مواد اولیه: فرش نایین، با کیفیتی که در بازارهای جهانی معرف است، از آن نوع فرش هایی نیست که استفاده از پشم های ضخیم ایرانی در آنها امتیازی به حساب آید. پشم مصرفی در این فرش، از نوع ظریف است و درصد بالایی از آن نوعی پشم است که به آن کرک گفته در می شود. اما آنچه می توان در مورد پشم یا کرک مورد استفاده در این فرش گفت، آن که کلا از پشم نو و خالص، و ازنظر ظرافت از حد استاندارد پشم های ایرانی بالاتر است. در اینجا باید اشاره کنیم که فرش نایین از زمینه های نادر و مناسب کاربرد پشم های ظریف غیر ایرانی است. خامه ی مورد مصرف در فرش نایین از کارخانه ی پشم هرند - شرق یزد، صنایع کرک کاشان فراهم می آید و از نمره ی ر 8 تا 20 متریک در این فرش به کار می رود، که نمرهً 20 آن در فرش های ظریف نایینی مصرف می شود. نخ های مورد مصرف در چله ی فرش، از نوع چله ی مورد مصرف در فرش های اصفهان است و از اصفهان و کاشان تاًمین می شود - علی رغم شهرت فرش های ابریشم فرش نایین بیشتر بر پنبه و پشم متکی است.

جدول یک - نخ مورد استفاده در چله ی فرش --------------------------------------------------------------------------- نخ 9 لا برای 40 - 50 رج یا گره در ازای هر 10 سانتی متر 80 خفت نخ 6 لا برای 50 - 70 رج یا گره در ازای هر 10 سانتی متر 100 خفت نخ 4 لا برای 70 رج به بالا در ازای هر 10 سانتی متر 120 خفت ----------------------------------------------------------------------------

طرح و نقشه : اصلی ترین طرح های مورد استفاده در فرش نایین، طرح های شناخته شده یی نظیر شاه عباسی، لچک ترنج با استفاده از ترکیبات اسلیمی، ختابی و به طور کلی نقوشی است که با سنتی ترین طرح های ایرانی بستگی دارد. استفاده مناسب از طرح های سنتی همراه با رنگ آمیزی خاص فرش های نایین، هویتی خاص و جهانی برای این فرش ها تامین کرده است.

از نقوش سنتی دیگری که از آنها استفاده هایی هنرمندانه در فرش نایین شده است می توان به نقش گنبد (سقفی)، حاج خانومی، درختی، قابی، محرابی، محرمات، افشان، لچک ترنج، و کتیبه ییو تاریخی اشاره کرد. با آنکه کوچکی شهر و محدودیت و سابقه ی اندک تولید، مانع از آن است که از طراحی گسترده و طراحان صاحب نام و متعدد، نظیر آنچه در اصفهان و تبریز دیده می شود سراغ بگیریم، باید اذعان کنیم که تولید کنندگان و طراحان فرش نایین، زیباترین و دلپذیر ترین موارد استفاده و بازسازی طرح های رایج در مناطق قالی بافی دیگر را بر فرش خویش نشان داده اند. با این وصف برخی زمزمه های سال های اخیر، دایر بر یکنواخت بودن فرش های نایین، تولید کنندگان این فرش را بر آن داشت که به ایجاد برخی نو آوری ها و استفاده او نقوش متنوع تر دست بزنند، که از جمله ی آنها، علاوه بر استفاده ی بیشتر از نقوش سنتی، بافت فرش های کناره، دایره، شش گوش، و هشت گوش است. در غالب این طرح ها، ظرافت و پر کاری قلم طراحان نایینی، روح و هویت خاص فرش های نایین را تضمین کرده است.

طراحان فرش نایین

ولی الله شرعی از هنرمندان صاحب قلم و صاحب نام نایین است. وی متولد 1317 هجری شمسی بوده و اگر چه مکتب احمد ارچنگ هنرمند برجسته مکتب اصفهان را دیده است، ولی بیشتر به دلیل ذوق، علاقه و تلاش شخصی خویش، مدت 35 سال است که در این کار مشغول است. وی از مادرش که در قالی بافی هنرمند بود و در او عشق به هنر فرش را برانگیخت، به نیکی یاد می کند. اکنون دخترش در کار طراحی فرش با او همکاری دارد. از همکاران دیگر او برادران محسنی، با او در رنگ و نقطه همکاری دارند. مهارت ولی الله شرعی در رسم نقوش لچک ترنج افشان و شاه عباسی و جنگلی حیوان دار، مورد تایید همگان است و نقشه های وی بر فرش های پُر ارزش نایین بافته می شود.

رضا یوسف پور، متولد 1318 هجری شمسی است و مدت 40 سال در این کار سابقه دارد. رضا یوسف پور در طرح کلیه ی نقوش اصفهان مهارت دارد و طرح های او روی فرش های حبیبیان، تولید کننده ی معروف فرش نایین، بافته می شود. دستیار او در این کارگاه، محمد علی احمدی است که رنگ و نقطه ی نقوش طراحی شده به عهده اوست. گروه دیگری از یاران آقای رضا یوسف پور، در کارگاه دیگری در جنب منزل قدیمی و زیبای حبیبیان ( که کارگاه های رنگرزی و رفوگری نیز در آنجا قرار دارد ) به کار رنگ آمیزی و نقطه چینی نقوش فرش مشغولند.