مقالات کلوب حافظ

مقالات کلوب حافظ 2012-02-12T12:42:27+01:00 text/html 2011-12-26T11:43:36+01:00 رز سپیتا کفشهایی که تو را به تو میشناسانند http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/3469515/clubname/hafeza دکتر سینگر در حالی که در خیابون شماره 5 نیویورک قدم میزد (یکی از مرفه ترین مناطق آمریکا) به یک کفش فروشی رسید. پشت ویترین کفش فروشی تعدادی کفش میبیند که قیمت هر کدومشون از مبلغ اجاره خونه ی یک فرد عادی آمریکایی بیشتر بود.دکتر سینگر می گه: &quot;سی سال پیش یه مقاله نوشتم که در اون مقاله یک سوال ساده مطرح کرده بودم: تصور کنین دارین از کنار یه برکه رد می شید و عمق آب برکه تا زانو یا کمر شماست. در همین حین متوجه می شید که بچه ای در آب برکه در حال دست و پا زدن و غرق شدن هست. شما به اطراف نگاه می کنید و متوجه می شید که پدر و مادر بچه یا هیچ کس دیگری برای نجاتش حضور نداره و فقط شما هستین که می تونین جون این بچه رو نجات بدین. البته برای نجات دادن بچه هیچ خطری شما رو تهدید نمی کنه. تنها مشکل شما اینه که یه جفت کفش بسیار ارزش مند پاتون هست (با اشاره به کفش های پشت ویترین). و اگر اقدام به نجات بچه بکنید، کفشتون از بین می ره...&quot;سینگر می گه: &quot;خوب، واضحه هر موقع این مثال رو برای مردم می زنم، همه بلافاصله می گن: اینجا دیگه کفش ها مهم نیست. وظیفه ی هر کسی هست که این بچه رو نجات بده. این واضحه&quot;&quot;و من در جواب می گم: بسیار خوب، با شما موافقم. بیاین یک لحظه بیشتر فکر کنیم؛ در دنیای امروز، می دونین که اگر به قیمت این کفش ها (پشت ویترین) به سازمان های جهانی حمایت از فقرا کمک کنین، و یا حتی خودتون مبلغ رو به دست یک کودک فقیر برسونین، می تونین جون یک یا چند بچه رو نجات بدین. همون طور که می دونین سالیانه هزاران کودک به دلیل مشکلات پیش پا افتاده مثل نداشتن آب آشامیدنی جون خودشون رو از دست می دن. به جای خریدن این کفش شما می تونین جون یک بچه رو نجات بدین.&quot;...و دکتر سینگر ادامه می ده: &quot;و به همین دلیل من دوست دارم در خیابون شماره 5 نیویورک قدم بزنم و در مورد فلسفه اخلاق فکر کنم.&quot; سالیانه هزاران کودک شاید تنها به قیمت کفش ما برای زنده ماندن نیاز دارند text/html 2011-12-19T18:44:02+01:00 رز سپیتا شب یلدای ایرانی http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/3431064/clubname/hafeza شب یَلدا یا شب چلّه بلندترین شب سال در نیم کره شمالی زمین است. این شب به زمان بین غروب آفتاب از <a href="http://fa.wikipedia.org/wiki/۳۰_آذر" title="۳۰ آذر">۳۰ آذر</a> (آخرین روز پاییز) تا طلوع آفتاب در اول دی ماه (نخستین روز زمستان) اطلاق می&zwnj;شود. ایرانیان و بسیاری از دیگر اقوام شب یلدا را جشن می&zwnj;گیرند. این شب در نیم کره شمالی با انقلاب زمستانی مصادف است و به همین دلیل از آن زمان به بعد طول شب کوتاه&zwnj;تر می&zwnj;شود.<img src="http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2c/Yalda_Night_Table_Amsterdam_2011_Photo_by_Pejman_Akbarzadeh_Persian_Dutch_Network.jpg/300px-Yalda_Night_Table_Amsterdam_2011_Photo_by_Pejman_Akbarzadeh_Persian_Dutch_Network.jpg" alt="" vspace="0" border="0" hspace="0" />ایرانیان نزدیک به چند هزار سال است که شب یلدا آخرین شب پاییز را که درازترین و تاریکترین شب در طول سال است تا سپیده دم بیدار می&zwnj;مانند و در کنار یکدیگر خود را سرگرم می&zwnj;دارند تا اندوه غیبت خورشید و تاریکی و سردی روحیهٔ آنان را تضعیف نکند و با به روشنایی گراییدن آسمان به رخت خواب روند و لختی بیاسایند. <ul style="font-family:tahoma, arial, helvetica, sans-serif;"><li>در آیین کهن، بنابر یک سنت دیرینه آیین مهر شاهان ایرانی در روز اول دی&zwnj;ماه تاج و تخت شاهی را بر زمین می&zwnj;گذاشتند و با جامه&zwnj;ای سپید به صحرا می&zwnj;رفتند و بر فرشی سپید می&zwnj;نشستند. دربان&zwnj;ها و نگهبانان کاخ شاهی و همهٔ برده&zwnj;ها و خدمت&zwnj;کاران در سطح شهر آزاد شده و به&zwnj;سان دیگران زندگی می&zwnj;کردند. رئیس و مرئوس، پادشاه و مردم عادی همگی یکسان بودند. البته درستی این امر تایید نشده و شاید افسانه&zwnj;ای بیش نباشد. ایرانیان در این شب باقی&zwnj;مانده میوه&zwnj;هایی را که انبار کرده بودند به همراه خشکبار و تنقلات می&zwnj;خوردند و دور هم گرد هیزم افروخته می&zwnj;نشستند تا سپیده دم بشارت روشنایی دهد زیرا به زعم آنان در این شب تاریکی و سیاهی در اوج خود است. جشن یلدا در ایران امروز نیز با گرد هم آمدن و شب&zwnj;نشینی اعضای خانواده و اقوام در کنار یکدیگر برگزار می&zwnj;شود. متل گویی که نوعی شعرخوانی و داستان&zwnj;خوانی است در قدیم اجرا می&zwnj;شده&zwnj;است به این صورت که خانواده&zwnj;ها در این شب گرد می&zwnj;آمدند و پیرترها برای همه قصه تعریف می&zwnj;کردند. آیین شب یلدا یا شب چله، خوردن آجیل مخصوص، هندوانه، انار و شیرینی و میوه&zwnj;های گوناگون است که همه جنبهٔ نمادی دارند و نشانهٔ برکت، تندرستی، فراوانی و شادکامی هستند، این میوه&zwnj;ها که اغلب دانه&zwnj;های زیادی دارند، نوعی جادوی سرایتی محسوب می&zwnj;شوند که انسان&zwnj;ها با توسل به برکت&zwnj;خیزی و پردانه بودن آنها، خودشان را نیز مانند آنها برکت&zwnj;آور می&zwnj;کنند و نیروی باروی را در خویش افزایش می&zwnj;دهند و همچنین انار و هندوانه با رنگ سرخشان نمایندگانی از خورشید در شب به&zwnj;شمار می&zwnj;روند. در این شب هم مثل جشن تیرگان، فال گرفتن از کتاب حافظ مرسوم است. حاضران با انتخاب و شکستن گردو از روی پوکی و یا پُری آن، آینده گویی می&zwnj;کنند.</li><li> </li><li>در خطه شمال و آذربایجان رسم بر این است که در این شب خوانچهای تزیین شده به خانهٔ تازه&zwnj;عروس یا نامزد خانواده بفرستند. مردم آذربایجان در سینی خود هندوانه&zwnj;ها را تزئین می&zwnj;کنند و شال&zwnj;های قرمزی را اطرافش می&zwnj;گذارند. درحالی که مردم شمال یک ماهی بزرگ را تزئین می&zwnj;کنند و به خانهٔ عروس می&zwnj;برند.</li><li> </li><li>سفرهٔ مردم شیراز مثل سفرهٔ نوروز رنگین است. مرکبات و هندوانه برای سرد مزاج&zwnj;ها و خرما و رنگینک برای گرم مزاج&zwnj;ها موجود است. حافظ خوانی جزو جدانشدنی مراسم این شب برای شیرازی&zwnj;هاست. البته خواندن حافظ در این شب نه تنها در شیراز مرسوم است، بلکه رسم کلی چله&zwnj;نشینان شده&zwnj;است.</li><li> </li><li>همدانی ها فالی می&zwnj;گیرند با نام فال سوزن. همه دور تا دور اتاق می&zwnj;نشینند و پیرزنی به طور پیاپی شعر می&zwnj;خواند. دختر بچه&zwnj;ای پس از اتمام هر شعر بر یک پارچه نبریده و آب ندیده سوزن می&zwnj;زند و مهمان&zwnj;ها بنا به ترتیبی که نشسته&zwnj;اند شعرهای پیرزن را فال خود می&zwnj;دانند. همچنین در مناطق دیگر همدان تنقلاتی که مناسب با آب و هوای آن منطقه&zwnj;است در این شب خورده می&zwnj;شود. در تویسرکان و ملایر، گردو و کشمش و مِیز نیز خورده می&zwnj;شود که از معمولترین خوراکی&zwnj;های موجود در ابن استان هاست.</li><li> </li><li>در شهرهای خراسان خواندن شاهنامهٔ فردوسی در این شب مرسوم است.</li><li> </li><li>در اردبیل رسم است که مردم، چله بزرگ را قسم می&zwnj;دهند که زیاد سخت نگیرد و معمولاً گندم برشته (قورقا) و هندوانه و سبزه و مغز گردو و نخودچی و کشمش می&zwnj;خورند.</li><li> </li><li>در گیلان هندوانه را حتماً فراهم می&zwnj;کنند و معتقدند که هر کس در شب چله هندوانه بخورد در تابستان احساس تشنگی نمی&zwnj;کند و در زمستان سرما را حس نخواهد کرد. «آوکونوس» یکی دیگر از خوردنی&zwnj;هایی است که در این منطقه در شب یلدا رواج دارد و به روش خاصی تهیه می&zwnj;شود. در فصل پاییز، ازگیل خام را در خمره می&zwnj;ریزند، خمره را پر از آب می&zwnj;کنند و کمی نمک هم به آن می&zwnj;افزایند و در خم را می&zwnj;بندند و در گوشه&zwnj;ای خارج از هوای گرم اطاق می&zwnj;گذارند. ازگیل سفت و خام، پس از مدتی پخته و آبدار و خوشمزه می&zwnj;شود. آوکونوس در اغلب خانه&zwnj;های گیلان تا بهار آینده یافت می&zwnj;شود و هر وقت هوس کنند ازگیل تر و تازه و پخته و رسیده و خوشمزه را از خم بیرون می&zwnj;آورند و آن را با گلپر و نمک در سینه&zwnj;کش آفتاب می&zwnj;خورند.(آو= آب و کونوس = ازگیل). در گیلان در خانواده&zwnj;هایی که در همان سال پسرشان را داماد یا نامزد کرده&zwnj;اند رسم است که طبقی برای خانواده نوعروس می&zwnj;فرستند. در این طبق میوه&zwnj;ها و خوراکی&zwnj;ها و تنقلات ویژه شب چله به زیبایی در اطراف آراسته می&zwnj;شود و در وسط طبق هم یک ماهی بزرگ (معمولا ماهی سفید) تازه و خام همراه با تزیین سبزیجات قرار می&zwnj;گیرد که معتقدند باعث خیر و برکت و فراوانی روزی زوج جدید و همچنین سلامت و باروری نوعروس می&zwnj;گردد.