آنتوریم:
نام فارسی رایج: آنتوریم
نام علمی: Anthurium andreanum
نام انگلیسی: Wamflower
آنتوریم که با نام گیاه فلامینکو یا گیاه رم خوک نیز نامیده می شود گیاه گرمسیری زیبایی است که در سال 1829 به وسیله طبیعی دانی به نام اسکات شناسایی گردید. گلی زیبا از خانواده آراسه ها و از گیاهان زود رنج و حساس می باشد. برگهای مخملی و زیبای آن در گل آرایی جایگاه ویژه ای دارد. صفحه رنگی که به عنوان گل جلب نظر می نماید در حقیقت براکتهای رنگی و براق است که گل دم روباهی شکل در انتهای آن قرار دارد. مزیت این گل در گل آرایی ناشی از دم گل بسیار بلند و طول عمر زیاد گل بریده آن و تنوع رنگ در آن است. از مزایای دیگر این گیاه طولانی بودن دوران گل دهی است که به حدود 3 ماه می رسد . هوای گرم و مرطوب و خاک سبک از نیازهای اساسی این گیاه زیباست و از گیاهان برگی بسیار زیباست که به خاطر برگ های درخشنده آن پرورش داده می شود. طول برگهای سبز تیره آن که دارای رگبرگ های عاجی است به 30 سانتیمتر می رسد.
نگهداری این گیاه در شرایط آپارتمان برای چند سال ممکن نیست زیرا احتیاج به هوای مرطوب و یکنواخت جنگلی دارد.
آنتوریم شامل 2 گروه مجزا از هم است. یکی گونه های گلدار است که به خاطر اسپات های جایشان و دیگری گونه های برگی است که به خاطر برگ های با شکوه و زیبایشان معروفیت دارند.
الف: گونه های گل دار:
1:آندره نوم: A.andreanum
برگ ها 20 سانتیمتر طول دارند. اسپات ها معمولاً برگ قرمز روشن هستند و گلهایشان در اوایل فصل ظاهر می گردد.
2: شرزریانوم: A.scherzerianum
این گونه را به راحتی می توان در باغچه نگهداری نمود و معمولاً گل فراوانی تولید می کند. اسپات هایش طویل و به رنگ های گوناون و گل آن سنبله مارپیچی است.
ب: گونه های برگی:
1:کریستالیونوم: A.crystalliunum
دارای برگ های نقره ای سفید رگه دار در حدود 30 سانتیمتر و به عرض 20 تا 30 سانتیمتر و یک اسپات بنفش متمایل به سبز با عطر خوشبو می باشد و به نام آنتوریم کریستال مشهور است. بوته آن را نبایستی زیاد عمیق کاشت و گلدان آن را بایستی در موقعیت هوای گرم و مرطوب نگه داری نمود . سطح گلدان نباید زیاد خیس باشد. خاک آن را از خاک چوب و خاک برگ و مقداری خاک زغال تهیه می کنند.
2: وی چی : A.veitchii
از جالب ترین و نادر ترین این گونه ها است. برگهایش گاهی اوقات تا به یک متر طول و 50 سانتیمتر عرض می رسد و دارای رگه ها و چین های زیاد است.
نگهداری:
1: نور: گیاه از تابش اشعه مستقیم آفتاب رنج می برد. بهترین نور برای آن نور مستقیم کنار پنجره است. در زمستان در محل پر نور اتاق قرار می گیرد
2: دما: تامین درجه حرارت 21 درجه سانتیگراد در تمام طول سال برای این گیاه مطلوب است. درجه حرارت 30 درجه سانتیگراد را در صورتی که رطوبت به حد مطلوب باشد تحمل می کند. حداقل درجه حرارت در زمستان 16 درجه است. قبل از ظهور گل ها در بها در حدود 6 هفته در زمستان باید به آن سرما داد.( با درجه حرارت 16 درجه سانتیگراد)
3: آبیاری: باید گیاه را در بهار و تابستان هفته ای 2 بار به میزان زیاد آبیاری نمود. خاک گلدان را همیشه مرطوب نگه داشت و آبیاری در زمستان را هفته ای یک بار انجام داد.
4: رطوبت: به رطوبت زیادی احتیاج دارد و باید در بهار و تابستان هر روز غبار پاشی شود اما در زمستان کافی است با ریختن هفته ای 2 بار آب در زیر گلدانی سنگ ریزه دار رطوبت پایدار و دایمی ایجاد کرد . البته باید مواظب بود ته گلدان با آب در ارتباط نباشد.
5: تغذیه: کمبود عناصر غذایی خاک را باید با تغذیه مصنوعی هر 2 هفته یکبار با کود های کمکی مخصوص گیاهان زینتی طبق دستور فروشنده جبران کرد.
