2012-02-12T13:52:09+01:00 text/html 2006-07-13T04:00:00+01:00 دنـــیـــــــــــــــــــــا مـــــــامـــــــانی http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/20599/clubname/underline_faghr <br /> اگر چه كشور ایران با در دست داشتن بزرگترین ذخایر نفتى، همچنان در جدول كشورهاى غنى، حایز رتبه بالایى است ولى فقر و نابرابرى در آن بیداد مى كند.<br /> شاید كمتر كسى باور كند كه ۱‎/۷ درصد جمعیت ایران زیر خط فقر شدید قرار دارند. جمعیتى كه در تأمین حداقل كالرى مورد نیاز انسانى در زندگى عاجزند. براساس آخرین آمار ، یك میلیون نفر جمعیت كشور، در زیر خط فقر مطلق به سر مى برند و این ارقام در كشورى كه غنى ترین منابع را در خود جاى داده است، و در انظار دیگران یكى از كشورهاى ثروتمند جلوه مى كند، فى الواقع تناقضى بس آشكار است.<br /> دكتر سعید مدنى، محقق و پژوهشگر ، در این رابطه تأكید مى كند كه نباید فقر را موكول به وضعیت درآمدى دانست. بسیارى از اوقات توزیع نابرابر آموزش، بهداشت و مسكن، عوامل تشدید كننده فقر هستند.<br /> وى به روند رو به افزایش فقر در سالهاى اخیر اشاره مى كند و همواره تأكید دارد كه اگر به طور جدى با این پدیده اجتماعى برخورد نشود، جامعه ما شاهد آسیبهاى اجتماعى بیش از این چون كودك آزارى ، اعتیاد، روسپیگرى و... خواهد بود.<br /> اخیراً ، بانك جهانى طى مطالعه اى، جمعیت زیر خط فقر شدید ایران را ۱‎/۷ درصد برآورد كرده كه حدوداً یك میلیون نفر را در بر مى گیرد. براساس چه متغیرهایى این میزان جمعیت، در مقایسه با دیگر افراد، در زیر خط فقر قرار مى گیرند؟<br /> در كل ، ما با چند تعریف از فقر و نابرابرى روبرو هستیم.نخست، بحث فقر شدید است. در این حالت، منظور گروههاى جمعیتى اند كه میزان درآمد كافى براى میزان حداقل كالرى مورد نیاز انسان را ندارند. هر فرد در روز باید بین ۲۰۰۰ تا ۲۳۰۰ كالرى از طریق تغذیه تأمین كند و بخشى از جمعیت چنین درآمدى ندارند، لذا دچار فقر شدید هستند. به این فقر، فقر شكمى هم گفته مى شود.<br /> چرا كه فرد به سیرى مطلوب هم نمى رسد. در مرحله بعدى ، با فقر مطلق سر و كار داریم.در فقر مطلق، فرد امكان تأمین اغلب نیازهایش را ندارد و از آنجا كه نسبت سهم درآمد اختصاص داده شده به مواد خوراكى،یك سوم هزینه هاست. لذا در این مورد،وقتى مى خواهند خط فقر مطلق را محاسبه كنند، میزان هزینه موردنیاز براى تأمین ۲۰۰۰ تا ۲۳۰۰ كالرى را محاسبه كرده ، سپس آن را سه برابر مى كنند.<br /> این خط، خط فقر مطلق مى شود. جمعیتى كه در زیر خط فقر مطلق قرار مى گیرند،در واقع ممكن است سیرى شكمى هم داشته باشند،اما به هر حال نمى توانند نیازهاى اساسى خود را كه شامل بهداشت، آموزش و مسكن است، تأمین كنند. در مرحله بعد با پدیده فقر نسبى سروكار داریم. در فقر نسبى ما نابرابرى را در جامعه توضیح مى دهیم. فقر نسبى، تعیین كننده آن بخش از جامعه است كه از میانگین درآمد جامعه، كمتر درآمد دارد. پس در واقع در فقر نسبى معمولاً جمعیتى كه نصف یا دو سوم میانگین درآمد جامعه را ندارد، در زیر خط فقر نسبى به سر مى برد. در تمام این موارد، ما فقر درآمدى یا نابرابرى درآمدى را مورد نظر قرار مى دهیم. یعنى همه چیز در اینجا موكول به درآمد افراد در زندگى است و بسته به زیاد و كم بودن آن در یكى از گروههاى درآمدى قرار مى گیرند.