گفته مى شود كه خنده بهترین داروست. اما تا به حال هیچ كس آن را ثابت نكرده است. اكنون یك دانشمند ژاپنى مشغول آشكار كردن اسرار خنده است. به اعتقاد وى خنده باعث نشاط ژن هاى افراد مى شود. «كازو موراكامى» دانشمند علم ژنتیك امیدوار است كه با مشاركت همكاران تحقیقاتى خود یعنى كمدین ها، لطیفه ها را به یك درمان كم هزینه و موثر تبدیل كند. ژن ها اغلب تغییرناپذیر در نظر گرفته مى شوند اما در واقع بیش از 90 درصد آنها غیرفعال هستند و یا در تولید پروتئین فعالیت كمى دارند. بنابراین برخى محرك ها مى توانند ژن ها را بیدار و فعال كنند. فرضیه تجربى «موراكامى» عنوان مى كند كه خنده یكى از این محرك هاست كه با تحریك انرژى درون DNA افراد مى تواند به درمان بیمارى ها كمك كند. «موراكامى» ۷۰ساله كه مدیر بنیاد پیشرفت علوم بین المللى كشور ژاپن است، مى گوید «اگر ما ثابت كنیم كه افراد مى توانند ژن ها را با استفاده از یك حالت احساسى مانند خنده روشن و خاموش كنند، ممكن است به یافته قرن دست بیابیم كه ارزش دریافت جایزه نوبل و حتى بیشتر از آن را خواهد داشت.» سه سال پیش، «موراكامى» و شركت یوشیموتو كوگیو كه یك شركت پیشرو در زمینه امور تفریحى است اولین آزمایش خود را به طور مشترك انجام دادند. طى این آزمایش موقعیتى ایجاد شد كه افراد مبتلا به دیابت بعد از گوش دادن به یك سخنرانى دانشگاهى خسته كننده به تماشاى یك نمایش كمدى كه توسط كمدین هاى حرفه اى این شركت اجرا شد ترغیب شدند.این آزمایش دوروزه نشان داد كه سطح گلوكز خون این افراد با خندیدن در زمان نمایش و در مقایسه با زمانى كه به سخنرانى خواب آور گوش مى دادند كاهش یافت. گلوكز معیار اصلى براى تعیین بیمارى دیابت است. تازه ترین تجارب مشترك وى با شركت مذكور منجر به یافتن حداقل ۲۳ ژن شد كه قابل فعال شدن هستند. .  .و چرخه سلولی هستند   - signal transduction  -۱۸عدد از این ژن ها مسئول ایجاد واكنش هاى ایمنى، ترارسانى پیام  و عملكرد ۵ ژن باقیمانده هنوز شناخته نشده است. این یافته ها كه «موراكامى» ادعا مى كند اولین یافته ها از نوع خود هستند در مجله آكادمیك «روان درمانى و روان تنى» كه در آمریكا منتشر مى شود به چاپ خواهند رسید. به گفته «موراكامى»: «خنده درمانى عوارض جانبى ندارد؛ بدین معنى كه روش درمانى بسیار مهمى براى طب بالینى است. اینكه روزى مشاهده كنیم بیماران به داروخانه مراجعه كنند و نسخه یك كمدى ویدئویى را جهت درمان دریافت كنند، خنده دار نخواهد بود.» مدت ها است كه خنده واقعى و خوب به عنوان یك عامل درمانى در نظر گرفته مى شود. استادان یوگا در هند خنده را آموزش مى دهند. در این كشور تعداد زیادى «باشگاه هاى خنده» وجود دارد كه اعضاى آن فقط براى لذت بردن از خنده گرد هم مى آیند. انتظارها از تحقیقات «موراكامى» مخصوصاً در ژاپن زیاد است زیرا هزینه هاى درمانى در این كشور كه جمعیت آن به سرعت در حال پیر شدن است هرساله در حال افزایش هستند. با