6: خاک مناسب: مخلوطی از خاک پرک و خاک چوب و زغال بهترین محیط رشد ریشه را تشکیل می دهد.
7: تعویض گلدان: پس از اتمام دوران گل دهی در زمستان باید اقدام به تعویض گلدان نمود. در هر حال بالد گلدان دارای زهكش مناسب باشد.
8: تکثیر: تکثیر از طرق تقسیم بوته و کاشت بذر در سال های آینده و مانند سایر گیاهان خانگی دیگر به وسیله خوابانیدن و قلمه در گلخانه صورت می گیرد.
عوارض و درمان:
1: کله قهوه ای روی برگ ها مشاهده می شود: عارضه مربوط به حمله قارچ است. با محلول قارچ کش نفوذی گیاه را طبق دستور باید سمپاشی کرد و در صورتی که برگ ها خیلی صدمه دیده باشند آنها را حذف نمود.
2: برگ های جدید ریز رنگ پریده و گل ها ظاهر نمی شوند: خاک خیلی فقیر است و احتیاج به تغذیه مصنوعی دارد و باید طبق دستور تغذیه عمل نمود
3: گل ها ظاهر نمی شوند: نور کافی نیست. گیاه را باید به محل پر نوری منتقل نموده و مواظب اشعه مستقیم آفتاب بود . این عارضه ممکن است مربوط به آبیاری زیاد از اندازه باشد. در زمستان هفته ای یکبار آبیاری کافی است.
4: در زمستان برگ ها زرد و به طرف پایین می پیچند: هوا سرد و مرطوب است .باید گلدان ها را به محل گرم تری منتقل نمود و در فاصله بین دو آبیاری اجازه داد سطح خاک خشک شود و سپس آبیاری را انجام داد. اگر برگ ها در حالی که سبز هستند می پیچند هوا سرد و خشک است و باید گیاه را به محل گرم تری منتقل نمود.
5: برگ ها سیاه می شوند: هوا خیلی سرد است. امکان دار که برگه ا در زمستان با شیشه سرد در تماس بوده باشند. باید شرایط را مساعد نمود.
6: زخمهای سفید پنبه ای شکل در سطح زیرین برگ ها و قاعده آنها تشکیل شده است: حشره آفت عامل آن است و باید با پنبه آغشته به سم زخم ها را خیس و هر دو هفته یک بار بت سم حشره کش نفوذی طبق دستور گیاه را سمپاشی کرد تا علایم بر طرف گردند.
7: دیسک های قهوه ای در پشت برگ ها ظاهر شده اند: پشت برگ ها را با سم حشره کش باید سمپاشی نمود و پس از 48 ساعت با پارچه ای مرطوب و نرم دیسک ا را برداشت.
8: برگ ها مریض و شکاف دار هستند: عامل آن صدمات فیزیکی است. گیاه را باید از محل پر تردد و دور و برگ های صدمه دیده را قطع نمود.
9: سطح برگ ها مملو از تار عنکبوت است: عامل آن کنه ریز قرمز است. با پارچه یا اسفنج مرطوب برگ ها را تمیز و سم کنه کش طبق دستور سمپاشی کرده تا علایم بر طرف گردند. تامین رطوبت در کاهش آفت موثر است.
10:برگ ها براق بودن خود را از دست دادهاند : هوا خیلی خشک است. باید غبار پاشی روزانه را در بهار و تابستان با آب سبک و ولرم فراموش نکرد.
روش ریز ازدیادی آنتوریم:
برای تولید شاخسار ه های نا به جا و یا افزایش شاخساره های جانبی ریز نمونه هایی از تک گره یا جوانه که به اندازه 2 میلی متر رشد کرده اند و یا از برگ تهیه می کنند. نمونه های تهیه شده به مدت 20 دقیقه با سفید کننده همراه ماده شوینده با غلظت 10 به 1 و یا نقطه رشد را با غلظت 10 به 1 به مدت 30 تا 45 دقیقه ضد عفونی کرده و در مرحله اول برای استقرار از محیط کشت مایع MS همراه با 15 درصد شیر نارگیل، 20 درصد ساکاروز به صورت دوّار به مدت 6 هفته استفاده می شود و احتمال دارد که مرحله پیش انتقال ریشه حاصل نشود و در مرحله انتقال که سازگاری گیاه به محیط آزاد می باشد ریشه حاصل می شود. در طی مرحله اول نور مداوم به شدت 16 وات در متر مربع و دمای 18 تا 25 درجه سانتیگراد لازم می باشد.
برگرفته از نشریه تخصصی نهال/شماره 7 / مدیر مسئول سید هادی رضوی