<br /> اما طى سالهاى اخیر در ایران ، بحث فقر قابلیتى هم مطرح شده است. در فقر قابلیتى مسأله اساسى، قابلیت به منظور دسترسى مردم به آزادیهاى گسترده براى تأمین نیازهاست. تحلیل شما از این فقر چیست؟ آیا چنین قابلیتى مى تواند نهایتاً منجر به شرایطى شود؟<br /> درست است. در فقرقابلیتى،افراد قادر به دسترسى به آزادیهاى گسترده براى تأمین نیازها نیستند. آزادیهایى كه اگر تأمین شود، نیازهاى اجتماعى را برآورده مى كنند. و نهایتاً مى تواند منجر به شرایطى شود كه آنها امكان تحرك اجتماعى داشته باشند، بتوانند در طبقات اجتماعى جابه جا شوند و به طبقات بالا دست تر، دست پیدا كنند. در واقع امكانات یا فرصتهایى است كه براى افراد ایجاد مى شود تا خودشان را از طبقات فرو دست به طبقات بالا دست تر هدایت كنند. پس در فقر قابلیتى ، مجموعه شرایط فرد در نظر گرفته مى شود و نه فقط درآمد. اگر بخشى از جامعه، از آموزش محروم است و بخش دیگرى از بهداشت، اگر نابرابرى در جامعه، اعم از نابرابرى درآمدى یا نابرابرى جنسیتى یا حتى نابرابرى سنى و نهایتاً اثراتش منجر به عدم آزادى فرد براى دسترسى به شرایط مطلوب تر شود، این فقر قابلیتى است.لذا فقر قابلیتى یك مفهوم كیفى ،برخلاف مفاهیم دیگر فقر است.در این مفهوم كیفى، عوامل و شرایط به وجود آورنده اى كه فرد را در معرض فقر قرار مى دهد، مورد نظر قرار مى گیرد. بنابراین با رویكرد فقر قابلیتى، شما مجموعه اى از عوامل را باید تغییر دهید، براى اینكه فرد در معرض فقر قرار نگیرد.<br /> وضعیت فقر در كشور ما در حال حاضر به چه صورت است؟<br /> مى توان وضعیت فقر را در كشور، به شكلهاى مختلفى توضیح داد. درمورد فقر شدید، رقمهایى برآورد شده است. مثلاً : بانك جهانى، با مطالعه اى در ایران و پیش فرض اینكه فرد با یك دلار در روز مى تواند نیاز كالرى ۲۰۰۰ تا ۲۳۰۰ كالرى را تأمین كند، محاسبه كرده كه۱‎/۷ درصد جمعیت ایران كه حدوداً یك میلیون نفر مى شود، زیر خط فقر شدید قرار دارند و به عبارتى فاقد سیرى شكمى در زندگى خود هستند، حال چه برسد به تأمین سایر نیازها. طى محاسبه اى دیگر، با برآورد میزان ۲ دلار در روز، به این نتیجه رسیده است كه میزان جمعیت زیر خط فقر ، ۱۱‎/۵ درصد جمعیت یا حدود هشت میلیون نفر هستند. اخیراً وزارت رفاه، تأمین اجتماعى، برآوردى انجام داده كه حدود ۱۲ میلیون نفر جمعیت كشور ، زیر خط فقر به سر مى برند، مركز آمار ایران ، طى مطالعه اى كه براساس هزینه درآمد خانوار انجام داده، اعلام كرده كه ۱۲ درصد خانوارهاى شهرى و ۱۰ درصد خانوارهاى روستایى زیر خط فقر مطلق به سر مى برند. همه این ارقام در خوش بینانه ترین برآوردها، بدین معنى خواهد بود كه حدود ۱۰ میلیون نفر از جمعیت ایران در زیر خط فقر مطلق به سر مى برند، یعنى امكان تأمین نیازهاى اولیه خودشان را ندارند. از سوى دیگر نیز كارشناسان بانك جهانى با احتساب خط فقر شهرى معادل درآمد ۴۶۲۰ ریال در روز و خط فقر روستایى ۴۵۰۲ ریال در روز، در شهرها ۱۴‎/۲ درصد جمعیت و در روستاها ۳۱‎/۷ درصد و در كل كشور ۲۹ درصد جمعیت كه حدود ۱۵ میلیون نفر مى شوند، زیر خط فقر مطلق هستند.<br /> طى سالهاى اخیر روند شاخصهاى مربوط به فقر، در جامعه ایران رو به افزایش بوده یا كاهش؟<br /> براساس معیار خط فقر نسبى و محاسبه میانگین درآمد و سپس در نظر گرفتن سهمى از آن میانگین در زیر خط فقر، همیشه فقیر در جامعه وجود دارد. در این مورد ، اخیراً سازمان برنامه گزارشى تهیه كرده است كه در آن اعلام شده سطح تولید و سرانه كشور نسبت به اوایل انقلاب پایین آمده است. بدین معنا كه درآمد هر ایرانى درسال ۸۱ ، با قیمتهاى ثابت یعنى با حذف تورم، پایین تر از سال۵۸ است كه این نشاندهنده وضعیت رفاه اقتصادى در ایران است. لذا درآمد ثابت سرانه هر ایرانى در سال،۸۱ نسبت به سال،۷۵ منهاى ۲‎/۱دهم درصد كاهش پیدا كرده است. این نشاندهنده روند رو به افزایش فقر در ایران است. در همین گزارش، سازمان برنامه، چند ویژگى براى اقتصاد ایران توضیح مى دهد: ۱ ـ درآمد سرانه پایین ۲ ـ رشد نازل اقتصادى و بدون برنامه ۳ ـ تخصیص نامطلوب منابع ۴ـ بى ثباتى فضاى سیاسى منطقه و داخل كشور كه بر فضاى اقتصادى تأثیرگذار است. ۵ـ كیفیت پایین آموزش نیروى انسانى و ۶ ـ سیستم ناكارآمد تصمیم گیرى ادارى . همه این ویژگى ها، توصیف این وضعیت است كه به طور كلى سطح رفاه اقتصادى در جامعه ایران طى سالهاى پس از انقلاب نامطلوب بوده و افت پیدا كرده است.<br /> این توصیفى است كه با آمار و ارقام مشخص مى شود، در ارزیابى واقعى در سطح جامعه، علایم این وضعیت به چه نحو است؟<br /> یكى از این علایم، درك وضعیت نامطلوب فقر و نابرابرى در ایران است كه مربوط به سكونتگاههاى غیررسمى در ایران، مى شود. در واقع در سالهاى بعد از انقلاب ما به سرعت شاهد رشد سكونتگاههاى غیررسمى بوده ایم كه خود نشاندهنده نوعى نابرابرى در برخوردارى از مسكن است. گروههاى فقیر و كم درآمد براى گریز از به اصطلاح هزینه هاى مسكن یا شرایط دشوار براى دستیابى به مسكن، به سكونتگاههاى غیررسمى پناه مى برند كه امكان ایجاد یك سرپناه با قیمت نازلترى از مسكن رسمى وجود داشته باشد. برخى برآوردها نشان مى دهند جمعیت سكونتگاههاى غیررسمى در شهرهاى كمتر از صدهزار نفر، ۲۲درصد و در شهرهاى بزرگ، ۲۵۰هزار نفر تا ۱میلیون نفر كه معادل ۴۴درصد است و در كلان شهرها، حدود ۳۴درصد خواهد بود. به طور قطع مى توان گفت كه جمعیت قابل ملاحظه سكونتگاههاى غیررسمى را مردم فقیر تشكیل مى دهند كه امكان