</li><li> </li><li>مردم کرمان تا سحر انتظار می&zwnj;کشند تا از قارون افسانه&zwnj;ای استقبال کنند. قارون در لباس هیزم&zwnj;شکن برای خانواده&zwnj;های فقیر تکه&zwnj;های چوب می&zwnj;آورد. این چوب&zwnj;ها به طلا تبدیل می&zwnj;شوند و برای آن خانواده، ثروت و برکت به همراه می&zwnj;آورند</li><li> </li><li>در کردستان نیز خانواده&zwnj;هایی که عروس به خانه بخت فرستاده&zwnj;اند خوانچه&zwnj;هایی حاوی هندوانه و آجیل و همچنین هدیه را به خانه نو عروس و داماد می&zwnj;فرستند.</li><li> </li></ul>از نظر طب سنتی ایران در شب یلدا باید غذاهای گرم خورده شود. میوه مخصوص این شب کدو تنبل می&zwnj;باشدکه دارای طبیعت گرم می&zwnj;باشد. میوه هندوانه مخصوص چله تابستان می&zwnj;باشد نه زمستان چون طبیعت هندوانه سرد است و در فصل گرم باید خورده شود. هم چنین کدو تنبل در تقویت قوای مغز نیز بسیار مؤثر می&zwnj;باشد.ایران من وطنم یلدایت مبارک <img src="http://www.dordone.com/user_files/image/image2/0.536131001292912440_dordone_com.gif" alt="" vspace="0" border="0" hspace="0" /> text/html 2011-12-15T14:12:01+01:00 لیلا سبک ها و مکتب ها در نثر فارسی http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/3408910/clubname/hafeza <a></a><h1>مقدمه </h1><div style="text-align:justify;"> نثر، در لغت به معناى پراکندن و افشاندن است و در اصطلاح ادب&rlm;به معنى سخنى مى&rlm;باشد که مقید به وزن و قافیه نبوده و نویسنده به&rlm;وسیله آن&rlm;مکنونات ذهنى خود را به خواننده منتقل مى&rlm;نماید. معنی لغوی نثر:&quot;پراکنده، سخن پاشیده و غیرمنظوم&quot; است. در اصطلاح ادب نثر به نوشتار یا گفتاری اطلاق می شود که در قیاس با شعر از نظم و ترتیبی که لازمه کلام منظوم است، یعنی از وزن و قافیه خالی باشد و با بحور عروضی مطابقت نکند. نثر، چون از قیود وزن و قافیه و بحور عروضی، همچنین در اغلب موارد از تخیلات شاعرانه خالی است، وسعت میدان آن برای بیان هر گونه فکری مناسبتر از کلام منظوم است و شاید به همین دلیل باشد که انواع دانشهای بشری و اندیشه های فلسفی، دینی، سیاسی، تربیتی و اجتماعی در قالب نثر اظهار شده و به رشته تحریر در آمده است. </div> <table align="left"><tbody><tr><td> <img alt="تصویر" src="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/img/daneshnameh_up/1/12/nasre-farsi.JPG" border="0" /></td> </tr></tbody></table>از لحاظ ادبی، نثری ارزشمند و مورد توجه سخن سنجان است که نسبت به سخنان یا نوشته های معمولی زیباتر و از جهت لفظ و معنی فصیح تر و بلیغ تر باشد. مانند نثر کتابهایی چون گلستان، کلیله و دمنه یا بعضی از نوشته های معاصران. انواع نثر در زبان فارسی با توجه به شیوه کاربرد واژگان و نوع ابزارهای بیانی که نویسندگان در نوشتن مطالب خود دارند، شاید دقیقتر این باشد که نثر فارسی را به اقسام زیر تقسیم کنیم: <a></a><h1>1- نثر مرسل یا ساده </h1> <div style="text-align:justify;"> نثرى را گویند که سجع نداشته باشد و کلمات آن آزاد و خالى ازقید خاص باشند. نوشته&rlm;هاى معمولى و از جمله کتبى چون<a title="سفرنامه" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=سفرنامه"> سفرنامه</a> <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">ناصرخسرو </a>و<a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">کیمیاى سعادت</a> و <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">تاریخ بیهقى</a> و اسرارالتوحید و تذکرةالاولیاء همه نثر مرسل&rlm;اند. </div> <div style="text-align:justify;">نثر مرسل یا ساده نوشته ای است که از صنایع لفظی و معنوی و سجع عاری باشد. در این نوع از نثر، نویسنده مقاصد خود را در کمال سادگی و بی پیرایگی می نویسد و از استعمال کلمات و عبارات هماهنگ و واژه ها و اصطلاحات مهجور اجتناب می کند. نمونه های فراوانی از نثر مرسل و ساده را در آثار دوره اول نثر فارسی (قرن چهارم و نیمه اول قرن پنجم)، همچنین در اغلب نوشته های نویسندگان معاصر می توان یافت. </div> <a></a><h1>2- نثر مصنوع </h1> که خود به دو نوع تقسیم می شود: <a></a><h2>نثر مسجع یا موزون </h2> <div style="text-align:justify;">نثر مسجع نثرى است که جمله&rlm;ها و عباراتى قرینه در آن داراى<a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">&rlm;سجع</a> باشند. سجع در نثر به منزله قافیه در شعر است. </div> سجع نیز خود به&rlm;سه نوع تقسیم مى&rlm;شود، سجع متوازن، سجع مطرف و سجع متوازى. <div style="text-align:justify;">در این نوع از نثر، نویسنده کلمات هموزنی را به نام سجع- نظیر قوافی اشعار- به کار می برد و جملات نوشته خویش را با قرینه سازی آهنگین می کند. </div> نظیر عبارات ذیل از مقدمه کنزالسالکین <a title="خواجه عبدالله انصاری" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=خواجه+عبدالله+انصاری">خواجه عبدالله انصاری</a>. <div style="text-align:justify;">&quot;عقل گفت: گشاینده در فهمم، زداینده رنگ وهمم، پا بسته تکلیفاتم، شایسته تشریفاتم، گلزار خردمندانم، افزار هنرمندانم..... </div>عشق گفت: دیوانه جرعه ی ذوقم، بر آرورنده شوقم، زلف محبت را شانه ام و زرع مودت را دانه ام&quot; <div style="text-align:justify;">نمونه های زیبای نثر <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">مسجع </a> را در آثار <a title="خواجه عبدالله انصاری" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=خواجه+عبدالله+انصاری">خواجه عبدالله انصاری</a>(396- 481هـ) و کتابهایی نظیر، تفسیر کشف الاسرار (سال تالیف 520 هـ) ترجمه <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">ابوالفضل میبدی</a>، اسرار التوحید فی مقامات ابوسعید ابوالخیر، تألیف محمد بن منور (بین 553 تا 559 هـ) کلیله و دمنه بهرامشاهی، ترجمه و تحریر: ابوالمعالی نصرالله بن محمد عبدالحمیدمنشی، تذکره الاولیا فرید الدین <a title="عطار" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=عطار">عطار</a> نیشابوری، گلستان شیخ مصلح الدین <a title="سعدی" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=سعدی">سعدی </a> و غیره، می توان یافت. </div> <div style="text-align:justify;">از میان کتابهای مزبور، گلستان سعدی از ویژگی خاصی برخوردار است زیرا در آن شیوه مختلطی از نثر مرسل با نثر موزون مسجع به کار رفته است و چون از لحاظ زیبایی و روانی و بلاغت در بیان ممتاز می باشد لذا پس از سعدی مورد تقلید عده ای از نویسندگان قرار می گیرد و آثار متعددی مشابه این کتاب نوشته می شود که مهمترین آنها بهارستان اثر عبدالرحمن <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">جامی</a>، روضه خلد (تألیف 737) نوشته مجد خوافی و پریشان، تألیف میرزا حبیب الله شیرازی متخلص به قاآنی و منشآت <a title="قائم مقام" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=قائم+مقام">قائم مقام</a> است. </div> <div style="text-align:justify;">نثر مرسل نثری است ساده و روشن با جملات کوتاه که از لغات مهجور عربی خالی است. در این نوع نثر از مترادفات استفاده نمی شود. توصیفات کلی و کوتاه است و بیشتر به امور بیرونی معطوف است. به نثر مرسل، نثر سبک خراسانی، نثر بلعمی و نثر دوره ی اول نیز می گویند. </div> <a></a><h2>نثر بینابین </h2><div style="text-align:justify;"> نثر منشیان و دبیران عهد غزنوی است که در پایان دوره نثر مرسل و آغاز نثر فنی به فاصله ی نیم قرن ظاهر می سود. این نوع نثر هم سادگی و استواری نثر مرسل را دارد و هم نشانه هایی از آمیختگی نظم و نثر و ورد لغات عربی و آیات و احادیث نثر فنی را به همراه دارد. تاریخ <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">بیهقی</a>، سیاست نامه ی نظام الملک، قابوس نامه ی <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">عنصرالمعالی</a> از این جمله اند. </div> <a></a><h2> نثر متکلف یا فنی </h2><div style="text-align:justify;"> این نثر ترکیبى از دو نوع نثر مرسل و مسجّع است که درآن لغات و ترکیبات و مثلهاو روایات و آیات و اصطلاحات و تعبیرات زیادى نیزبه کار رفته است. </div> <div style="text-align:justify;">در نثر مصنوع، انواع صنایع لفظى و معنوى چون <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">اطناب </a>و <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">سجع </a>و جناس و<a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">تضاد</a> و <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">تقابل</a> و <a title="تلمیح" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=تلمیح">تلمیح</a> و <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">استعاره</a> و غیره به کار مى&rlm;رود. </div><div style="text-align:justify;">در این نوع از نثر همانگونه که از نام آن پیداست، نویسنده با لفاظی عباراتی مصنوع می نویسد و علاوه بر استفاده از سجع و به کار