فواید زیارت قبور ائمه و دیگران

پرسش: آیا زیارت قبور ائمه و سایر افراد بدعت نیست؟ این زیارت ها چه فایده اى دارد؟

پاسخ: بدعت به عمل و دستورى اطلاق مى شود كه از جانب خدا یا رسولش و اهل بیت چیزى درباره آن نیامده باشد. لیكن رفتن به زیارت قبور، مخصوصاً زیارت حسین(علیه السلام) را در كتب معتبر اهل سنت نیز مى توان یافت. براى مثال در كتب اهل سنت آمده است كه: «روزى رسول الله(صلى الله علیه وآله) در خانه عایشه تشریف داشتند كه حسین(علیه السلام) وارد شد. پیغمبر او را در آغوش كشید و بسیار بوسید و بویید. عایشه سؤال كرد: چقدر حسین را دوست مى دارى؟ حضرت فرمود: مگر نمى دانى او پاره جگر من و ریحانه من است. سپس حضرت گریست و فرمود: جاى نیزه ها و شمشیرها را مى بوسم كه بنى امیه بر حسینم خواهند زد. سپس ادامه داد: او را با لب تشنه مى كشند و شفاعت من هرگز به آن ها نمى رسد. خوشا به حال كسى كه بعد از شهادت حسینم، او را زیارت كند. عایشه پرسید: اجر زائر حسین چقدر است؟ حضرت فرمود: یك حج من. عایشه تعجب كرد و این سؤال را چندین بار پرسید و هر بار رسول الله(صلى الله علیه وآله) ثواب زیارت حسین را زیادتر گفت. تا این كه فرمود: ثواب زیارت حسین(علیه السلام) برابر نود حج و نود عمره من است كه در نامه عمل زائر نوشته مى شود.»(1)

البته این كار در اهل سنت و سایر فرق هم وجود دارد، مثلا زیارت قبر شیخ عبدالقادر گیلانى و امام ابوحنیفه در بغداد، یا خواجه نظام الدین در هند، یا شیخ اكبر مقبل الدین در مصر، از نظر آن ها جائز و ثواب دارد و جماعتى از اهل سنت مى روند و زیارت مى كنند و هیچ روایتى هم از پیامبر در شأن آن ها نرسیده است.

از طرفى قبور اولیاء خدا و ائمه معصومین محل تقرب به خداست، محل عبادت

1  . كامل الزیارات، باب 22، ص67 ; بحارالانوار، ج44، ص260، امالى شیخ66

خداوند است. در حرم پیامبر(صلى الله علیه وآله) خداوند را عبادت مى كنیم. پیامبر را عبادت نمى كنیم،
بلكه پیامبر را زیارت مى كنیم و با زیارت پیامبر از ایشان مى خواهیم نزد خداوند براى ما شفاعت و طلب آمرزش كند; طبق آیه شریفه: } وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللهَ تَوّاباً رَحِیماً{.(1) لذا این كار مورد تأیید خداوند است. امیرالمؤمنین كه در آیه شریفه مباهله نفس پیامبر محسوب مى شود و اهل بیت معصومین از این قاعده مستثنى نیستند. دختر گرامى پیامبر حضرت زهرا(علیهما السلام)به زیارت حمزه و بعد به زیارت پیامبر مى رفتند. حضرت امیرالمؤمنین به زیارت قبر حضرت زهرا مى رفتند. پیامبر خدا به زیارت قبور بقیع مى رفتند و در اول هر سال به زیارت شهداى احد مى رفتند.