ایجاد یك سرپناه در شرایط عادى را ندارند. طبق مستندات برنامه سوم توسعه، حدود یك سوم بافت شهرى به نابسامانى دچار است كه طبیعتاً محل سكونت فقراى شهرى است. در واقع باید روى این نكته، تأكید شود كه مهمترین علت به وجود آمدن یا رویش محلهاى اسكان غیررسمى، توزیع نابرابر فرصتها براى دستیابى به مسكن نامناسب است وخود این وضعیت تشدید كننده فرصتهاى نابرابر براى دستیابى به خدمات شهرى است. بدین معنا كه شهرداریها، غالباً به مناطق حاشیه اى یا سكونتگاههاى غیررسمى، خدمات شهرى را ارائه نمى دهند و این به نوعى وضعیت نابرابرى را كه منجر به سكونتگاههاى غیررسمى شده با عدم ارائه خدمات شهرى تشدید مى كند.<br /> ادامه دارد<br /> text/html 2006-07-13T04:00:00+01:00 دنـــیـــــــــــــــــــــا مـــــــامـــــــانی http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/20595/clubname/underline_faghr چكیده<br /> نظام آموزش عالی كشور به عنوان یك نهاد و دانشگاه به عنوان یك سازمان اجتماعی در جامعه انسانی، وظیفه تأمین نیازهای جامعه از نظر سرمایه انسانی، حفاظت و حراست از دستاوردهای فكری و علمی و انتقال آنها به نسل های آینده را دارد. افت تحصیلی نظام آموزشی كشور را از اهداف پیش بینی شده دور نموده و بخشی از سرمایه ها و فرصت ها را از دست می دهد. پیامدهای این پدیده به صور مختلف از جمله اخراج، انصراف، ترك تحصیل و یا مشروط شدن دانشجو جلوه گر می شود. در این مقاله تأثیر فقر اقتصادی و عوامل آموزشی بر افت تحصیلی فرد مفروض بوده كه به روش پیمایشی (survey) مورد بررسی قرار گرفته اند. جامعه آماری این تحقیق دانشجویان دانشگاه یزد می باشند كه 320 نفر از آنها به عنوان حجم نمونه به روش تصادفی انتخاب شده اند.<br /> <br /> در این تحقیق دو نوع پرسشنامه یكی خاص دانشجویان مشروطی و دیگری خاص دانشجویان انصرافی و اخراجی استفاده شده است و اطلاعات جمع آوری شده در قالب جداول فراوانی و نمودارها و آزمونهای آماری توصیف و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته اند. نتایج این تحقیق نشان می دهد كه فقر خانواده مهمترین عامل افت تحصیلی دانشجویان انصرافی و اخراجی بوده است.<br /> <br /> <br /> واژگان كلیدی<br /> دانشجو، افت تحصیلی ، اخراجی، انصراف ، مشروط<br /> <br /> مقدمه<br /> <br /> شهرستان یزد 2444 كیلومتر مربع وسعت و براساس سرشماری سال 1375، دارای 388171 نفر جمعیت بوده است كه از این تعداد 363368 نفر در نقاط شهری و 24803 نفر در نقاط روستایی زندگی می كنند. بدین ترتیب نسبت شهرنشینی 94 درصد است. تراكم نسبی جمعیت در شهرستان یزد 159 نفر در كیلومتر مربع و در شهر یزد 3284 نفر در كیلومتر مربع می باشد.