بردن اشعار و شواهد عربی و فارسی و آیات قرآنی و احادیث و اصطلاحات علمی و لغات مهجور و استعارات و تشبیهات مختلف، کلام خود را به شیوه ای مصنوع با پیرایه ای و ظرایف ادبی و صنایع لفظی می آراید و البته مراد از این صنایع «تفننهایی است که در الفاظ و عبارات می شود و همین تنوعهاست که کلام را در واقع از صورت نثر بیرون می آورد و به جانب شعر که محل هنرنمایی گوینده است، متمایل می سازد. بنابراین اتخاذ چنین شیوه ای در نگارش از آن جهت که نویسنده زحمت اظهار مهارت و بیان تخیلات شعری را به خود می دهد، قابل توجه است و از این جهت که نگارنده مطالب ساده خود را در لباس عبارات متکلف می پوشاند و به جای توجه به مقصود اصلی، به مقاصد فرعی می پردازد، کار او به منزله نقض غرض در امر نویسندگی و مانع ایراد آزادانه معانی تلقی می شود. بعلاوه در شیوه نثر متکلف یا فنی، نویسنده ناگریز است خود را به دامان زبان عربی بیفکند، زیرا زبان فارسی تاب تحمل ایراد صنایع گوناگون خصوصاً استعمال <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">سجع </a> و <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">جناس </a> و <a title="ترصیع" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=ترصیع">ترصیع </a> و ممائله و این گونه صنعتهای لفظی را بیش از اندازه ندارد و به همین جهت مبالغه در این روش،باعث راه یافتن تعداد فراوانی از لغتهای غیر لازم عربی به زبان پارسی است». </div> <div style="text-align:justify;">کتابهایی نظیر مقامات حمیدی تألیف قاضی حمیدالدین<a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید"> بلخی</a>، مرزبان نامه ترجمه و تحریر سعدالدین وراوینی (اوائل قرن هفتم)،التوسل الی الترسل تألیف بهاءالدین محمد بغدادی (اواخر قرن ششم)، تاریخ وصاف نوشته شرف الدین عبدالله شیرازی ملقب به وصاف الخصره (قرن هشتم)، دره نادره تألیف میرزا مهدی خان استرآبادی (قرن دوازدهم) نمونه هایی اعلا از نثر متکلف یا فنی است. </div><div style="text-align:justify;">نثر فنی نثری است که می خواهد به شعر نزدیک شود و به این جهت هم از نظر زبان و هم از نظر فکر و هم از نظر ویژگی های ادبی نمی توان آن را نثر دانست بلکه نثری است شعروار که دارای زبان تصویری و سرشار از آرایه های ادبی است. آغازگر این سبک <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">نصرالله منشی</a> است. در این نوع نثر از آیات و احادیث و ضرب المثل های عربی زیاد استفاده می شود و توصیف بر خبر برتری دارد. شعر و نثر با هم آمیخته می شود. کلیله و دمنه نمونه ای از این نوع نثر است. </div> <div style="text-align:justify;">نثر مصنوع و متکلف نثری است که لبریز از تکلف و کاربرد آرایه های ادبی است به نحوی که گاه معنا تحت تاثیر لفظ قرار می گیرد. تاریخ جهان گشای <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">جوینی</a>، مقامات <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">حمیدی </a> و حبیب السیر خواندمیر نمونه هایی از این نوع نثر هستند. </div> <a></a><h1>3- نثر شکسته یا نگارش به شیوه زبان محاوره </h1> <div style="text-align:justify;">نثر شکسته آن است که نوشتار به زبان محاوره و گفتگوی معمولی مردم کوچه و بازار نگاشته می شود و همچنان که کلمات در زبان محاوره عامه مردم مخفف می گردد و برخی از واژه ها در قیاس با صورت مکتوب آنها شکسته می شود در نگارش این نوع نثر که در دوره معاصر بیشتر در داستان نویسی یا نوشتن موضوعات طنزآمیز به کار می رود نویسنده برای نشان دادن چهره طبیعی و واقعی قهرمانان داستانهای خود که غالباً از میان طبقات عامی و عادی اجتماع انتخاب شوند، عین الفاظ، تعبیرات و تکیه کلامهایشان را به لهجه عامیانه در آثار خود می آورد. مبتکر این نوع از نثر در ادبیات معاصر مرحوم علامه علی اکبر دهخدا است که برای اولین بار در مقالات فکاهی و انتقادی خود با عنوان چرند و پرند و به امضای &quot;دخو&quot; در روزنامه صوراسرافیل از تعبیرات عامیانه و واژه های تخفیف یافته و شکسته سود می جوید. </div> <div style="text-align:justify;">سید <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">محمدعلی جمالزاده</a> و <a title="صادق هدایت" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=صادق+هدایت">صادق هدایت</a> و <a title="جلال آل احمد" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=جلال+آل+احمد">جلال آل احمد </a> نیز از جمله اولین نویسندگانی هستند که اسلوب محاوره و نثر شکسته را در نثر داستانی فارسی معاصر متداول می کنند و پس از آن گروهی دیگر از نویسندگان آثار خود را به نثر شکسته می نویسند. </div> <a></a><h1>دوره های نثر فارسی </h1> 1- نثر مرسل (معادل سبک خراسانی) قرن سوم و چهارم و نیمه قرن پنجم 2- نثر بینابین، اواخر قرن پنجم و اوایل قرن ششم. 3- نثر فنی، در قرن ششم. 4- نثر مصنوع یا صنعتی و نثر ساده در قرن هفتم 5- نثر صنعتی و نثر ساده در قرن هشتم 6- نثر ساده در قرن نهم تا اوایل قرن دهم. 7- نثر ساده معیوب، از قرن دهم تا میانه قرن دوازدهم. 8- نثر <a title="قائم مقام" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=قائم+مقام">قائم مقام</a> و تجدید حیات(نثر دوره قاجار) این نثر ساده و خوب است. 9- نثر مردمی دوره مشروطه (نثر روزنامه). 10- نثر جدید (نثر رمان و نثر دانشگاهی ) <div style="text-align:justify;">در دوره مشروطه نویسندگان از تکلف، دوری و اصل ساده نویسی و حفظ اصالت معنی را رعایت می کنند. نوشته های میرزا فتحعلی <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">آخوندزاده</a> و طالبوف و حاج زین العابدین مراغه ای نمونه ای از این نوع نثر است. </div> text/html 2011-12-15T14:09:36+01:00 لیلا سبک های شعر ( بازگشت ادبی) http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/3408894/clubname/hafeza <div style="text-align:justify;">بازگشت ادبی شیوه و سبک خاصی نیست بلکه نوعی تقلید از گذشته است. این نهضت از اواخر قرن دوازدهم هجری شروع شد و در اول مرکز اولیه آن اصفهان بود. علت ظهور این نهضت نه تنها تاسیس دولت قاجاریه و تشویق و علاقه پادشاهان و شاهزادگان قاجاریه به مدیحه و شعر درباری است بلکه بنا به قول <a title="ملک الشعرای بهار" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=ملک+الشعرای+بهار">ملک الشعرای بهار</a> غالب شاعران این دوره به علت ابتذالی که در شیوه هندی راه یافته بود، از آن شیوه خسته شده بودند و به احیای شعر گذشته ایران رو آوردند. این نهضت ابتدا در اصفهان آغاز می شد و شاعرانی مانند سید محمد شعله اصفهانی، میر سید علی مشتاق، لطفعلی بیگ آذربیگدلی و سید احمد هاتف اصفهانی به مخالفت با شیوه هندی، دست به سرودن اشعاری به شیوه شاعران متقدم مانند<a title="سعدی" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=سعدی">سعدی </a> و <a title="حافظ" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=حافظ">حافظ </a> می زدند. سپس در زمان سلطنت آغامحمدخان قاجار، عبدالوهاب نشاط اصفهانی انجمن ادبی در همان شهر تشکیل می داد و شاعران را به سرودن اشعاری به شیوه قدما خاصه به <a title="سبک عراقی" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=سبک+عراقی">سبک عراقی</a> تشویق کرد. </div> <table align="left"><tbody><tr><td> <img alt="تصویر" src="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/img/daneshnameh_up/d/d2/sabke-adabi.jpg" border="0" /></td> </tr></tbody></table> چندی بعد در زمان فتحعلی شاه &quot;نشاط&quot; به تهران می آمد و به دستور او انجمنی ادبی تشکیل می داد به نام &quot;انجمن خاقان&quot; که زیر نظر خود فتحعلی شاه کار می کرد. این انجمن در واقع در جایی برای جمع شدن شاعران درباری و تجدید حیات شعر درباری بود. هدف شاعران در این انجمن احیای شعر کهن، یعنی سبک خراسانی و عراقی بود. شاعرانی مانند صبا، نشاط، مجمر، سحاب، <a title="وصال شیرازی" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=وصال+شیرازی">وصال شیرازی </a> غالباً به شیوه گذشته شعر می سرودند و به مدح فتحعلی شاه و شاهزادگان و تقلید از انواع و قالب های مختلف شعر پیشینیان سرگرم شدند و به این ترتیب روند شعر فارسی در تمام قرن سیزدهم یعنی تا زمان سلطنت ناصرالدین شاه با این رویه پیش می رود. از معروف ترین شاعرانی که در قرن سیزدهم و قسمتی از قرن چهاردهم بدین شیوه شعر سروده اند می توان به<a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید"> فروغی بسطامی</a>، <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">قاآنی شیرازی</a>، <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">سروش اصفهانی</a> و <a title="ملک الشعرای بهار" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=ملک+الشعرای+بهار">ملک الشعرای بهار </a> اشاره کرد. این شاعران