بررسی موارد نقض حقوق بشر در ایران و وضعیت حاد پناهندگان ایرانی در اروپا موضوع نشست یک روزه ای بود که روز 15 دسامبر با حضور فعالان حقوق بشر در بروکسل برگزار شد.

این نشست به مناسبت سالگرد تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر با حضور عبدالکریم لاهیجی، نایب رئیس فدراسیون جوامع جهانی مدافع حقوق بشر و رئیس جامعه دفاع از حقوق بشر در ایران و همچنین گروهی از نمایندگان عفو بین الملل در بلژیک، حقوقدانان، خبرنگاران و فعالین امور پناهندگی، برگزار گردید.

فریدریک مائوئه، از مسئولین انجمن بلژیکی مدافع حقوق پناهندگی، و فیلیپ هانسمان مسئول سازمان عفو بین الملل در بلژیک گردانندگان این جلسه بودند.

خانم مائوئه و آقای هانسمان با اشاره به وضعیت حقوق بشر در ایران اعلام کردند که هر دو این سازمان ها در جلسه های مختلف با مقامات بلژیکی، وضعیت حقوق بشر در ایران را تشریح کرده اند و با ارائه موارد گوناگون، نشان داده اند که با روی کار آمدن دولت محمود احمدی نژاد شرایط بدتر از گذشته شده است و در چنین شرایطی بازگرداندن پناهجویان عواقب ناگواری به همراه خواهد داشت.

«کنترل اسلامی قوانین در ایران»

در ادامه، عبدالکریم لاهیجی درباره بنیادهای حقوق شهروندان در قوانین جمهوری اسلامی سخن گفت.

وی اظهار داشت: در رسانه های همگانی اروپا گاهی از «دمکراسی» در ایران سخن می رود؛ اما بیایید ببینیم آیا چیزی که در ایران حاکم است دمکراسی است یا تنها ظاهری از آن.

آقای لاهیجی با اشاره به نابرابری حقوقی در قوانین جمهوری اسلامی در عرصه های مختلف جنسیتی، ملیت ها و مذاهب گفت: تصویب قوانین در مجلس شورای اسلامی توسط شورای نگهبان که نهادی انتصابی است «کنترل اسلامی» می شود.

رئیس جامعه دفاع از حقوق بشر در ایران در بخش دیگری از سخنان خود گفت: با روی کار آمدن دولت احمدی نژاد، سیستم همان سیستم است و تنها بازیگرانش تغییر یافته اند و محمد خاتمی تنها می خواست «رفرم های کوچکی» را پیش ببرد.

وی افزود : اروپا می خواست که ایران دو کنوانسیون در مورد حقوق بشر را بپذیرد؛ یکی کنوانسیون علیه شکنجه و دیگری کنوانسیون درباره خشونت علیه زنان. این دو در زمان محمد خاتمی در مجلس پیش رفت اما از سوی شورای نگهبان پذیرفته نشد. چرا؟ آیا اسلام با شکنجه و خشونت علیه زنان موافق است که این کنوانسیون ها رد می شوند؟

کنوانسیون ژنو؛ مرده یا زنده؟

دیگر سخنران این نشست، سیلوی سارولا، وکیل پناهندگان ایرانی بود که در مورد وضعیت متقاضیان پناهندگی به کنوانسیون ژنو اشاره کرد و گفت: برخی فکر می کنند که کنوانسیون ژنو مرده است در حالی که این طور نیست و همچنان می توان به آن استناد کرد.

به گفته وی، در این کنوانسیون قوانینی هست که به شرایط ایرانیان مربوط است. در این کنوانسیون پناهنده کسی است که نه فقط به دلیل فعالیت های سیاسی که به دلایل مذهبی و داشتن عقیده زیر فشار باشد. تکرار توهین به زن، تکرار آزار و شکنجه، با اتفاق افتادن آن برای یک بار فرق دارد. بیکاری در هر کشوری طبیعی است ولی بیکاری به دلیل زن بودن و یا تعلق به مذهبی دیگر، مسئله است و در شمول نقض حقوق بشر قرار می گیرد.