<br /> <br /> بعد یا متوسط تعداد افراد در خانوارهای شهرستان یزد 5/4 نفر است و ضریب تكفل یا نسبت جمعیت به شاغلان شهرستان 95/3 نفر بوده است. از تعداد 342331 نفر جمعیت 6 ساله و بیشتر شهرستان 297131 نفر یعنی 87 درصد باسوادند. نرخ فعالیت یا میزان علاقمندی افراد به شركت در فعالیت های اقتصادی در سطح شهرستان 34 درصد است و شاغلان شهرستان یزد در سال 1375، 98275 نفر و بیكاران جویای كار 5040 نفر بوده است. بدین ترتیب نرخ بیكاری شهرستان 9/4 درصد می باشد كه در مقایسه با سایر نقاط كشور دارای پائین ترین نرخ بیكاری می باشد.<br /> <br /> آموزش عالی در این شهرستان به دو بخش دولتی و غیردولتی تقسیم می شود. دانشگاه یزد مهمترین مركز آموزش عالی دولتی در این شهر می باشد كه از بهمن ماه سال 1367 شروع به كار نموده و در سال تحصیلی 77-76 قریب 5500 دانشجو در آن مشغول به تحصیل بوده اند. بررسی شاخص ها و موفقیت های این مؤسسه آموزشی بیانگر رشد كمی و كیفی آن در این مدت كوتاه بوده است، لذا شناخت آسیب ها و آفت هایی كه ممكن است جریان تحصیل با آن روبرو باشد و علل و اسباب موجده آن می تواند این مركز علمی را یاری رساند تا بر این مشكلات فائق آمده و گامهای بعدی را آسانتر و سریعتر و بهتر بردارد.<br /> <br /> این تحقیق با هدف بررسی خصوصیات اقتصادی و اجتماعی افراد دارای افت تحصیلی و همچنین زمینه های تحصیلی و اقتصادی آنها به منظور شناخت این مسئله و بررسی علل و عوامل مؤثر بر افت تحصیلی به جهت جلوگیری یا كاهش افت تحصیلی انجام شده است. در این مقاله پس از سیر مباحث تجربی و نظری مربوطه و بیان روش اجرای تحقیق به بررسی یافته های آن در دو بخش توصیف و تجزیه و تحلیل داده ها خواهیم پرداخت و خلاصه نتایج و پیشنهادات مربوطه را ارائه خواهیم كرد.<br /> <br /> سوابق تجربی و نظری تحقیق<br /> تحقیقات زیادی بر این نكته تأكید دارند كه افت تحصیلی ارتباط بسیار قوی و نزدیكی با ویژگیهای خانوادگی دانش آموز دارد. به عبارت كلی تر وضعیت اجتماعی ـ اقتصادی خانواده رابطه معكوسی با افت تحصیلی دارد. (آستین اكلند و ولفورد Astin, Eckland & WolFord ، 1964، واگنر، شان Wagner, Shan ، 1967).<br /> <br /> جنسیت دانش آموز نیز یك متغیر مرتبط با افت تحصیلی ست. به نظر می رسد كه مردان نسبت به زنان به نسبت بالاتری تحصیلات دبیرستان را به اتمام می رسانند (آستین،Astin, ، 1972، فنس تماچر و اسپادی Fenstemacher & Spady، 1970). نكته ای را كه باید مد نظر داشت این است كه از آنهایی كه افت دارند، نسبت بیشتری در زنان تمایل به انصراف داوطلبانه دارند تا اخراج از تحصیل (رابینسون Rabinson ، 1697، اسپادی، 1971)<br /> <br /> از آنجا كه نوع مؤسسه تقریباً با كیفیت آن همبستگی دارد، عجیب نیست كه كیفیت مؤسسه نیز بر حضور و باقی ماندن دانش آموزان در آموزشگاه تأثیر داشته باشد (آستین، 1971، واگنر، 1968) واگنر و سول (1970) در تحقیقی برای ایالت «ویسكانیسن» دریافتند كه مؤسسات با كیفیت بالاتر، نسبت به مؤسسات با كیفیت پائین تر فارغ التحصیل بیشتری دارند.