از كتاب ادیان در خدمت انسان*
 

 
امام دوازدهم همانگونه كه می دانید امام منتظر است. ما در انتظار ظهور آن حضرتیم، تا جهان را،‌ پس از فرورفتن در ظلم و جور، آكنده از عدل و قسط كند. اندیشه ظهور مهدی به شیعیان اختصاص ندارد. این عقیده در كتب روایی همه مذاهب اسلامی یافت می شود. صدها و هزارها روایت دلالت دارند و ثابت می كنند كه پیامبر اكرم (ص) فرموند:
 
" اگر حتی یك روز از جهان باقی مانده باشد، خداوند آن روز را طولانی می گرداند، چندان كه مردی از اهل بیت من، همنام و هم كنیه من، ظهور كند و زمین پر از ظلم و بیداد را از عدل و قسط پر كند."
..
این اندیشه از حوزه فعالیت های دینی فراتر رفته، فعالیت های تكوینی را نیز شامل می شود. هر گاه به تلاش انسان ها در حوزه های علم، فلسفه، ادبیات و تجارب اجتماعی، نظام ها و مقررات نظری افكنیم مشاهده می كنیم كه همه رو به كمال دارند و در همه مسایل زندگی به سوی اوضاع و احول برتر پیش می روند. گرچه آدمی گاهی می لغزد و گاه اشتباه می كند و منحرف می گردد، اما این لغزش ها در حركت اصلی زندگی بشر و در روند كلی آن، اموری جزئی اند. انسان از ابتدا در حال تكامل، ترقی و تعالی بوده و به سوی بهتر شدم گام برداشته است. آدمی مطمئن است كه شرایط برتر برای او امكان پذیر است. و از همین رو برای رسیدن به آن تلاش می كند. اگر، آنگونه كه برخی اعتقاد دارند، بشر رو به سقوط و نابودی داشت یا جهان در حال پس رفت و حركت قهقرایی بود و در امور مختلف به وضع نامطلوب تر راه می پیمود، انسان با امیدو قدرت و ایمان، برای آینده تلاش نمی كرد.
 
زنجیره مستحكم علم از حوزه های مختلف علمی و نظام های اجتماعی و می جوشد تشلاش هایی كه برای تجربه اندوزی در حوزه های اجتماعی و نیز در نجوم، ابزار و وسایل و حمل و نقل به عمل می آید، همه و همه آینده ای بهتر را نوید می دهند، آینده ای كه در آن همه افراد بشر توان و امكانات و شایستگی خود را برای رسیدن به زندگی سعادتمندانه به كار می گیرند.
 
هر یك زا ما، در حوزه ای از حوزه های انسانی، برای رسیدن به قله در تلاش است. اما كدامین قله؟ كمال آن است كه همه انسان ها با تمام شایستگی ها، نه فقط با توان مادی و یا فكری، در جهت خیر و صلاح بشریت تلاش كنند. شكی نیست كه این نظام، همانند یك آرزو، بر فكر و اندیشه هر انسان تلاشگری سایه افكنده است.
 
بنابراین، آینده بهتر و آرمانی همان چیزی است كه از دوران افلاطون یك رویا بوده است و آن را مدینه فاضله می گفتند. این آینده و این جامعه آرمانی كه همه توانایی ها و همه فرزندان بشر در ساختن آن مشاركت دارند، آرزوی همه انسان ها است. عقیده شیعه به امام مهدی (عج) در حقیقت انتظار برانگیزاننده و بشارت دهنده این آینده است، آینده ای كه آرزوی همه و آینده همه است.
 
من قصد ندارم در تفصیل و توضیح این عیده وارد شوم، بلكه به بعد تربیتی آن خواهم پرداخت. باید بگویم كه مفهوم انتظار نزد ما معنای حقیقی خود را از دست داده و منحرف شده است.
 
ما انسان ها به بهانه انتظار، از مسئولیت خود شانه خالی می كنیم و كار و تلاش را در انتظار ظهور صاحب الزمان رها كرده ایم. این انحراف در همه ارزش ها اتفاق افتاده و ابزاری شده است برای بهره مند نشدن از ارزش ها.
اما حقیقت این است كه اندیشه انتظار در حیات این مذهب نقش مهمی داشته است. زیرا امید، همان زندگی در آینده و راه آینده و وسیله پیوند آدمی به آینده است.
..
امید عبارت از راهی گشاده و روشن و نا امیدی؛ تسلیم شدن در برابر وضعیت موجود است. آیا كسی كه از آینده خویش نا امید گشته به مرگ طبیعی مرده است؟ نه، بلكه دچار مرگ حقیقی شده است نه مرگ طبیعی.
 
فردی كه از آینده ناامید شده گمان می برد كه زندگی فایده ای ندارد، پس می گوید ما را به حال خود واگذارید. بگذارید بخوریم و در بازار راه رویم و بچرخیم، همین كافی است. این كارها دلیل بر این است كه در این صورت اتفاق یا حركتی صورت نمی گیرد، بلكه فقط جمود و سكوت است.
 