هر چند گه گاه اشعار نسبتاً خوبی هم دارند اما بیشتر نیروی خود را صرف محکوم کردن شیوه هندی کرده و اکثراً از پیشینیان تقلید کرده اند. text/html 2011-12-15T14:08:22+01:00 لیلا سبک های شعر (سبک هندی) http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/3408883/clubname/hafeza <div style="text-align:justify;">سبک هندی یا اصفهانی که مقدمات آن از دوره مفعول فراهم شده بود با ظهور دولت &quot;<a title="سلسله صفویه" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=صفویه">صفویه</a>&quot; در ایران و &quot;بابریه&quot; در هند و نیز بر اثر بعضی عوامل اجتماعی و سیاسی و دینی به وجود آمد. پادشاهان صفوی برای حفظ استقلال ایران و تشکیل حکومت ملی، مذهب شیعه را به عنوان یک مذهب ملی و رسمی در سراسر ایران رواج می دادند و برای اشاعه آن تبلیغات دامنه داری را آغاز کردند و همین امر روال مذهبی و سنتی گذشته را تغییر داد. توجه شدید پادشاهان صفوی به تشیع و علاقه فراوان آنان به خاندان نبوت و اهل بیت باعث شد که شعر در خدمت مذهب و تبلیغ مذهبی قرار گیرد. پادشاهان صفوی به مدح و اغراقات آن چندان علاقه ای نشان نمی دهند. غالباً شعر در نظر آنان جز مناقب و مراثی امامان و اهل بیت چیزی نیست و شاعران مدیحه سرا که جز اغراق و تملق چیزی برای ارائه کردن نداشتند مورد بی اعتنایی قرار می گرفتند. برخی از شاعران به دربار بابریه رفتند و بسیاری به شعر مذهبی خاص مرثیه روی آورند. </div><table style="text-align:left;margin-left:0px;margin-right:0px;"><tbody><tr><td> <img alt="تصویر" src="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/img/daneshnameh_up/8/83/sabke-hendi.jpg" border="0" /></td> </tr></tbody></table><div style="text-align:justify;"> از آنجا که دربار ایران به شاعران روی خوش نشان نمی داد، <a title="قصیده" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=قصیده">قصیده </a> سرایی و سرودن خاصه مدیحه از رونق افتاد و همین موضوع امر باعث می شد که شعر از دربار خارج شود و به دست مردم و طبقات مختلف بیفتد. مدرسه هایی که در دوره سلجوقیان رونقی گرفته بودند، به تدریج از میان رفتند و شاعران که غالباً اهل حرفه و کسب و کار بودند از مدرسه و علوم مدرسه فاصله گرفتند. از این رو، از یک طرف سنتهای درباری و از طرف دیگر علوم مدرسه ای در شعر فارسی فراموش شد و به جای این دو، سنتهای مذهبی خاصه تشیع و حکمت عامیانه وارد شعر شد. به این ترتیب معانی و بافت کلام در شعر به تدریج تغییر کرد و سبک هندی یا اصفهانی آغاز گردید. از موضوعات شعری که در این سبک مورد توجه است می توان به مرثیه اشاره کرد در مرثیه ها شاعران غالباً به مناسبت خوشایند پادشاهان و یا بنا به اعتقاد خودشان گرایشی به این معنی پیدا کردند. در کتاب عالم آرای عباسی در شرح حال <a title="شاه طهماسب صفوی" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=شاه+طهماسب+صفوی">شاه طهماسب صفوی</a> آمده است که چون شاعری وی را مدح کرد او در جواب او گفت: &quot;من راضی نیستم که شعرا زبان به مدح و ثنای من آلایند بلکه باید قصاید در شأن شاه ولایت و ائمه معصومین علیهم السلام بگویند وصله، اول از ارواح مقدسه حضرات و بعد از آن، از ما توقع نمایند.&quot; این طرز فکر البته منحصر به شاه طهماسب نبود و غالب پادشاهان خاندان صفوی نیز همین اندیشه را داشتند. از همین رو اکثر شاعران این عصر به مرثیه روی آوردند و <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">محتشم کاشانی </a> آن را به اوج کمال می رساند. <a title="غزل" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=غزل">غزل </a> از مهم ترین قالب های شعری سبک هندی است. جوهر اصلی غزل در این دوره عشق است.عشق با نوعی لاابالیگری و رندی و فساد و بی بند و باری همراه با مبالغات مربوط به سوز و گداز عاشقانه اظهار تواضع بیش از حد نسبت به معشوق بیان می شوند. با این همه نوعی واقع گویی و بیان واقعیات زندگی نیز در شعر این دوره به چشم می خورد. مثلاً با وقت در ادبیات زیر می توان فهمید که چگونه شاعر از تجارب واقعی زندگی عاشقانه خود سخن می گوید: به هر مجلس که جا سازم حدیث نیکوان پرسم ----- که حرف آن مه نامهربان را در میان پرسم مرهم ناز مکن بر دل ریشم ضایع ----- که جگر سوخته داغ نهان دگرم جلوه ی قد توام زود ز پا می افکند----- گر نمی برد ز جا سرو روان دگرم اما این واقع گرایی در عشق به تدریج در پرده ای از خیال پردازی فرو رفت و نوعی پیچیدگی و ابهام در آن به وجود آیِد و نه تنها شور و هیجان را از غزل گرفت بلکه درک آن را محتاج فکر و دقت فراوان کرد. مثلاً در این بیت که آن را <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">بیدل </a>راجع به تبسم معشوق گفته است، این ابهام به چشم می خورد. تبسم که به خون بهار تیغ کشید؟------ که خنده بر لب گل نیم بسمل افتاده است شاعر می خواهد بگوید تبسم معشوق چنان زیباست که خنده گل در مقابل آن هیچ جلوه ای ندارد. در بیت زیر پیچیدگی شعر لطف آن را از میان برده است. دهان تنگش از من چشمه حیوان نهان می داشت --- خطش سر زد ز لب کای تشنه جان من خضر این را هم اما در غزل به غیر از مضامین عاشقانه، موضوعاتی چون عرفان و فلسفه و اخلاق نیز وجود داشت و مثلاً در شعر شاعری مانند <a title="صائب" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=صائب">صائب </a> فلسفه با عرفان به هم می آمیزد و شاعر که مثل صوفی از استدلال می گریزد، مثل واعظ به تمثیل می پردازد. در سبک هندی قالب <a title="غزل" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=غزل">غزل </a> بیش از قالب های دیگر اهمیت یافت و شعرای بزرگ این مکتب مانند <a title="صائب" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=صائب">صائب </a>تبریزی، نظیری نیشابوری، <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">کلیم </a>کاشانی، <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">عرفی </a>شیرازی و <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">بیدل </a> آن توجه فراوان کردند. اگر چه در قالب های دیگر مانند مثنوی و قضیده نیز شاعران چون محتشم، کلیم، عرفی و ... شعر می سرودند ولی جز مرثیه چیزی ارائه نکردند. به طور کلی خصایص اصلی سبک هندی عبارتند از: - اجتناب از سادگی بیان - سعی در رقت فکر و خیال - رعایت ایجاز و کوتاهی در کلام و جست و جوی در مضامین پیچیده و تعبیرات بی سابقه - آوردن ترکیبات و کلمات نامأنوس و دور از ذهن و مضمون آفرینی - آفرینش خیال و توجه به تمثیلات و ارسال المثل ها بر مبنای استفاده از تجارب روزمره تا حدی که نشان دهنده تاثیر محیط زندگی در شعر باشد علاوه بر این ها توجه به اوهام و خرافات و رواج حکمت عامیانه، بیان احوال شخصی و عواطف مربوط به زن و فرزند و خویشان نیز از خصوصیات این سبک به شمار می رود. مضمون آفرینی و به جست و جوی مضامین بکر و ناگفته و نشناخته رفتن چنان که قبلاً هم اشاره شد چندان در سبک هندی رواج می یابد که کار به ابتذال می کشد. مثلاً محمد طاهر غنی کشمیری از این که ساقه نرگس مانند قلم تهی است و از زمین آب می گیرد و کسی که درد دندان دارد باید با قلم نی آب بخورد، در تشبیه معشوق و رقابت نرگس با آن، و سیلی خوردن وی از دست صبا، چنین مضمون عجیبی می سازد: نرگس از چشم تو دم زد، بر دهانش زد صبا----- درد دندان دارد اکنون می خورد آب از قلم یا شوکت بخاری از سایه مژه چشم مور، قلمو می سازد و به دست نقاش می دهد تا دهان تنگ یار را به آن تصویر کند: ز سایه ی مژه ی چشم مور بست قلم----- چو می کشید مصور دهان تنگ تو را پرگویی نیز از خصایص شعر سبک هندی است. شاعران این عصر غالباً در تمام مدت عمر به شعر گویی یا به عبارت دیگر شعر بافی سرگرم بودند. مثلاً شاعری به نام عواصی یزدی، روزی پانصد بیت شعر می گفته است و نود سال عمر کرده است. وی در چهل سال پیش از مرگش گفته است: ز شعرم آنچه اکنون در حساب است ----- هزار و نهصد و پنجه کتاب است حتی شاعری بزرگ مثل <a title="صائب" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=صائب">صائب </a> تبریزی ظاهراً تا دویست هزار بیت شعر گفته است. این موضوع اما در میان این اشعار سست و ناهنجار بعضی ابیات زیبا و لطیف و هنرمندانه نیز به وجود آمده است که غالباً شهرت یافته است. از این روست که گاه تک بیت های در شعر شاعران این سبک یافت می شود که مایه شهرت آنهاست. این <a title="مفرد" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=مفرد">مفرد</a>ات غالباً دارای نکات و لطایف هنری است و مانند امثال زبان زد است. </div> text/html 2011-12-15T14:07:31+01:00 لیلا سبک های شعر (سبک عراقی) http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/3408875/clubname/hafeza <div style="text-align:justify;">سبک عراقی با ظهور <a title="ایران در دوره سلجوقیان" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=سلجوقیان">سلجوقیان </a> در خراسان و <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">اتابکان </a> در عراق و آذربایجان به وجود آمد و به تدریج شعر &quot;دری&quot; که مرکز اصلی آن در خراسان و ماوراءالنهر است، به عراق و آذربایجان راه یافت. از طرفی در این دوران بر اثر سیاست سلجوقیان، مدارس مختلف دینی تأسیس شد و معارف اسلامی مانند تفسیر و منطق و حکمت و علوم بلاغی و <a title="ادبیات عرب" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=ادبیات+عرب">ادبیات عرب </a> در این مدارس تدریس می شد و ترویج علوم و معارف اسلامی باعث شد که شاعران و ادیبان نیز با علوم رایج زمان آشنا شوند. در این دوره علوم مدرسه ای در شعر تأثیر فراوان گذارد تا آنجا که فرا گرفتن علوم از لوازم شاعری شد و مایه تفاخر و مباهات شاعران. رواج شعر دری در عراق و آذربایجان و تاثیر علوم اسلامی و ادبیات عرب در آن سبب شد که در شعر فارسی تحولی اساسی به وجود آید. </div><table style="text-align:left;margin-left:0px;margin-right:0px;"><tbody><tr><td style="text-align:center;"> <img alt="تصویر" src="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/img/daneshnameh_up/4/4a/sabke-araghi.jpg" border="0" /></td> </tr></tbody></table><div style="text-align:justify;"> این تحول هر چند در شعر شاعران آذربایجان و عراق مشهودتر است اما می توان آن را قبل از همه در شعر&quot;انوری&quot;و &quot;ظهیر فاریابی&quot; مشاهده کرد. &quot;انوری&quot; نخستین کسی است که این شیوه جدید را ارائه می دهد و از یک طرف قصاید و مدایح اغراق آمیز و پرصنعت را وارد شعر رهایش کرد و از طرف دیگر غزلهای لطیف و پرشور سرود. در آذربایجان &quot;<a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">خاقانی </a>&quot; و &quot;<a title="نظامی" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=نظامی">نظامی </a>&quot; پرچم دار شیوه تازه شدند و در عراق &quot;جمال الدین اصفهانی&quot; و پسرش &quot;کمال الدین&quot; و این شیوه را برگزیده و در ادامه ی این روند &quot;<a title="سعدی" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=سعدی">سعدی </a>&quot; و &quot;<a title="حافظ" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=حافظ">حافظ</a>&quot; آن را به اوج می رساندند. معانی شعری در این شیوه تازه گذشته از مدح که با اغراق و خضوع و خشوع فراوان نسبت به ممدوح همراه است دارای هجو و هزل نیز هست اگر بعضی از شاعران این دوره مانند &quot;انوری&quot; و &quot;سوزنی سمرقندی&quot; هجوهای تند و هزل هایی (مطالب طنز گونه) زشت دارند ولی دیگر شاعران این سبک مانند &quot;<a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">خاقانی</a>&quot; نیز سرودن در مایه های هجو و هزل را آزموده اند. عرفان و اخلاق و زهد از معانی رایج در شعر این دوره است. <a title="غزل" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=غزل">غزل </a> که ابتدا انوری آن را به صورت یک نوع جدید ارائه می دهد، در شعر غالب شاعران این دوره آزمایش می شود اوج آن در غزل سعدی و حافظ جلوه گر می شود. <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">عرفان </a>و <a title="تصوف" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=تصوف">تصوف </a> نیز در این عصر یک مضمون رایج است که غالباً در شعر کسانی مانند <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">مولوی </a> و <a title="عطار" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=عطار">عطار </a> و <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">عراقی</a> به چشم می خورد. اغلب قالبهای شعری مانند <a title="قصیده" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=قصیده">قصیده </a> و <a title="مثنوی" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=مثنوی">مثنوی</a> و <a title="غزل" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=غزل">غزل</a> در این دوره رواج دارند. در میان شاعران این دوره <a title="نظامی" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=نظامی">نظامی </a> گنجوی در &quot;خمسه&quot; نوعی جدید از انواع ادبی را در قالب <a title="مثنوی" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=مثنوی">مثنوی </a> ارائه می دهد. او کلام خود را نو می داند و حتی با فردوسی به چالشگری بر می خیزد. در این دوره است که <a title="سعدی" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=سعدی">سعدی </a> بوستان را می آفریند و امیر خسرو <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">دهلوی </a> و <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">جامی </a> گذشته از مثنوی های داستانی، اخلاق و حکمت را در قالب <a title="مثنوی" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=مثنوی">مثنوی </a> رواج می دهند. شاعران فارس و اصفهان قالب <a title="غزل" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=غزل">غزل </a> را بر قالبهای دیگر ترجیح می دهند و &quot;فارس&quot; مرکز غزلسرایی به سبک عراقی می شود و <a title="سعدی" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=سعدی">سعدی </a> و <a title="حافظ" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=حافظ">حافظ</a> خداوندان غزل، هر یک شیوه تازه ای می آفرینند. توجه به زیبایی کلمه و سادگی و خوش آهنگی که در واقع سبک خاص سعدی است در <a title="غزل" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=غزل">غزل </a> تاثیر می گذارد و شاعران بسیاری از او تقلید می کنند ولی با این همه <a title="حافظ" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=حافظ">حافظ </a> تحولی بزرگ در غرل فارسی ایجاد می کند و سبکی مستقل و آزاد می آفریند. در سبک عراقی قالب <a title="مثنوی" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=مثنوی">مثنوی</a> و <a title="غزل" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=غزل">غزل</a> اهمیت بیشتری پیدا می کند و تا دوره های بعد ادامه می یابد. به طور کلی خصایص شعر سبک عراقی به طور خلاصه عبارتند از: کثرت لغات و ترکیبات عربی و از میان رفتن لغات دور از ذهن فارسی، رواج اشارات و <a title="تلمیح" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=تلمیح">تلمیح</a> های فراوان مربوط به معانی علوم و اظهار فضل کردن و توجه و گرایش شاعران به حکمت و فلسفه و منطق، <a title="تضمین" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=تضمین">تضمین </a>و اشاره به آیات و احادیث و اشعار مشهور عربی و اشاره به اخبار و احوال انبیا و مشایخ رو آوردن به بیان غیرمستقیم و استفاده از <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">استعاره </a> و <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">معما </a> و <a title="ایهام" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=ایهام">ایهام</a>، استفاده از اغراق و صنایع مختلف <a title="بدیع" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=بدیع">بدیع</a>، رواج بیان مسائل مذهبی و کم رنگ شدن حس وطن پرستی و گذشته از اینها توجه به اموال شخصی و زن و فرزند و اظهار بدبینی و تأسف از زندگی و گاه نفرت از شعر و شاعری که غالباً روحیات شاعر را نشان می دهد، از خصایص ممتاز و چشمگیر سبک عراقی به شمار می روند. </div> text/html 2011-12-15T14:06:21+01:00 لیلا انواع سبک های شعر (سبک خراسانی) http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/3408870/clubname/hafeza <div style="text-align:justify;">سبک خراسانی که آن را سبک ترکستانی هم می گویند در واقع طنز و شیوه شاعران خراسان بوده است. در این شیوه که از اولین دوران های شعر فارسی یعنی اوایل قرن چهارم تا اواسط قرن ششم ادامه داشت. شاعران و استادان زیادی مانند: <a title="رودکی" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=رودکی">رودکی</a>، <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">فرخی</a>، <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">عنصری</a>، <a title="فردوسی" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=فردوسی">فردوسی</a>، <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">منوچهری</a>، <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">ناصرخسرو</a>، <a title="سنایی" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=سنایی">سنایی</a> و <a title="مسعود سعد سلمان" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=مسعود+سعد+سلمان">مسعود سعد سلمان</a> ظهور کرده و شیوه خراسانی را به کمال رساندند. سبک خراسانی دو مرحله دارد: دوره سامانی و دوره