تاریخ شناسی ژانر - بخش اول :

 

سالهای آغازین تا ۱۹۶۰
هر چند چیز زیادی از فیلمهای خیلی قدیمی ترسناک نمی دونم اما بطور کلی اگر نیم نگاهی به این ژانر بندازیم اینجوری می تونه باشه
در سالهای اولیه فیلمهای صامت بودند که مردم رو می ترسونند با چهره هایی مثل بلا لوگاسی و بوریس کارلوف که در نقش های دراکولا و فرانکشتاین فرو می رفتند و با یکسری جلوه های محدود تصویری و نورپردازی های اکسپرسیونیستی و ... مردم رو می ترسونند . اینها تقریبا از سالهای ۱۹۲۰ تا ۱۹۴۰ ـه . در دهه ی ۵۰ هم همون دراکولا ها و فرانکشتاین ها ادامه داشتند و در کنارشون مومیایی هم مردم رو به سینما می کشوند . بعلاوه سر و کله ی هیولاهایی مثل کینک کونگ و گودزیلا پیدا شد و اون ها هم با یکسری جلوه های ویژه تونستند بفروشند

۱۹۶۰
تا سال ۱۹۶۰ که بنظرم خط و مشی سینمای وحشت تغییر کرد . تا اون سال کارگردانهای بزرگ اون سال ها توجهی به ژانر وحشت نداشتند و این ژانر رو صرفا تفریحی و پول ساز می پنداشتند و اصلا تصور هم نمی کردند که بشود اثری درخور در این ژانر ساخت که بار هنری هم داشته باشد . اما آلفرد هیچکاک نظر همگان را تغییر داد و این کار را با ساخت فیلم روانی انجام داد . علاوه بر این روانی تاثیر بسیار مهمتری روی ژانر وحشت گذاشت و پایه و اساس ساب ژانر اسلشر را همان فیلم رقم زد !
ژانر ترسناکی که تا آن موقع بیشترین خون و خونریزش محدود به بریدن انگشت می شد ! به ناگاه مواجه شد با فیلمی که در آن قتل به وضوح دیده می شد و مردم می توانستند ضربات چاقویی را ببینند که وارد بدن مقتول می شود ! البته در مقایسه با فیلمهای فوق خشن امروزی روانی بسیار لطیف بنظر می رسد ! ولی به زمان خودش خیلی ها را هراسان از سینما به خانه فرستاد ! در همان دهه ی ۶۰ اتفاقات دیگری نیز رخ داد که باعث تغییر و تحول زیادی در این ژانر شد
در سال ۱۹۶۳ فیلم Blood Feast ساخته شد که هم رنگی بود هم خون و خونریزیش بیشتر از روانی بود . در همان سال هیچکاک پرندگان را ساخت که اثر درخور دیگری بود . در سال ۶۸ رومن پولانسکی فیلم بچه ی رزماری را ساخت و این نیز خود پایه و اساس یک ساب ژانر دیگر شد که به تاثیر شیطان بر انسان می پرداخت . و یکی دیگر از فیلمهای تاثیر گذار این ژانر که ساب ژانر زامبی ها رو بیش از هر زمانی قدرت بخشید ، شب مردگان زنده ، اثر جورج رومئو بود .

۱۹۷۰
اما در دهه ی ۷۰ بسیاری از ابداعات دهه ی ۶۰ قدرت بیشتری گرفتند و فیلمهایی ساخته شدند که خیلی هایشان دنباله های طولانی هم پیدا کردند . در سال ۷۳ ویلیام فریدکین فیلمی ساخت که هنوز هم عده ی بسیاری معتقدند ترسناکترین فیلم تاریخ سینماست . جن گیر که از بچه ی رزماری هم تاثیر گرفته بود و به نوعی ادامه دهنده ی آن نوع سینما شد . در سال ۷۶ نیز فیلم Omen یا طالع نحس با بازی گریگوری پک ساخته شد که آن هم ادامه دهنده ی همین نوع ساب ژانر بود ولی خیلی ها معتقدند مخلوطی نسبتا خوب است از جن گیر و بچه ی رزماری .
در این دهه ساب ژانر اسلشر با محوریت قاتل زنجیره ای ( serial killer ) بیش از هر موقعی قوت یافت و کارهایی ساخته شد که در سال گذشته ( ۲۰۰۶ ) و امسال هم شاهد دنباله های آنان بوده ایم ! توبی هاپر در سال ۷۴ خودش را با فیلم کشتار با اره برقی تگزاسی ( در بعضی ترجمه ها کشتار با اره برقی در تگزاس و یا قتل های زنجیره ای تگزاس ) مطرح نمود و کارگردانی به اسم وس کریون یکی از اولین کارهای خودش ، آخرین خانه از سمت چپ را ساخت ( البته دو سال پیشتر در ۱۹۷۲ ) . در سال ۱۹۷۴ همچنین فیلم کریسمس سیاه ساخته شد و ژانر اسلشر به کلی دچار دگرگونی شد ! اما جان کارپنتر که آن روزها در اوج جوانی بود ، در سال ۱۹۷۸ فیلم هالووین را ساخت که آغازی بود بر دوران مدرن ساب ژانر اسلشر . خشونت بیشتر و قاتلی که نمی میرد و پایانی بسیار باز که امکان ساخته شدن چندین دنباله را می دهد .
در این دهه جورج رومئو ساب ژانری را که قوت بخشیده بود بیش از پیش بها داد و فیلم سپیده دم مردگان را در ۱۹۷۸ ساخت . استیون اسپیلبرگ نیز یکی از کارهای اولیه ی خودش را در ژانر وحشت و در این دهه به نام آرواره ها ( معروف به کوسه ) در ۱۹۷۵ ساخت و پس از آن مسیر موفقیت را طی کرد تا به جایگاه امروزی اش رسید .
به غیر از این ها ساب ژانر جدیدی ایجاد شد ( یا لااقل قوی تر شد ) به نام Body horror که در آن موجودات مختلف حمله می کردند و کلا بدن محور بود ! و به آسیب هایی می پرداخت که آن موجودات به بدن انسان می زدند . اما اتمام این دهه بسیار شیرین و دوست داشتنی بود و یکی از شاهکارهای سینما در سال ۱۹۷۹ از تلفیق سه ژانر اکشن - ترسناک و علمی تخیلی پدیدار گشت . Alien یا بیگانه فیلمی بود که موجبات کوچ ریدلی اسکات انگلیسی را به آمریکا فراهم ساخت و کمپانی Fox قرن بیستم با حضور او توانست فیلمی آبرومند به بازار عرضه کند . بیگانه فیلمی است که در آن عده ای به فضا می روند و با هیولاهای مختلف روبرو می شوند . این فیلم می تواند در ساب ژانر هیولایی هم قرار بگیرد . ساب ژانری که در دهه های گذشته فیلمهایی مثل کینگ کونگ و گودزیلا در آن قرار داشتند

ادامه دارد ...

__________________