مقالات کلوب فروغ فرخزاد

مقالات کلوب فروغ فرخزاد 2012-02-12T17:55:11+01:00 text/html 2010-07-08T16:12:49+01:00 وجیهه نامه ای از فروغ فرخزاد : http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/1297254/clubname/forughclub نامه ای از فروغ فرخزاد : <img height="306" alt="" hspace="0" src="http://www.irupload.ir/images/l8fy2k1v748fj93qisv.bmp" width="388" border="0" />  ذهم مغشوش و دلم گرفته است و از تماشاچی بودن دیگر خسته شده&zwnj;ام. به محض اینکه به خانه برمی&zwnj;گردم و با خودم تنها می&zwnj;شوم یک&zwnj;مرتبه حس می&zwnj;کنم که تمام روزم به سرگردانی و گم&zwnj;شده&zwnj;گی میان انبوهی از چیزهایی که از من نیست و باقی نمی&zwnj;ماند، گذشته است. از فستیوال که به خانه برمی&zwnj;گشتم مثل بچه&zwnj;های یتیم همه&zwnj;اش به فکر گل&zwnj;های آفتاب&zwnj;گردانم بودم. برایم بنویس چقدر رشد کرده&zwnj;اند؟ وقتی گل دادند زود بنویس...از این&zwnj;جا که خوابیده&zwnj;ام دریا پیداست روی دریا قایق&zwnj;ها هستند و انتهای دریا معلوم نیست که کجاست. اگر می&zwnj;توانستم جزیی از این بی&zwnj;انتها باشم آن&zwnj;وقت می&zwnj;توانستم هرکجا که می&zwnj;خواهم باشم...دلم می&zwnj;خواهد این&zwnj;طوری تمام بشوم یا این&zwnj;طوری ادامه بدهم. از توی خاک همیشه یک نیرویی بیرون می&zwnj;آید که مرا جذب می&zwnj;کند. بالا رفتن یا پیش رفتن برایم مهم نیست. فقط دلم می&zwnj;خواهد فرو بروم و همراه با تمام چیزهایی که دوست می&zwnj;دارم، فرو بروم و همراه با تمام چیزهایی که دوست می&zwnj;دارم در یک کل غیر قابل تبدیل حل بشوم. به نظرم تنها راه گریز از فنا شدن، از دگرگون شدن، ازدست دادن و از هیچ و پوچ شدن همین است. میان این همه آدم&zwnj;های جورواجور آنقدر احساس تنهایی می&zwnj;کنم که گاهی گلویم می&zwnj;خواهد از بغض پاره شود. کاش در جای دیگری به دنیا امده&zwnj; بودم. چه دنیای عجیبی&zwnj;ست. من اصلاً کاری به کار هیچ&zwnj;کس ندارم و همین بی&zwnj;آزار بودن من و با خودم بودنم باعث می&zwnj;شود همه درباره ام کنجکاو باشند. نمی&zwnj;دانم چطور باید با مردم برخورد کرد. وقتی تفاوت&zwnj;ها را می&zwnj;بینم، مغزم پر از سیاهی و ناامیدی می&zwnj;شود و دلم می&zwnj;خواهد بمیرم. بمیرم و دیگر قدم به تالار فارابی&zwnj;نگذارم و آن مجله&zwnj;ی بیست و پنج ریالی فردوسی را نبینم. در این مدت این را فهمیده&zwnj;ام که تا به خودِ آزاد و راحت و جدا از همه&zwnj;ی خودهای اسیرکننده&zwnj;ی دیگران نرسی به هیچ چیز نخواهی رسید. تا خودت را درست و تمام و کمال در اختیار آن نیرویی که زندگی اش را از مرگ و نابودی انسان می&zwnj;گیرد نگذاری ،موفق نخواهی شد که زندگی خودت را خلق کنی. پریروز در اتاق پهلوی اتاق من در هتل، زنی خودکشی کرد. نزدیک&zwnj;های صبح صدای ناله از آن اتاق بلند شد. فکر کردم سگ است و زوزه می&zwnj;کشد. آمدم بیرون گوش دادم. دیگران هم آمدند. بالاخره در را شکستند و زن را که خاکستری شده&zwnj;بود و خیلی زشت و کوتاه بود و با وضعی فقیرانه روی تخت از حال رفته بود. کتک زدند و بعد پاهایش را گرفتند و از پله&zwnj;های طبقه&zwnj;ی چهارم کشیدند تا طبقه&zwnj;ی اول. زن تقریباً مرده بود. اما بعد بطور کلی مرد. از چمدانش که میان اتاق افتاده بود و میان لباس&zwnj;هایش چیزهای مضحک و عجیبی&zwnj;به&zwnj;چشم می&zwnj;خورد – تا بخواهی پستان&zwnj;بند و زیر پوش کثیف، جوراب&zwnj;های پاره، کاغذ رنگی و عروسک&zwnj;هایی که با کاغذ رنگی چیده&zwnj;بودند، کتاب&zwnj;های قصه کودکان، قرص&zwnj;های جوراجور، عکس حضرت مسیح و یک چشم مصنوعی.   نمی&zwnj;دانم چرا مرگ این&zwnj;قدر به نظرم بی&zwnj;رحمانه آمد. دلم می&zwnj;خواست دنبالش به بیمارستان بروم اما همه این&zwnj;قدر با این جسد خاکستری رنگ به خشونت رفتار می&zwnj;کردند که من جرات نکردم ترحم و هم&zwnj;دردی کنم. آمدم توی اتاقم دراز کشیدم و گریه کردم.   این مضحک نیست که خوشبختی آدم در این باشد که آدم اسم خودش را روی تنه&zwnj;ی درخت&zwnj;ها بکند؟ آیا این آدم خودخواه نیست و آن آدم&zwnj;های دیگر آدم&zwnj;های شریف&zwnj;تر و نجیب&zwnj;تری نیستند که می&zwnj;گذارند بپوسند بی&zwnj;آنکه در یک تار مو، حتی یک تارمو، باقی مانده باشند؟   می&zwnj;دانی؟ خوشحالم که موهایم سفید شده و پیشانیم خط افتاده و میان دو ابرویم دو چین بزرگ در پوستم نشسته. خوشحالم که دیگر خیال&zwnj;باف و رویایی نیستم. دیگر نزدیک است که سی و دوسالم بشود. هرچند که سی و دو ساله شدن یعنی سی و دو سال از سهم زندگی را پشت سرگذاشتن و به پایان رساندن، اما در عوض خودم را پیدا کرده&zwnj;ام!   بدی&zwnj;های من به خاطر بدی کردن نیست. به خاطر احساس شدید خوبی&zwnj;های بی&zwnj;حاصل است. می&zwnj;خواهم به اعماق زمین برسم. عشق من آن&zwnj;جاست، در آنجایی که دانه&zwnj;ها سبز می&zwnj;شوند و ریشه&zwnj;ها به&zwnj;هم می&zwnj;رسند و آفرینش، در میان پوسیدگی خود را ادامه می&zwnj;دهد. گویی بدن من یک شکل موقتی و زودگذر آن است. می&zwnj;خواهم به اصلش برسم. می&zwnj;خواهم قلبم را مثل یک میوه&zwnj;ی رسیده به همه&zwnj;ی شاخه&zwnj;های درختان آویزان کنم... text/html 2010-07-05T07:39:49+01:00 سهیل پیشروووو فروغ از زبان فریدون فرخزاد http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/1288833/clubname/forughclub آن پری زاد شعر   گفت وگویی با فریدون فرخزاد در باره فروغ فرخزاد   کیهان ، شماره ۷۶۶۹ پنج شنبه ۲۴ بهمن ماه ۱٣۴۷                   خنده&zwnj;های فروغ را کم دیده&zwnj;ام و افسردگی&zwnj;هایش را فراوان .گریه&zwnj;هایش بسیار بود و نمی&zwnj;دانید چه میلی به جدایی داشت.در همین حال و زمان بود که شعر (( اکنون منم زنی تنها )) را سرود. تنهایی فروغ ، گاه به عزلتی عمیق می&zwnj;انجامید. وبه آنجا که روزها در خانه می&zwnj;نشست و حتی در به روی نزدیک ترین دوستان و کسانش می&zwnj;بست . این اواخر، به گل&zwnj;ها، هوا، خورشید، گنجشگ&zwnj;ها و بچه&zwnj;ها علاقه&zwnj;ی عجیبی پیدا کرده بود و انگار که همه&zwnj;ی وجودش لطافت شده بود ـ لطافت و دریافت.              از غمی بزرگ سخن گفتن و از انسانی حرف زدن که حضورش سرشار از حیات بود و ذهنش باردار صراحتی صمیمی و در اندیشه&zwnj;ای عمیق، برای برادری که خود از سویی دیگر به گونه&zwnj;ای دریافت هنری رسیده است ، اگر نه دشوار ، لاجرم به یادآوری ایامی است که به تلخی نشسته است ، اما نه در معنا. می&zwnj;گفت:           «وقتی نخستین شعر فروغ ۱۷ سال پیش از این چاپ شد ـ همان گناه که دستاویز نیش&zwnj;ها بود ـ فروغ را چنان خوش حال دیدم که لحظاتی از خود بی خود رو به روی آینه به شکلک در آوردن نشست. دنیای کودکی فروغ بخشی از زندگی روزانه&zwnj;اش بود و این پیوند لطافت زلالی به ذهنیاتش داده بود .اما چرا نگویم که من اندوه و اشک فروغ را بیش از خنده&zwnj;هایش دیده ام. »           « دنیای او به کلی از زندگی ماشینی جدا بود .فروغ سرسپرده&zwnj;ی ذهن و احساس بود و انسان&zwnj;هایی از این گونه پیش از آن که در دنیای حال زندگی کنند .