غزنوی و سلجوقی. </div><table style="text-align:left;margin-left:0px;margin-right:0px;"><tbody><tr><td style="text-align:left;"> <img alt="تصویر" src="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/img/daneshnameh_up/d/d8/khorasani.jpg" border="0" /></td> </tr></tbody></table><div style="text-align:justify;"> در دوره سامانی، سادگی بیان و کهنگی تعبیرات و اصطلاحات به خوبی مشخص است. غلبه کلمات فارسی بر واژه های عربی و توجه به توصیفات طبیعی و ساده و محسوس و عینی از ویژگیهای شعر این دوره محسوب می شود. موضوعاتی که در شعر این دوره مطرح می شود غالباً یا مدح است و یا هجور و هزل که هر دو ملایم است و معتدل و دور از اغراق. تغزلات عاشقانه و پند و اندرز و حکمت با شیوه ای شاعرانه و نه عالمانه نیز از مشخصات شعر این دوره به شمار می رود. از قالبهای مهم در این عصر می توان به <a title="قصیده" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=قصیده">قصیده </a> و <a title="مثنوی" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=مثنوی">مثنوی </a> اشاره کرد. در <a title="قصیده" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=قصیده">قصیده </a> معمولاً موضوع مدح و هجو و تغزل است و در مثنوی تمثیل و داستان و حماسه بیان می شود. قالبهای دیگری مانند <a title="رباعی" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=رباعی">رباعی </a> و <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">دوبیتی </a> گه گاه در یک دوره دیده می شود و تعداد آن ها بسیار اندک است. صنایع لفظی و معنوی در شعر این دوره اگر وجود داشته باشد خالی از تکلف و تصنع است در حدی نیست که بتوان به آنها اعتنا کرد. استفاده از بعضی معلومات علمی و برخی آیات و احادیث نبوی و روایات تاریخی و حماسی هم در شعر این دوره وجود دارد اما همه ی این مواد چنان در کلام به کار رفته است که صفت اصلی شعر این دوره یعنی سادگی بیان همچنان برجا می ماند و از بین نمی رود. سبک خراسانی در دوره غزنوی و اوایل سلجوقی گذشته از بعضی مختصات لفظی و خصایص دستوری که در واقع مربوط به زبان و لهجه ی منطقه خراسان قدیم می شود، با شعر دوره سامانی تفاوتهایی دارد. از جمله این که سادگی بیان، جای خود را به استحکام و سنگینی کلام می دهد و شعر تا حدی به پختگی می رسد. هر چند شعر <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">فرخی </a> با صفت سادگی همراه است، اما پختگی و استحکام کلام در آن کاملاً مشهود است. <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">عنصری </a> و <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">منوچهری </a> و بعدها <a title="صفحه درخواستی هنوز تهیه نشده است. برای ویرایش آن باید قبلا وارد شده باشید">ناصرخسرو </a> و <a title="سنایی" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=سنایی">سنایی </a> به تدریج سادگی طبیعی را از شعر سبک خراسانی دور می سازند و آن را تا حدی از میان می برند. در سبک این دوره بعضی قالب های تازه مانند <a title="ترجیع بند" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=ترجیع+بند">ترجیع بند</a> و <a title="ترکیب بند" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=ترکیب+بند">ترکیب بند</a> و نیز <a title="مسمط" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=مسمط">مسمط </a> و <a title="قطعه" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=قطعه">قطعه </a> به وجود می آید. با این همه <a title="قصیده" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=قصیده">قصیده </a> و <a title="مثنوی" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=مثنوی">مثنوی </a> از قالب های معتبر این سبک است. صنایع بدیع اعم از لفظی و معنوی و انواع تشبیهات در شعر این دوره رواج داشته است. شاعرانی مانند عنصری، منوچهری، ناصرخسرو و سنایی از اصطلاحات فلسفی، <a title="نجوم" href="http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=نجوم">نجوم</a>، ریاضیات و بعضی مباحث علوم طبیعی و پزشکی در شعر خود استفاده می کند و به این ترتیب رنگی عالمانه به شعر خود می زدند. استفاده از احادیث و آیات قرآنی و نیز اشعار عربی در میان شاعران این دوره رواج بیشتری یافت. مثلاً منوچهری که دیوان اشعار عربی را از برداشت نمی توانست خود را از زیر نفوذ و تاثیر آن خارج سازد و ناصرخسرو و سنایی معلومات و مطالعات دینی خود را در شعر خویش می آوردند. بیان موضوعاتی مانند مدح و هجو و تغزل و پند و حکمت در شعر این دوره ادامه یافت ولی در این میان اغراق و تا حدی اضافه گویی زیادتر شده و در واقع به نوعی تکامل یافت. با این همه کسانی مانند ناصر خسرو، مدح اغراق آمیز را به یک سو نهادند و حکمت و دین و اخلاق را به جای آن معنای قرار دادند. هر چند در ابتدای این سبک روح ملی و حماسی خاصه در دوره سامانی جلوه ای بارز داشت ولی در پایان آن این روحیه تضعیف شده و جای آن را روحیه ی زاهدانه کسانی مثل ناصرخسرو و اخلاق صوفیانه ی شاعرانی چون سنایی پر کرد. به طور خلاصه می توان گفت شروع این سبک با روحیه حماسی و پایان آن با روحیه صوفیانه. </div> text/html 2011-12-12T01:11:12+01:00 رز سپیتا حافظ در دیدگاه گوته http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/3389650/clubname/hafeza یوهان ولفگانگ کوته (1832-1749 میلادی) شاعر و نابغه شهیر آلمانی، بزرگترین شخصیت ادبی قرن نوزدهم بر قله رفیع تاریخ بشریت و ادبیات جهان تكیه زده است . گوته &quot;ساحرانه &quot; و &quot;حكمت آمیز&quot; می سرود و می نوشت . واژه های او هوش رباست و پر نغز، روح بخش است  و جان&zwnj;فزا. عباراتش پرفسون است و پر مغز كه در آن شاعرانگی و فرزانگی موج می زند. &quot;گوته&quot; نخست توجه مردم آلمان رابه خود جلب كرد و سپس جهانیان را به مطالعه آثارش فراخواند كه سخت او را ستودند . ستایش جهانیان در وصف گوته، فرهیختگان عالم را برانگیخت در این راه جوش و خروشی شگفت برپا كنند. حاصل، كتابهایی بود كه یكی در پی دیگری نوشته شد و انتشار یافت . اینك كتابهای انتشار یافته در وصف او و آثارش، از دو هزار جلد تجاوز می كند.  &quot;گوته&quot; و دین بشریت به او در این آثار ، سخن منتقدان جهان را در آغاز و انجام لابلای سطرهای كتاب می خوانید كه &quot; از زمان یونانیان تاكنون، عالم بشریت به هیچ كس به اندازه گوته مدیون نیست .&quot; همچنین بارها در وصف مقام شامخ این بزرگ مرد آسمان ادبیات جهان گفتند : &quot;گوته از اركان چهار گانه ی ادب دنیاست!&quot; گوته را در زمره ی سازندگان واقعی كاخ تمدن و فرهنگ بشری بر شمردند كه تا فضیلت دانایی در جهان برجاست، نام و یاد او را عالم بشریت فراموش نخواهد كرد. روح آدمی با مطالعه ی آثار این شخصیت ارزشمند جهانی از &quot;روزمرگی&quot; می گریزد ؛ شهر و دیار و كشورش را در می نوردد تا با جهانیان پیوند یابد ، از عالم خاكی فاصله می گیرد تا پرواز بر فراز آسمان را تجربه كند. با تداوم مطالعه، می توان سبك وار به آسمان ها راه یافت .  گوته، ظرفیتهای نامحدود، خلاقیت های وسیع امیل لودیگ، شاعر، نمایشنامه نویس، شرح حال نویس برجسته ی آلمانی (1948-1881 میلادی) و نویسنده ی كتابهای مشهور جهانی همچون بیسمارك، واگنر، ناپلئون و ...،  در وصف این شاعر آلمانی چنین می نویسد: گوته به تنهایی مظهر تمام تاریخ بشر و آیینه ی تمام نمای سیر تكاملی آن است . گفته ها و نوشته ها درباره ی گوته اغراق آمیز نبوده و نیست . هوش سرشار او زبانزد عام و خاص بود تا جایی كه در ردیف هوشمندان، سرآمدن و نوابغ دنیا معرفی شد. زبانهای لاتین، یونانی، ایتالیایی، انگلیسی و عبری را آموخت. چیرگی بر این زبانها نشان از اوج ظرفیتهای یادگیری وی دارد . هنر نیز مورد علاقه اش بود؛ نقاشی و موسیقی را به خوبی فرا گرفت . رشته ی حقوق را پی گرفت و به درجه ی دكتری در این رشته نایل شد . مطالعات گسترده و كم نظیری  را در رشته های علوم، فیزیك، پزشكی ، گیاه شناسی و ... هنر دنبال كرد. كتابهای معتبری نیز در رشته های متعدد و متفرق نوشت نظیر سیر تكامل گیاهان، تئوری رنگها، مطالعات كلی در علوم طبیعی، مطالعات در مورفولوژی . با وجود این، بر ادبیات دل بست. دلبستگی و شیفتگی او به ادبیات با آمیزه ای از دانشهای گوناگون و هنر، به همراه هوش سرشار و خلاق وی گره خورد و آثاری گران سنگ پدید آمد؛ آثاری كه بشریت با عنوان &quot;میراث جهانی&quot; از آن یاد می كند. &quot;فاوست&quot; نام اثری است از این شاعر پر آوازه ی جهانی كه تقدسی همانند انجیل برایش قایل شده&zwnj;اند. بر این اساس، گوته، خالق این اثر را قدیسی تمام عیار و یا به گفته ناپلئون بناپارت انسان واقعی می دانند. «گوته» تاثیری ژرف بر ادبیات آلمان و اروپا گذاشت. اكنون نیز پویندگان ادبیات جهان در هر سرزمین و قاره&zwnj;ای، در مطالعه&zwnj;ی آثارش سر از پا نمی شناسند. آثاری كه آنان را از اندیشه های گران مایه ، پرنصیب و سرمست می&zwnj;سازد. &quot;دیوان شرقی&quot; نام اثری دیگر از این فرزانه&zwnj;ی بی بدیل است. تنها در زبان فرانسه یازده ترجمه&zwnj;ی مختلف از این اثر وجود دارد. شیفتگی و دلدادگی مترجمان سبب شد تا آنان راه پرسنگلاخ فراز و فرود سخنان حكمت آمیز و شاعرانه&zwnj;ی وی را در تبدیل واژه ها بپیمایند و روان&zwnj;های بیدار را با این اثر ناب پیوند دهند!