سیّد مرتضی نجومی فرزند علامه متقی سید محمد جواد نجومی فرزند علامه متقی سید میرزا

اسماعیل نجومی است.درست در روز 5 آذر سال 1307 هجری شمسی مطابق با 23 جمادی الثانی

سال 1346 هجری قمری بود که شهر کرمانشاه چهره کودکی را به خود دید که قرار بود 80 سال بعد

به سیدالعلمای کرمانشاه تبدیل شود. به خاطر علاقه فراوان پدر و همچنین همنامی با جد مادری

(حاج شیخ مرتضی علم الهدی) ایشان را مرتضی نام نهادند. استعداد و هوش سرشار وی از همان

دوران کودکی کاملا محسوس بود به طوری که در کلاس سوم ابتدایی او را برای حل مسائل حساب

و ریاضی کلاس ششم به این کلاس می بردند تا هوش و استعداد وی عاملی برای جهش و تلاش 

بیشتر دانش آموزان کلاس ششم شود. در این بین علاقه اش به کتاب و کتابخوانی مثال زدنی بود ،

تا آنجا که خرجی یکماه و پنج روز خود را برای خرید کتاب (دیوان حافظ) جمع کرد. سال 1332 هجری

شمسی با پایان یافتن سال دوم دبیرستان به خاطر عشق و علاقه فراوان به دروس حوزوی و علوم

دینی دروس کلاسیک را رها کرده و به خواندن جامع المقدمات روی آورد. از حسن توفیق و لطف

حضرت احدیت دو ماه بعد از شروع طلبگی ، علماء کرمانشاه به امر مرحوم آیت الله العظمی آقا سید

ابوالحسن اصفهانی حوزه علمیه کرمانشاه را در شهر کرمانشاه و در مسجد حاج شهبازخان برپا

کردند و به این ترتیب ایشان نیز برای ادامه تحصیلات حوزوی خود وارد این حوزه شد. دروس صمدیه ،

سیوطی ، باب اول و چهارم مغنی و مطول و معالم و مقداری از شرح لمعه و قوانین را در محضر پدر

بزرگوارشان حضرت آیت الله سید جواد نجومی و همچنین آقای حاج سید محمود معصومی لاری که

در ادبیات عرب تبحر داشت به پایان برد و نیز مقداری از شرایع را نزد مرحوم حجت الاسلام و

المسلمین حاج شیخ حسن حاج آخوندکسب فیض کرد. سپس برای تکمیل تحصیلات حوزوی خود وارد

مهد علم و فقاهت آن زمان یعنی نجف اشرف شد. از دیگر عواملی که سبب شد تا او برای ادامه

تحصیلات حوزوی رنج و مشقت دوری و غربت را تحمل کند علاقه ای بود که به آیت الله امینی

 (صاحب کتاب الغدیر) پیدا کرده بود و این علاقه در زمان منبر این عالم جلیل القدر در مسجد معتمد

کرمانشاه حاصل شد

http://a.imagehost.org/0135/nojomi-m.jpg

ستاره ای تابناك در فضل و كمال و فرهنگ و هنر و تقوی و معرفت است در اوایل جوانی مورد توجه

بزرگان و در حوزة مقدرسه در فضل و كمال انگشت نشان بود. به همین جهت علامه طهرانی در كتاب

طبقات اعلام الشیعه خود نام او را در شمار بزرگان شیعه آورد. با آنكه علامه طهرانی در قله پیر ی و

كهن سال و علامه نجومی در عین جوانی و فرق بین سن شریف آن دو بیش از پنجاه سال بود . در

كودكی به مدارس ابتدایی داخل و تا كلاس دوم دبیرستان خوانده سپس بیرون آمده در حوزه علمیه

كرمانشاه مشغول تحصیل علوم حوزوی گردید. درسهای سطح حوزه را نزد علماء شهر خود كرمانشاه

به ویژه نزد والد متقی و متدین خود خواند. بیش از پنج سال دروس حوزوی را در كرمانشاه خواند و

سپس عازم حوزة مقدسه نجف اشرف شد و دروس نهایی سطح رسائل و مكاسب و كفایه را نزد

اساتید برزگ آنجا با اتمام رساند و در درسهای خارج فقه و اصول بزرگان نجف و آیات عظام آنجا امثال

آقا میرزا محمد باقر زنجانی از بزرگترین شاگردان میرزا محمد حسین نائینی و آیت الله آقا سید

محمود شاهرودی و آیت اله آقا سید محسن حكیم و آیت اله آقا سید عبدالاعلی سبزواری و

آیت الله خویی رضوان الله علیهم حاضر شد.

