سنگ نبشته ی اورارتویی
در نزدیکی روستای قیرخ قیزلار در شمال شرق سراب واقع و به خط میخی بر روی صخره ای به طول 5/4 متر و عرض 10/2 متر و ارتفاع 6/2 قرار گرفته است. این سنگ نبشته به دوره اورارتور مربوط است در قسمت شمالی این کتیبه قلعه ای است که این قلعه هم به اورارتوها مربوط است. همانگونه که در اسناد و شواهد آمده است  این کتیبه به آرگشیتی مربوط است ولی متاسفانه محتوای کامل آن به دلیل آسیب دیدگی فراوان معلوم نگردیده استپُر واضح است که بردن دستگاه سنگبر به بیابان برای نابودی آثار باستانی کهن نمی تواند بر اثر تخریب افراد غیرمسئول باشد، بلکه کاری سازمان یافته و هدفمند است

سنگ افراشته های قیرخ قیزلار
تقریبا 200 متر پائین تر از سنگ نوشته نشتبان در طرفین رودخانه سنگ افراشته هایی است که به قیرخ قیزلار یا چهل دختر معروف است. اهالی اعتقاد بر این دارند که این سنگ افراشته‌ها چهل انسان بوده اند که بر اثر انحراف از حقیقت و راه خدا به غضب الهی دچار و مبدل به سنگ شده اند. این در حالی است که تعداد سنگ ها بیش از چهل بوده و تا 120 سنگ شمارش شده اند. بعضی از سنگ افراشته ها سالم و صاف مانده ولی برخی شکسته یا کج شده و یا از بین رفته اند. در مورد سنگ افراشته های قیرخ قیزلار چند نظر مطرح شده است
اول اینکه گفته اند: در گذشته هر سرداری که در جنگ غالب می آمده، یک سنگ برای خود          می افراشت. نظر دوم این که هر سرداری که یک سردار از دشمن را می کشت، یکی از این سنگ ها را می افراشت. از آنجا که، ساوالان از نظر سوق الجیشی مهم بوده و مورد استفاده ی ایرانیان قرار  می گرفت و بزرگترین آتشکده و معبدها در آنجا بر پا می شد، بنابراین نظر اصلی اینست که محل این سنگ افراشته ها، معبد بزرگی بوده که در این معبدها معمولاً انسان ها را قربانی می کردند تا عظمت معبد را بنمایانند و برای هر قربانی یک سنگ می افراشتند. این نظر و این عمل تا استقرار کامل دین اسلام در این محل برقرار بود