|
عنوان بصرى مى گوید: از امام صادق علیه السلام خواستم به من پند و اندرز بدهند. فرمود: - تو را به انجام نه چیز سفارش مى كنم ، آن سفارش ها نه تنها براى شما بلكه به همه كسانى است كه مى خواهند در راه خداوند قدم بردارند و از خداوند مى خواهم تو را نیز در انجام آنها یارى فرماید.
سه تاى آنها در تهذیب اخلاق و تربیت نفس است . و سه تاى دیگر در صبر و شكیبایى است . و سه تاى هم در علم و دانش است .
به آنها مواظب باش هرگز آنها را سبك مشمار!
عنوان بصرى مى گوید: خود را براى یاد گرفتن آنها آماده كردم . آنگاه امام علیه السلام فرمود:
اما آن سه چیز كه در ریاضت و تهذیب نفس است ، عبارتند از: 1. بپرهیز! از خوردن چیزى كه به آن میل ندارى . زیرا باعث نادانى و كودنى مى گردد. 2. هرگز غذا نخور! مگر وقتى كه گرسنه هستى . 3. همواره غذاى حلال بخور! و هنگام خوردن نام خدا را ببر! (بسم الله بگو!) همواره فرمایش رسول خدا صلى الله علیه و آله را در نظر داشته باش ! كه درباره مذمت پرخورى فرمود: انسان هیچ ظرفى را پر نكرده كه بدتر از شكم باشد. چنانچه به میل غذا ناگزیرى ، شكم را سه قسمت كن ! یك قسمت آن را به خوراك و یك قسمت دیگرش را به نوشیدنى و قسمت سومش را براى نفس كشیدن اختصاص بده !
اما آن سه چیز كه در حلم و بردبارى است ، عبارتند از: 1. هرگاه كسى به تو گفت : اگر یك حرف دشنام و ناسزا بگویى در مقابل ده تا مى شنوى ، تو در جواب بگو: اگر ده تا سخن زشت بگویى یك حرف از من نخواهى شنید. 2. هرگاه كسى تو را فحش داد و بد گفت ، در پاسخ بگو: اگر آنچه را كه گفتى راست است از خداوند مى خواهم مرا ببخشد و از تقصیراتم بگذرد و اگر آنچه را كه گفتى دروغ است و ابدا در من نیست از خداوند مى خواهم تو را ببخشد. 3. هر كس تو را وعده فحش و دشنام داد، تو به او وعده پند و اندرز و احترام بده !
و اما آن سه چیز كه در علم و دانش است ، عبارتند از: 1. آنچه را كه نمى دانى از دانشمندان بپرس و بپرهیز از این كه پرسش تو به قصد اذیت و یا امتحان آنان باشد. 2. در هیچ چیز تنها را راءى و عقیده خود عمل نكن (با مشورت كارها را انجام بده ) و در تمام كارها اجانب احتیاط را رعایت كن ! 3.از فتوى دادن فرار كن همانندى كه از شیر فرار مى كنى و خودت را پلى براى سود و زیان مردم قرار نده !
امام صادق علیه السلام پس از بیان این پند و موعظه هاى حكمت آمیز، به عنوان بصرى فرمود: حقا تو را نصیحت كردم ، بلند شو برو! وقت عبادت من است ، وقتم را بیشتر از این نگیر! زیرا من بر نفس خود تنگ نظرم و حاضر نیستم وقت خود را تلف كرده و بیهوده بگذرانم و سلام و رحمت خداوند بر كسى باد كه از ارشاد و راهنمایى پیروى مى كند
ب : ج 1، ص 226.
|