در حال و هوای کودکی و شیرینی&zwnj;های گذشته نفس می&zwnj;زنند» او از کودکی می&zwnj;گوید و من از زمانی می&zwnj;پرسم که تلخ بود و تلخ ماند. از روزی که آن عزیز از دست رفت . « در کودکی ما پیوند عجیبی بود. وقتی که من به ایران برگشتم فروغ را ندیدم ، او دیگر در میان ما نیود . آن روزها تنها این احساس به من دست داد که کودکی ما مرده است ـ کودکی من و فروغ »   می&zwnj;پرسم وقتی که با فروغ بود از چه چیزی پیش تر با او حرف می&zwnj;زد و جواب چه زیباست:                « آن وقت&zwnj;ها که با هم بودیم ویا هروقت که به ایران برمی&zwnj;گشتم و می&zwnj;دیدمش ،حرف مان بیش تر بر سر کودکی بود.من واو ساعت&zwnj;ها از این که دیگر کودکی وجود ندارد ،حرف می&zwnj;زدیم. تأثر فروغ از این حقیقت به تأثر کودکی پنج ساله می&zwnj;مانست که عروسک عزیزش را از دست داده است.» « اگر بپذیریم که شعرهای کتاب تولدی دیگر از زمره&zwnj;ی بهترین و کامل ترین آثار فروغ است،باید بگوییم که فروغ به هنگام خلق این شعر&zwnj;ها به دوران کاملی از زندگی خود رسیده بود و اگر قبول کنیم که شعرهای او در این دوران اصیل&zwnj;ترین و کامل&zwnj;ترین آثار زندگی شاعرانه&zwnj;اش بود،باید بپذیریم که فروغ با غم&zwnj;های زندگی&zwnj;اش و با دوری&zwnj;ها ، عزلت&zwnj;ها و تلخی&zwnj;های زندگی&zwnj;اش گرفتار نوعی جنون شده بود که خود سر آغاز حرکت به سوی کمال بود.          فروغ در حد مطلوب تکامل زندگی به جای آن که به فردا و فرداها بیندیشد ، همواره در اندیشه&zwnj;ی سی ساله پیش بود.در آثار اواخر زندگی فروغ آشکارا می&zwnj;بینیم که چه گونه در حالاتش نوعی کمال و عرفان به وجود آمده است و حاصلش هم شعرهایی است که در آن از تکامل ، مردن بدن و باقی ماندن روح حرف می&zwnj;زند . اما فروغ به طور کلی هنگامی که از تکامل حرف می&zwnj;زند ، در خطوط اصلی آثارش، غم از دست دادن روزها ، صبح&zwnj;ها و غروب&zwnj;ها دیده می&zwnj;شود . باید بگویم که پایه و اساس شعر فروغ در کودکی ریخته شده بود .فروغ از همان دوران کودکی شعر می&zwnj;گفت و این ارثی بود که از پدر به ما رسیده بود. با بزرگ شدن فروغ ، شعرهایش نیز تکامل &zwnj;یافت به نظر من ، هنرمند هنگامی از نظر هنری تکامل می&zwnj;یابد که از نظر شخصی و انسانی نیز تکامل&zwnj;یافته باشد. من روی &zwnj;یک جمله فروغ تکیه می&zwnj;کنم که : شاعر بودن یعنی انسان بودن ، فروغ آینه&zwnj;ای است که می&zwnj;توانیم دوران زندگی&zwnj;اش را در آن ببینیم و به شخصیت و زندگی&zwnj;اش پی&zwnj;بریم. این آینه در آغاز کدر بود ، همان زمانی که مجموعه « اسیر » را منتشر کرد او هفده سال داشت.آدم در این آینه فروغی را می&zwnj;دید که راه نداشت، روش نداشت و اگر داشت راه و روشی نبود که بنیادش بر تجربه&zwnj;ای مطلوب باشد، بل، حاصل زندگی دختر بچه&zwnj;ای بود که برای زندگی کردن دست و پا می&zwnj;زند، اما بعد&zwnj;ها خود فروغ راهی شد برای زندگی کردن .»   از آخرین باری که فروغ را دید می&zwnj;پرسم ، از آخرین حرف&zwnj;ها ، آخرین حالات و آخرین خاطره&zwnj;ها ،می&zwnj;گوید:   « زنی بود که همه&zwnj;ی شلوغی&zwnj;ها و هیاهوی زندگی&zwnj;اش را از یاد برده بود و با سماجت عاشق زندگی شده بود. در آخرین دیدارمان حس کردم که دیگر به زنده ماندن تن نیز علاقه و عقیده&zwnj;ای ندارد با ظرافت ، سادگی و زیبایی و زلالی از آن چیزهایی حرف می&zwnj;زد که در کودکی پیش رویمان بود ، حرف&zwnj;هایش و برداشت&zwnj;هایش از زندگی آینده و گذشته چنان پاک و عفیف بود که من فکر می&zwnj;کردم پس از ان هرگز نمی&zwnj;توانم زنی را مثل او ببینم ، و همین طور هم شد.» « فروغ برای آن که حرکتش را به روی تکامل تنظیم کند از زندگی ظاهری جدا شد و هرگز نکوشید برای دل دیگران حرف&zwnj;ها و نظرهایش را وارونه کند. او ، به سوی حقیقت ، راستی و انسان بودن رفت و انسان مرد ، انسانی خوب .»   از کناره گیری سال&zwnj;های آخر عمر فروغ می&zwnj;پرسم و از نامه&zwnj;هایش می&zwnj;گوید:           «بله ، کناره&zwnj;گیری سال&zwnj;های آخر عمرش شدید بود . در نامه&zwnj;هایش همیشه حرف&zwnj;های تازه بود ، اما متاسفانه قسمت جدی این نامه&zwnj;ها مأیوس کننده بود و از ناامیدی حرف می&zwnj;زد، این نامه&zwnj;ها نشان می&zwnj;داد نویسنده&zwnj;اش آدمی است که از زندگی زیاد متوقع نیست، راهش را یافته است و در آن پیش می&zwnj;رود. مسئله&zwnj;ای که فروغ همیشه مطرح می&zwnj;کرد ، معاشرتش با اهل فضل تهران بود ـ آدم&zwnj;هایی که سال&zwnj;ها پیش هدفی جز درهم کوبیدن او نداشتند و بعد که فروغ مرد صد و هشتاد درجه تغییر عقیده دادند. فروغ در آخرین نامه&zwnj;اش که دو هفته پیش از مرگ او بدستم رسید ، نوشته بود:اگر می&zwnj;خواهی بیایی تهران بیا ، من حرفی ندارم اما فراموش نکن که در تهران باید دیواری دور خودت بکشی و میان دیوار تنها زندگی کنی، تنهایی را حس کنی ، من سال&zwnj;هاست که این کار را می&zwnj;کنم و می&zwnj;ترسم که تو نتوانی. » در میان این دیوار بلند بود که فروغ مرد. text/html 2010-04-21T09:34:27+01:00 تورج عاطف كلام سهراب و فروغ http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/1138484/clubname/forughclub او را چه باید نامم  نقاشی كه شعر را رسم می نمود و یا شاعری كه نقاشی می سرود ؟ حكایت غریبی دارد این  منزوی مردی كه سهراب نام داشت و ما را  چنین پند بداد و به مهمانیش فرا خواند به سراغم من اگر می آئید نرم و آهسته بیائید مبادا كه ترك بردارد چینی نازك تنهائی من ... و لابد نمی دانست كه روزی خواهند آمد و چینی نازك تنهائی او كه هیچ بلكه سنگ مقبره اش را هم خواهند شكست و...  بگذریم روزی است كه سهراب هجرت كرده است سهرابی كه بهاری بود و سر انجام در اردیبهشتی زیبا برفت و  بهاری را بی بهار نمود می خواهیم در اولین روز ز ماه دوم بهار از مردی بگویم كه بهاری نقاشی كشید بهاری شعر سرود و بهاری زندگی كرد  و این گونه است كه او را می خوانم سهراب .... سهراب ...   و جوابم چنین دهد كفش هایم كو چه كسی بود صدا زد سهراب ؟ آشنا بود صدا مثل هوا با تن برگ مادرم در خواب است و منوچهر و پروانه و شاید همه مردم شهر ..   ... آری او همه را خواب بیند مادر را,منوچهر,پروانه و همه مردم شهر را خواب آلود می بیند خوابی به وسعت ندیدین ها و نشنیدن ها و.... راستی مردم شهر چه كسانی بودند ؟ سهراب خود  این گونه پاسخ داد   من كه از باز ترین پنجره ها با مردم این ناحیه صحبت كردم حرفی از جنس زمان نشنیدم و هیچ چشمی عاشقانه به زمین خیره نبود كسی از دیدن یك باغچه مجذوب نشد هیچ كس زاغچه ای را بر سر یك مزرعه جدی نگرفت ... آری سهراب هم در میان مردمانی بود كه فروغ یاد آور آنان است همان هائی كه همچنان كه ترا می بوسند در ذهن خویش طناب دار می بافند حكایت بی زمانی سهراب و قصه  تكرار ندیدن ها و نشنیدن ها و نبوسیدن ها و نخندیدن ها و لمس نكردنها و نچشیدنهای طعم آدمی و... حكایت تكراری است قصه همان چشمهائی است كه نمی بیند نمی خواهد كه بیند و همان چشمهائی كه عاشقانه نه به زمین كه به هیچ جا دوخته نمی شود همه جا تكراری گفته اند انواع شعر و سخن و ادعاهای تو خالی اما كسی افتادن برگی  درخت را ندید هیچ كس كلامی ز عشق نگفت و چنین بود كه سهراب  نیز چون فروغ دریافت كه  هیچ صیادی در جوی حقیر كه به گودالی می ریزد مرواریدی صید نخواهد كرد و او در دانه های عشق و انسانیت  و مهر بی بهانه بخشش ها فارغ از ادعاهای پوچ را هیچ جا چون فروغ نیافت و چنین بود كه تنهائی را بر گزید و این گونه قصه تنهائی را بگفت تو تنها ترین &quot; من &quot; بودی تو نزدیك ترین &quot; من &quot; بودی تو رسا ترین &quot; من &quot; بودی ای&quot; من &quot; سحر گاهی پنجره ای بر خیر گی دنیای سحر انگیز .............. آری پنجره ای كه خیرگی دنیای اسرار آمیز را نشان دهد  این همان پنجره ای است كه فروغ گفت كه به ازدحام كوچه خوشبختی می نگرد اما این &quot; من &quot; كه بود ؟ این من كه سهراب نام بداشت چه تعریفی داشت این &quot; من &quot; را سهراب چنین یافت   من كتابی دیدم واژه هایش همه از جنس بلور كاغذی دیدم از جنس بهار موزه ای دیدم دور از سبزه مسجدی دور از آب سر بالین فقیهی نومید كوزه ای دیدم لبریز سوال ....  و سهراب دید همه چیز را بنگریست  چون همان زاغچه سر مزرعه و یا شقایقس كه بهر آن زندگی را &quot; باید &quot; دانست و یا غنچه ای كه حكایت كلام بداشت یا آن آبی كه نباید گل می كردیم ما, تا اندوه سپیدار را حلال باشد و یا طعام درویشی را گوارا سازد و یا روی زنی زیبا را  دو برابر نمایان كند  و یا مهتابی كه بالای تنهائی بود و رسید به شاعری كه خود آنان را چنین گوید شاعران وارث آب و خرد و روشنی اند ... وارث آب و خرد و روشنائی ؟ آری همان خردی كه فرق سازد  شاعر را ز دیده های سهراب  قاطری دیدم بارش &quot; انشا&quot; اشتری دیدم بارش  سبد خالی &quot; پند و مثال&quot; ... و او چقدر دید و ترانه خواند من قطاری دیدم فقه می برد چه سنگین میرفت من قطاری دیدم كه سیاست می برد و چه خالی می رفت و... اما همه حكایتهای سهراب از این گونه نبود او زندگی را می دید زیستن  را حس می كرد و با زندگی پر می شد و این بی انتهای مملو از زندگی را كه فروغ با لحن &quot;آه ای زندگی با تمام پوچی باز از تو لبریزم &quot; را این گونه  ترسیم می كرد زندگی خالی نیست  مهربانی هست سیب هست  ایمان هست آری تا شقایق هست زندگی باید كرد در دل من چیز هائی است مثل یك بیشه نور و مثل خواب دم صبح و چنان بی تابم كه دلم می خواهد بدوم تا ته دشت بروم تا سر كوه دور آوائی مرا می خواند .... آری او را دور آوائی نزدیك می خواند همان نوائی كه از امید می گفت از ایمان و از عشق و از دم به دم و لحظه به لحظه زیستن سخن ها می خواند و چنین بود كه شعرهایش را نقاشی كرد و نقش هایش را سرود و نیاندیشید كه چقدر تنها ومنزوی است او به اندازه خود پر بود از همه سهراب ها ئی كه اندرون داشت و سر انجام قصه هجرت را در چنین روزی خواند و شاید بهر یاد آوری چنین روزی بود كه برایمان سرود  باید امشب چمدانی را كه به اندازه پیراهن تنهائی من جا دارد بر دارم و به سمتی بروم كه در ختان جهانی پیدا است رو به آن وسعت بی واژه كه مرا می خواند یك نفر باز صدا زد سهراب كفش هایم كو ؟ ...  و امروز او را صدا می زنیم  سهراب ... سهراب ... با تو هم نوا می شویم به سوی چشمهائی می رویم كه با عشق به زمین چشم دو خته اند چشمهائی كه آب را گل نكنند و سیب را بینند و مهربانی را باور كنند و ایمان به شقایق ها آورند و در دلشان بیشه نوری ز عشق و امید و ایمان باشد و بگویند سهراب ... سهراب www.lonelyseaman.wordpress.com/tourajatef@hotmail.com     text/html 2010-01-27T11:21:48+01:00 تورج عاطف من سردم است http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/920947/clubname/forughclub دریا دستهایش را برای در آغوش كشیدن ساحل می گشاید و می آِید و در هنگامی كه می اندیشد ساحل در آغوش او است به یك باره رها می شود و باز بر می گردد و به انتظار می نشیند و بار دیگر سوی ساحل آید و می پندارد كه این بار این معشوق گریزپای را گیرد اما گوئی ساحل همچنان اصرار دارد كه در آغوش دریا جای نگیرد اما به واقع قصه چنین بود ؟آیا هیچ ساحلی از دریا گریزان است ؟ می دانیم كه چنین نیست و سر انجام هر ساحلی  به آغوش دریا رود و  این حكایت تكراری است اما شاید اگر نگاه غمگینی داشته باشی و دلت یك جائی ز یك چیزی و شاید كسی  گرفته بود نگاهت به  دریا و ساحل همان نگاه&quot;گریزپای ساحلی &quot;باشد كه همه دانند با صبر دریا روزی دریائی شود اما مگر صبری را تواند كه چشمهای دلسوخته ای ببیند  ؟ آن چشمها  در همه جا  تنها بیننده هجر است و این گونه است كه  به سوی دریا رود روی شنهای  ساحل آن قدم زند و هر دم حال و هوای دوران وصل را به یاد آورد ودر اندوه هجر اشك ریزد و دیگر هیچ نبیند  واین گونه است كه به یاد نجوای دور می افتد و ناگهان سردش می شود  و در اندرونش این سرما را با تمامی وجود حس كند و می گوید من سردم است  و می دانم هیچ آتشی نمی تواند این دل شكسته را گرمایش دهد من سردم است و می  دانم هیچگاه سوختنی را توانی فرا تر از درد هجر نخواهد داشت من سوختنی خواهم سوزان تر از آتش و می دانم آتش چه ناتوان از هماوردی با دل سوخته ام خواهد بود ... اما سرما ترا به چنگال خود گرفته است و این گونه است كه نمی توانی طاقت آوری و به دنبال همنشینی در روی ساحل گریزان از دریا می گردی و چوبها را افروزی و آتش آید و شاید هنگامی كه به ترنم صدای دریا و آتش گوش فرا دهی با خود گوئی ای آتش بسوز و بسوزان  می دانم كه سوخته ای اما سوزاندن ,تنها ترا هنر نباشد در سرزمین سوخته ,سوزان مردمب هستند  كه  خصیصه سوزاندن را بهتر از هر آتشی دانند و دردسوزاندنشان هر آتشی را عاجز از خودنمائی می كند ای آتش بسوز ولی هنرسوزاندن تنها از آن تو نیست, می دانی ؟ ... می خندی كه چنین طعنه هائی به آتش زده ای و بار دیگر به فرار ساحل و دریا چشم  می دوزی و در این هنگام است كه صدائی ترا می خواند نمی اندیشی كه آیا  به گزاف زمن سخن گفته ای ؟ اطراف را می نگری و از خود می پرسی این صدا از كدامین سو می آید ؟ مگر غیر من و دریا و ساحل گریز پا كسی دیگری در این ساحل دور افتاده معبدی ساخته است ؟ و باز صدامی آید  مرا از یاد برده ای ؟شما آدمیان همواره غافلید و باز به دنبال نوا می گردی و عاجزانه می پرسی تو كیستی ؟ و صدا گوید آنگاه كه نور و گرما را توانی برای نگریستن نداری چگونه می توانی به من طعنه زنی ؟ ناگهان می بینی صدای نار است كه ترا می خواند تو سخن گوئی ؟اما ... فرصتی برای سوالهای دیگر ترا نمی دهد و گوید نمی بینی و درد تو این است ؟ و باز پرسی نمی بینم ؟ چه چیز را باید بینم ؟ و آتش می گوید  تو از من تنها سوختن را دیده ای ؟آیا نور و گرمایم ترا رهنمون نكرد كه اندیشی كه گزاف گفته و  خطا كرده ای؟ می خندی و می گوئی  اما خصلت آتش سوختن است و... باز فرصتی ترا ندهد و گوید  آتش می سوزاند  می دانم خصلتش است اما هنر آتش تنها در سوزاندن نیست آتش می سوزد تا ترا نور و گرما دهد خود سوزی او را ندیده ای ؟ عاشقانه ای  كه بهر لبخند تو از گرمایش داشته است را حس نكردی ؟ چگونه غافل بودی كه چنین ساحلی را برایت نورانی كردم اما تو تنها از سوزاندنم  سخن می رانی ؟آری سوزاندن هم خصلت من است اما هنرم سوختنم بهر رهائی تو از سرما و تاریكی بود آیا این را بینی ؟ تو می سوزانی آنگاه كه سوخته شدنم را نمی بینی و نور و گرمایت را نفی كنی ؟ چه كسی بود كه فریاد زد من سردم است و هیچ آتشی مرا گرم نخواهد كرد ؟  