خانم سارولا در ادامه گفت: تعداد متقاضیان پناهندگی را بهانه ای برای عدم حمایت از آن ها قرار می دهند در حالی که کنوانسیون ژنو از تحت فشار بودن فرد سخن می گوید و نه از میزان و تعداد متقاضیان.

«وضعیت وخیم حقوق بشر در دوران احمدی نژاد»

سابین مایر، مسئول روابط بین الملل و حقوق بشر سبزهای پارلمان اروپا از مجموعه اقدامات پارلمان اروپا در اعتراض به نقض حقوق بشر در ایران سخن گفت و اعلام کرد که در 16 نوامبر تصمیمات پارلمان اروپا در مورد وضعیت حقوق بشر در ایران مشخص تر و بیشتر شد.

وی با اشاره به دستگیری وکلا، اعدام زنان، تشدید فشار بر اقلیت های ملی و مذهبی، محدودتر شدن آزادی مطبوعات، فیلتر شدن سایت های اینترنتی، جمع آوری ماهواره ها و... این وضعیت را پس از روی کار آمدن محمود احمدی نژاد وخیم تر ارزیابی کرد.

به گفته این مقام پارلمان اروپا، ایران دومین کشور در جهان از لحاظ فشار بر اقلیت های ملی و مذهبی است.

خانم مایر سپس به روند مذاکرات اروپا و ایران از زمان دولت خاتمی تا کنون پرداخت و گفت: ایران از اهمیت ژئوپلیتیکی برخوردار است و پارلمان اروپا معتقد است تنها با گفت و گو می توان ایران را از ایزوله بودن خارج کرد. پارلمان می داند که در زمینه گفت و گو به ویژه با شهروندان، نویسندگان و نیروهای اپوزیسیون ایران می بایست فعال تر بود و در کنار آن با مقامات ایران نیز صحبت کرد.

وی خاطرنشان کرد: دعوت از مریم رجوی در استراسبورگ از سوی ایران مورد انتقاد قرار گرفت. مقامات ایران می گفتند که با این کار ما خواهان تغییر رژیم هستیم اما ما این موضوع را رد کردیم. ما می دانیم که مجاهدین گروه دمکراتی نبوده و گروه بسته ای هستند اما از لحاظ حقوقی، قوانین اروپا باید تغییر می کرد که با این تغییرات حساب های بانکی این گروه در اروپا آزاد شدند.

«سرکوب مداوم زنان در ایران»

فیروزه نهاوندی، رئیس دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه آزاد بروکسل در زمینه حقوق زنان در ایران صحبت کرد و مسئله زنان را به بحث در مورد حکومت تئوکراتیک ایران مربوط دانست.

وی تصویب برخی قوانین در حمایت از زنان در دوران حکومت پهلوی را در چارچوب سیاست مدرنیزاسیون آن حکومت، و آغاز جمهوری اسلامی را بازگشت به سنت ارزیابی نمود.

خانم نهاوندی با تشریح روند گام به گام محدود کردن حقوق زنان از آغاز جمهوری اسلامی تا کنون گفت: امروز مسئله زنان در ایران اهمیت بیشتری یافته است. زنان خود را سازماندهی می کنند؛ فعالیت دارند و بارها مورد سرکوب واقع شده اند.

«جامعه ایران، سیاه یا سفید نیست»

بتی کلرین، خبرنگار شبکه آر تی بی اف بلژیک از سفر پرماجرای اخیر خود به ایران حرف زد. وی در کوچه و خیابان با فضای ایران آشنا شده، با روزنامه نگاران اصلاح طلب و گروهی از فعالین زن دیدار کرده و با آن ها به گفت و گو نشسته بود.

خانم کلرین گفت: جامعه ایران سیاه و سفید نیست. جامعه ایران پرتناقض است. مثلا از سویی می بینید در اتوبوس های شرکت واحد زنان و مردان جدا از هم هستند و از سوی دیگر در تاکسی ها در کنار هم می نشینند!