بنابراین، امید راه آینده است و اگر نا امید شویم تسلیم شریاط موجود شده ایم، [..] همانند حل شدن شكر در آب. بنابراین امید شرط بقا و پایداری است.
..
انتظار به معنی رها كردن كار و واگذاری آن به دیگران نیست. این خلاف انتظار است. این گونه عمل كردن نه انتظار كه تسلیم شدن است. اگر امروز بگویند كه در انتظار حمله ناگهانی دشتمن هستیم معنی آن چیست؟ آیا معنای این انتظار عبارت است از اینكه از خانه خارج شویم و بخوابیم و اعتنایی نكنیم؟ نه این انتظار نیست، انتظار عبارت است از اینكه آماده باشیم. اسلحه در دست، تمرین كنیم و آموزش نظامی ببینیم. خود را آماده سازیم، مراقب و نگهبان بگماریم و رادراهایمان را فعالم كنیم تا زمان حمله ناگهانی دشمن آماده باشیم. این است معنای انتظار.
 ..
آیا حاكم كردن عدل و داد در جهان تنها به دست حضرت مهدی (عج) روی می دهد؟ طبیعتا نه. ما باید همكاری و همیاری كنیم. ما می خواهیم كه امام عصر (عج) به تمام و كمال در جهان ظهرو كند. علم او، قدرت و تربیت او ظهرو كند.. ما باید آماده باشیم. هنگامی كه آن حضرت فریاد  "ای مردم" برآورد، اور را لبیك گوییم و با آمادگی كامل به كمك او بشتابیم. اگر جز این است، پس معنی انتظار چیست؟
انتظار یعنی آمادگی، بسیج شدن، آموزش و آمادگی روحی، روانی، فكری، معنوی و جسمی و نیز آمادگی تكنولوژیك و نظامی.
..
آینده از آن حق است، اگر ما واقعا بر حق باشیم و به آن ایمان داشته باشیم. این ایمان مستلزم ایمان به پیروزی است. پس ایمان به خدا مستلزم امید است و نومیدی كفر به شمار می رود.
...
ما امروز بسیار نیازمند امید و انتظاریم، زیرا رنج ها و مشكلات برآنند كه این دو گوهر ران بها را از ما بگیرند.

تصور كنید كه بسیاری از مردم از امید به آینده بریده باشند. چه اتفاقی می افتد؟  این جماعیت باید بدانند كه نا امیدی كفر است؛ نومیدی بی اعتقادی به حق است، اما ایمان به خدا، خدایی كه حق و عدالت و علم است و صاحب اسماء حسنی و امثال علیا است، مسلترزم این است كه ایمان داشته باشیم به اینكه جهان، جهان حق و عدل و دانش و زیبایی است چرا كه این جهان مخلوق خداست.
 
" ما آسمان ها و زمین و آنچه را میان آنهاست به بازیچه نیافریده ایم. آنها را به حق آفریده ایم" (دخان؛ 38 و39)
 
ایمان به خدای دانا یعنی زمین بر اساس علم بنا شده است و با نادانی نمی توان در این زمین حركت كرد مگر همانند حركت نابینا و عریق. ایمان به خدای عادل یعنی زمین بر اساس عدل بنا شده است. بنابراین ما به خدا ایمان داریم و خود را به حق می دانیم. معنی این سخن آن هست كه آینده از آن ماست. چرا؟ زیرا هستی بر اساس حق استوار است. حق گسترش می یابد. زیا حق از دل هستی و از زندگی سرچشمه می گیرد. 
" ما در زبور - پس از تورات - نوشته ایم كه این زمین را بندگان صالح من به میراث خواهند برد." (انبیا؛ 105)
 
اما ناصالح در این هستی، جسمی غریب است. او بیگانه است، همانند ورود چیز غیر خوراكی در بدن یا ورد سنگی در آن، كه نه تنها سودی ندارد بلكه باقی ماندن آن در بدن موجب آزار و درد و بیماری است. بدن این شیء را تحمل نمی كند و به طور مستمر و مدام با آن مبارزه می كند تا بالاخره آنرا دفع كند. همچنین جاهل، ظالم و ملحد در این هستی كه مخلوق خدای حق و عادل و عالم است ،بیگانه اند.
 
یهودیان قبل از حضرت موسی(ع) چقدر ذلت كشیدند، چند صد سال خواری را تحمل كردند، از همه جا رانده می شدند، باز هم تحمل و ایستادگی كردند. هر كس، هر انسانی و هر ملتی تلاش كند به هدف می رسد.
 
ما هرگز امید را از دست نخواهیم داد. هرگز، پیش از این، شرایط بسیار دشوار تر از امروز بر ما گذشت و ما هر گز نومید نشدیم. ما امروز نیازمند امید، انتظار و آمادگی هستیم. محال است خداوند انتظار را به معنی فرافكنی و شانه خالی كردن از ما بپذیرد.

" و خدا هر كس را كه یاریش كند یاری می كند و خدا توانا و پیروز است" (حج: 40)
 
و خداوند چه كسی را یاری می كند؟!
 
" همان كسان یكه اگر در زمین مكانتشان دهیم نماز می گذارند و زكات می دهند و امر به معروف و نهی از منكر می كند. (حج: 41)
 
این است راه و مسیر حركت، ما امروز چقدر به امید و انتظار نیازمندیم؟
 


گرامی داشت یاد ولادت حضرت مهدی (عج) بر شما مبارك باد.




*‌ این سخنرانی به اختصار و حذف و با مقداری جابجایی ارسال شده است. امیدوارم نقصان های آنرا بر من ببخشید.