<br /> <br /> فقر و محرومیت اقتصادی بطور بارز یكی از عواملی است كه تأثیر زیادی بر ترك تحصیل و مردودی می گذارد ولی در این زمینه باید بین فقر مطلق و فقر نسبی تفاوت قائل شد بدین معنی كه فقر مطلق با خود سختی معیشت، كم غذایی و بدغذایی، مسكن نامناسب و كاركردن در ضمن تحصیل را به همراه دارد كه همه این شرایط موجب فقدان و كمبود امكانات تحصیلی و نیامدن افراد به مدرسه یا ترك تحصیل و مردودی می شود.<br /> <br /> «فقر نسبی ـ كه وضع نامناسب اقتصادی فرد را نسبت به افراد دیگر ارائه می كند، ممكن است خود نتیجه عوامل و متغیرهای زیادی باشد، ولی بدون شك عاملی برای افت تحصیلی به حساب می آید زیرا كه این نوع فقر اختلافات طبقاتی ایجاد می كند كه در نتیجه آن تفاوتهایی در رشد و تكامل و تفكر، زبان ، رفتار و نگرش افراد نسبت به كار و استراحت بروز می نماید و علایق و انگیزه های پیشرفت آنان را تحت تأثیر قرار می دهد، و همه این عوامل برای پیشرفت تحصیلی افراد و یا عدم آن اهمیت حیاتی دارند.<br /> <br /> فقر مطلق عموماً در جوامعی وجود دارد كه كار افراد جهت تأمین امكانات اولیه برای بقاء و زیست آنان بوده و به صورت زندگی كشاورزی قدیم و یا كار غیرماهرانه افراد در شهرها و زندگی آنان در حداقل معیشت جلوه می كند. این نوع فقر به همراه خود مسائل و مشكلات انسانی گوناگونی از قبیل: سختی معیشت، گرسنگی و كم غذایی، بدغذایی، بیماری، خستگی و افسردگی و عدم وجود تفریح و استراحت در بردارد كه هریك باعث مشكلات و موانع برای جلوگیری از ورود افراد به نظام آموزش و پرورش و یا ترك آن و عدم موفقیت در آن به حساب می آید.» (امین فر، 1367، ص 27).<br /> <br /> «افرادی كه در شرایط فقر و محرومیت اقتصادی به سر می برند عموماً در مكانهایی زندگی می كنند كه فاقد امكانات بهداشتی بوده، از آب سالم و نور كافی محروم بوده و منزل آنها عموماً‌ یك فضای اتاق مانندی است كه تمام فعالیتهای زندگی خانواده، و حتی آشپزی در آن انجام می گیرد. بدین لحاظ محلی است دودزده، پررفت و آمد و بسیار شلوغ و پرسروصدا و مكانی برای انجام كارهای شخصی و تكالیف درسی دانش آموزان در آن موجود نیست. كمبود نور كافی و نبودن برق برای روشنایی نیز وضع را بدتر نموده، امكان ادامه امور تحصیلی در منزل را غیرممكن می سازد كه این امر بر عدم پیشرفت تحصیلی آنان تأثیر مستقیم دارد.» (همان منبع، ص 28)<br /> <br /> «نیاز به كار كودكان و نوجوانان و جوانان نیز كه در شرایط فقر و محرومیت اقتصادی وجود دارد یكی دیگر از عوامل افت تحصیلی به حساب می آید، زیرا كه در این قبیل شرایط امور زیادی در خانه، مزرعه و كسب و كار وجود دارند كه می توان آنها را به عهده كودكان شش، هفت ساله و بالاتر قرار داد و منافع حاصل از آنها را جهت كمك به اقتصاد ناچیز خانواده اختصاص داد. برای این خانواده ها مخصوصاً فصل جمع آوری محصول كشاورزی، فصل حیاتی است و نیاز به كار كودكان را تشدید می كند. بدین لحاظ كار كودكان مانع رفتن آنان به مدرسه خواهد بود و یا باعث حضور نامرتب آنان در مدرسه و كلاس می گردد و این امر نیز عاملی برای ترك تحصیل، مردودی و افت تحصیلی می باشد.» (همان منبع، ص 28)<br /> <br /> <br /> <br /> روش تحقیق<br /> روش این تحقیق پیمایشی است كه در آن پس از تهیه طرح تحقیق، پرسشنامه ای براساس اهداف و فرضیات تحقیق تهیه شده و به دانشجویان اخراجی و انصرافی و مشروطی جهت پاسخ دادن ارائه گردیده است.