ًهمچنان می توان درباره ی شكوه و گرانمایگی این شخصیت جهانی قلم زد و قلم فرسایی كرد، بی آنكه از حلاوت و لذت آن كاسته شود. آثار گوته از نازك اندیشی های وی آكنده و لبریز است. هرچه هست با مطالعه آثار گوته ، نظیر گوتر، ورتر، ایفی ژنی، اگمونت، نغمه های رومی، فاوست، دیوان شرقی و غربی، خواننده مكرراً او را تحسین خواهد كرد .  گوته و شیفتگی وی به حافظ گوته با آن شهرت جهانی، شیفته خواجه شمس الدین محمد حافظ شیرازی<a href="http://www.lifeofthought.com/e42.htm"></a> می شود. بر او رشك می برد و غبطه می&zwnj;خورد. با شهام سر تحسین فرود می آورد . نام &quot;حافظ&quot; را مكرر اندر مكرر بر زبان جاری می سازد شاید با بازگویی نام معجز آسای &quot;حافظ&quot; به &quot;جام ازلی كلام&quot; دست یابد و همچون او غزلسرایی كند. گوته در تكرار نام و یاد این شاعر ایرانی سر از پا نمی شناسد، اما در می یابد كلامش نارساست. واژه&zwnj;ها قادر نیستند آرزوهای قلبی وی را در این باره آشكار سازند. عبارتها نمی توانند گوته را تسلی بخشند. از سر عجز، واژه ها و عبارتهای دیگر را جستجو می كند اما، حكایت همچنان باقیست .  تقلید از حافظ دیوان شرقی گوته را پیش رویتان باز می كنم تا تلاش خستگی ناپذیر همراه با ذوق و شوق تحسین برانگیز این شاعر آلمانی را دریابید. &quot;گوته&quot; با همه&zwnj;ی هوشمندی، خلاقیت، سرآمدی و نوآوری های بی نظیرش، آرزومند است از حافظ، شاعر ایرانی، تقلید كند:&quot;حافظا آرزو دارم از سبك غزل سرایی تو تقلید كنم . همچون تو ، قافیه بپردازم و غزل خویش را به ریزه كاری&zwnj;های گفته&zwnj;ی تو بیارایم . نخست به معنی اندیشم و آن گاه لباس الفاظ زیبا بر آن بپوشانم . هیچ كلامی را دوبار در قافیه نیاورم مگر آنكه با ظاهری یكسان، معنایی جدا داشته باشد. آرزو دارم همه&zwnj;ی این دستورها را به كار بندم تا شعری چون تو ، ای شاعر شاعران جهان، سروده باشم !ای حافظ، همچنان كه جرقه ای برای آتش زدن و سوختن شهر امپراتوران كافیست، از گفته&zwnj;ی شورانگیز تو چنان آتشی بر دلم نشسته كه سراپای این شاعر آلمانی را در تب و تاب افكنده است.&quot;تقلید، آن هم برای &quot;گوته&quot; ، نابغه ی شهیر آلمانی، از حافظ، شاعر غزلسرای ایرانی، آرزویی بزرگ است. با بازگویی این آرزو، گوته خود را به سر منزل مقصود یعنی چشمه ی فیاض شعر می رساند. بخوانید جملات گوته را كه وی در نوامبر سال 1814 به شیوایی چنین سرود:&quot;ای حافظ، سخن تو همچون ابدیت بزرگ است، زیرا آن را آغاز و انجامی نیست. كلام تو همچون گنبد آسمان، تنها به خود وابسته است و میان نیمه ی غزل تو با مطلع و مقطعش فرق نمی توان گذاشت، زیرا همه&zwnj;ی آن در حد جمال و كمال است. تو آن سرچشمه&zwnj;ی فیاض شعر و نشاطی كه از آن، هر لحظه موجی از پس موج دیگر بیرون می&zwnj;تراود. دهان تو همواره برای بوسه زدن طبعت برای نغمه سرودن و گلویت برای باده نوشیدن و دلت برای مهر ورزیدن آماده است. اگر هم دنیا به سر آید، ای حافظ آسمانی، آرزو دارم كه تنها با تو و در كنار تو باشم و چون برادری، هم در شادی و هم در غمت شركت كنم. همراه تو باده نوشم و چون تو عشق ورزم، زیرا این افتخار زندگی من و مایه&zwnj;ی حیات من است.ای طبع سخنگوی من، اكنون كه از حافظ ملكوتی الهام گرفته&zwnj;ای، به نیروی خود سرایی كن و آهنگی ناگفته پیش آر، زیرا امروز پیرتر و جوانتر از همیشه&zwnj;ای .  درخواست  گوته از حافظ روح و روان گوته با &quot;یاد حافظ&quot; اوج می گیرد، ژرفا می یابد، برگسترده&zwnj;ی آن هر لحظه افزوده&zwnj;تر می&zwnj;شود، با این حال، بیش از پیش نا آرام و متلاطم می&zwnj;شود و لحظاتی بعد، آرامش می&zwnj;پذیرد و از نو برای سیر صعودی دوباره ناآرامی و تلاطم آغاز می&zwnj;شود. &quot;گوته&quot; در این گستردگی و ژرفا پذیری روح خود، از حافظ با نام &quot;استاد&quot; یاد می كند . از او می خواهد كه گوته را ببخشد و اجازه دهد لحظه ای در بزم عشق حافظ بنشیند، حافظ را بنگرد، اجازه دهد در پی او روان شود و گوته را از وادی خطر برهاند و به سر منزل سعادت برساند. به این بخش از دیوان دلكش گوته یعنی «دیوان شرقی» نظر افكنید؛ آنجا كه به حافظ گفت : «تو خود بهتر از همه می دانی كه چگونه همگی ما ، از خاك تا افلاك، در بند هوس اسیریم؛ مگر نه این است كه عشق، نخست غم می آورد و آنگاه نشاط می بخشد ، و اگر هم كسی درنیمه راه آن از پای در افتد دیگران از رفتن نمی ایستند تا راه را به پایان برند؟پس ای استاد ، مرا ببخش اگر گاه در رهگذری دل در پای سروی خرامان می نهم كه به ناز، پا بر سرزمین میگذارد و نفسش چون باد شرق، جان مشتاقان را نوازش می دهد؟حافظا! بگذر لحظه ای در بزم عشق تو بنشینم تا در آن هنگام كه حلقه های زلف پرشكن دلدار را از هم می گشایی و به دست نسیم یغماگر می سپاری، پیشانی درخشانش را چون تو با دیدگان ستایشگر بنگرم و از این دیدار، آیینه ی دل را صفا بخشم ، آنگاه مستانه گوش به غزلی دهم كه تو با شوق و حالت در وصف یار می سرایی و با این غزلسرایی ، روح شیفته ی خویش را نوازش می دهی. سپس ای استاد، ترا بنگرم كه در آن لحظه كه مرغ روحت در آسمان اشتیاق به پرواز در می آید، ساقی را فرا می خوانی تا با شتاب می ارغوانی در جامت ریزد و یك بار سیرابت كند و خود بی صبرانه در انتظار می مانی تا باده ی گلرنگ، زنگار اندیشه از آئینه ی دلت بزداید و آنگاه كلامی پند آمیز بگویی تا وی با گوش دل بشنود و به جانش بپذیرد. آنگاه نیز كه در عالم بیخودی ره به دنیای اسرار می بری و خبر از جلوه ی ذات می گیری، تو را بینم كه رندانه گوشه ای از پرده ی راز را بالا می زنی تا نقطه ی عشق دل گوشه نشینان خون كند و اندكی از سر نهان از پرده برون افتد. ای حافظ، ای حامی بزرگوار، ما همه به دنبال تو روانیم تا ما را با نغمه های دلپذیرت در نشیب و فراز زندگی رهبری كنی و از وادی خطر به سوی سر منزل سعادت بری.»  ارادت ورزی به حافظ حیرت آور است اما حقیقت دارد. «گوته» در این وادی سرگشته و حیران است. با افتخار لقب «مریدی» حافظ را نصیب خود می سازد تا از این سرگشتگی رهایی یابد. «دیوان شرقی» گوته را پیش رویتان باز خواهم كرد آنجا كه گفت : «حافظ ، خود را با تو برابر نهادن جز نشان دیوانگی نیست . تو آن كشتی ای هستی كه مغرورانه باد در بادبان افكنده و سینه ی دریا را می شكافد و پا بر سر امواج می نهد، و من آن تخته پاره ام كه بیخودانه سیلی خور اقیانوسم . در دل سخن شورانگیز تو گاه موجی از پس موج دیگر می زاید و گاه دریایی از آتش، تلاطم می كند. اما مرا این موج آتشین در كام خویش می كشد و فرو می برد. با این همه، هنوز در خود جراتی اندك می یابم كه خویش را مریدی از مریدان تو شمارم.» آشنائی گوته با حافظ چگونگی آشنایی گوته با «حافظ» پرسش بجایی است . برای پاسخگویی به آن شایسته است نخست آشنایی گوته را با مشرق زمین بدانیم . تورات جزو كتابهای درسی گوته بود كه وی در خانه در مدرسه آن را شناخت . قرآن را نیز گوته از روی ترجمه ی آلمانی آن مطالعه كرد . چنین رفتاری آن هم در دوران تحصیل، نشان از كنجكاوی های خارق العاده ی او می دهد. مطالعه ی این دوكتاب مذهبی بویژه قرآن، الهام بخش وی در سرودن بسیاری از قطعات دیوان نظیر اصحاب كهف، خدای ابراهیم و محمد بود . بعدها، طرح نمایشنامه ای با نام «محمد» را پی افكند كه در ملاقات با ناپلئون در سال 1808 به تفصیل از آن سخن به میان آورد . بعد از آن نیز با آیین باستانی هندو آشنا شد. در این آشنایی مجذوب داستان «راما» و «سیتا» شد. در نهایت نمایشنامه ای بر پایه ی این دو افسانه ی معروف هندی نوشت . گرچه در گذر زمان افسانه های هندی جاذبه ی خود را نزد او از دست دادند، چون با همه ی شگفتی نمی توانستند عطش شاعرانه ی او را فرو نشانند. چهل و دو ساگلی گوته آغاز آشنایی وی با ادبیات ایران زمین است ، یعنی درست زمانی كه آوازه ی وی در سراسر آلمان و اروپا پیچیده بود. مطالعه آثار او از سوی علاقه مندان به ادبیات به شدت مورد توجه بود. مطالعه ی آثارش نیز با استقبال چشمگیر فرهیختگان، دانشجویان و نیك اندیشان روبرو شده بود. «گلستان سعدی» نخستین اثری بود كه گوته را با ادبیات ایران پیوند زد . گوته ، گلستان را تنها به عنوان نمونه ای از ادب و حكمت شرق خواند و پسندید. بعدها گلستان الهام بخش دیوان گوته شد. با وجود این، تاثیری ژرف بر گوته نبخشید و روح ژرفاژرف وی را سیراب نكرد. پنجاه و نه ساله بود كه ترجمه ی لیلی و مجنون، اثر نور الدین عبدالرحمان جامی، شاعر ایرانی را مطالعه كرد و در شصت سالگی توفیق یافت «خسرو و شیرین» نظامی را بخواند با مطالعه ی این