند.

بعلاوه از بعضى از آیات قرآن، استفاده مى‏شود كه خداوند گاهى به اینگونه افراد، نعمت فراوانى میدهد و هنگامى كه غرق لذت پیروزى و سرور شدند ناگهان همه چیز را از آنان میگیرد، تا حداكثر شكنجه را در زندگى همین دنیا ببینند زیرا جدا شدن از چنین زندگى مرفهى، بسیار ناراحت كننده است چنانكه مى‏خوانیم: فلما نسوا ما ذكروا به فتحنا علیهم ابواب كل شى‏ء حتى اذا فرحوا بما اوتوا اخذناهم بغتة فاذاهم مبلسون: «هنگامى كه پندهائى را كه به آنها داده شده بود، فراموش كردند درهاى هر خیرى بروى آنان گشودیم تا شاد شوند، ناگهان هر آنچه داده بودیم از آنها باز گرفتیم، لذا فوق العاده ناراحت و غمگین شدند». (انعام آیه 44).

 در حقیقت اینگونه اشخاص، همانند كسى هستند كه از درختى، ظالمانه بالا میروند، هر قدر بالاتر میرود خوشحالتر میشود تا آن هنگام كه بقله درخت میرسد، ناگهان طوفانى میوزد و از آن بالا چنان سقوط مى‏كند كه تمام استخوانهاى او درهم مى‏شكند.