تحصیلات در نجف اشرف

در نجف به واسطه آشنایی با مرحوم آیت الله حاج آقا ابوتراب آل آقا توانست در یکی از مدارس

علمیه این شهر حجره بگیرد. در آن موقع تنها با 50 تومان خرجی که از پدر بزرگوارشان گرفته بود

راهی نجف اشرف شد. با شروع درس ها در نجف شرح لمعه و قوانین را در نزد حضرات آیات آقا

میرزا علی آقای فلسفی و آقا میرزا احمد اردبیلی به پایان رساند و سپس رسائل را در نزد اساتیدی

همچون آیت الله سید علی آقا بهشتی ، آیت الله سید محمد روحانی و مکاسب را در نزد مرحوم آیت

الله العظمی حاج سید عبدالعلی سبزواری گذرانده و از محضر این بزرگان کسب فیض کرد. شاید از

نکات بارز در تحصیل ایشان توجه و اهتمام بالای ایشان به شرکت در کلاس های درس و حضور به

موقع در آن ها بود به طوری که خود ایشان می فرمایند: هیچگاه نشد که بدون عذرشرعی و عقلی

یک روز درس را ترک کرده و یا دیر در سر کلاس حاضر شوم

درس خارج فقه و اصول

بعد از به پایان رساندن سطح با دقت به دنبال پیدا کردن یک درس خارج مناسب گشت تا اینکه پا به

درس خارج مرحوم آیت الله العظمی آقا میرزا باقر زنجانی اعلی الله مقامه الشریف گذاشت و اینقدر

شیفته شخصیت علمی و اخلاقی وی شد که اصلا نفهمید چطور 17 سال در درس خارج فقه و اصول

آیت الله زنجانی حاضر شده است. البته در این بین در بعضی دروس خارج دیگر نظیر درس خارج آیت

الله میرزا عبدالهادی شیرازی ، آیت الله سید محسن حکیم و آیت الله سید محمود شاهرودی نیز

حاضر شد. تفریحش پس از مطالعه و درس و بحث تمرین خط بود ، تمرینی که بعدها سبب شد تا او به

درجه استادی در آن نیز نائل شود و به عنوان چهره ماندگار ایران در خط ثلث در کشور شناخته شود

ازدواج

در سال 1334 هجری شمسی بعد از پنج سال اقامت در نجف اشرف با صبیه مرحوم حجت الاسلام و

المسلمین سید عباس ناجی که یکی از علماء متقین نجف بود ازدواج کرد. منزل محل سکونت ایشان

در نجف اشرف 42 متر مربع بود. در ابتدا صاحب یک فرزند پسر شد اما عمر وی شش روز بیشتر

ادامه پیدا نکرد و به دیار باقی شتافت پس از آن خداوند 6 فرزند دیگر که شامل سه پسر و سه دختر

بودند نصیب ایشان کرد

فوت پدر و بازگشت به کرمانشاه

در سال 1346 یگانه تکیه گاه و مشوق خود یعنی پدر بزرگوارشان را که علاقه فراوانی نیز به ایشان

داشتند از دست دادند. اما در سال 1349 در پی هجوم بعثی ها به کربلا و نجف و اخراج ایرانیان از

این دو شهر ایشان نیز به همراه خانواده خود به کرمانشاه بازگشت. و در دی ماه سال 1349 وارد

منزل پدریش در کرمانشاه شد. در این بین توانست تمامی کتاب های کتابخانه خود در نجف را که به

چند صد جلد می رسید همراه خود به کرمانشاه بیاورد کتابخانه ای که هم اکنون تعداد کتاب های آن

به 18 هزار جلد رسیده است

مبارزات قبل از انقلاب

با نزدیک شدن انقلاب اسلامی منزل آیت الله نجومی مکانی برای تکثیر و چاپ اعلامیه های حضرت

امام (ره) شده بود به طوری که جوانان انقلابی دستگاه های تکثیر را در منزل ایشان مخفی کرده

بودند همچنین برخی از جلسات روحانیون انقلابی نیز در بیت ایشان برگزار شد. درست در غروب نهم

مهر ماه سال 1357 بود که در پی تظاهرات های مردم انقلابی و مسلمان کرمانشاه در خیابان آیت

الله کاشانی داماد خود شهید صادق صابون پز را که از اولین جوانان انقلابی و فعال کرمانشاه بود به

شهادت رساندند تا آیت الله نجومی نیز همانند سایر مردم کرمانشاه داغدار اولین شهید تاریخ انقلاب

در کرمانشاه باشند

فعالیت های بعد از پیروزی انقلاب

بعد از پیروزی انقلاب اسلامی نیز ایشان نقش بسزایی در نشر و گسترش معارف اسلامی در

استان و شهر کرمانشاه داشتند. امامت مسجد نواب ، تدریس دروس حوزوی برای طلاب استان ،

تقریرات کتب حوزوی ، جلسات تفسیر قرآن مجید و برگذاری مراسمات مذهبی و  ... از جمله فعالیت

های آیت الله نجومی تا به حال میباشد

(علاقه شدیدی نسبت به آیت الله العظمی علامه متقی بزرگوار آقا میرزا محمد باقر زنجانی پیدا نمود

و لذا بیش از 17 سال به درس ایشان حضار شد و تقریرات درسی ایشان را نوشت. مرحوم علامه

زنجانی هم تقریرات درسی او را مرتب می خواند و بسیار علامه نجومی را دوست می داشت.