دو اثر ، گوته سخت مجذوب شعر و ادب ایران زمین شد. از هر دوی این آثار در سرودن اشعارش نیز بهره ها برد. سال 1814 سال سختی برای اروپا و گوته بود . خستگی روحی، آشفتگی و نابسامانی، روح غالب بر اروپا و گوته بود. گوته برای رهایی از این آشفتگی ، به سراغ اندیشه&zwnj;&zwnj;های «شرق» رفت. شرق این گریزگاه سلامت زا و حكمت آمیز را به وی هدیه كرد. سال سخت گوته (1814) در سن شصت و پنج سالگی به یكباره دگرگون شد. «كوتا» ناشر كتابهای گوته، ترجمه ای از هامر، مترجم معروف اتریشی را در دو جلد با نام غزلیات محمد شمس الدین حافظ برای وی فرستاد. هنوز صفحاتی از آن نخوانده بود كه بی اختیار بانگ تحسین سر داد و مطالعه ی كتاب را از صفحات نخست آغاز كرد زیرا به گفته ی خودش ، ناگهان دریافت كه با اثری روبرو شده كه تا آن روز نظیر آن را ندیده است. روز هفتم ژوئن سال 1814، روز طلایی گوته بود. در این روز این شاعر نام آور آلمانی برای نخستین بار نام حافظ را در دفترچه ی خاطرات خود ثبت مكرد و گفت این اعجاز ادب شرق، او را دیوانه ی خود كرده است. مطالعه ی آثار حافظ، روحی تازه در كالبد گوته دمید. بی اختیار خود را سرمست یافت . آنچنان كه نوشت: &quot;ناگهان با عطر آسمانی شرق و نسیم روح پرور ابدیت آشنا شدم كه از دشت ها و بیابان های ایرانی می وزید . مرد استثنائی و خارق العاده ای را شناختم كه شخصیت شگرف او، مرا سراپا مجذوب كرد.&quot;اعجاب آور آنكه گوته توانست حافظ را از ورای ترجمه ی ماهر بشناسد چرا كه جادوی سخن حافظ ترجمه پذیر نیست. از این رود ترجمه&zwnj;ی هامر نارسا و غلط بود . با این وجود، این كاستی ها، مانعی برای شناخت گوته درباره حافظ پدید نیاورد. گوته از ورای این لایه های ضعیف ، نارسا و غلط، شكوه خارق العاده ی حافظ را درك كرد و اندك اندك راه خود را به اندیشه ی حافظ هموار ساخت . گوته در تابستان سال 1814 سراپا غرق در دریای حكمت و سخن حافظ بود. هر غزل خواجه حافظ شیرازی را ده بار خواند، تا آن حد كه فراتر از واژه ها ، استعارات حافظ را می فهمید و مسحور شیوایی بیان و اندیشه ی حافظ شده بود. در بسیاری از ابیات دیوان گوته ، جابجا عین سخنان حافظ تكرار شده است . به نظر می رسد هشیار و ناهشیار«گوته» ذهن و زبان خود را یكسره به حافظ سپرده است . اواخر تابستان 1814، گوته در دفترچه ی خاطرات خود را از این شیوایی پرده بر می دارد و چنین می نویسد:«دارم دیوانه می شوم . اگر برای تسكین هیجان خود به غزلسرایی دست نزنم، نفوذ عجیب این شخصیت خارق العاده را نمی توانم تحمل كنم كه ناگهان پا در زندگانی من نهاده است.»غزلسرایی ملهم از حافظ، سودای گوته می شود ، برای آنكه بهتر بتواند غزل سرایی كند،به این فكر می افتد كه با آفرینش اثری در عالم خیال به ایران، كشور حافظ و شیراز ، شهر حافظ، سفر كند و دیوان خویش را به عنوان ارمغان سبز روحانی به مردم جهان هدیه دهد. از آن پس وی خود را مسافری در دیار شرق می پندارد و بخش اعظم ابیات دیوانش را با این تصور می سراید كه با كاروان های مشك و ابریشم همراه است و از كوره راههای ناهموار به سوی شیراز پر می كشد . با گوش جهان می شنود كه «راهنمای سفر، ترانه های شورانگیز حافظ را می خواند «گونه با واژه هایی دل انگیز این چنین می گوید: «آهنگ سفر شیراز كردم تا این شهر را منزلگه ثابت خویش قرار دهم و ازآنجا چون اتابكان و امیران فارس كه هرچند یك بار به عزم سفرهای جنگی رو به اطراف می كردند، گاه گاه راه سفرهای كوچك در پیش گیرم و باز به شیراز خود برگردم.»حافظ برای گوته «روحی تازه» ،«دنیایی تازه» و شور و شوقی تازه به ارمغان آورد. چه، او را با روح واقعی شرق، با زیبایی فلسفه و ذوق و حكمت ایران آشنا كرد.  تحسین ایرانیان «گوته» بعدها از دریچه ی چشم «حافظ» به ایرانیان نیز می نگرد و خصیصه های شعر و ادب و ذوق و هنر را در مردمان این سرزمین می بیند آنجا كه می گوید:«این خصایص عالی تنها متعلق به شعرای این كشور نیست، بلكه می توان گفت كه اصولاً همه ی افراد ملت ایران با ذوق ، نكته سنج و هوشمندند. تاریخ گذشته و داستانهای ملی این كشور به خوبی نشان میدهد كه چگونه گاه شعر یا سخنی دلپذیر كه فی البداهه گفته شده، خشم پادشاهی مقتدر را فرو نشانده و جان عده ی بسیاری را خریده است .ذوق و شوری كه آفریننده ی واقعی شعر ایران پر از نمونه های ذوق و جمال پرستی مردم این سرزمین است ...» كوتاه سخن آنكه گوته همچنان درباره حافظ می نویسد: «ولی این نكته یقین است كه هر كس یك بار حافظ را بشناسد و با او آشنا شود. در سراسرزندگانی دست از این یار آسمانی بر نخواهد داشت و در راه ناهموار زندگی ، او را راهنمای سفر خواهد كرد... كاش دلدادگان جهان، بیش از سایرین ، از این دریای بی&zwnj;پایان سخن حافظ مرواریدهای گران به دست آورند و نغمنه&zwnj;های آسمانی این سخنگوی مسیحا دم را، بهتر از هر نغمه&zwnj;ی آسمانی، با آن شوری بشنوند كه جز در نزد دلدادگان واقعی نمی&zwnj;توان یافت. منبع: مجله هما text/html 2011-12-03T21:11:15+01:00 رز سپیتا شیوانا و پیرمرد فرتوت http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/3351679/clubname/hafeza زن و دختر جوانی پیرمردی خسته و افسرده را کشان کشان نزد شیوانا آوردند و در حالی که با نفرت به پیرمرد خیره شده بودند از شیوانا خواستند تا سوالی را از جانب آنها از پیرمرد بپرسد!؟ شیوانا در حالی که سعی می&zwnj;کرد خشم و ناراحتی خود را از رفتار زشت دختر و زن با پیرمرد پنهان کند، از زن قضیه را پرسید... زن گفت: این مرد همسر من و پدر این دختر است. او بسیار زحمت&zwnj;کش است و برای تامین معاش ما به هر کاری دست می&zwnj;زند. از بس شب و روز کار می&zwnj;کند دستانی پینه بسته و سر و صورتی زخمی و پشتی خمیده و قیافه&zwnj;ای نه چندان دلپسند پیدا کرده است. وقتی در بازار همراه ما راه می&zwnj;رود ما در هیکل و هیبت او هیچ چیزی برای افتخار کردن پیدا نمی&zwnj;کنیم و سعی می&zwnj;کنیم با فاصله از او حرکت کنیم. ای استاد بزرگ از طرف ما از این پیرمرد بپرسید ما به چه چیز او به عنوان پدر و همسر افتخار کنیم و چرا باید او را تحمل کنیم؟ شیوانا نفسی عمیق کشید و دوباره از زن و دختر پرسید: این مرد اگر شکل و شمایلش چگونه بود شما به او افتخار می&zwnj;کردید؟ دخترک با خنده گفت: من دوست دارم پدرم قوی هیکل و خوش تیپ و خوش لباس باشد و سر و صورتی تمیز و جذاب داشته باشد و با بهترین لباس و زیباترین اسب و درشکه مرا در بازار همراهی کند. زن نیز گفت: من هم دوست داشتم همسرم جوان و سالم و تندرست و ثروتمند و با نفوذ باشد و هر چه از اموال دنیا بخواهم را در اختیار من قرار دهد. نه مثل این پیرمرد فرتوت و از کار افتاده فقط به اندازه بخور و نمیر برای ما درآمد بیاورد! به راستی این مرد کدام از این شرایط را دارد تا مایه افتخار ما شود؟ ای استاد از او بپرسید ما به چه چیز او افتخار کنیم؟ شیوانا آهی کشید و به سوی پیرمرد رفت و دستی به شانه&zwnj;اش زد و به او گفت: ای پیرمرد خسته و افسرده! اگر من جای تو بودم به این دختر بی&zwnj;ادب و مادر گستاخش می&zwnj;گفتم که اگر مردی جوان و قوی هیکل و خوش هیبت و توانگر بودم، دیگر سراغ شما آدم&zwnj;های بی&zwnj;ادب و زشت طینت نمی&zwnj;آمدم و همنشین اشخاصی می&zwnj;شدم که در شان و مرتبه آن موقعیت من بودند... پیرمرد نگاه سنگینش را از روی زمین بلند کرد و در چشمان شفاف شیوانا خیره شد و با صدایی آکنده از بغض گفت: اگر این حرف را بزنم دلشان می&zwnj;شکند و ناراحت می&zwnj;شوند! مرا از گفتن این جواب معاف&zwnj;دار و بگذار با سکوت خودم زخم زبان&zwnj;ها را به جان بخرم و شاهد ناراحتی آنها نباشم! پیرمرد این را گفت و از شیوانا و زن و دخترش جدا شد و به سمت منزل حرکت کرد. شیوانا آهی کشید و رو به زن و دختر کرد و گفت: آنچه باید به آن افتخار کنید همین مهر و محبت این مرد است که با وجود همه زخم زبان&zwnj;ها و دشنام&zwnj;ها لب به سکوت بسته تا مبادا غبار غم و اندوه بر چهره شما بنشیند...   <img border="0" alt="تصاویر جدید زیباسازی وبلاگ , سایت پیچك » بخش تصاویر زیباسازی » سری ششم www.pichak.net كلیك كنید" src="http://www.pichak.net/blogcod/zibasazi/06/image/pichak.net-69.gif" /> text/html 2011-12-03T20:44:46+01:00 رز سپیتا جوان دلباخته http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/3351581/clubname/hafeza جوانی نزد شیوانا رفت و گفت: «مدتی است دلبسته دختری شده ام  اما از آن جایی که هنوز به حقیقت این عشق، ایمان کامل ندارم به او نزدیک  نشده ام اما از یک نکته هراس دارم و آن این است که آن دختر همین رفتاری که بامن دارد با دیگری هم داشته باشد، همین نگاه ها، همین لبخندها و...! ای بزرگ تو بگو چگونه می توانم به این هراس پاسخی قانع کننده بدهم؟ وچگونه می توانم باور کنم که او جفت من است یا اینکه ...؟» شیوانا بعد از اندکی تامل در پاسخ گفت: «آنکس را که دوست دارید آزاد بگذارید...اگر متعلق به تو باشد به پیش تو بازمی گردد...  وگرنه از اول هم برای تو نبوده است...»