عنوان مقاله
| عنوان مقاله | بروز رسانی | |
|---|---|---|
|
1
|
13 بهمن 1389 | |
|
2
|
29 دی 1389 | |
|
3
|
19 دی 1389 | |
|
4
|
12 دی 1389 | |
|
5
|
9 دی 1389 | |
|
6
|
9 دی 1389 | |
|
7
|
2 آذر 1389 | |
|
8
|
26 آبان 1389 | |
|
9
|
26 آبان 1389 | |
|
10
|
26 آبان 1389 |
داریوش هخامنشی - 09:58 1389/11/13
ویراژ موتورسواران روی آرامگاه زرتشتیان
هرچند
امروز دخمهها یا همان آرامگاههای زرتشتیان مثل سابق، مورد استفاده قرار
نمیگیرد و مردهگذاری نمیشود، اما به عنوان یکی اثر ملی ثبت شده، مورد
توجه و استقبال گردشگران قرار میگیرد. با اینکه گفته میشود این دخمهها
جزء 6 اثر پر بیننده یزد محسوب میشوند اما موتورسوارها با ویراژهای
خطرناک و سر و صدا از این دخمهها بالا میروند و مزاحم گردشگران میشوند
خبرگزاری
میراث فرهنگی ـ گروه میراث فرهنگی ـ دخمههای یزد که روزگاری آرامگاه
زرتشتیان بودند، امروز به عنوان اثر ثبت شده ملی، یکی از
پربازدیدکنندهترین آثار تاریخی این شهر محسوب میشوند. با این حال این
دخمهها به دلیل سراشیبی خاصی که دارند، پیست موتورسوارها شدهاند و در
حالیکه هیچ نهادی بهطور کامل مسئولیت کنترل آنها را برعهده نمیگیرد،
امنیت گردشگری را در بازدید از این آثار به خطر میاندازند. از سوی دیگری
رفتار موتورسوارها نوعی بیاحترامی به زرتشتیان نیز محسوب میشود.
به گزارش CHN
دخمههای یزد اثری با معماری خاص است که به شکل مخروطی و در ارتفاع نه
چندان بلند ساخته میشوند. قدمت برخی دخمههای یزد که گفته میشود در
چهارگوشه این شهر ساخته شدهاند، به دوران قاجار هم بازمیگردد. البته
سابقه فرهنگ این دخمههای بیش از اینهاست و در دورانهای مختلف با
بازسازی و مرمت، بسیاری از این آرامگاهها حفظ شدهاند.
تا 50 سال قبل دخمههای یزد همچنان کارایی
خود را داشتهاند. زرتشتیها مردگان خود را به داخل این دخمهها که
استودان گفته میشود میانداختند و طی مراسم خاصی با متوفی خود وداع
میکردند. اما امروز و طی 50 سال گذشته با متوقف شدن مراسم آئینی
مردهگذاری در این دخمهها، مسیر آمد و شد خانوادههای متوفیان، پیست
موتور سواری شده است. درست همان مسیری که امروز گردشگران برای دیدن داخل
دخمهها از آن بالا میروند.
«محسن حاجیسعید»، دبیر شورای تشکلهای گردشگری استان یزد درباره حضور موتورسوارها در دخمههای زرتشتیان یزد به CHN
گفت: «زمانی که مسافران به دخمه زرتشتیها مراجعه میکنند، برای دیدن
داخل دخمه از سراشیبی تپههای که دخمه روی آن ساخته شدهاست بالا میروند.
اینجاست که حضور موتورسوارها با آن ویراژها و سرو صدایی که ایجاد
میکنند مزاحمت به وجود میآورد.»
وی در ادامه گفت: «حضور موتورسوارها امنیت
مالی گردشگران را به خطر نمیاندازد، زیرا این موتورسوارها به قصد کیف
قاپی یا دزدیدن وسایل گردشگران به دخمه نمیآیند؛ اما ویراژ دادن و سرو
صدا کردن آنها که در نهایت منجر به بلند کردن خاک و آلودگی میشود، سلامت
جسمی، روحی و روانی گردشگران را آسیب میزند.»
از سوی دیگر بلند کردن خاکها باعث از بین رفتن دید گردشگران شده و مانع عکاسی از دخمهها میشود.
به گفته حاجیسعید حتی دیده شده
موتورسوارها مزاحم خانمهایی میشوند که از دخمه بالا میروند. حضور آنها
هراس مسافران را برای ورود به این اثر ملی بیشتر میکند و گاهی گردشگران
از بالا رفتن و دیدن دخمهها صرفنظر میکنند.
سال گذشته هنگامی که یک گردشگر ایتالیایی
قصد بالا رفتن از دخمه را داشت، با برخورد یکی از موتورسوارها در میانه
راه واژگون میشود و به شدت زمین میخورد. گفته میشود که مشابه این
اتفاقها در دخمههای زرتشتیان به خصوص دخمه صفائیه بارها رخ داده است.»