همانطور كه علامه نجومی هم بسیار آن مرحوم را دوست می داشت و میرزای زنجانی اجازه اجتهاد

ایت الله نجومی را نوشت.

استاد علامه نجومی اجازات اجتهاد و نقل حدیث نیز از آیات عظام دیگر دریافت نمود.

استاد نجومی كتابی در نهایت لطفات و شیرینی در ترجمه و شرح حال خود به نام �كیمیای

هستی� نوشته و در آن كتاب فهرستی از تألیفات و كتابات خود آورده است.

آن جناب از بزرگترین خطاطان كشورهای اسلامی است و آوازة حسن خط او چنان در كشورهای

اسلامی پیچید كه او را از قله های بلند فرهنگ و هنر شمردند. همانطور كه به دریافت جایزه ها و

لوحهای تقدیر جهانی نائل آمد كه یكی از آنها لوح تقدیر از دست ریاست محترم جمهوری اسلامی

ایران جناب آقای هاشمی رفسنجانی و غیر ایشان از وزراء و مسئولین و اخیراً به عنوان عضو

پیوسته فرهنگستان هنر ایران و یكی از چهره های ماندگار در دنیای هنر و خوشنویسی انتخاب

گردید.علامه نجومی كتابها و مقالات زیادی چه حوزوی و چه هنری نوشته است كه فهرست آنها از

این قرار است.

1-     كیمیای هستی در شرح حال خودش

2-     فیض قلم مجموعه مقالات فارسی ایشان

3-     سحر مبین نمونه هایی از دست نوشته های هنری ایشان

4-     تقریرات اصولی استادش میرزای زنجانی

5-     تقریرات فقهی استادش میرزای زنجانی

6-     رساله در غنا در كنگره شیخ انصاری

7-     رسالة تصویر و تمثیل �مجسمه سازی و نقاشی� برای كنگره شیخ انصاری

8-     رساله درنجاست خمر برای كنگره مقدس اردبیلی

9-     رسالة تعظیم شعائر برای كنگرة فاضلین نراقیین

10-    رساله درعنوان مالیات كه آیا از عناوین اولیه است یا ثانویه

11-    رسالة بعد معنوی هنر

12-    رسالة عرفان هنری انسان

13-    المؤمن در تفسیر سورة المؤمن

14-    مجموعه ای بسیار لطیف كشكول مانند

15-    مجموعة شعری از شعرهای لطیف شاعران بنام همیشه بهار

خط زیبای استاد نجومی نیز سبب شد تا ایشان كتابهایی را برای خود استنساخ كند كه تا

 آن زمان چاپ نرسیده بود.

1 � ریاض العماء و حیاض الفضلاء درد و مجلد بزرگ كه بیش از 1800 صفحه را در 110

 روز بازنویسی كرد.

2 � رسالة لانقاد از استادش میرزای زنجانی.

3 � رسالة فروع علم اجمالی نیز از استادش میرزای رنجانی.

4 � كتاب استخارات سید بن طاوس.

5 � بناه المقاله العلویه تألیف علامه جمال الدین ابن طاوس.

6 � نشوه السلافه و محل الاضافه از علامه شیخ محمد علی خیقانی نجفی.

7 � فصل القضاء دربارة كتاب فقه الرضا تألیف علامه سید حسن صدر.

8 � اجازه سید صدر برای علامه طهرانی صاحب الذّریعه.

9 � تحفه الحكیم آیت الله العظمی حاج شیخ محمّد حسین اصفهانی (كمپانی)

10- رسالة معاد حاج شیخ محمد حسین اصفهانی مذكور.

رسالة بعد معنوی هنر خط در مجله سروش در شماره های 229 تا 234 و همین طور رساله عرفان

هنری انسان در مجلة سروش و سه بار از طرف انتشارات سروش به چاپ رسیده است.

سخن پایانی :

و  در تاریخ ۲۵/۸/۸۸ این عارف عاشق دعوت  حق را لبک گفت و تمام مردم این شهر و

دیار در سوگ و غمی بزرگ فرو رفتند ... عزیزان همشهری به همه شما تسلیت میگم ...

http://www.cloob.com/clubname/dolabiclub