خجل و شرمسار كلامی برای گفتن نمی یابی و این سكوت تو آتش را نیز از سخن گفتن باز می ایستاند نمی دانی كلام آتش را در رویا و یا واقعیت شنیده ای اما نشانه را گرفته ای قصه این است كه                                      نمی بینیم و این ندیدنها است كه ساحل را گریزپا از دریا و هنر ناررا در سوزاندن می بیند دلت تنگ می شود سرمایت رهایت می كند و دلت را به امید می سپاری و عاشق می شوی عاشق لبخندی ز لحظه دیدار عاشق نگاهی ز یارچشم گریز عاشق وسوسه بوسیدن معشوق عاشق زیستن عاشق بودن و عاشق سوختن بهر دادن نور عشق و گرمای دلدادگی و چنین است كه پند حافظ را خوانی آتش آن نیست كه در شعله او خندد شمع ؟آتش آن است كه بر خرمن پروانه زدند و به ساحل می نگری حكایت را گونه دیگر می بینی این ساحل است كه می خواهد در آغوش دریا باشد ولی دریا به آن لحظه وصال نرسیده است  نگاه شیرینی است چون نگاه عاشق دلی آتش   www.lonelyseaman.wordpress.com/tourajatef@hotmail.com text/html 2010-01-05T09:15:29+01:00 تورج عاطف تولدی دیگر برای فروغ فرخزاد http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/839054/clubname/forughclub روزهای زمستانی كه می آیند درست در میانه اولین ماه زمستان عقربه های تاریخ یك رویداد بزرگ را برای ایرانیان نشان می دهد  آری تولد بانوی بزرگ ادبیات ایران &quot; فروغ فرخزاد &quot; شاید در بین بسیاری اختلاف نظر در مورد تاریخ تولد او وجود داشته باشد اما بنا بر رسمی كه او به ما یاد دارم   می اندیشم كه &quot; چرا توقف كنیم &quot; و  بی توجه به اعداد و تقویم ها &quot; تولدی دیگر &quot; برایش بگیرم   فروغ فرخزاد در حالی از دنیای  پر كشید كه من تنها 5 ماه داشتم و از این رو هیچگاه نمی توانستم فرصتی داشته كه برایش جشنی بگیریم جشنی  با كیكی كه  به طور حتم نمی توانست همه شمعهائی كه او در زندگیم افروخت را تحمل كند و بعد به خاطر تمامی  نورهائی كه بر زندگیم از خرد و اندیشه و عشق تابانید  از او سپاس گویم سالها به ظهیرا لدوله محفل او می رفتم جائی كه او در كنار بسیاری از بزرگان چون ایرج میرزا و رهی معیری و قمرالملوك وزیری و سعید دشتی و...محفلی عاشقانه را تشكیل داده است اما این بار جشن میلادش را در كنار نوشته هایم می گیرم كه اگر تاثیر او نبود شاید هیچگاه نمی نگاشتم و اگر هم  می نوشتم طعم و بوی عاشقانه نداشت در طی سالها زندگی با  نوشته های فروغ فرخزاد, گفته ها و درسها و نكته ها بسیاری از او آموختم و شاید سخت باشد كه بتوانم اندكی از تمامی آموزه هایم از بانوی عشق و ادبیات پارسی را گویم اما نگاهی بسیار گذرا بهر تولدی دیگر بر اندیشه های او دارم و سعی می كنم در دنیای  فانتزی روم  با او سخن گویم  و با توجه به فرازهائی از مصاحبه منتشر شده او در مجله &quot;آرش &quot; شماره اول دوره دوم كه بیش از چند دهه از آن می گذرد و برخی از اشعارش جوابهای او را حدس بزنم از او می پرسم -فروغ فرخزاد چگونه فروغ فرخزاد را تشریح می كند؟ می گویدمن تا سر خودم سنگ نخورد معنی سنگ را نمی فهمم  و بعد می خواند  من هیچگاه پس از مرگم جرئت نكردم كه در آینه بنگرم و آنقدر مرده ام  كه هیچ چیز جز مرگ مرا دیگر ثابت نمی كند ... - زندگی فروغ چگونه گذشت؟ لبخند زیبایش را تصور می كنم و می گوید من چهار فصل داشتم اسیر- دیوار- عصیان – تولدی دیگر فصول زندگانیم بودند  در فصل بهار زندگیم  تنها می خواندم و انباشته می شدم و بعد می سرودم من زشرم شكوفه لبریزم یار من كیست ای بهار سپید؟ گر نبوسد در این بهار مرا یار من نیست دشت بی تاب شبنم آلود چه كسی را بخویش می خواند سبزه ها لحظه ای خموش,خموش آن كه یار من است می داند ...  و بعد می گوید تابستانم آمد در جوانی احساسات ریشه هائی دارند و اگر پشت آنها فكر نباشد خشك می شوند  و من به دنیای اطرافم و به اشیای اطرافم و به خطوط اصلی  دنیا نگاه كردم آن را كشف كردم و خواستم كه بگویم و كلمه لازم شد و این كلمه مرا یاد داد  كه زندگی را بیابم و بار دیگر ترنم می كند آه ای زندگی منم كه هنوز با همه پوچی از تو لبریزم نه به فكرم كه رشته پاره كنم نه بر آنم كز تو بگریزم ... ومن می خندم و می پرسم -اما بانو! زندگی چه بود ؟ چه چیز هائی در بین آدمها ,دنیا , اشیا,خطوط دیدی كه چنین پوچ نظاره اش كردی ؟ آیا زندگی این گونه پوچی را به تو تحمیل كرد ؟چه چیزی در درون خود یافتی ؟ و باز فروغی لبخندی پر فروغ می زند و می گوید من به دنبال چیزی درون خود و اطراف خودم هستم  زیرا  پر شده ام از ترانه سیاه پرشده ام از ترانه سپید از هزاران شراره های نیاز از هزاران جرقه امید و بعد ادامه می دهد و می گوید و چنین بود كه عصیان كردم حیف از آن روزها كه من با خشم به تو چون دشمنی نظر كردم ... و بعد از تولد دیگرم می گویم تولدی كه مرا به شعرم نزدیك تر كرد و این تولد هنگامی بود كه گذشته را در گذشته پنداشتم آن روزها رفتند آن روزها مثل نباتی كه در خورشید می پوسند از تابش خورشید پوسیدند و گم شدند آن كوچه های گیج از عطر افشانی ها در ازدحام پر هیاهوی خیابانهای بی برگشت و دختری كه گونه هایش را با برگهای شمعدانی رنگ می زد و اكنون زنی تنها  است اكنون زنی تنها است ... و من جسارتم را جمع می كنم و می پرسم -زنی تنها است ؟آیا فروغ تنها است ؟ فروغ كه كلامش و شعرش و دلش و عشقش همواره با او است  چگونه تنها است ؟  و بانو نگاهی به آن سوی پنجره می كند و پاسخ می دهد شعر برای من مثل پنجره است كه هروقت به طرفش می روم خود به خود باز می شود من آنجا می نشینم و نگاه می كنم ,آواز میخوانم,داد می زنم ,گریه می كنم و می دانم كه آن طرف پنجره یك فضا و یك نفر می شنود ..  این بار من چشمهایم را می بندم و برای فروغ می خوانم من از نهایت شب حرف می زنم من از نهایت تاریكی و از نهایت شب حرف می زنم اگر به خانه من آمدی,ای مهربان چراغ بیاور  و یك دریچه  كه از آن به ازدحام كوچه خوشبخت بنگرم ... نگاهش می كنم  و او با حسرت به پنجره رو به رو می نگرد و ادامه می دهد -شاعر بودن یعنی انسان بودن و یك شاعر باید نخست خود را بسازد و شاید به این دلیل است كه از كسانی كه بخاطر &quot; یك بشقاب پلو &quot; شعر می گویند بی زارم و می خواند هیچ صیادی در جوی حقیر كه به گودالی می ریزد مرواریدی صید نخواهد كرد من پری  كوچك غمگینی را می شناسم كه در اقیانوسی مسكن دارد و دلش را در یك نیلبك چوبین می نوازد آرام آرام پری كوچك غمگینی كه شب از یك بوسه می میردو سحرگاه از یك بوسه به دنیا می آید ... چشمهایم پر اشك و می پرسم -         بانو ! چرا پری كوچك عصیان نمی كند و به دنبال تولد دیگر نیست ؟ چرا در دیوار خود اسارت را تجربه می كند لبخند جاودانه را می زند و می گوید چون به خود حقه می زند  این حقه ای است كه آدم اول به خود می زند و بعد خود را گم می كند  و.. می توان چون عروسكان كوكی با دو چشم شیشه ای دنیای خود را دید می توان در جعبه ای ماهوت باشی و انباشته از كاه  سالها در لابه لای تور و پولك خفت می توان با فشار هر هرزه دستی بی سبب فریاد كرد و گفت &quot;آه من بسیار خوشبختم &quot; ... و من باز پرسم - چگونه می توان پری غمگین نشد و بتوان عروسك كوكی نماند و فروغ گونه زندگی كرد؟ جوابم را این گونه می دهد مائیم ما كه طعنه زاهد شنیده ام مائیم ما كه جامه تقوی دریده ایم زیرا درون جامه غیر پیكر فریب زین هادیان راه حقیقت ندیده ایم آن آتشی كه در دل من شعله می كشد گر به دامان شیخ فتاده بود دگر بما كه سوخته ایم از شراره عشق نام گنه كاره رسوا نداده بود .............................. بر دستهایش بوسه می زنم و سپاس از یزدان  گویم كه فروغ ایرانی بود او كه یادمان داد &quot; اگر عشق همان عشق باشد زمان مقوله بی معنی است &quot;  برایش آرزوی تولدی دیگر دارم تولدی كه دانم تا ایران و ایرانی و شعر وجود دارد فروغ نیز فروغ خواهد داشت و لبخند  او را متصور می شوم كه می خواند در اتاقی كه به اندازه یك تنهائی است دل من كه به اندازه عشق است به بهانه ساده خوشبختی خود می نگرد تولدت شادمانه باد بانو   www.lonelyseaman.wordpress.com/tourajatef@hotmail.com text/html 2009-12-01T09:41:56+01:00 تورج عاطف با ترنمهای فروغ در جشن دریا http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/733923/clubname/forughclub  در میان دو آبی هستم بر بالای سرم آبی شفق سیر می كند و رو به رویم آبی دریا است گوئی دوآبی آمده اند تا مرا تسكینی دوباره دهند بر روی شنهای ساحل نقش می زنم نقشهائی ز رد پاهای  آن گذشته هائی كه دوستش دارم اما غمگین است وباز می اندیشم به  همان شادمانی خاطرات دور كه باز باید به گذشتن آنها دلخوش باشم نگاهی به اسكله غرقه در آب میكنم روزگاری جایگهی برای قدم زدن بود اما امروز سر درون دریا افكنده است و اندكی مقاومت می نماید كه غرقه نشود به روی آن قدم می نهم حال من هستم و دریا و در روبه رویم خورشید در حال غروب كردن است و آخرین پرتوهای نارنجی خود را به مهمانی چشمهایم می فرستد و بر پشت سرم ماه می درخشد و من در میان غروب خورشید و ماه گردون ترانه تنهائی را می خوانم اما تنهایم ؟ نگاهی به موجهائی می كنم كه به طمع آغوش ساحل می آیند و باز هم می آیند و ساحل همچنان عاشق است او در روزهای خشم این آبی بی همتا آن هنگام كه موجهایش چون شلاقی بر ساحل نواخته می شود همین گونه صبوری را دارد كه اكنون دریا طنازی می كند ساحل آرام است دریا مهربانی دارد  آسمان در جشن شامگاه پرتو افشانی می كند بارقه های آخر خورشید انزلی می تابد و مهتاب شب بندر غازیان آمده است و من می اندیشم كه تنها نیستم اینجا من و دریا و ساحل و آسمان و غروب و مهتاب و .... خدا هستیم آمده بودم كه فراموش كنم آمده بودم كه بهر غمهای دیرین و شادمانی های روزهای دور تنها لبخندی را خرج و آن را به دریای خاطرات بیافكنم و شاید اهریمنی مرا به وسوسه می انداخت كه آنها را از یاد برم و شاید نابود كنم  اما به یاد گفته نیچه فیلسوف شهیرمی افتم كه می گفت &quot;آرزو برای نابود شدن گذشته مان به منزله آرزو برای از بین رفتن وجودمان است &quot;پس گذشته را به دریای خاطرات دور نمی افكنم سعی دارم ساحل شوم موجهای گذشته را به آغوش كشم و چون ساحل میزبان همه آنها می شوم می گذارم خاطراتی كه چون شلاق بر من تازیانه می زنند به همان گونه در آغوش گیرم كه آنهائی را كه بوسه شیرین خوش یاد گاری را بر خود دارند سعی می كنم ساحلی باشم شاید با نجوای مرد تنها دریا (lonelyseaman)پای به این ساحل و اسكله غرقه در آب نهاده ام اما می دانم هیچ مرد تنهائی در دریا تنها نیست همان گونه كه هیچ زن و مردی در دریای زیستنش حتی در تاریك ترین ها و تنها ترین لحظه هایش به واقع تنها نیست و من از درون فریاد زنم و نغمه فروغ را زمزمه كنم سلام ماهی ها سلام ماهی ها سلام قرمزها  سبزها طلائی ها آیا در اتاق بلور كه مثل مردمك چشم مرده ها سرد است و مثل آخر شب های شهر بسته و خلوت صدای نی لبكی را شنیده اید كه از دیار پری های ترس و تنهائی  به سوی اعتمادآجری خوابگاه ها و لای لای كوكی ساعتها  و هسته های شیشه ای نور پیش می آید؟ ... و من در بی كران حس خود غرقه گشته ام حالا بر بالای اسكه غرقه شده به آسمان می نگرد و ستاره ها را می بینم كه می درخشندستاره هائی كه شاید سالها پیش از بین رفته اند و من گذشته آنها را می بینم بی آن كه فكر كنم گذشته از بین رفته است و این درس امروز من است آری زندگی در حال واقعیت است اما گذشته را نمی توان نابود كرد بلكه باید آن را پذیرفت و این گونه است كه چشمها را می بندم و باز نغمه های بانو فروغ را می خوانم و همچنان كه پیش می آید ستاره های اكلیلی از آسمان به خاك می افتند و قلبهای كوچك بازیگوش از حس گریه می تركند... و من با ماهی ها سر خ و سبز و طلائی می گریم و با آنها از خاطرات سخن گویم و قصه بازیگوشی های قلبم را بازنویسم و چون ساحل صبوری كنم می دانم شلاقها و بوسه های دریای معشوق بی كرانند اما قلب بازیگوشم باید كه یاد گیرد كه صبوری كند و یاد اورد كه گذشته را باید در گذشته باقی گذاشت و از بین نبایدبرد و من در جشن مهمانی دریا و شب مهتابی و اسكله غرقه در آب با دریا اشك باران می شوم و می ریزم چون ستاره های اكلیلی ...     <a href="mailto:tourajatef@hotmail.com">tourajatef@hotmail.com</a> text/html 2009-11-14T09:07:04+01:00 تورج عاطف پیام فروغ برای تو http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/666044/clubname/forughclub بر دست نوشته هایت بوسه می زنم شاید  كه روزی توانم سبزی آن را چون بوستانی بینم كه همگان آن را لمس كنند و ببویند و بچشند و شنوا باشند و آری ببینند بر این دست نوشته ها كه غصه هائی است كه عزیزی برای نازدانه اش به قصه می گوید قصه نخواستن ها و غصه ندانستن ها و بی مهری در قالب هر عنوانی چون همسر و مادر و پدر كه باید قالبی مهربانانه داشته باشد اما افسوس كه هیچگاه عنوانی  نتوانست مهربانی را به كسی دهد بر دست نوشته هایت بوسه می زنم بلكه گریستنهایم اندكی التیام یابد  و باید  پیشتر و بیشتر می اندیشیدم به عمق دریای غمی كه این واژگان قطراتی از آن هستند و می گویند از دردهای دختركی كه خواست عاشقی كند كودكی كرد بخواست مادری كند كودكی كرد خواست همسری كند باز كودكی كرد و آنگاه كه خواست كودكی كند هیچگاه كسی او را به آغوش نگرفت و به مهر بانی بوسه بارانش نكرد و در گوشش ترنمهای عاشقانه ای نخواند تا به او بگویند كه كودكی جرمی است نا بخشودنی برای آنانی كه كودكانی بزرگ سال شده اند و می خواهند كودكانه بازی بزرگان را در قالب شوهر و خانواده شوهر و پدر و مادرو.. را جاودانه  در آورند بر دست نوشته هایت بوسه می زنم به امید آن كه روزی این دست نوشته ها را صاحب اصلیش بخواند و بداند كه نیستی و هستی او چگونه در باره او می اندیشیده و برایش از هجران مهر و بی توجهی یار و بی آغوشی مادر نگاشته اما خواسته و می خواهد وخواهد خواست كه هستی و نیستیش هیچگاه آغوش مادری را دلتنگ نشود به غمكده التماس مهر همسری نرود و یار او را به قطع ریشه میوه عشق پند ندهد بر دست نوشته هایت بوسه می زنم به یاد آن شاعر عاشق كه بر لبانی بوسه زد كه شاید گفته باشد &quot; دوستت دارم &quot; اما من بوسه می زنم بر این خطوطی كه سرشار گفته هائی دارد از عشق و مهر و تعلق به هستی و نیستی كه سالها است جاودانه مانده و هیچگاه نگذاشته است كه &quot; شاید &quot; و &quot; اگر &quot; ... خدشه ای بر آن وارد كند بر دست نوشته هایت بوسه می زنم كه توان ادامه راه را یابد بتواند در باغچه عشق سبز شود و می دانم كه بانوی جاودان شعر و عشق نیز چنین وعده ای را به تو داده است كه پر عشق شوی و ادامه دهی و جاودانه بر آستانه دری ایستی كه لایق تو است همان آُستانه ای كه بانوی عشق تو را دید و سلامی