اینكه تحقیقات «موراكامى» در مراحل اولیه است، یك شركت انتشاراتى بهداشتى تحت راهنمایى هاى تیم تحقیقاتى «موراكامى» شروع به فروش DVDهایى كرده كه در آنها به افراد دیابتى آموزش خنده داده مى شود. وزارت اقتصاد، تجارت و صنعت ژاپن بر این عقیده است كه با توجه به افزایش تقاضا براى مراقبت هاى پزشكى پیشگیرانه، خنده درمانى مى تواند به عنوان یك پروژه درمانى مفید به كار گرفته شود. «هیكارو هوریگوچى» یكى از مقامات این وزارتخانه مى گوید: «اگر رابطه بین خنده و سلامتى به طور علمى ثابت شود، ممكن است تاثیر بزرگى بر روش هاى بهبود سلامتى ایجاد كند.» وى اضافه مى كند: «ما همچنین امیدواریم كه با مرتبط ساختن این دو زمینه متفاوت _ خنده و درمان پزشكى- یك نوع صنعت جدید ایجاد كنیم.» در سال 2004 دانشگاه اوزاكا سانگیو در غرب ژاپن با حمایت مالى این وزارتخانه اقدام به تاسیس یك موسسه شراكتى به نام پروژه تحرك كرد كه محققین، بنگاه ها و پزشكان در آن فعالیت مى كنند. این موسسه برنامه كاملى از مراقبت هاى پزشكى براى افراد سالخورده فراهم مى كند كه تركیبى از آموزش هاى فیزیكى و خنده درمانى است. «میتسوتوشى نیشیكاوا» كه یكى از مسئولین دانشگاهى پروژه تحرك مستقر در شهر اوزاكا است، مى گوید: «این اولین تلاش كشور و همكارى دولت، بخش صنعت و آموزشگاه هاى عالى براى راه اندازى یك بخش مراقبت هاى پزشكى با به كارگیرى خنده است.» «نیشیكاوا» مى گوید: «اوزاكا محل ایده آلى براى آغاز پروژه است زیرا این شهر به خاطر فرهنگ شوخ طبعى خود معروف است و ساكنین آن در مقایسه با اهالى كم حرف توكیو از خندیدن در ملاء عام تردید نمى كنند.» وى در ادامه مى گوید: «انتظار مى رود كه به كمك این پروژه هزینه مراقبت هاى پزشكى و پرستارى كاهش یابند. علاوه بر آن، زندگى طولانى همراه با سلامتى براى افراد سالمند امرى مهم است.» طى این پروژه، شركت كنندگان ضمن لذت بردن از نمایش هاى كمدى كه توسط كمدین هاى حرفه اى اجرا مى شود، تمرینات ژیمناستیك و معاینات پزشكى را دریافت مى كنند. كلاس هاى آموزش تهیه غذاهاى سالم نیز ارائه مى شود. «كیومى یاماناكا» زن خانه دار ۶۱ساله اى كه در این برنامه شركت كرده مى گوید: «وقتى كه جوان بودم خیلى مى خندیدم اما از زمانى كه پا به سن گذاشتم زیاد نمى خندم. ولى بعد از شركت در این برنامه، گردش خون بدنم روان شده و مى توانم روى زانوهایم بنشینم، كارى كه قبلاً نمى توانستم انجام دهم.» بر اساس گزارش مسئولین این برنامه، ۹۲ نفر از شركت كنندگانى كه از آنها نظرخواهى شد گفتند كه بعد از پیوستن به این برنامه هزینه هاى سالیانه مراقبت هاى پزشكى شان 30 درصد كاهش نشان داده است. «نیشیكاوا» مى گوید: «قصد داریم در آینده درمان پزشكى را به امرى شاد و سرگرم كننده تبدیل كنیم نه یك موضوع دلگیركننده. این هدف اصلى ما است.»

****

 منبع :   مقاله   " تاثیرات درمانی خنده  " -ترجمه: فرشید كریمى -روزنامه شرق -پنجشنبه 4 اسفند 1384