یادآور باید شد، که اسم کتاب از نام داستان منظوم بیرون آمده‌ست، که در آغاز این دفتر اشعار جای دارد. مفهوم داستان در فهمش ادب پژوهان ایران بیشتر به اصطلاح نگاشته‌های منصور معرفت می‌شود. امّا در ادبیات شناسی تاجیک اصطلاح داستان اساساً به نوع مهتشم شعری برخرد می‌کند، که از سوژه معین و مشخّص عبارت است. داستان افغانستان هم همین نوع اثراست، که واقعیات و یادنامه‌های مؤلّف را در زمان خدمت حربی در این کشور فرا می‌گیرد. هرچند از دیدگاه عمومی جنبه‌های سیاسی داستان گویا بالاتر است، امّا نویسنده آن اهتمام بر آن دارد، که بیشترو پیشتر افغانستان و مداین و استان‌های آن را از لحاظ نقش و مقامشان در تاریخ کشورهای فارسی زبان مطرح سازد.
به این وسیله وی زیاده‌تر از پی معرّفی شهرهای کشور چون کابل، غزنی، پکتیا و امثال این رفته، از سخنوران معروف و شهرتیار آن یادآور می‌شود. ویژگی جالب داستان در آن به ظهور رسیده، که شاعر ضمن بازگوی اوضاع سیاسی و تاریخی شهرها به نمونه‌های اشعار شاعران از این اماکن برخاسته رجوع می‌کند. مثلن، ضمن تشریح واقعات غزنی، که بی‌واسطه خود مؤلف در آنها شرکت ورزیده است، از اشعار سنایی غزنوی، سید حسن غزنوی و دیگران نمونه‌ها آورده، كه این اشعار را با نگاشته‌های خویش پیوند معنوی می‌بخشد.
ویژگی دیگر داستان در حضور شخصیت‌های ادبی در خط حرکت سوژه آن محسوب می‌شود. نکته اساسی افاده‌گر این مطلب ملاقات مؤلّف داستان با شاعر شهیر افغانستان "سلیمان لایق" است، که اندرون محتوای داستان این صحبت‌ها توضیح یافته، ارتباطات وی با شاعر صاحب‌نام تاجیک "لایق شیرعلی" بیان شده است.
در مجموع، داستان افغانستان حکایت روزگار محیط تاریخی این کشور است، که نویسنده آن در این واقعات شرکت ورزیده‌، از یادمان و خاطرات خویشتن آنها را بیرون آورده است. بیشک، ارزش تاریخی داستان هم در همین است، که شاید نکات معینی را از گذشته نه‌چندان دور این دولت همزمان برای ما بازگوی کرده می‌تواند.
همزمان به این کتاب نمون‌های جداگانه‌ای اشعار شاعر همراه شده‌اند، که مضامینی مختلف داشته، دید و نظری "عبدولعلی عبدالمجید"را به روزگار، رسالت انسان در جهان آمدشد، نقش و مقام زبان تاجیکی در حفاظت گنجینه‌های تاریخی ملّت و امثال این نشان می‌دهند.