از سوی دیگر نیروی انتظامی چندباری جلوی
این موتورسوارها را گرفته است اما به محض نبودنشان دوباره سرو کله آن عده
که دخمه زرتشتیان را با پیست مسابقات و تمرینات موتورسواری اشتباه
گرفتهاند پیدا میشود. حتی انجمن زرتشتیان هم برای جلوگیری از این اتفاق
تدابیری اندیشید اما نیمهکاره ماند.
عبور موتورسوارها از حصارهای آجری
انجمن زرتشتیان یکی از نهادها متولی
دخمهها است. این انجمن چندسال گذشته با هزینه بخش خصوصی، شروع به کشیدن
دیواری دور تا دور دخمه صفائیه کرد.
«سیامک کلاهدوز»، یکی از تورلیدرهای زرتشتی یزد دراینباره به CHN
میگوید: «دیوار آجری نیمهکاره ماند و دو سر دایرهای که قرار بود به
دوره دخمه صفائیه کشیده شود، بههم نرسید. بر همین اساس موتورسوارها از آن
بخش تمامنشده وارد میشوند و به کار خود ادامه میدهند.»
وی در ادامه گفت: «در حال حاضر سازمان
اوقاف و شهرداری خود را متولی دخمهها و فضای اطراف آن میدانند. اما
هیچکدام از این نهادها تلاشی برای ساماندهی منطقه انجام نمیدهند.»
دخمههای زرتشتیان علاوه بر استودان اصلی،
بناها و ساختمانهایی هم دارند. این ساختمانها در گذشته محل تجمع بستگان
متوفی بود تا به نوعی مراسم آئینی وداع برگزار شود.
به گفته کلاهدوز در یک دورهای متولیان
میراث فرهنگی مرمت این بناها را به همراه بازسازی دخمهها آغاز کردند ولی
نیمهکاره ماند و حتی بخشهای بازسازی شده هم امروز بر اثر بارش برف و
باران و گذشت زمان دچار آسیبدیدهگی و حتی تخریب شده است.
هرچند امروز دخمهها تقدس خود را به دلیل
از بین رفتن کاربری از دست دادهاند اما در گذشته این مکان مورد احترام
زرتشتیها بود و مردگان خود را در آنجا مردهگذاری میکردند.
کلاهدوز دراینباره میگوید: «تا 50 سال
قبل این دخمهها مورد استفاده زرتشتیها بوده است. به واقع اجداد من هم در
این دخمهها مردهگذاری شدهاند؛ اما امروز زرتشتیها مثل مسلمانان مردگان
خود را دفن میکنند. با اینحال انجمن زرتشتیها بارها به نیروی انتظامی
شکایت کرده و اعلام کردند که باید جلوی موتورسوارها گرفته شود اما هنوز
نگهبانی درستی از دخمههای زرتشتیها به خصوص دخمه صفائیه نمیشود.»
پیست موتورسواری هم بیفایده ماند
چندی پیش سازمان تربیتبدنی با فاصله کمی
از دخمهها، پیست موتورسواری احداث کردند و از موتورسواران خواستند تا
تمرینات خود را در این پیست انجام دهند. اما گویا پیست مورد قبول
موتورسوارها قرار نگرفت.
حاجیسعید دراینباره به CHN
گفت: «پیست موتورسواری برای مدتی از مراجعه موتورسواران به دخمهها کم
کرد، اما موقتی بود. نخست آنکه روزهای تعطیل همچنان موتورسوارها پاتوق
خود را رها نکردند و به دخمه برگشتند و دوم پیست موتورسورای، جذابیت ویراژ
دادن در دخمههای زرتشتی را نداشت و به همین علت از رونق افتاد.»
دخمهها به عنوان یک اثر ملی تنها در سایه
نگهبانی درست از دست این قبیل معضلات نجات مییابد. از سوی دیگر نهادها
متولی ثبت این اثر ملی هم باید وارد ماجرا شوند و فکری برای حفاظت از آن
بکنند
حاجیسعید دراینباره میگوید: «این
دخمهها نیاز به بازسازی، مرمت و نورپردازی دارند. این قبیل اقدامات باعث
میشود که مسئولان میراث فرهنگی در صحنه حضور داشته باشند و تدابیری برای
ناامنی منطقه انجام دهند. از سوی دیگر نورپردازی و روشنایی شب، باعث عدم
حضور ارازل و اوباش در منطقه میشود.»
در حال حاضر گفته میشود که از میان 6 اثر
پر بیننده یزد، دخمهها مقام ویژهای دارند. به گفته تورگردانان یزدی،
امکان ندارد گردشگری به یزد برود اما سری به دخمهها نزند.
در حال حاضر 7 دخمه زرتشتی در استان یزد
باقیمانده است که بخشی از آنها در دوران ناصرالدینشاه ساخته شدهاست.
این درحالی است که هیچکدام از این دخمهها به درستی محافظت نمیشوند و
بلاتکلیف ماندها
99
کامنت بنویسید...