دگر داد آری بر دست نوشته هایت بوسه زنم كه  بنگاری همه غمها را و شادیها را عشق و هجر و بی مهری و مهر و امید و نا امیدی را و از صبر گوئی از ایمان ترنم كنی و به هستی و نیستی تو بگوئی كه می توان در سرزمینی زیست كه همه مردمانش در پی هر بوسه به دنبال طناب داری نمی گردند می توان زیست برای آن مردمانی كه در جوی حقیر بی عدالتی ها و نامردمی ها و بی عاطفگی ها  چون مرواریدی درخشان شوند ودریائی بمانند آری به هستی و نیستی باید بگوئی كه هستی باش و جاودانه زندگی كن بهر مادری كه عشق را برای عشق و مهر را برای مهر و لبخند برای پنهان كردن غم هایت به تو هدیه داد آری بر دست نوشته هایت بی كران بوسه زنم به امید آن كه هستی  و نیستی تو همره خوشبختی و شور بختی و شادمانی و عشق باشد و در این دیار مردمان بخواهند كه دریائی شودند و دریائی زندگی كنند و دریائی مهاجرت نمایند تا هیچكس نخواهد بهر بی مهری و میوه عشق را بكشد و یا آغوشش را برای دخترك تازه آگاه شده به مادری دریغ كند بر دست نوشته هایت بوسه زنم به امید آن كه روزی از وصال نویسند از عشق و مهر و امید و ایمان و سرانجام یافتن جزیره خوشبختی و از آفتاب آری از آفتاب نویسند و گویند  به آفتاب سلامی دگر خواهم داد بر دست نوشته هایت بوسه زنم به امید آن كه جاودانه سبز باشند چنین سبزینه بنگارند و سبزی عشق و سبزی امید و سبزی ایمان و سبزی صبر را به هستی و نیستی ها جاودانه دهند آری بر دست نوشته هایت بوسه زنم tourajatef@hotmail.com text/html 2009-02-18T11:25:23+01:00 حمید احمدزاده راهكارهای سعادت http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/192837/clubname/forughclub از جمله واژه&zwnj;هایی كه بسیار مورد استفاده انسان&zwnj;هاست واژه توجه برانگیز سعادت است و آن ناشی از دغدغه همیشگی انسان&zwnj;ها نسبت به این امر است؛ به طوری كه غالب انسان&zwnj;ها آرزو و تمایل درونی خود را رسیدن به سعادت توصیف می&zwnj;نمایند و آن را سرمنزل مقصود و خواسته نهایی و غایی خود قلمداد می&zwnj;كنند. اما تفكر و نگرش انسان&zwnj;ها نسبت به مقوله سعادت یكسان نیست و هر كس برپایه جهان بینی خود قرائت خاصی از آن را ارائه می&zwnj;كند و براساس همین جهان بینی و قرائت، به دنبال طی طریق در سبیل سعادت است؛ لیكن گاهی به جهت عدم شناخت صحیح نسبت به سعادت، آدمی با تلقی سعادت و رسیدن به آن در مسیری گام برمی&zwnj;دارد كه انتهای آن سرابی بیش نیست؛ بنابراین نیاز به راهنما و دستورالعملی بدون نقص است كه انسان را به سبیل سعادت رهنمون كند و این راهنما و دستورالعمل از جانب خالق انسان&zwnj;ها برای عموم افراد از طریق انبیاء و امامان تبیین شده است. از همین رو در این وجیزه بر اساس جهان بینی توحیدی و با استفاده از سخنان بزرگان و آیات و روایات درتلاشیم تا گذری به سبیل سعادت داشته باشیم. كسب معرفت پیروزی و سعادت بشر در طول عمر محدودش متوقف بر معرفت نفس است و آن گام نخست برای معرفت الله است؛ «من عرف نفسه فقد عرف ربه» به همین جهت كاری بس سترگ و با اهمیت است تا جائی كه در آیات و روایات از معرفت نفس به عنوان «فوز اكبر» یاد شده است، از سویی دیگر چون عمر انسان محدود می&zwnj;باشد لحظه&zwnj;ای درنگ جایز نیست و هرچه زودتر باید در راه خودشناسی گام برداشت و فرصت&zwnj;ها را از دست نداد چرا كه به تعبیر علی علیه السلام فرصت&zwnj;ها همچون ابر درمی&zwnj;گذرد (الفرصه تمر مر السحاب فانتهزوا فرص الخیر) و از دست دادن فرصت&zwnj;ها شجر وجودی انسان را بی ثمر می&zwnj;كند و انسان از عمر خود بی بهره می&zwnj;ماند به قول علامه حسن زاده آملی: در حسرتم ز عمر گرانمایه&zwnj;ای كه رفت           كاخر چه بود از شجر من ثمر مرا پس باید لحظات عمر را غنیمت شمرد، به بیان سعدی: كاشكی قیمت انفاس بدانندی خلق           تا دمی چند كه مانده است غنیمت شمرند به علاوه انسان سعادت خواه باید در پیمودن مسیر پرفراز و نشیب جاده زندگی با حركت در راه میانه به چپ و راست منحرف نشود زیرا كه «الیمین و الشمال مضله و الطریق الوسطی هی الجاده» و از جهتی انحراف به چپ و راست خودخواهی است و خودخواهی مشكل بزرگ بشریت است. مآلاً آن چه باید همواره معیار باشد حق است و نه افراد و مدعیان. امیرالمؤمنین- علی علیه السلام- می&zwnj;فرمایند: «ان این اسر لایعرف بالرجال بل بآیه الحق، فاعرف الحق تعرف اهلی: همانا دین خدا را نمی&zwnj;توان با اشخاص شناخت بلكه با معیار حق می&zwnj;توان شناخت، پس حق را بشناس در آن صورت اهل آنرا خواهی شناخت.» و راه پیشرفت در مسیر سعادت رعایت تقوا و اجرای نظم است، دو امری كه باید سرلوحه همه كارها و فعالیت&zwnj;ها قرار گیرد و این وصیت امام علی (ع) به 2 فرزند بزرگوارشان است (اوصیكما و جمیع ولدی و اهلی و من بلغه كتابی بتقوی الله و نظم امركم) به زعم این قلم، ضمانت اجرای همه این گفتارها و دستورات ناب و آموزه&zwnj;های دینی اعتقاد به معاد و یوم الحساب است، بنابراین آدمی همواره باید یاد مرگ را در خود زنده نگه دارد چرا كه یاد این واقعیت انكارپذیر زمینه&zwnj;ای است برای آمادگی و مهیا شدن برای رفتن و هجرت كردن به سوی سرای آخرت و چه زیباست با زاد و توشه رفتن. امام حسن مجتبی (ع) در موقع ارتحال به جناده ابن ابی امید وی را به آمادگی برای مرگ و تجمیع زاد و توشه به جهت آن سفر عظیم هشدار می&zwnj;دهد: «استعد لسفرك و حصل زادك قبل حلول اجلك» برای سفر (ابدی) خودت آماده شو و توشه (سفر آخرت) خود را قبل از رسیدن اجل خود مهیا كن. جان كلام آن كه توشه اصلی انجام واجبات و ترك محرمات است. مؤلفه&zwnj;های عملی با توكل بر خدا، تمسك بر قرآن و توسل بر ائمه اطهار (ع) باید بذرهای تحول را در دل كاشت و لازمه بارور شدن بذرهای تحول، تهذیب، تحصیل و تحرك است و اما تهذیب: برای تهذیب نفس شرایط و اموری لازم است، بنابراین به شرایط تهذیب نفس و امور لازم برای تهذیب نفس می&zwnj;پردازیم. الف) شرایط تهذیب نفس: 1-تفكر: «بدان كه اول شرط مجاهده با نفس و حركت به جانب حق تعالی تفكر است» 2-عزم: یعنی بنا را بر ترك معصیت گذاشتن و اهتمام جدی بر گناه نكردن. 3-تذكر: یعنی زنده نگه داشتن یاد خدای تعالی و شكر كردن نعمت&zwnj;هایی كه به انسان مرحمت فرموده است. ب) امور لازم برای تهذیب نفس: 1-مشارطه: به این معنا كه انسان در اول صبح شرط كند كه گناه نكند و فلان خلاف را انجام ندهد. 2-مراقبه: یعنی در تمام مدت شرط، مراقب اعمال خود بودن (با عنایت به اینكه خداوند همواره مراقب اعمال انسان&zwnj;هاست- ان الله كان علیكم رقیبا) 3-محاسبه: یعنی در آخر شب حساب نفس را كشیدن در آن شرطی كه با خود كرده است. 4- معاقبه (قول برخی از فقها و عرفا): یعنی اینكه برای خود مشقتی و سختی&zwnj;ای در قبال گناه و خلافی كه صورت گرفته قرار دادن و خود را مجازات كردن. تحصیل علم علاوه بر تهذیب نفس، تحصیل علم و آگاهی نیز لازم است. امام علی (ع) عابد بی علم را به خر آسیاب تشبیه می&zwnj;نمایند كه همواره در یك جا می&zwnj;چرخد و گامی پیش نمی&zwnj;رود (المتعبد بغیر علم كحمار الطاحونه یدور و لایبرح من مكانه) البته در تحصیل علم نكاتی باید مورد مداقه قرار گیرد و نصب العین انسان باشد؛ اولا آنكه مراد از تحصیل علم، علم نافع است، ثانیا آنكه تحصیل علم حجاب انسان و مانع او از رسیدن به سعادت