وی گفت: در ظاهر امر همه چیز در ایران عادی است اما پس از مدتی ، فضایی را حس می کنی که اذیتت می کند. روزنامه نگارانی که با من ارتباط می گرفتند همواره مواظب بودند و فشار های پنهان را حس می کردند. من با این که سفرهای بسیاری رفته ام اما این فضای « فشار پنهان » مرا آزار می داد و دوست داشتم هر چه سریع تر آن جا را ترک کنم .

«برخورد سیستماتیک با اقلیت ها»

امیل فرانک، مسئول بخش ایران و خلیج فارس در سازمان عفو بین الملل بلژیک به بحث درباره حقوق اقلیت های قومی و مذهبی ایران پرداخت.

وی به دستگیری شیرکوه جهانی، روزنامه نگار کرد در مهاباد اشاره کرد و اعلام نمود به رغم خبرهایی مبنی بر کشته شدن وی بر اثر اعتصاب غذا، خوشبختانه خانواده وی مطمئن شدند که شیرکوه جهانی زنده است و در سلامت به سر می برد.

آقای فرانک با اشاره به سرکوب اعتراضات آذربایجانی ها در سال گذشته نتیجه گرفت که در دوران محمود احمدی نژاد، نقض حقوق اقلیت های قومی افزایش یافته است.

به گفته وی، بهائیان شدیدا در ایران تحت فشار هستند و یهودیان همواره در جامعه ایران مشکل داشته اند. به نظر می رسد که برخورد با اقلیت های دینی هم اکنون در ایران سیستماتیک شده است و با دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی فرق دارد .

بلاتکلیفی پناهندگان در بلژیک

ونسان لورکن، وکیل، در انتهای برنامه بار دیگر به پناهجویان ایرانی در بلژیک اشاره کرد و گفت: چرا دولت بلژیک صحبت های امروز را نمی شنود؟ چرا نمی خواهند بپذیرند که حقوق بشر در ایران پایمال می شود؟ شش سال است که پناهجویان ایرانی بلاتکلیف هستند؛ آیا همه این صحبت ها کافی نیست که دولت بفهمد ایرانیان مسئله دارند؟ وی به پناهجویان پیشنهاد کرد که با طرح مسائل حقوق بشر در مجامع عمومی و در میان مردم از حقوق خود به عنوان پناهنده دفاع کنند.

برنامه با اظهارنظرها و پرسش های حاضرین در برنامه از سخنرانان پایان یافت. در این بخش آقای لاهیجی با اشاره به سخنان سابین مایر، از پارلمان اروپا، انتقاداتی را از سیاست های اتحادیه اروپا طرح کرد و پرسید چرا اروپا از نهادها و گروه های مستقل ایرانی به طور جدی حمایت نمی کند و بیش از هر مذاکره ای، گفت وگو با مقامات ایرانی و منافع اقتصادی خود را مد نظر قرار می دهد.

خانم مایر در پاسخ گفت ما نمی توانیم از گروه های مستقل ایرانی مثلا حمایت مالی کنیم. در گفت و گو با صاحب نظران ایرانی به این نتیجه رسیده ایم که چنین حمایتی به ضرر خود این گروه ها تمام می شود و آن ها را بیش از پیش زیر ضرب حاكمیت ایران می برد.

همچنین عبدالکریم لاهیجی در رابطه با سخنان امیل فرانک در مورد اقلیت های دینی آماری در مورد یهودیان ساکن ایران ارائه داد. وی گفت در آغاز انقلاب، جمعیت ایران 40 میلیون نفر بود که 70 هزار نفر آن را یهودیان تشکیل می دادند؛ اما هم اکنون جمعیت ایران 70 میلیون نفر است و جمعیت یهودیان کشور 30 هزار نفر، این موضوع به خوبی نشان می دهد که فشارهای مداوم بر این اقلیت دینی تا چه میزان موجب مهاجرت آنان از ایران شده است.