<br /> <br /> دانشجویان مشروطی از طریق لیستی كه از ادارة كل آموزش دانشگاه گرفته شد شناسایی شدند و افرادی كه به عنوان نمونه برگزیده شده بودند، حضوراً به پرسشنامه پاسخ داده اند.<br /> <br /> دانشجویان اخراجی و انصرافی به علت اینكه در زمان تحقیق در دانشگاه حضور ندارند با استخراج آدرس پستی آنها از پروندة تحصیلیشان پرسشنامه از طریق پست ارسال شده است و برای تسهیل در دادن پاسخ، پاكتهایی مهمور كه هزینه پستی آنها نیز پرداخته شده و آدرس دانشگاه نوشته شده بود به همراه پرسشنامه ها ارسال شد، تا پاسخگویان به راحتی بتوانند و یا تشویق شوند به پرسشنامه ها پاسخ دهند.<br /> <br /> پس از جمع آوری پرسشنامه ها، نتایج استخراج و به كامپیوتر داده شده است و با استفاده از نرم افزار آماری برای علوم اجتماعی (SPSS) به تهیه جداول، نمودارها و آزمونهای آماری به توصیف و تجزیه و تحلیل اطلاعات پرداخته شده است.<br /> <br /> text/html 2006-06-11T04:00:00+01:00 دنـــیـــــــــــــــــــــا مـــــــامـــــــانی http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/15469/clubname/underline_faghr کانون زنان ایرانی: دختران خانواده های پر جمعیت بیشتر از سایرین اقدام به فرار می کنند. <br /> <br /> طبق نتایج یک پژوهش که توسط مریم فتحی بر 50 دختر فراری یکی از خوابگاههای نگهداری از این دختران در شهر تهران انجام شده دخترانی که در خانواده های پرجمعیت زندگی می کنند به دلیل فقر مالی و اقتصادی و عدم پاسخگویی والدین به نیازهایشان بیشتر از خانه متواری می شوند. <br /> <br /> همچنین این دختران علل اصلی فرارشان از منزل را در مرتبه اول محدودیت بیش از حد والدین، آزار و اذیت آنان، ازدواج اجباری، اختلاف خانوادگی، فقر مالی، ممانعت از ادامه تحصیل و اعتیاد پدر و یا مادر عنوان کرده اند. <br /> <br /> در این پژوهش همچنین 5/55 درصد از آزمودنی ها متعلق به خانواده هایی بوده اند که والدینشان دچار اختلاف های خانوادگی بوده و نسبت به یکدیگر رفتار تند و خشن داشته اند. <br /> <br /> 88درصد نیز متعلق به خانواده از هم گسیخته و 31درصد هم تجربه جدایی پدر و مادر را در ذهن داشته اند. <br /> در بین افراد مورد آزمون5/42درصد آنها پدر معتاد، 20درصد مادر معتاد و 35درصد پدر و مادر معتاد و 21درصد نیز خودشان معتاد بوده اند. <br /> <br /> نتایج این پژوهش حاکی از آن است که :5/67درصد از این آزمودنی ها با رفتار بد، ضرب و شتم پدر و مادر یا اعضای خانواده روبرو بوده که این خشونت بیشتر از