نشود، دیگر آنكه خودمحوری و خود را از همه عالم&zwnj;تر دانستن از آسیب&zwnj;های جدی این عرصه است و نكته پایانی آنكه از یاد گرفتن مطالب سخت و پیچیده علمی نباید احساس یأس ایجاد شود چرا كه با تقوای الهی (واتقواالله یعلمكم الله) و ممارست و تمرین می&zwnj;بایست بر مسائل سخت علمی فائق شد. تحرك: مراد از تحرك از سویی ورزش و تقویت بنیه جسمانی است آن هم با نیت روحانی به خاطر روحیه خدمت و بندگی (قو علی خدمتك جوارحی) و از سوی دیگر كار و فعالیت و كسب رزق و روزی حلال است، چنان كه پیامبر اعظم (ص) انسانی را كه در كسب رزق و روزی حلال برای خود و خانواده&zwnj;اش تلاش می&zwnj;كند به مجاهد فی سبیل الله تشبیه نموده&zwnj;اند (الكاد علی عیاله كالمجاهد فی سبیل الله) پس هیچ گاه نباید توقف كرد، همواره باید حركت كرد، چون هستی انسان به حركت است، به قول علامه اقبال لاهوری: ساحل افتاده گفت؛ گرچه بسی زیستم           هیچ نه معلوم گشت، آه كه من كیستم موج ز خود رفته&zwnj;ای تیز خرامید و گفت           هستم اگر می&zwnj;روم، گر نروم نیستم تكمله: رعایت دو نكته اساسی نیز در تمام این مراحل و طی طریق در سبیل سعادت، لازم و درخور تأمل است: یكم، استفاده از استاد و راهنمایی كه دارای شناخت و معرفت است و از بصیرت كافی نیز برخوردار است، ضمن آنكه عملا در مسیر عبودیت گام برداشته و طی طریق كرده است، علمای اعلام و ربانی مصداق بی چون و چرای این كسوت و شأنیت هستند، به قول شاعر: طی این مرحله بی همرهی خضر مكن           ظلمات است بترس از خطر گمراهی دوم، مبحث مهم مدیریت زمان است چرا كه در مسیر معرفت نفس و بالاتر از آن گام گذاشتن در مسیر خداشناسی و طی كردن مراحل تهذیب، تحصیل و تحرك، آن چیزی كه بستر موفقیت برای انجام این مراحل را میسر می&zwnj;كند «مدیریت زمان» است و منظور از آن توانایی در بكارگیری بهینه از زمان حاضر است به طوری كه از حال و اكنون به گونه مفید بهره برداری شود تا فردایی پر بازده حاصل شود. در نهایت باید گفت سعادت و خوشبختی واقعی پس از طی طریق در سبیل سعادت، رسیدن به مرحله عبودیت است و انتها و كنه این مرحله ربوبیت است به دین توضیح كه انسان پس از اینكه عبد شد مالك نفس و از آن بالاتر مالك خاطرات نفس و ضمیر خود می&zwnj;شود و در این صورت تمام زندگی رنگ خدایی می&zwnj;گیرد و انسان مرد خدا می&zwnj;شود. خلق اطفالند جز مرد خدا           كیست بالغ جز رهیده از هوا text/html 2008-07-15T04:35:48+01:00 ترمه بهرامی احمد شاملو : فروغ شاعره ای جستجو گر http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/78519/clubname/forughclub <div align="center">فروغ شاعره ای جستجوگر :: احمد شاملو</div> <div><a href="http://www.nasour.net/?type=dynamic&amp;lang=1&amp;id=244#"><img src="http://www.nasour.net/include/thum.php?/media/Image/person/forough.gif" align="right" border="0" alt="forough.gif" /></a> <div> شعر فروغ همیشه برای من یک چیز زیبا بوده است، اگر این صفت برای بیان کیفیت شعر فروغ کافی باشد. <div dir="rtl" align="justify">فروغ، تا آن حدی که من می شناسم و به من اجازه می دهد که قضاوت کنم، در شعرش- همچنانکه در زندگی- یک جستجوگر بود. من هرگز در شعر فروغ نرسیدم به آنجایی که ببینم فروغ به یک چیز خاصی رسیده باشد. همچنان که ظاهراً زندگیش هم همینطور بود. یعنی فروغ چیز معینی را جستجو نمی کرد. در شعر او حتا خوشبختی یا عشق هم به مثابه چیزی که دنبالش برویم و پیدایش کنیم مطرح نمی شود. او در زندگی اش هم هرگز دنبال یک چیز خاص نرفت، خواه به وسیلهﻯ شعر، خواه به وسیلهﻯ فیلم و خواه به وسیلهﻯ هر عامل دیگر. من او را همیشه به این صورت شناختم که رسالت خودش را در حد جستجو کردن پایان داد.</div> <div dir="rtl" align="justify">من هرگز ندیدم که فروغ چیزی را پیدا کند و آن چیز قانعش بکند. فروغ در شعرش دنبال چه چیزی می گشت؟ این برای من شاید به عنوان عظمت کار فروغ و اهمیت او مطرح بشود. من دلم می خواهد فروغ این طوری باشد. یعنی واقعاً این جوری فروغ را دوست می داشتم. می دیدم آدمی است که فقط جستجو می کند، اما این که چه چیز را جستجو می کند، این شاید برای خود او هم مهم نبود. آیا دنبال انسانیت مطلق می گشت؟ نه! آیا دنبال عشقی می گشت که وسیله ای باشد برای خوشبختی اش؟ نه! برای اینکه حتا دنبال خوشبختی هم نمی گشت. همه چیز را می دید و همه چیز را دوست داشت. حتا بندی را که رخت رویش آویزان می کنند. زندگی از موقعی که خورشید روشنش می کرد برای او قابل پرستش بود با یک عامل وحشت. در حالی که هردوی اینها بود، هیچ کدام آنها هم نبود. او فقط می دید و دوست داشت، اما هیچ چیز خاصی در این زندگی نمی جست. و واقعاً آیا قرن ما چنان قرنی است که ما چیزی بجوییم و چیزی بیابیم؟ تصور نمی کنم. او حداقل به این حقیقت رسیده بود که دنبال چیزی نگردد.</div> <div dir="rtl" align="justify">نمی دانم این حرف تا چه حد می تواند از دهان من بیرون بیاید، چون من خودم به عنوان یک شاعر شناخته شده ام. ببینید، من فکر می کنم همیشه یک شاعر، اعم از نقاش یا موسیقی دان و غیره- چون من می خواهم همهﻯ اینها را در کلمهﻯ شاعر خلاصه کنم- همیشه یک آدم خوب و مهربان است. بنابراین اگر بگوییم فروغ دنبال مهربانی و خوبی می گشت، در این صورت او باید می رفت جلوی آینه و به خودش نگاه می کرد. این جستجو از این نظر هست که خط معین و هدف معینی نداشت. شاید واقعاً دنبال چیزی هم می گشت. شاید به دنبال مرغ آبی بود. اما قدر مسلم این است که اسم آن مرغ آبی حتا &quot;خوشبختی&quot; نبود. شاید دنبال یک عروسک می گشت یا یک بازیچه، و یا شاید دنبال یک حقیقت بزرگ می گشت. هیچ کدام اینها را شعر او نشان نمی دهد، و زندگی او لااقل به من نشان نمی دهد. شاید کسانی که نزدیکتر به او بودند و معاشرتهای زیادی با او داشتند، بدانند که او پی جوی چه چیزی بوده است.</div> <div dir="rtl" align="justify">ما پس از این که فروغ را به قول اخوان &quot;پریشادخت&quot; می شناسیم، و بعد از آنکه او را یک جسمی می شناسیم که به قول ویکتور هوگو فقط وسیله ای هست برای اینکه روحی به روی زمین و میان ما باقی بماند، آنوقت این حرفها را پیش می کشیم.</div> <div dir="rtl" align="justify">کسی که می رقصد به عقیدهﻯ من زیبایی خطوط بدن را در حالات مختلف نه تنها نشان می دهد، بلکه ستایش می کند. فروغ معتقد به روحی در ورای جسم نمی توانسته باشد و خوشبختی را، شاید خوشبختیهای یک کمی جسمیتر را در همین چارچوب زندگی جستجو می کرد و از این لحاظ چقدر واقع بین و حقیقت بین بود و ما این را در شعرش می بینیم، اما همان طور که آن بالرین زیبایی را جستجو می کند در این خطوط، و این خطوط را در حالات مختلف قرار می دهد و آنها را ستایش می کند؛ فروغ زندگی را در حالات مختلف جستجو می کند، برای آتکه ستایش کند و زیباییهای آن را نشان بدهد. ببینید که از زندگی تا مرگ، در یک شعری که معشوق خود را وصف می کند، تن معشوق را وصف می کند. این حالات مختلف را میان دو قطب زندگی و مرگ قرار می دهد و یکی به یکی ستایش می کند. ما نمی توانیم در شعر فروغ به دنبای عشق به آن مفهومی که معمولاً در ادبیات و شعر ما بوده، باشیم. یعنی او دنبال یک مجهول مطلق نبوده است. شاید جستجوی او به این علت بوده که آنچه در بین تولد و مرگ ما ست، و این همه چیز مبتذلی که در زندگی هست نمی توانسته انگیزهﻯ آن عشق بزرگ، و ان عشق عرفانی، باشد. شاید این جستجویی کیهانی بوده است. شاید وقتی فروغ این همه پستی و بیچارگی روزانه را می دیده است، نمی توانسته باور کند که این تن قالب و ظرف آنچنان چیز بزرگی باشد که ما اسمش را عشق می گذاریم و به همین لحاظ او فقط به جستجو می پردازد. او گرد این ظرف می گردد، برای اینکه شاید راهی به آن حقیقت نامعلوم پیدا کند. حقیقتی که عظمتش را می شود حس کرد. شاید او می خواسته بین تن و آن مفهوم عظیم رابطه ای پیدا کند. شاید می خواسته به آن حقیقتی دست پیدا کند که در نظر شاعران پیش از او و ما به صورت روح و عشق عرفانی تعبیر می شده است.