سیره صحابه و علماى اهل سنت نیز بر همین منوال بوده است كه بعضى از موارد آن عبارتند از:

1 . ابو على خلال، شیخ حنابله مى گوید: هر گاه به مشكلى برخورد مى كنم قبر موسى بن جعفر(علیه السلام) را زیارت مى كنم و به ایشان متوسل مى شوم و خداوند مشكل مرا آسان مى كند.(2)

2 . قسطلانى مى گوید: شایسته است كه زائر در كنار قبر پیامبر زیاد دعا و استغاثه كند، متوسل شود، طلب شفاعت كند و بى تابى كند و سزاوار است كه خداوند شفاعت پیامبر را در حق او بپذیرد.(3)

3 . ابن خزیمه، شیخ (استاد) بخارى و مسلم و باصطلاح شیخ الاسلام است، شاگردى دارد بنام محمد بن مومل كه مى گوید به همراه استادم ابن خزیمه و جمعى به زیارت قبر على بن موسى الرضا(علیه السلام) در طوس رفتیم. استادم چنان در مقابل بقعه متبركه

1  . نسا (4): 64، اگر آن ها (به گناه) به خود ستم كردند (آنگاه) نزد تو آمدند و درخواست استغفار و آمرزش از درگاه خداوند كردند و پیامبر براى آن ها طلب آمرزش كرد خدا را توبه پذیر و مهربان یافتند.

2  . تاریخ بغداد، ج 1، ص120

3  . المواهب اللدنیه، ج 3، ص417

تعظیم و تواضع كرد كه همگى در شگفت ماندیم.(1)

4 . محمد بن ادریس شافعى به قبر ابوحنیفه و احمد بن حنبل به قبر شافعى متوسل مى شدند.(2)

5 . در سنن الكبرى، از پیامبر روایت كرده كه فرموده: «من زار قبری وجبت له شفاعتی». هر كه قبر مرا زیارت كند شفاعت من بر او واجب مى شود.(3)

6 ـ أم سلمة از پیامبر نقل مى كند كسى كه مرا بعد از وفات زیارت كند مانند كسى است كه در حیات با من مصاحبت داشته و كسى كه اهل بیت مرا زیارت كند مثل آن است كه مرا زیارت كرده است.

7 . انس بن مالك روایت مى كند پیامبر فرمود كسى كه مرا بعد از وفات زیارت كند، مانند این است كه در حال حیات زیارت كرده و هر كس بتواند مرا زیارت كند و نكند هیچ عذرى ندارد.(4)

8 . علامه امینى در كتاب شریف «الغدیر» 22 حدیث متواتر مشابه حدیث مذكور از كتب معتبر اهل سنت نقل كرده است و 42 كلام از ائمه اهل سنت در تأكید استحباب زیارت قبر پیامبر مى آورد و متون زیارت را نقل مى فرماید.(5)

9 . فاكهى در حسن الأدب و غزالى در احیاء علوم الدین براى ائمه بقیع زیارت نامه هایى نقل كرده اند.(6)

10 . براى شهداء احد زیاراتى را مستحب دانسته اند بویژه حضرت حمزه از طریق صحابه نقل كرده اند. رحله ابن جبیر 153; حسن الادب 83; وفاء الوفا; مراقى الفلاح 152. و نظایر آن ها كه كتب زیادى در خصوص آن نوشته شده است.

1  . تهذیب التهذیب، ج 7، ص339

2  . مناقب ابى حنیفه، ج 2، ص199

3  . سنن الكبرى، ج5 ، ص245

4  . وفاء الوفاء، 4، ص1346

5  . الغدیر، ج5 ، زیارت مشاهد مشرفه.

6  . حسن الادب: 83 ; احیاء العلوم، ج1، ص232

به طور خلاصه مى توان به بعضى از فوائد زیارت مشاهد مشرفه چنین اشاره كرد:

1 . زائر با این كار از سنت الهى سلام و صلوات بر بندگان مقرب تبعیت مى كند، سلام و صلوات خدا بر انبیاء و صالحان در قرآن فراوان است.

2 . تشكر از صاحب رسالت و عمل به آیه مودت ذى القربى است.

3 . قدرشناسى از حاملان علوم نبوى است كه آن ها را بر مسلمان ها رسانده اند

4 . با اظهار ارادت به مقربان خداوند، به خداوند تقرب مى جوید.