جانب پدر و یا برادران اعمال شده است. <br /> <br /> این پژوهش یکی دیگر از عوامل موثر در فرار دختران را سابقه محکومیت آنها قلمداد می کند و نتیجه می گیرد 5/20درصد از آزمودنیهای این پژوهش سابقه محکومیت داشته که این افراد بعد از گذراندن دوران محکومیت و بازگشت به خانه مجدداً اقدام به فرار کرده اند. همچنین 5/50درصد از افراد مورد پژوهش نیز از وضعیت تحصیلی پایینی برخوردار بوده اند. <br /> <br /> در بین افراد این پژوهش دخترانی وجود داشته اند که سابقه چند بار فرار از منزل را داشته اند که آنها در مصاحبه عمقی با پژوهشگر اعلام کرده اند که هرگز حاضر به بازگشت به خانه نیستند که این امر در بین افرادی که اولین سابقه فرار را داشته اند مشاهده نشده است در مواردی هم که این دختران به خانه تحویل داده شده اند مجدداً از منزل متواری شده و در این تعدد فرار دچار آسیب های جنسی و جسمی بیشتر شده و نهایتاً به اعتیاد و فحشا روی آورده اند. <br /> <br /> بنابراین پژوهشگر تحویل این دختران به منزل را بدون اندیشیدن تمهیدات ویژه به صلاح آنها ندانسته و نتیجه این بازگشت را مثبت ارزیابی نکرده است. <br /> <br /> دلیل فرار مجدد این دختران بعد از تحویل نیز از سوی برخی از آنان اینگونه عنوان شده است: خانواده واطرافیان بر ما بر چسب دختر فراری گذاشته و به عنوان مجرم با ما نگریسته اند که این رفتارها و آزار و اذیت های کلامی زمینه ادامه فرارمان را فراهم کرده، همچنین ترس از تنبیه و ضرب و شتم جسمی مانند گذشته علت فرار مجدد این دختران است. <br /> در این پژوهش 3/65درصد از دخترانی که بیش از سه بار فرار کرده اند و 6/31درصد از دخترانی که 1 تا 3 بار فرار کرده اند حاضر به بازگشت به خانه نبوده اند. ترس از آسیب دیدگی مجدد، تکرار آسیب های قبلی نیز از دیگر علل ترس این افراد در بازگشت به منازلشان عنوان شده است. <br /> <br /> این پژوهش که در سال 83 انجام شده اعلام می کند که آمار فرار دختران طی چند سال گذشته افزایش چشمگیری یافته تا جایی که در سال 1380صد و بیست و دو نفر اقدام به فرار کرده (آمار ثبت شده توسط بهزیستی و نیروی انتظامی) اما این تعداد در سال 83 به 300نفر رسیده است. که این مساله لزوم بازنگری در قوانین حمایتی از این دختران را ضروری می سازد. <br /> <br /> چنین افزایش آماری البته در سطح جهانی نیز مشاهده شده و بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهانی سالانه بیش از یک میلیون نوجوان 13الی 19ساله از خانه متواری می شوند. <br /> <br /> این پژوهشگر تغییر روش اجرای طرح مداخله در بحران و عملکرد آن، ارائه خدمات مشاوره ای سازمان بهزیستی به خانواده قبل از ترخیص دختران فراری و بعد از آن را, اصلاح قوانین، ایجاد قوانین حمایتی از دختران فراری به ویژه آنان که مورد آزار جنسی والدین قرار گرفته اند را از مهم ترین کمک های حمایتی و قانونی نسبت به این دختران آسیب دیده اجتماعی دانسته است.