</div> <div dir="rtl" align="justify">من معتقدم که این جستجو تماماً با توفیق همراه بوده است. درست مثل این است که ما بدون اینکه ظاهراً قصدی داشته باشیم، یعنی قصدی را ارائه بدهیم، می رویم از شهر بیرون و توی صحرا در جهتی یا در جهات مختلف به راه می افتیم. ممکن است که ما اعلام نکرده باشیم که به کجا می رویم و به چه کاری می رویم. اما آیا خود این عمل نمی تواند یک هدف و غایتی باشد؟ یعنی قدم زدن، تفریح کردن و لذت بردن از چشم اندازهای اطراف. من کلمهﻯ جستجو را در شعر فروغ به همین معنی می گیرم.</div> <div dir="rtl" align="justify">فروغ جستجو می کند. اما در حالی که به جستجو می رود، ما را با چشم اندازهای گاهی فوق العاده زیبا و اغلب خیلی زیبای شعر خودش آشنا می کند. می بینیم که توی شعرش از زنی حرف می زند که زنبیلی به دست دارد و به خرید روزانه می رود. دیگر از این عالی تر چه چیز را می شود بیان کرد؟ او تمام اینها را به ما نشان می دهد. تمام چیزهایی که در روز بارها از جلو چشم ما می گذرند و ما آنها را نمی بینیم. در حقیقت گردش فروغ بدون هیچ هدف معینی صورت می گیرد و پربارترین گردش ممکن هم هست. تنها نگفته که به کجا می رود. احتمالاً اگر به جایی رسید، چه بهتر! </div> <div dir="rtl" align="justify"> </div> <div dir="rtl" align="justify"></div> <div dir="rtl" align="justify">منبع: مجله فردوسی- اول اسفند ١٣٤٦</div></div> </div> text/html 2008-05-08T08:47:26+01:00 ارسطو الف تقدیم به فروغ http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/72139/clubname/forughclub اگر چه جسته و گریخته نامش را شنیده بودم اما آشنایی من با فروغ برمی گردد به دوران دانشجویی ام. در آن فضای کرخ بود که ما نیز میراث خوار عقده ها و تعصب ها شدیم و بر اثر آن تعصبات چه سال ها که به بی خبری از فروغ ها و هدایت ها كه نگذشت. هرچند اساتیدی هم بودند که به خاطر ارج نهادن به مقام این ستاره های آسمان ادبیات بد نام شده بودند اما صدایشان در هیاهوی کرناهای کج اندیشان به گوش کس نرسید. اینگونه بود که در نبود فروغ ستارگان، به سیاره ها دل خوش کردیم در حالی که آن ها ذهن های ما را می جویدند. این اواخر یکی از دوستانم كه خود اهل ذوق است و صفای باطنی دارد،  فیلمی از زندگی فروغ آورده بود كه با هم نگاه كردیم. در پی آن بود كه بسیاری از ذهنیت های من در باره ی فروغ فرخ زاد تغییر كرد. از آنجایی كه شنیده های من در این باره با دیده هایم  در تناقض بودند، بر آن شدم تا راجع به فروغ بیشتر تحقیق كنم و نظریات موافقان و مخالفان او را در یابم. خوشبحتانه به مدد دنیای مجازی بخش زیادی از مسائل روشن شد. اساساًً نگاه شاعر در کمترین دستاورد خود به دنیای پیرامونش نگاهی متفاوت است و این اولین و اساسی ترین وجه تمایز او با دیگران است. طبیعی است فروغ نیز به واسطه ی این ویژگی متفاوت از دیگران می اندیشید. ما که اسیران تعصب اخلاف خویشیم زندگی را بخش کرده ایم و هر بخش را در قالبی ریخته ایم با چهار چوبی محکم که مبادا فروغی بیاید و پایش را از آن پرچین محصور بیرون گذارد. عادت کرده ایم انسان را به تن بشناسیم. دیکتاتور تفکر ما مظلوم انسانیت را به قفس رسوم برده و آن را به صلیب عرف کشیده است. با این طرز تفکر که کله ی افق دیدش مدام زخمی آن چهار چوب هاست، چگونه می توان &quot;عصیان&quot; را تعبیری دیگر کرد؟ لاجرم فروغ نحیف تازیانه ی ملامت می خورد و در خانه ی خویش درد غربت می کشد. آنچه گذشت مکرراتی است که همه می دانیم گر چه بدان عمل نمی کنیم. و من نیز نمی خواهم خاطر شما را لبریز تکرار کنم. چیزی که مدتی است مشغله ی ذهنی من شده یکی سَیر اندیشه ی فروغ است که به باور من مکتب &quot;زندگی خارج از قاب&quot; را بنیان نهاد و دیگر مرگ به ظاهر ساده اما راز آمیز اوست که عبارت &quot;زندگی در دل ها&quot; را معنایی دیگر بخشیده است.           مهمترین ویژگی فروغ دگر اندیشی او بود که به راستی فراتر از تعبیرهایی چون &quot;هنجار شکنی&quot; و &quot;خلاف سنت&quot; بود. اگر چه هوای زمانه ی او از فرط مسمومیت دگر اندیشی کسی چون فروغ را بر نتافت و بارها بر لبه ی پرتگاه تسلیم و زانو زدن ایستاد، اما به وی الهام شده بود که آینده روشن است. او رسول تنفس بود و هم جنسان آینده اش تنها در سایه ی او بود که توانستند تنفس کنند. اجباراًً اندیشه ها گذرگاهی برای ابراز وجود لازم دارند و در این راه انتخابی جز زبان وجود ندارد. حال آنکه زبان تنگنایی برای گذر اندیشه است. بنابراین فروغ برای بیان اندیشه ی خود از بین زبان ها زبان شعر را که مؤثرترین است انتخاب می کند تا بدین سان بتواند جان اندیشه ی خود را از این معبر صعب العبور به سلامت عبور دهد. لیکن آسمان اندیشه فراخ است و طبقات آن مدرج و شرط اوج گیری افتادن است. ضرب المثلی در زبان کردی می گوید &quot;سواره تا به زیر نیافتد سوار کار نمی گردد&quot; بسیاری از ما از ترس افتادن دو دستی کلاه عافیتمان را چسبیده ایم مبادا که فرودی و فرازی در پیش باشد. در حالی که فروغ در این وادی افتاد و افتاد تا عاقبت لذت سواری سمند سرکش اندیشه را چشید. اگر به این نقطه رسیده باشیم كه بستر اندیشه فاصله ای است از جمال تا کمال که افتان و خیزان طی می شود آنگاه خواهیم فهمید كه افت و خیزهای صاحبان اندیشه كه فروغ نیز از آن جمله است در این سیر و سلوک نه تنها طبیعی بلکه لازمه ی طی طریق است. یکی دیگر از زوایای راز آمیز وجود فروغ مرگ به ظاهر ساده ی او بود. در باتلاقی که بوی تعفنش مشام هر انسان آزاده ای را می آزرد، ناگهان گلی سر برکشید که عطر دلاویزش پهنه ی مرداب را فرا گرفت. قبل از شکفتنش همگان او را علف هرزی بر بستر مرداب می پنداشتند. اما طولی نکشید که رایحه ی جان افزای این گل نو رسته همه ی جان های عاشق را شیفته ی خود کرد و ناگهان چون شمس همه را تشنه گذاشت و غیب شد و اکنون که چهل و یک سال از غیبتش می گذرد هم چنان تشنگان معرفتش حیرانند. با وجود اینکه در زمانه ی فروغ ابزارهای ضبط صدا و تصویر به گستردگی امروز نبود، اندک آثارش که در این زمینه به یادگار مانده است دست به دست می گردد. یک جستجوی اینترنتی از سر کنجکاوی و به منظور شناختی کلی از تکرار نام بزرگان بر زبان مردم نشان داد که از بین ده دوازده شاعر و نویسنده معاصرِ فروغ، او جزو سه نفر اول بود. شاید به این دلیل که او در افواه مردم شهد می ریخت و به کلامشان شیرینی می داد. به همین دلیل هر اهل سخنی دوست دارد که در کلامش یک فروغ شیرینی هم باشد.