عنوان مقاله
| عنوان مقاله | بروز رسانی | |
|---|---|---|
|
1
|
3 اردیبهشت 1390 | |
|
2
|
8 فروردین 1390 | |
|
3
|
8 فروردین 1390 | |
|
4
|
29 اسفند 1389 | |
|
5
|
29 اسفند 1389 | |
|
6
|
28 اسفند 1389 | |
|
7
|
28 اسفند 1389 | |
|
8
|
28 اسفند 1389 | |
|
9
|
28 اسفند 1389 | |
|
10
|
28 اسفند 1389 |
صنایع دستی چین باستان
بادبزنها , لاك كاری , یشم تراشی
زنان و مردان با بادبزنهای آراسته، كه از پر یا خیزران یا كاغذ یا ابریشم ساخته میشد، خود را خنك میكردند. حتی گدایان، در حینی كه سرگرم كاسبی دیرینه سال خود بودند، بادبزنهای ظریف در دست داشتند. فن لاككاری در چین شروع و در ژاپن كامل شد.
در خاور دور، لاك محصول طبیعی درختی است بومی چین. اما اكنون، با جدیت، به وسیلة ژاپنیان كشت میشود. عصارهای را كه از تنه و شاخههای این درخت میگیرند، میفشارند و گرما میدهند تا قسمتی از مایعات آن زایل شود. سپس، با آن عصاره، ورقههای نازك چوب و گاهی ورقههای نازك فلز و چینی را اندود میكنند، و بآهستگی میخشكانند و صیقل میدهند. بعداً عمل را از سر میگیرند و لایههای دیگری روی لایة اول میكشند. تعداد این لایهها، كه رنگهای آنها با یكدیگر فرق دارد، حتی به بیست و سی میرسد. سرانجام، به وسیلة ابزاری تیز به شكلV، تصویری از روی یك طرح رنگارنگ نمونه، بر ورقة لاكاندود را به اندازههای متفاوت گود میكنند تا رنگهای لایههای زیرین ظاهر شود. رشد این هنر بسیار كند بود. لاك در آغاز برای خطنویسی بر خیزران به كار میرفت. در عصر دودمان چو، در تزیین ظرفها و ساز و برگ ارابهها و جز اینها، و در سدة دوم میلادی در ساختمانها و ابزارهای موسیقی مورد استعمال پیدا كرد. كالاهای لاكی متنوع در عصر دودمان تانگ به ژاپن، و در عصر دودمان سونگ حتی به هندوستان و عربستان صادر شد. لاككاران چینی این هنر ظریف پرزحمت را در زمان فغفورهای دودمان مینگ رونق بیشتری بخشیدند و از جهاتی به اوج رساندند. در عصر سلاطین روشنفكر دودمان منچو، یعنی كانك شی و چیین لونگ، كارخانههای بزرگ لاككاری برپا داشتند و شاهكارهایی ساختند مانند تخت فغفور چیین لونگ و تجیر لاكی كه كانگ شی به لئوپولد اول، امپراطور روم مقدس، هدیه كرد. سپس، لاككاری راه كمال پیمود و بالاخره در قرن نوزدهم، از یك سو بر اثر جنگهایی كه بازرگانان اروپایی به راه انداختند، و از سوی دیگر به سبب ذوق نازل خریداران اروپایی، به راه انحطاط افتاد و از حمایت فغفور محروم شد، تا جایی كه ژاپن، به جای چین، علمدار صنعت لاككاری گردید.
در چین، یشم تراشی، مانند تاریخ آن كشور، بسی كهن است. در كهنهترین گورها مصنوعات یشمی یافت شده است، و در قدیمیترین اسناد آمده است كه یشم در 2500 قم به عنوان «سنگ صدا» استعمال میشده است. آن را به شكلهایی مانند شكل ماهی میتراشیدند و به نواری چرمین میآویختند. چون بر آن مینواختند، صدایی گوشنواز، كه زنگ آن مدتی دوام میآورد، برمیخاست. نام انگلیسی یشم (Jade) از زبان فرانسه آمده است، و نام فرانسوی آن از واژة اسپانیایی Ijade و واژة لاتین Ilia، به معنی «صلب»، گرفته شده است، فاتحان اسپانیایی امریكا ملاحظه كردند كه بومیان مكزیك این سنگ را میسایند و گرد آن را با آب مخلوط میكنند و به عنوان داروی اختلالات درونی به كار میبرند. پس، این دارو را همراه طلای امریكا با خود به اروپا بردند. نامی كه چینیان به این سنگ دادهاند، بسی خردمندانهتر از نام اروپایی آن است: اینان به آن جون میگویند، و جون به معنی «لطیف مانند شبنم» است. یشم از دو مادة معدنی فراهم میآید؛ یكی از آن دو از سیلیكات آلومینیوم و سودیوم، و دیگری از سیلیكات كلسیوم و منیزیوم تركیب شده است. جنس هر دو بسیار سخت است، و برای شكستن یك اینچ مكعب هر یك از آن دو، گاهی فشاری معادل پنجاه تن لازم است. معمولا قطعات بزرگ یشم را، بتوالی، در معرض گرمای شدید و سپس در آب سرد قرار میدهند و به این ترتیب آنها را خرد میكنند. چیره دستی هنرمندان چینی در این است كه از این مواد بیرنگ، رنگهای درخشان سبز و قهوهای و سیاه و سفید بیرون میكشند و، برای تنوع دادن به شكل اشیای یشمی، چنان صبر و لجاجت از خود نشان میدهند كه در همة مجموعههای اشیای یشمی حتی دو قطعة مشابه دیده نمیشود. از چین باستان برخی كالاهای یشمی باقی مانده است. یك وزغ یشمی، كه مخصوص مراسم قربانیهای دینی بوده است، از عصر شانگ، و قطعههای زیبایی از عصر كنفوسیوس به ما رسیده است. اقوام گوناگون یشم را برای ساختن تبر و كارد و ابزارهای خانه مصرف میكردند، ولی چینیان با چنان احترامی به آن سنگ مینگریستند كه تقریباً آن را برای آثار هنری اختصاص میدادند و گرانبهاتر از سیم و زر و گوهر میدانستند. در چین، قطعات كوچك یشم، از قبیل حلقههایی كه ماندارینها به شست میكردند، معادل پنجاه هزار دلار، و برخی از گردنبندهای یشم معادل صد هزار دلار خرید و فروش میشد، و خواستاران سالها در جستجوی یك قطعه تلاش میكردند. برآورد كردهاند كه اگر همة اشیای یشمی چین گرد آید، مجوعة گرانبهایی، كه از هر مجموعة دیگر برتر خواهد بود، تشكیل خواهد شد.


